Zmar\u0142y w zapomnieniu w 1958 roku by\u0142y konsul Rzeczpospolitej Polskiej w Bernie Konstanty Rokicki w czasie wojny w\u0142asnor\u0119cznie sfa\u0142szowa\u0142 ponad tysi\u0105c paragwajskich paszport\u00f3w. Pomog\u0142y one uratowa\u0107 przesz\u0142o 800 os\u00f3b przed \u015bmierci\u0105, na kt\u00f3r\u0105 masowo skazywa\u0142a \u017byd\u00f3w europejskich decyzja Niemc\u00f3w o \u201eostatecznym rozwi\u0105zaniu kwestii \u017cydowskiej\u201d. Proceder polega\u0142 na kupowaniu za \u0142ap\u00f3wki blankiet\u00f3w paszportowych in blanco, kt\u00f3re nast\u0119pnie wystawiano na nazwiska przes\u0142ane do Berna przez organizacje \u017cydowskie, kontaktuj\u0105ce si\u0119 z ruchem oporu w gettach.<\/p>\n
Rokicki dzia\u0142a\u0142 za wiedz\u0105 i zgod\u0105 swoich prze\u0142o\u017conych: ambasadora Rzeczypospolitej Polskiej w\u00a0Szwajcarii Aleksandra \u0141adosia i jego zast\u0119pcy Stefana Ryniewicza. To oni zapewnili akcji ochron\u0119 dyplomatyczn\u0105 i\u00a0przekonali w\u0142adze neutralnej Szwajcarii, by nie przeszkadza\u0142y w nielegalnym procederze. Pozosta\u0142ymi filarami projektu byli Juliusz Kuehl \u2013 niespe\u0142na trzydziestoletni doktor ekonomii pochodzenia \u017cydowskiego, odpowiedzialny za kontakt z organizacjami \u017cydowskimi \u2013 oraz przedstawiciele \u015awiatowego Kongresu \u017byd\u00f3w, dr Abraham Silberschein, i religijnej Agudy Israel, rebbe Chaim Eiss, kt\u00f3rzy szmuglowali dokumenty do gett.<\/p>\n
Paszporty pozwala\u0142y ich posiadaczom udawa\u0107 cudzoziemc\u00f3w \u2013 co zwalnia\u0142o ich z wyw\u00f3zki do oboz\u00f3w zag\u0142ady. Zamiast tego trafiali oni do oboz\u00f3w i podoboz\u00f3w dla internowanych. W ten spos\u00f3b wielu z\u00a0nich prze\u017cy\u0142o wojn\u0119 \u2013 tym bardziej, \u017ce wskutek interwencji polskiego rz\u0105du londy\u0144skiego Paragwaj i\u00a0kilka innych kraj\u00f3w Ameryki \u0141aci\u0144skiej tymczasowo uzna\u0142o wypisane przez konsula Rokickiego paszporty.<\/p>\n
Historia konsula Rokickiego i jego wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w przez lata by\u0142a s\u0142abo znana. Wi\u0119cej szczeg\u00f3\u0142\u00f3w na jej temat przynios\u0142y publikacje ostatnich lat, wykorzystuj\u0105ce m.in. utajnione przez lata dokumenty szwajcarskiej policji. Wynika z nich, \u017ce w\u0142adze Szwajcarii podejrzewa\u0142y, \u017ce paszporty paragwajskie s\u0105 dzie\u0142em polskiego konsula. Przypuszczenia te potwierdzi\u0142a odnaleziona przez Ambasad\u0119 RP w Bernie pod koniec 2017 roku oryginalna notatka Rokickiego, kt\u00f3rej styl pisma odpowiada stylowi na\u00a0zachowanych paszportach.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Wst\u0119pne badania nad tzw. list\u0105 \u0141adosia, na kt\u00f3rej znajduj\u0105 si\u0119 nazwiska wszystkich, dla kt\u00f3rych przygotowano paszporty, prowadzone przez polskich dyplomat\u00f3w, Instytut Pileckiego, przy wsparciu \u017bydowskiego Instytutu Historycznego, IPN oraz Pa\u0144stwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau pozwoli\u0142y ustali\u0107, \u017ce w\u015br\u00f3d dotychczas zidentyfikowanych ocalonych znajduj\u0105 si\u0119 przedwojenni obywatele Holandii, Polski, Niemiec, Austrii, Francji, S\u0142owacji i kilku innych kraj\u00f3w. Co najmniej dwudziestu ocalonych \u017cyje do dzi\u015b.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Lista obejmuje m.in. naczelnego rabina Holandii, przyjaci\u00f3\u0142k\u0119 Anny Frank oraz kilku profesor\u00f3w izraelskich uniwersytet\u00f3w. Paszporty Paragwaju posiadali r\u00f3wnie\u017c przyw\u00f3dcy powstania w getcie b\u0119dzi\u0144skim i \u017cydowskiego ruchu oporu na S\u0142owacji, a tak\u017ce wielu p\u00f3\u017aniejszych autor\u00f3w wspomnie\u0144. Co najmniej jeden Ocalony po latach od omawianych wydarze\u0144 poleg\u0142 w wojnie o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Izraela. Na jednym z paragwajskich dokument\u00f3w figuruje dr Leon Rothfeld wraz z rodzin\u0105, kt\u00f3rej cz\u0142onkiem by\u0142 tak\u017ce p\u00f3\u017aniejszy Minister Spraw Zagranicznych RP Adam Rotfeld.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Ceremonia na cmentarzu w Lucernie odby\u0142a si\u0119 9 pa\u017adziernika. Prezydent RP Andrzej Duda z\u0142o\u017cy\u0142 wieniec na odbudowanym nagrobku. Ho\u0142d konsulowi Rokickiemu oddali tak\u017ce Ocaleni, ich rodziny i potomkowie Ratuj\u0105cych, a tak\u017ce przedstawiciele MSZ, korpusu dyplomatycznego oraz szwajcarscy \u017bydzi i Polonia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Zmar\u0142y w zapomnieniu w 1958 roku by\u0142y konsul Rzeczpospolitej Polskiej w Bernie Konstanty Rokicki w czasie wojny w\u0142asnor\u0119cznie sfa\u0142szowa\u0142 ponad tysi\u0105c paragwajskich paszport\u00f3w. Pomog\u0142y one uratowa\u0107 przesz\u0142o 800 os\u00f3b przed \u015bmierci\u0105, na kt\u00f3r\u0105 masowo skazywa\u0142a \u017byd\u00f3w europejskich decyzja Niemc\u00f3w o \u201eostatecznym rozwi\u0105zaniu kwestii \u017cydowskiej\u201d. Proceder polega\u0142 na kupowaniu za \u0142ap\u00f3wki blankiet\u00f3w paszportowych in blanco, kt\u00f3re […]<\/p>\n","protected":false},"author":55,"featured_media":2879,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[40],"tags":[124],"class_list":["post-2213","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","tag-konstanty-rokicki"],"yoast_head":"\n