Podczas uroczysto\u015bci w Belwederze, kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 w czwartek 10 czerwca, certyfikat \u2013 potwierdzaj\u0105cy wpisanie na list\u0119 p\u0142yt z przem\u00f3wieniami m.in. Stefana Starzy\u0144skiego i J\u00f3zefa Becka \u2013 odebra\u0142a Agnieszka Kami\u0144ska, Prezes Zarz\u0105du Polskiego Radia.<\/p>\n\n\n\n
\u2013 Wpisanie tej wyj\u0105tkowej kolekcji Polskiego Radia na list\u0119 bezcennych obiekt\u00f3w, kt\u00f3re dokumentuj\u0105 histori\u0119 naszego kraju i buduj\u0105 nasz\u0105 pami\u0119\u0107 oraz to\u017csamo\u015b\u0107 narodow\u0105, to wielki zaszczyt. O wyj\u0105tkowej randze tego wydarzenia \u015bwiadczy r\u00f3wnie\u017c fakt, \u017ce po raz pierwszy w historii listy krajowej trafi\u0142y na ni\u0105 materia\u0142y d\u017awi\u0119kowe. Archiwum Polskiego Radia to skarbnica najwspanialszych dzie\u0142 polskiej kultury narodowej pisanych s\u0142owem i d\u017awi\u0119kiem \u2013 <\/em>powiedzia\u0142a prezes Agnieszka Kami\u0144ska<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Odnaleziona w 1979 roku kolekcja 93 p\u0142yt to niespe\u0142na po\u0142owa z uratowanego z Polskiego Radia we wrze\u015bniu 1939 roku zbioru oko\u0142o 200 stalowych kr\u0105\u017ck\u00f3w do tzw. bezpo\u015bredniego zapisu d\u017awi\u0119ku, czyli metalofon\u00f3w<\/em> i decelit\u00f3w<\/em>. Po og\u0142oszeniu kapitulacji 28 wrze\u015bnia pracownicy Polskiego Radia wynie\u015bli je z nara\u017ceniem \u017cycia z gmachu rozg\u0142o\u015bni przy ul. Zielnej i ukryli w prywatnych mieszkaniach. Kiedy 30 wrze\u015bnia Niemcy weszli do budynku Radia, nie znale\u017ali tam ani jednego nagrania.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Pierwsz\u0105 parti\u0119 zabra\u0142 podpu\u0142kownik Wac\u0142aw Lipi\u0144ski do swojego mieszkania, a poniewa\u017c po kilku tygodniach grozi\u0142o mu aresztowanie <\/em>\u2013 przekaza\u0142 j\u0105 zaufanym w\u0142a\u015bcicielom willi przy ul. G\u00f3rno\u015bl\u0105skiej, kt\u00f3rzy zamurowali j\u0105 w \u015bcianie tej willi<\/em> \u2013 m\u00f3wi Stefan Kruczkowski<\/strong>, re\u017cyser d\u017awi\u0119ku z Dzia\u0142u Realizacji, Konserwacji i Digitalizacji Archiwum Polskiego Radia, kt\u00f3ry opracowa\u0142 d\u017awi\u0119kowo odnalezione no\u015bniki. \u2013 Drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kolekcji postanowiono potajemnie wywie\u017a\u0107 po kapitulacji Warszawy przez ameryka\u0144skiego reportera wojennego Juliena <\/ins> Jednym z najcenniejszych eksponat\u00f3w w kolekcji Polskiego Radia jest nieznane i niewyemitowane przem\u00f3wienie ministra spraw zagranicznych J\u00f3zefa Becka z 3 wrze\u015bnia 1939 roku. Pytani o to nagranie redaktorzy, historycy i urz\u0119dnicy \u00f3wczesnego Ministerstwa Spraw Zagranicznych nic o nim nie wiedzieli. Nie zachowa\u0142 si\u0119 tekst przem\u00f3wienia, a osoby kt\u00f3re s\u0142ucha\u0142y radia we wrze\u015bniu 1939 roku twierdzi\u0142y, \u017ce nie s\u0142ysza\u0142y przemawiaj\u0105cego ze studia ministra Becka. Najprawdopodobniej o niedopuszczeniu do emisji tego optymistycznego w tonie przem\u00f3wienia zdecydowa\u0142 sam Beck, kt\u00f3ry zawaha\u0142 si\u0119 wobec coraz gorszej sytuacji na froncie i braku pomocy ze strony Anglii i Francji.<\/p>\n\n\n\n Odzyskane p\u0142yty zawieraj\u0105 r\u00f3wnie\u017c przem\u00f3wienia m.in. prezydenta walcz\u0105cej stolicy Stefana Starzy\u0144skiego, pu\u0142kownik\u00f3w Wac\u0142awa Lipi\u0144skiego i Romana Umiastowskiego oraz reporta\u017ce ameryka\u0144skich i angielskich korespondent\u00f3w z broni\u0105cej si\u0119 stolicy. S\u0105 te\u017c komunikaty porz\u0105dkowe dla mieszka\u0144c\u00f3w Warszawy czytane m.in. przez Jeremiego Przybor\u0119. Oczyszczone i zdigitalizowane kr\u0105\u017cki stanowi\u0105 dzi\u015b wa\u017cn\u0105 lekcj\u0119 historii kraju, jak r\u00f3wnie\u017c polskiej i \u015bwiatowej radiofonii.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n W tym roku Polska Lista Krajowa Programu UNESCO Pami\u0119\u0107 \u015awiata wzbogaci\u0142a si\u0119 o 15 nowych, unikatowych obiekt\u00f3w, dokumentuj\u0105cych wa\u017cne wydarzenia i dzia\u0142alno\u015b\u0107 wybitnych osobisto\u015bci w dziejach Polski. Z wszystkimi wyr\u00f3\u017cnionymi dokumentami (m.in. Trybuna\u0142 Koronny Lubelski 1579-1811 z zasobu Archiwum Pa\u0144stwowego w Lublinie; Dokument Przemys\u0142a II z 1295 r. ze zbior\u00f3w Archiwum Diecezjalnego w Pelplinie; Kolekcja utwor\u00f3w Fryderyka Chopina z lat 30. i 40. XIX w. w kolekcji Biblioteki Jagiello\u0144skiej Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego) mo\u017cna zapozna\u0107 si\u0119 na wystawie pt. \u201ePami\u0119\u0107 Polski. Lista Krajowa Programu UNESCO Pami\u0119\u0107 \u015awiata \u2013 4. edycja\u201d na dziedzi\u0144cu Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu. Plenerowa ekspozycja b\u0119dzie dost\u0119pna do 30 czerwca 2021 r.<\/p>\n\n\n\n 4. edycja Listy Krajowej Programu UNESCO Pami\u0119\u0107 \u015awiata zosta\u0142a obj\u0119ta Patronatem Honorowym Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej Andrzeja Dudy.<\/p>\n\n\n\n <\/del>Bryana, ale do tego nie dosz\u0142o i p\u0142yty przesz\u0142y dramatyczne losy: 3 razy zmienia\u0142y opiekuna, 6 razy miejsce przechowywania, raz przypadkowo unikn\u0119\u0142y fizycznej zag\u0142ady pod gruzami oraz przej\u0119cia przez Niemc\u00f3w po upadku Powstania Warszawskiego. Obie partie zwr\u00f3cono do Polskiego Radia w czerwcu 1979 r.<\/em> \u2013 dodaje Stefan Kruczkowski. Trzeci\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ukry\u0142 w piwnicy u swojego ojca Miros\u0142aw Panufnik \u2013 kierownik amplifikatorni (studia emisyjnego) Polskiego Radia i brat s\u0142ynnego kompozytora Andrzeja Panufnika. Do dzisiaj partia ta nie zosta\u0142a odnaleziona.<\/p>\n\n\n\n