Na zaproszenie Galerii Plakatu Polskiego we Wroc\u0142awiu artysta Ryszard Kaja stworzy\u0142 w okresie
2012-2019 wyj\u0105tkowy cykl plakat\u00f3w po\u015bwi\u0119cony r\u00f3\u017cnorodno\u015bci geograficznej i kulturowej Polski.
Zaowocowa\u0142o to nieszablonowym sposobem promowania r\u00f3\u017cnych obszar\u00f3w i osobliwo\u015bci Polski,
unikanie wszelkiego rodzaju klisz czy patetycznych przekaz\u00f3w, ale komunikuj\u0105cych si\u0119 z du\u017c\u0105 doz\u0105 ciep\u0142a,
dyskretnie lub cz\u0119sto z humorem, dum\u0105 i przywi\u0105zaniem do w\u0142asnego kraju.<\/p>\n
\u00a0Ryszard Kaja o plakatach Ryszarda Kai napisa\u0142 tak:<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0 \u201eOd kilku lat\u00a0 tworzy wielk\u0105 seri\u0119 plakat\u00f3w \u201ePolska\u201d dla wroc\u0142awskiej Galerii Plakatu Polskiego.<\/p>\n
S\u0105 nie tylko przewodnikiem po kraju, ale tak\u017ce po jego duszy, po jego kulturze, to te\u017c zabawa w histori\u0119 estetyki plakatu polskiego oraz zakodowany bedeker prywatnych wspomnie\u0144.\u201d (1*)<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Wizualne opowie\u015bci z podr\u00f3\u017cy, podr\u00f3\u017cy wielowymiarowej \u2013 z tym mamy do czynienia na prezentowanej wystawie fragmentu serii Plakat-Polska. Opisuj\u0105c seri\u0119 plakat\u00f3w Ryszarda Kai musimy odrzuci\u0107 skromn\u0105, skracaj\u0105c\u0105 kontekst \u0142atk\u0119 plakatu turystycznego.\u00a0 Nie ma w fachowej terminologii okre\u015blenia \u201eplakat podr\u00f3\u017cniczy\u201d wi\u0119c niebywa\u0142a zas\u0142ug\u0105 autora jest stworzenie nowej kategorii w obszernym ju\u017c katalogu klasyfikacji dzie\u0142 plakatowych.<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Jak ka\u017cda podr\u00f3\u017c, tak i ta, ma sw\u00f3j pocz\u0105tek. Zaczynamy t\u0119 podr\u00f3\u017c w babcinej kuchni do kt\u00f3rej\u00a0 autor wraca wspomnieniem kuchennej makatki. \u201ePolska \u2013 makatka\u201d to plakat, kt\u00f3ry jest kluczem do zrozumienia drogi, kt\u00f3r\u0105 pod\u0105\u017ca wyobra\u017ania autora. Zapach kuchni, zapach rodzinnego domu to to natywne, niepodwa\u017calne elementy rodz\u0105cej si\u0119 mi\u0142o\u015bci do miejsca z kt\u00f3rego wyrastamy. Takie kulinarne \u017ar\u00f3d\u0142a lokalnego patriotyzmu Ryszard Kaja wielokrotnie uwypukla\u0142 w swoich pracach w oparciu o do\u015bwiadczenie podr\u00f3\u017cnika.\u00a0 Podr\u00f3\u017c przez r\u00f3\u017cne kultury stanowi\u0142a dla autora po\u017cywk\u0119 dla tak pi\u0119knego opisania w\u0142asnego kraju.\u00a0 Ostatnie 25 lat \u017cycia Ryszard Kaja sp\u0119dzi\u0142 w podr\u00f3\u017cy po krajach bardzo odleg\u0142ych, bardzo odmiennych kulturowo, bardzo dalekich. Z wszystkich tych podr\u00f3\u017cy przywozi\u0142 wspomnienia, wspomnienia zawarte w graficznym dzienniku. I we wszystkich odleg\u0142ych krajach, innych kulturach, kuchnia czy mo\u017ce dok\u0142adniej kuchnia domu rodzinnego, by\u0142a katalizatorem wspomnie\u0144 i sentyment\u00f3w.\u00a0 Kuchenna makatka pod tytu\u0142em POLSKA z wyhaftowanym tekstem \u201eNikt ci\u0119 tak nie kocha jak ja\u201d jest kluczem do zrozumienia idei ca\u0142ej serii plakat\u00f3w opisuj\u0105cych Polsk\u0119. \u201eBo je\u015bli w\u0142osi mogli zrobi\u0107 symbolem swojego kraju lichy placek z resztkami wczorajszego obiadu, to dlaczego my mamy wstydzi\u0107 si\u0119 pierog\u00f3w, gzika czy bigosu?\u201d\u00a0 – to te\u017c s\u0142owa Ryszarda Kai.\u00a0 Ojczyzna w plakatach serii Polska jest rodzaju \u017ce\u0144skiego (to zas\u0142uga naszego j\u0119zyka) i mo\u017cemy \u015bmia\u0142o u\u017cy\u0107 okre\u015blenia Matczyzna do opisania serii Plakat-Polska.<\/p>\n
Nie mamy tu sztandar\u00f3w, nie ma bitew, zwyci\u0119stw, martyrologii. Podr\u00f3\u017cujemy po Polsce tak jakby nie istnia\u0142 \u015bwiat inny z kt\u00f3rym musimy konkurowa\u0107 i si\u0119 z nim por\u00f3wnywa\u0107. Pi\u0119kno dostrzegamy czasami w rzeczach b\u0142ahych.<\/p>\n
\u00a0Pod wzgl\u0119dem formalnym, sp\u00f3jno\u015b\u0107 serii Polska by\u0142a utrudnieniem, kt\u00f3re autor sam sobie narzuci\u0142.<\/p>\n
Bo sp\u00f3jny layout dla ca\u0142ej serii przy zr\u00f3\u017cnicowaniu styl\u00f3w, form, graficznych rozwi\u0105za\u0144, by\u0142 poprzeczk\u0105, kt\u00f3r\u0105 autor wykorzysta\u0142 do stworzenia wielkiego dzie\u0142a.\u00a0 W ramach sta\u0142ego uk\u0142adu graficznego, czyli powtarzalnej formy literniczej z tytu\u0142em plakatu i dodatkowym tekstem, najcz\u0119\u015bciej b\u0119d\u0105cym zapisem nazwy Polska w r\u00f3\u017cnych alfabetach, autor odtworzy\u0142 ca\u0142e spektrum stylistycznej historii plakatu polskiego.\u00a0 To jest jeden z wymiar\u00f3w podr\u00f3\u017cy w kt\u00f3r\u0105 Ryszard Kaja zabiera nas w serii Polska. Od pierwszego plakatu – Wroc\u0142aw , w kt\u00f3rym prostota art-deco po\u0142\u0105czona z przedstawieniem obiektu z okresu odpowiadaj\u0105cego samej stylistyce plakatu, mamy zapowied\u017a tej zmieniaj\u0105cej si\u0119 opowie\u015bci o plakacie.\u00a0 Przez malarskie przedstawienia Mazowsza czy Zaduszek po prace nawi\u0105zuj\u0105ce do grafiki warsztatowej (Katowice) po czysto ilustracyjne opowie\u015bci wizualne (Kana\u0142 Elbl\u0105ski) mamy ca\u0142e szeroki wachlarz rozwi\u0105za\u0144 formalnych. Wszystko tworzone z lekko\u015bci\u0105, ze swobod\u0105 doboru temat\u00f3w i niekonwencjonalnym wyborem motyw\u00f3w.\u00a0 Plakaty z serii Polska to kola\u017ce element\u00f3w stworzonych cyfrowo, element\u00f3w czysto malarskich, grafik czy cytat\u00f3w z historycznych ilustracji. Mimo r\u00f3\u017cnorodno\u015bci form, nie mamy w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce wszystkie te plakaty stanowi\u0105 fragmenty wi\u0119kszej opowie\u015bci.\u00a0 Bez patosu i bez turystycznych landmark\u00f3w podr\u00f3\u017cujemy po miejscach, kt\u00f3re znamy a kt\u00f3re w interpretacji Ryszarda Kai nabieraj\u0105\u00a0 wcale nie nowych znacze\u0144, lecz odkrywaj\u0105 nieco przekorny, cz\u0119sto zabawny, zdystansowany obraz, kt\u00f3ry okazje si\u0119 bardzo bliski odbiorcy. Ryszard Kaja zmienia nasze spostrzeganie miejsc, kt\u00f3re znamy.\u00a0 Polska Ryszarda Kai to istniej\u0105ce w powszechnej \u015bwiadomo\u015bci kulturowe, j\u0119zykowe elementy to\u017csamo\u015bci, kt\u00f3re nie trafia\u0142y wcze\u015bniej do plakatowej ikonografii. Odniesienia literackie, muzycznie, malarskie, religijne, folklorystyczne czy historyczne pojawiaj\u0105 si\u0119 obok temat\u00f3w architektonicznych czy przyrodniczo geograficznych.\u00a0 Podr\u00f3\u017cujemy w czasie \u2013 od\u00a0 najstarszych osad s\u0142owia\u0144skich (Biskupin) po ca\u0142kiem nowe realizacje architektoniczne (filharmonia szczeci\u0144ska). Ryszard Kaja upami\u0119tnia w serii Polska wybitnych tw\u00f3rc\u00f3w polskiej kultury.\u00a0<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Swoj\u0105 rozgadan\u0105 malarsko\u015bci\u0105 i ilustracyjno\u015bci\u0105, seria Polska odbiega o panuj\u0105cych dzisiaj trend\u00f3w w projektowaniu graficznym.\u00a0 Minimalizm bliski piktogramu i trudna w odcyfrowaniu typografia to elementy powszechnie panuj\u0105cej mody plakatowej. Kiedy w 2012 roku pojawi\u0142y si\u0119 pierwsze plakaty z serii Polska okaza\u0142o si\u0119, \u017ce niemodna, nieoszcz\u0119dna estetyka, zdobywa ogromn\u0105 popularno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d odbiorc\u00f3w.\u00a0 Od lat 80tych nie powstawa\u0142y w Polsce plakaty turystyczne a seria Polska okaza\u0142e si\u0119 \u201estrza\u0142em w dziesi\u0105tk\u0119\u201d popularno\u015bci i oczekiwa\u0144 odbiorc\u00f3w. Na fali popularno\u015bci serii powsta\u0142o wiele plakat\u00f3w turystycznych oraz odrodzi\u0142o si\u0119 zainteresowanie zjawiskiem znanym jako Polska Szko\u0142a Plakatu.\u00a0\u00a0 Sukces artystyczny serii to zas\u0142uga wielkiego talentu, wnikliwych obserwacji i swobody tw\u00f3rczej, kt\u00f3rej nie mog\u0142o da\u0107 \u017cadne zlecenie komercyjne. Seria Polska jest bowiem autorskim dzie\u0142em powsta\u0142ym na zam\u00f3wienie Galerii Plakatu, kt\u00f3ra nic autorowi nie narzuca\u0142a i nie ogranicza\u0142a jego swobody w budowaniu tej pi\u0119knej opowie\u015bci o Polsce. Seria nie jest niestety dzie\u0142em zamkni\u0119tym.\u00a0 Plakat-Polska to 163 plakaty wydane drukiem za \u017cycia autora.\u00a0 Prace nad uko\u0144czeniem serii przerwa\u0142a przedwczesna \u015bmier\u0107 autora. Nie zmienia to faktu, \u017ce seria jest najwi\u0119kszym autorskim dzie\u0142em w historii Polskiego Plakatu i najpi\u0119kniejszym plakatowym opisem naszego kraju.<\/p>\n
Krzysztof Marcinkiewicz, redaktor serii Plakat-Polska<\/p>\n
ARTYSTA RYSZARD KAJA (1962\u20132019)<\/p>\n
www.ryszardkaja.pl<\/a> , https:\/\/www.facebook.com\/KajaRyszard<\/a><\/p>\n Malarz, scenograf, grafik i plakacista. Kontynuator rodzinnych tradycji artystycznych, syn Zbigniewa i Stefanii. Na prze\u0142omie lat 80\/90 z wielkim sukcesem debiutowa\u0142 jako scenograf w najwa\u017cniejszych\u00a0 teatrach operowych i baletowych \u0141odzi i Poznania. Krytyka ju\u017c pierwsze spektakle Ryszarda Kai\u00a0 nagradza\u0142a z\u0142otymi maskami.\u00a0 W latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych i pocz\u0105tkach dwutysi\u0119cznych nale\u017ca\u0142 do grona najwybitniejszych polskich scenograf\u00f3w. Na wszystkich najwa\u017cniejszych polskich scenach, pocz\u0105wszy od Teatru Wielkiego Opera Narodowa w Warszawie a tak\u017ce na wielu zagranicznych zrealizowa\u0142 oko\u0142o 200 niezapomnianych opraw scenograficznych. By\u0142 scenografem filmowym i znacz\u0105cych wystaw muzealnych. W apogeum sukces\u00f3w teatralnych przeni\u00f3s\u0142 swoje zainteresowania na plakat, kt\u00f3rym wcze\u015bniej zajmowa\u0142 si\u0119 sporadycznie. Swoim plakatem artystycznym (ponad 500 pozycji) szybko osi\u0105gn\u0105\u0142\u00a0 \u015bwiatowy rozg\u0142os. W minionej dekadzie jego plakatowa seria POLSKA\u00a0 uzyska\u0142a szerokie uznanie i niewiarygodn\u0105 popularno\u015b\u0107, i status kultowej a on sam wszed\u0142 do areopagu ikon polskiego plakatu. Prace wystawia\u0142 na dziesi\u0105tkach wystaw monograficznych i setkach zespo\u0142owych w kraju i za granic\u0105. Ostatnia wystawa plakat\u00f3w Ryszarda Kai z jesieni 2021 w Muzeum Narodowym w Warszawie pobi\u0142a wszelkie historyczne rekordy ogl\u0105dalno\u015bci w Muzeum Plakatu! Ca\u0142e \u017cycie artysta rysowa\u0142, malowa\u0142 i fotografowa\u0142. Prowadzi\u0142 dziennik malarski. Ten olbrzymi dorobek, ze wzgl\u0119du na przedwczesn\u0105 \u015bmier\u0107 w wi\u0119kszo\u015bci\u00a0 jeszcze czeka na udost\u0119pnienie.<\/p>\n Leszek Jamrozik<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Na zaproszenie Galerii Plakatu Polskiego we Wroc\u0142awiu artysta Ryszard Kaja stworzy\u0142 w okresie2012-2019 wyj\u0105tkowy cykl plakat\u00f3w po\u015bwi\u0119cony r\u00f3\u017cnorodno\u015bci geograficznej i kulturowej Polski.Zaowocowa\u0142o to nieszablonowym sposobem promowania r\u00f3\u017cnych obszar\u00f3w i osobliwo\u015bci Polski,unikanie wszelkiego rodzaju klisz czy patetycznych przekaz\u00f3w, ale komunikuj\u0105cych si\u0119 z du\u017c\u0105 doz\u0105 ciep\u0142a,dyskretnie lub cz\u0119sto z humorem, dum\u0105 i przywi\u0105zaniem do w\u0142asnego kraju. \u00a0Ryszard […]<\/p>\n","protected":false},"author":43,"featured_media":9999,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[43],"tags":[],"class_list":["post-10003","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sztuki-wizualne"],"yoast_head":"\n