{"id":2856,"date":"2018-01-01T16:28:27","date_gmt":"2018-01-01T15:28:27","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/?p=2856"},"modified":"2020-05-04T16:32:47","modified_gmt":"2020-05-04T14:32:47","slug":"1918-2018-waarom-herdenken","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/nl\/2018\/01\/01\/1918-2018-waarom-herdenken\/","title":{"rendered":"1918-2018: Waarom herdenken?"},"content":{"rendered":"\n

Tekst geschreven door\u00a0Dariusz KOSI\u0143SKI<\/strong>
van het\u00a0Zbigniew Raszewski Theatre Institute<\/a>\u00a0in Warschau in het kader van het project\u00a0Too Soon Too Late. Remembering 1918<\/strong><\/a>\u00a0in\u00a0Bozar<\/strong>.

<\/p>\n

In tegenstelling tot West-Europa wordt 1918 in Polen niet herdacht als het jaar waarin de Grote Oorlog tot een einde kwam. In Polen klinkt die uitdrukking, „Grote Oorlog”, zelfs ietwat vreemd; als er al een link wordt gelegd, dan wel met de Tweede Wereldoorlog die, voor verschillende redenen, erg uitvoerig (en bijwijlen nogal armzalig) in het land herdacht wordt. In het uitstekende boek\u00a0Necro-performance. Cultural Reconstruction of the Theatre of the Great War<\/em><\/a>\u00a0(Nekroperformans. Kulturowa rekonstrukcja teatru Wielkiej Wojny) schrijft\u00a0Dorota SAJEWSKA<\/strong>\u00a0dat dit vergeten van de Eerste Wereldoorlog iets is dat de houding van Polen tegenover de moderniteit fundamenteel verandert, en het misschien zelfs onmogelijk maakt voor Polen om tot een moderne maatschappij uit te groeien. Uiteindelijk was de horror van de Eerste Wereldoorlog bovenal een schokkende ervaring van wat de Europese beschaving uiteindelijk teweeg had gebracht met zijn 19de-eeuwse optimisme, slogans van vooruitgang en ontwikkeling. De opluchting over het einde van de oorlog ging gepaard met ontzetting en een dramatische invraagstelling over de zin van beschaving, die het stadium bereikte van de massamoord op zijn eigen makers. Met de Grote Oorlog en al zijn gevolgen kwam er eindelijk een einde aan de 19de eeuw, de eeuw van stoom en elektriciteit. In zekere zin was dit ook het definitieve einde van de Verlichting. In 1918 hield het \u201cOude Europa\u201d op te geloven in de eigen onaantastbare superioriteit en verloor het zijn eeuwige gelijk. Het probeerde zich weliswaar flink te houden en gesofisticeerd over te komen, maar iedereen zag het: de keizer is naakt, zijn lijf ziek en verrimpeld.<\/p>\n

In Polen en veel andere Centraal- en Oost-Europese landen heeft 1918 echter een totaal andere betekenis. Voor ons is 1918 het jaar van de herwonnen onafhankelijkheid na 123 jaar gedeelde bezetting door Rusland, Pruisen en Oostenrijk-Hongarije. Voor ons was dit het moment waarop we onszelf bevrijdden uit de greep van dat \u201cOude Europa\u201d en die Grote Andere \u2013 Rusland. De herinnering aan dit gevangenschap, dat slechts 20 jaar later terugkeerde met de bevestiging en goedkeuring van het \u201cOude Europa\u201d, vormde niet alleen een voedingsbodem voor nationalistische gevoelens die de transitie van Polen van leider tot hooligan van de EU zo vergemakkelijkten, maar compliceerde ook tot in het extreme ons gevoel van Europese identiteit. We voelen ons Europees, hoewel Polen totaal niet te vereenzelvigen valt met de landen van het \u201cOude Europa\u201d, die, ondanks alle veranderingen, nog steeds optreden als scheidsrechters van de Europeesheid. Niet alleen voor Europa, maar ook in onze eigen ogen behoort Polen nog steeds tot de groep van de \u201ckleine anderen\u201d, vreemde neven die, hoewel ze ook deel uitmaken van de familie, zich toch niet helemaal houden aan alle codes en regels. Je weet nooit wat ze kunnen doen. Ze lijken altijd klaar te staan om op tafel te springen, glazen omver te schoppen, en hun anderszijn al dansend te vieren. Zij het wel met een traan in het oog, want desalniettemin zouden ze maar al te graag volwaardig deel van de familie willen uitmaken…<\/p>\n

Door 1918 te herdenken, herinneren we onszelf en Europa aan hetgene waar ik deze tekst mee begonnen ben: dat we \u201cin tegenstelling\u201d leven. Deze situatie, die negatie gevolgen met zich kan en heeft meegedragen, kan ook gezien worden als een creatieve voorwaarde met groot potentieel. Zichzelf onderscheiden van de belangrijke politieke stemmen leidt vaak tot (of toch zeker in het geval van de Poolse geschiedenis) tot ondraaglijke eenzaamheid en een verlies van zelfbeschikking. In de kunsten is het daarentegen van uitzonderlijke waarde en levert het zelfs de bouwstenen voor creativiteit aan. Kunst is gebaseerd op dit onderscheid, op het aanbrengen van andere perspectieven, andere verhalen, andere sc\u00e8nes. Op het uitlokken van problemen. Europa heeft er uiteraard al meer als genoeg, maar misschien komt dat net omdat het zich te weinig drukt maakt over zijn kunstenaars?<\/p>\n

In het kader van het project 1918 European Dreams of Modernity. 100 years on tonen we geen vanzelfsprekend werk, maar werk dat zich onderscheidt, dat lastig durft te zijn. Werkelijk onafhankelijk. Artistieke onafhankelijkheid beperkt zich niet tot de vrijheid van de maker van eenderwelke beperking buiten hem om. Het is ook een vrijheid van de eigen beperkingen – of toch minstens het streven hiernaar. Misschien is het hier wel dat de verschillende Europese herinneringen aan het jaar 1918 elkaar treffen \u2013 het jaar waarin het Oude Continent zich bewust werd van zijn beperkingen en tezelfdertijd een jaar waarin de onafhankelijkheid herwonnen werd. De uitdagingen die hiermee gepaard gaan behoren zeker niet tot het verleden.

(vertaling:\u00a0Bram VAN OTTERDIJK<\/strong>)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tekst geschreven door\u00a0Dariusz KOSI\u0143SKIvan het\u00a0Zbigniew Raszewski Theatre Institute\u00a0in Warschau in het kader van het project\u00a0Too Soon Too Late. Remembering 1918\u00a0in\u00a0Bozar. In tegenstelling tot West-Europa wordt 1918 in Polen niet herdacht als het jaar waarin de Grote Oorlog tot een einde kwam. In Polen klinkt die uitdrukking, „Grote Oorlog”, zelfs ietwat vreemd; als er al een […]<\/p>\n","protected":false},"author":127,"featured_media":2829,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[295,92],"tags":[],"class_list":["post-2856","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-geschiedenis","category-kunst"],"yoast_head":"\n1918-2018: Waarom herdenken? - Instytut Polski w Brukseli<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/nl\/2018\/01\/01\/1918-2018-waarom-herdenken\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"1918-2018: Waarom herdenken? - Instytut Polski w Brukseli\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tekst geschreven door\u00a0Dariusz KOSI\u0143SKIvan het\u00a0Zbigniew Raszewski Theatre Institute\u00a0in Warschau in het kader van het project\u00a0Too Soon Too Late. Remembering 1918\u00a0in\u00a0Bozar. In tegenstelling tot West-Europa wordt 1918 in Polen niet herdacht als het jaar waarin de Grote Oorlog tot een einde kwam. In Polen klinkt die uitdrukking, „Grote Oorlog”, zelfs ietwat vreemd; als er al een […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/nl\/2018\/01\/01\/1918-2018-waarom-herdenken\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Instytut Polski w Brukseli\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-01-01T15:28:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-05-04T14:32:47+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2020\/04\/99990fr-21.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"572\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"286\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"dyjakn\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"dyjakn\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"event\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/nl\/2018\/01\/01\/1918-2018-waarom-herdenken\/\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/nl\/2018\/01\/01\/1918-2018-waarom-herdenken\/\",\"name\":\"1918-2018: Waarom herdenken?\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/nl\/2018\/01\/01\/1918-2018-waarom-herdenken\/#primaryimage\"},\"image\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2020\/04\/99990fr-21.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2020\/04\/99990fr-21-300x150.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2020\/04\/99990fr-21.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2020\/04\/99990fr-21.jpg\"],\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2020\/04\/99990fr-21.jpg\",\"datePublished\":\"2018-01-01T15:28:27+02:00\",\"dateModified\":\"2020-05-04T14:32:47+02:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/#\/schema\/person\/ccb27e6f37dc023e9a8d394b9bc37c18\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/nl\/2018\/01\/01\/1918-2018-waarom-herdenken\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/nl\/2018\/01\/01\/1918-2018-waarom-herdenken\/\"]}],\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"startDate\":\"2018-01-01\",\"endDate\":\"2018-12-31\",\"eventStatus\":\"EventScheduled\",\"eventAttendanceMode\":\"OfflineEventAttendanceMode\",\"location\":{\"@type\":\"place\",\"name\":\"\",\"address\":\"\",\"geo\":{\"@type\":\"GeoCoordinates\",\"latitude\":\"\",\"longitude\":\"\"}},\"description\":\"Tekst geschreven door\u00a0Dariusz KOSI\u0143SKIvan het\u00a0Zbigniew Raszewski Theatre Institute\u00a0in Warschau in het kader van het project\u00a0Too Soon Too Late. Remembering 1918\u00a0in\u00a0Bozar.\\nIn tegenstelling tot West-Europa wordt 1918 in Polen niet herdacht als het jaar waarin de Grote Oorlog tot een einde kwam. In Polen klinkt die uitdrukking, \\\"Grote Oorlog\\\", zelfs ietwat vreemd; als er al een link wordt gelegd, dan wel met de Tweede Wereldoorlog die, voor verschillende redenen, erg uitvoerig (en bijwijlen nogal armzalig) in het land herdacht wordt. In het uitstekende boek\u00a0Necro-performance. Cultural Reconstruction of the Theatre of the Great War\u00a0(Nekroperformans. Kulturowa rekonstrukcja teatru Wielkiej Wojny) schrijft\u00a0Dorota SAJEWSKA\u00a0dat dit vergeten van de Eerste Wereldoorlog iets is dat de houding van Polen tegenover de moderniteit fundamenteel verandert, en het misschien zelfs onmogelijk maakt voor Polen om tot een moderne maatschappij uit te groeien. Uiteindelijk was de horror van de Eerste Wereldoorlog bovenal een schokkende ervaring van wat de Europese beschaving uiteindelijk teweeg had gebracht met zijn 19de-eeuwse optimisme, slogans van vooruitgang en ontwikkeling. De opluchting over het einde van de oorlog ging gepaard met ontzetting en een dramatische invraagstelling over de zin van beschaving, die het stadium bereikte van de massamoord op zijn eigen makers. Met de Grote Oorlog en al zijn gevolgen kwam er eindelijk een einde aan de 19de eeuw, de eeuw van stoom en elektriciteit. In zekere zin was dit ook het definitieve einde van de Verlichting. In 1918 hield het \u201cOude Europa\u201d op te geloven in de eigen onaantastbare superioriteit en verloor het zijn eeuwige gelijk. Het probeerde zich weliswaar flink te houden en gesofisticeerd over te komen, maar iedereen zag het: de keizer is naakt, zijn lijf ziek en verrimpeld.\\nIn Polen en veel andere Centraal- en Oost-Europese landen heeft 1918 echter een totaal andere betekenis. Voor ons is 1918 het jaar van de herwonnen onafhankelijkheid na 123 jaar gedeelde bezetting door Rusland, Pruisen en Oostenrijk-Hongarije. Voor ons was dit het moment waarop we onszelf bevrijdden uit de greep van dat \u201cOude Europa\u201d en die Grote Andere \u2013 Rusland. De herinnering aan dit gevangenschap, dat slechts 20 jaar later terugkeerde met de bevestiging en goedkeuring van het \u201cOude Europa\u201d, vormde niet alleen een voedingsbodem voor nationalistische gevoelens die de transitie van Polen van leider tot hooligan van de EU zo vergemakkelijkten, maar compliceerde ook tot in het extreme ons gevoel van Europese identiteit. We voelen ons Europees, hoewel Polen totaal niet te vereenzelvigen valt met de landen van het \u201cOude Europa\u201d, die, ondanks alle veranderingen, nog steeds optreden als scheidsrechters van de Europeesheid. Niet alleen voor Europa, maar ook in onze eigen ogen behoort Polen nog steeds tot de groep van de \u201ckleine anderen\u201d, vreemde neven die, hoewel ze ook deel uitmaken van de familie, zich toch niet helemaal houden aan alle codes en regels. Je weet nooit wat ze kunnen doen. Ze lijken altijd klaar te staan om op tafel te springen, glazen omver te schoppen, en hun anderszijn al dansend te vieren. Zij het wel met een traan in het oog, want desalniettemin zouden ze maar al te graag volwaardig deel van de familie willen uitmaken...\\nDoor 1918 te herdenken, herinneren we onszelf en Europa aan hetgene waar ik deze tekst mee begonnen ben: dat we \u201cin tegenstelling\u201d leven. Deze situatie, die negatie gevolgen met zich kan en heeft meegedragen, kan ook gezien worden als een creatieve voorwaarde met groot potentieel. Zichzelf onderscheiden van de belangrijke politieke stemmen leidt vaak tot (of toch zeker in het geval van de Poolse geschiedenis) tot ondraaglijke eenzaamheid en een verlies van zelfbeschikking. In de kunsten is het daarentegen van uitzonderlijke waarde en levert het zelfs de bouwstenen voor creativiteit aan. Kunst is gebaseerd op dit onderscheid, op het aanbrengen van andere perspectieven, andere verhalen, andere sc\u00e8nes. Op het uitlokken van problemen. Europa heeft er uiteraard al meer als genoeg, maar misschien komt dat net omdat het zich te weinig drukt maakt over zijn kunstenaars?\\nIn het kader van het project 1918 European Dreams of Modernity. 100 years on tonen we geen vanzelfsprekend werk, maar werk dat zich onderscheidt, dat lastig durft te zijn. Werkelijk onafhankelijk. Artistieke onafhankelijkheid beperkt zich niet tot de vrijheid van de maker van eenderwelke beperking buiten hem om. Het is ook een vrijheid van de eigen beperkingen - of toch minstens het streven hiernaar. Misschien is het hier wel dat de verschillende Europese herinneringen aan het jaar 1918 elkaar treffen \u2013 het jaar waarin het Oude Continent zich bewust werd van zijn beperkingen en tezelfdertijd een jaar waarin de onafhankelijkheid herwonnen werd. De uitdagingen die hiermee gepaard gaan behoren zeker niet tot het verleden.(vertaling:\u00a0Bram VAN OTTERDIJK)\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/nl\/2018\/01\/01\/1918-2018-waarom-herdenken\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2020\/04\/99990fr-21.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2020\/04\/99990fr-21.jpg\",\"width\":572,\"height\":286},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/nl\/2018\/01\/01\/1918-2018-waarom-herdenken\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"1918-2018: Waarom herdenken?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/#website\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/\",\"name\":\"Instytut Polski w Brukseli\",\"description\":\"Instytuty Polskie\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/#\/schema\/person\/ccb27e6f37dc023e9a8d394b9bc37c18\",\"name\":\"dyjakn\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8275a451988be0ae9a525d2a55b644f7?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8275a451988be0ae9a525d2a55b644f7?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"dyjakn\"},\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/author\/dyjakn\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"1918-2018: Waarom herdenken? - Instytut Polski w Brukseli","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/nl\/2018\/01\/01\/1918-2018-waarom-herdenken\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"1918-2018: Waarom herdenken? - Instytut Polski w Brukseli","og_description":"Tekst geschreven door\u00a0Dariusz KOSI\u0143SKIvan het\u00a0Zbigniew Raszewski Theatre Institute\u00a0in Warschau in het kader van het project\u00a0Too Soon Too Late. Remembering 1918\u00a0in\u00a0Bozar. In tegenstelling tot West-Europa wordt 1918 in Polen niet herdacht als het jaar waarin de Grote Oorlog tot een einde kwam. In Polen klinkt die uitdrukking, „Grote Oorlog”, zelfs ietwat vreemd; als er al een […]","og_url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/nl\/2018\/01\/01\/1918-2018-waarom-herdenken\/","og_site_name":"Instytut Polski w Brukseli","article_published_time":"2018-01-01T15:28:27+00:00","article_modified_time":"2020-05-04T14:32:47+00:00","og_image":[{"width":572,"height":286,"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2020\/04\/99990fr-21.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"dyjakn","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"dyjakn","Szacowany czas czytania":"4 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"event","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/nl\/2018\/01\/01\/1918-2018-waarom-herdenken\/","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/nl\/2018\/01\/01\/1918-2018-waarom-herdenken\/","name":"1918-2018: Waarom herdenken?","isPartOf":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/nl\/2018\/01\/01\/1918-2018-waarom-herdenken\/#primaryimage"},"image":["https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2020\/04\/99990fr-21.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2020\/04\/99990fr-21-300x150.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2020\/04\/99990fr-21.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2020\/04\/99990fr-21.jpg"],"thumbnailUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2020\/04\/99990fr-21.jpg","datePublished":"2018-01-01T15:28:27+02:00","dateModified":"2020-05-04T14:32:47+02:00","author":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/#\/schema\/person\/ccb27e6f37dc023e9a8d394b9bc37c18"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/nl\/2018\/01\/01\/1918-2018-waarom-herdenken\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/nl\/2018\/01\/01\/1918-2018-waarom-herdenken\/"]}],"@context":"https:\/\/schema.org","startDate":"2018-01-01","endDate":"2018-12-31","eventStatus":"EventScheduled","eventAttendanceMode":"OfflineEventAttendanceMode","location":{"@type":"place","name":"","address":"","geo":{"@type":"GeoCoordinates","latitude":"","longitude":""}},"description":"Tekst geschreven door\u00a0Dariusz KOSI\u0143SKIvan het\u00a0Zbigniew Raszewski Theatre Institute\u00a0in Warschau in het kader van het project\u00a0Too Soon Too Late. Remembering 1918\u00a0in\u00a0Bozar.\nIn tegenstelling tot West-Europa wordt 1918 in Polen niet herdacht als het jaar waarin de Grote Oorlog tot een einde kwam. In Polen klinkt die uitdrukking, \"Grote Oorlog\", zelfs ietwat vreemd; als er al een link wordt gelegd, dan wel met de Tweede Wereldoorlog die, voor verschillende redenen, erg uitvoerig (en bijwijlen nogal armzalig) in het land herdacht wordt. In het uitstekende boek\u00a0Necro-performance. Cultural Reconstruction of the Theatre of the Great War\u00a0(Nekroperformans. Kulturowa rekonstrukcja teatru Wielkiej Wojny) schrijft\u00a0Dorota SAJEWSKA\u00a0dat dit vergeten van de Eerste Wereldoorlog iets is dat de houding van Polen tegenover de moderniteit fundamenteel verandert, en het misschien zelfs onmogelijk maakt voor Polen om tot een moderne maatschappij uit te groeien. Uiteindelijk was de horror van de Eerste Wereldoorlog bovenal een schokkende ervaring van wat de Europese beschaving uiteindelijk teweeg had gebracht met zijn 19de-eeuwse optimisme, slogans van vooruitgang en ontwikkeling. De opluchting over het einde van de oorlog ging gepaard met ontzetting en een dramatische invraagstelling over de zin van beschaving, die het stadium bereikte van de massamoord op zijn eigen makers. Met de Grote Oorlog en al zijn gevolgen kwam er eindelijk een einde aan de 19de eeuw, de eeuw van stoom en elektriciteit. In zekere zin was dit ook het definitieve einde van de Verlichting. In 1918 hield het \u201cOude Europa\u201d op te geloven in de eigen onaantastbare superioriteit en verloor het zijn eeuwige gelijk. Het probeerde zich weliswaar flink te houden en gesofisticeerd over te komen, maar iedereen zag het: de keizer is naakt, zijn lijf ziek en verrimpeld.\nIn Polen en veel andere Centraal- en Oost-Europese landen heeft 1918 echter een totaal andere betekenis. Voor ons is 1918 het jaar van de herwonnen onafhankelijkheid na 123 jaar gedeelde bezetting door Rusland, Pruisen en Oostenrijk-Hongarije. Voor ons was dit het moment waarop we onszelf bevrijdden uit de greep van dat \u201cOude Europa\u201d en die Grote Andere \u2013 Rusland. De herinnering aan dit gevangenschap, dat slechts 20 jaar later terugkeerde met de bevestiging en goedkeuring van het \u201cOude Europa\u201d, vormde niet alleen een voedingsbodem voor nationalistische gevoelens die de transitie van Polen van leider tot hooligan van de EU zo vergemakkelijkten, maar compliceerde ook tot in het extreme ons gevoel van Europese identiteit. We voelen ons Europees, hoewel Polen totaal niet te vereenzelvigen valt met de landen van het \u201cOude Europa\u201d, die, ondanks alle veranderingen, nog steeds optreden als scheidsrechters van de Europeesheid. Niet alleen voor Europa, maar ook in onze eigen ogen behoort Polen nog steeds tot de groep van de \u201ckleine anderen\u201d, vreemde neven die, hoewel ze ook deel uitmaken van de familie, zich toch niet helemaal houden aan alle codes en regels. Je weet nooit wat ze kunnen doen. Ze lijken altijd klaar te staan om op tafel te springen, glazen omver te schoppen, en hun anderszijn al dansend te vieren. Zij het wel met een traan in het oog, want desalniettemin zouden ze maar al te graag volwaardig deel van de familie willen uitmaken...\nDoor 1918 te herdenken, herinneren we onszelf en Europa aan hetgene waar ik deze tekst mee begonnen ben: dat we \u201cin tegenstelling\u201d leven. Deze situatie, die negatie gevolgen met zich kan en heeft meegedragen, kan ook gezien worden als een creatieve voorwaarde met groot potentieel. Zichzelf onderscheiden van de belangrijke politieke stemmen leidt vaak tot (of toch zeker in het geval van de Poolse geschiedenis) tot ondraaglijke eenzaamheid en een verlies van zelfbeschikking. In de kunsten is het daarentegen van uitzonderlijke waarde en levert het zelfs de bouwstenen voor creativiteit aan. Kunst is gebaseerd op dit onderscheid, op het aanbrengen van andere perspectieven, andere verhalen, andere sc\u00e8nes. Op het uitlokken van problemen. Europa heeft er uiteraard al meer als genoeg, maar misschien komt dat net omdat het zich te weinig drukt maakt over zijn kunstenaars?\nIn het kader van het project 1918 European Dreams of Modernity. 100 years on tonen we geen vanzelfsprekend werk, maar werk dat zich onderscheidt, dat lastig durft te zijn. Werkelijk onafhankelijk. Artistieke onafhankelijkheid beperkt zich niet tot de vrijheid van de maker van eenderwelke beperking buiten hem om. Het is ook een vrijheid van de eigen beperkingen - of toch minstens het streven hiernaar. Misschien is het hier wel dat de verschillende Europese herinneringen aan het jaar 1918 elkaar treffen \u2013 het jaar waarin het Oude Continent zich bewust werd van zijn beperkingen en tezelfdertijd een jaar waarin de onafhankelijkheid herwonnen werd. De uitdagingen die hiermee gepaard gaan behoren zeker niet tot het verleden.(vertaling:\u00a0Bram VAN OTTERDIJK)"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/nl\/2018\/01\/01\/1918-2018-waarom-herdenken\/#primaryimage","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2020\/04\/99990fr-21.jpg","contentUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/wp-content\/uploads\/sites\/4\/2020\/04\/99990fr-21.jpg","width":572,"height":286},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/nl\/2018\/01\/01\/1918-2018-waarom-herdenken\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"1918-2018: Waarom herdenken?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/#website","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/","name":"Instytut Polski w Brukseli","description":"Instytuty Polskie","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/#\/schema\/person\/ccb27e6f37dc023e9a8d394b9bc37c18","name":"dyjakn","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8275a451988be0ae9a525d2a55b644f7?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8275a451988be0ae9a525d2a55b644f7?s=96&d=mm&r=g","caption":"dyjakn"},"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/author\/dyjakn\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2856","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/wp-json\/wp\/v2\/users\/127"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2856"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2856\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2857,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2856\/revisions\/2857"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2829"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2856"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2856"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/brussels\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2856"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}