{"id":10831,"date":"2023-09-07T11:10:48","date_gmt":"2023-09-07T09:10:48","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/?p=10831"},"modified":"2023-10-13T14:41:58","modified_gmt":"2023-10-13T12:41:58","slug":"architektura-niepodleglosci-w-europie-srodkowej-na-festiwalu-folkever-w-sirecie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2023\/09\/07\/architektura-niepodleglosci-w-europie-srodkowej-na-festiwalu-folkever-w-sirecie\/","title":{"rendered":"&#8222;Architektura niepodleg\u0142o\u015bci w Europie \u015brodkowej&#8221; na festiwalu Folkever w Sirecie"},"content":{"rendered":"\n<p><em>By\u0142 to co prawda kr\u00f3tki, ale bardzo dynamiczny okres. Na mapie Europy \u015arodkowej pojawi\u0142a si\u0119 mozaika nowych kraj\u00f3w. Marzeniem, kt\u00f3re obudzi\u0142o si\u0119 po tragedii I wojny \u015bwiatowej, by\u0142o odzyskanie porz\u0105dku, zaprowadzenie \u0142adu w rozbitym \u015bwiecie, znalezienie jakiego\u015b nowego ustroju dla narod\u00f3w, kt\u00f3re wreszcie uzyska\u0142y upragnion\u0105 podmiotowo\u015b\u0107<\/em>\u00a0\u2013 m\u00f3wi \u0141ukasz Galusek, zast\u0119pca dyrektora ds. programowych Mi\u0119dzynarodowego Centrum Kultury (MCK) w Krakowie i jeden z kurator\u00f3w wystawy.\u00a0<em>Teraz, z perspektywy ponad stu lat mo\u017cemy spojrze\u0107 na moment, kiedy kszta\u0142towa\u0142 si\u0119 ten nowy \u0142ad; dla wielu by\u0142 czasem \u015bwi\u0119towania, a u innych data ta nadal zmusza do refleksji. Patrzymy na nasz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kontynentu w rozleg\u0142ym horyzoncie, staramy si\u0119 obj\u0105\u0107 ca\u0142e spectrum zmian, jakie si\u0119 wtedy dokonywa\u0142y, a znalaz\u0142y swoje odbicie w przestrzeni, urbanistyce\u00a0i architekturze<\/em>.<\/p>\n<p>My\u015bl\u0105 przewodni\u0105 wystawy sta\u0142o si\u0119 ukazanie bardzo dynamicznego okresu po roku 1918 w ca\u0142ym szerokim spectrum zmian, jakie si\u0119 w\u00f3wczas dokonywa\u0142y, a znalaz\u0142y swoje odbicie w przestrzeni, urbanistyce i architekturze nowych pa\u0144stw, wy\u0142onionych na mapie Europy \u015arodkowej. Tworzy\u0142 si\u0119 nowy \u0142ad \u2013 polityczny, spo\u0142eczny i kulturowy.<\/p>\n<p>Tytu\u0142owa architektura niepodleg\u0142o\u015bci jest w tym wypadku rozumiana szerzej ni\u017c pojedyncze budowle. Jest zaznaczaniem swojej podmiotowo\u015bci w krajobrazie region\u00f3w i miast, poszukiwaniem nowych wzor\u00f3w ikonografii narodowej, wyrazem ch\u0119ci stworzenia szans dla rozwoju spo\u0142ecznego, ale tak\u017ce powstaniem idei nowego cz\u0142owieka.<\/p>\n<p>Zmiany polityczne sprawi\u0142y, \u017ce niegdy\u015b t\u0119tni\u0105ce \u017cyciem metropolie traci\u0142y swoje istotne znaczenie za\u015b prowincjonalne miasta z dnia na dzie\u0144 stawa\u0142y si\u0119 stolicami kraj\u00f3w lub region\u00f3w. M\u0142ode pa\u0144stwowo\u015bci potrzebowa\u0142y w\u0142a\u015bciwej i godnej oprawy. Monumentalny charakter gmach\u00f3w i rozmach przestrzeni publicznych s\u0142u\u017cy\u0142y umocowaniu nowej w\u0142adzy jak i budowaniu to\u017csamo\u015bci narodowej. Tryumfy \u015bwi\u0119ci\u0142 modernizm, kt\u00f3ry rozwin\u0105\u0142 si\u0119 z my\u015bl\u0105 o potrzebach najubo\u017cszych oferuj\u0105c tanie budownictwo mieszkaniowe, aby z czasem zyska\u0107 sw\u00f3j nowy, luksusowy wymiar.<\/p>\n<p>Koniec Wielkiej Wojny to tak\u017ce czas narodzin idei nowego cz\u0142owieka. Cz\u0142owiek przysz\u0142o\u015bci mia\u0142 by\u0107 zdrowy i wysportowany, a jego cia\u0142o mia\u0142o przypomina\u0107 maszyn\u0119. Zdrowie i higien\u0119, sport i aktywny wypoczynek uznano za czynniki przemian spo\u0142ecznych i obyczajowych oraz wa\u017cne elementy konsolidowania nowych spo\u0142ecze\u0144stw. Dokonuj\u0105ce si\u0119 zmiany \u015bwietnie ilustrowa\u0142a ewolucja uzdrowiska, a tak\u017ce rozw\u00f3j infrastruktury sportowej. Hale sportowe, tory wy\u015bcigowe, p\u0142ywalnie, stadiony mog\u0105ce pomie\u015bci\u0107 tysi\u0105ce widz\u00f3w stawa\u0142y si\u0119 widomym znakiem modernizacji i \u015bwietnym narz\u0119dziem propagandowym dla nowo powsta\u0142ych pa\u0144stw.<\/p>\n<p><br \/><strong>Kuratorzy:<\/strong>\u00a0\u0141ukasz Galusek, dr \u017banna Komar, Helena Postawka-Lech, dr Micha\u0142 Wi\u015bniewski, Natalia \u017bak<\/p>\n<p>Ekspozycja dofinansowana ze \u015brodk\u00f3w polskiego Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Programu Wieloletniego NIEPODLEG\u0141A na lata 2017-2022.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>By\u0142 to co prawda kr\u00f3tki, ale bardzo dynamiczny okres. Na mapie Europy \u015arodkowej pojawi\u0142a si\u0119 mozaika nowych kraj\u00f3w. Marzeniem, kt\u00f3re obudzi\u0142o si\u0119 po tragedii I wojny \u015bwiatowej, by\u0142o odzyskanie porz\u0105dku, zaprowadzenie \u0142adu w rozbitym \u015bwiecie, znalezienie jakiego\u015b nowego ustroju dla narod\u00f3w, kt\u00f3re wreszcie uzyska\u0142y upragnion\u0105 podmiotowo\u015b\u0107\u00a0\u2013 m\u00f3wi \u0141ukasz Galusek, zast\u0119pca dyrektora ds. programowych Mi\u0119dzynarodowego Centrum [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":44,"featured_media":10827,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[41],"tags":[],"class_list":["post-10831","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>&quot;Architektura niepodleg\u0142o\u015bci w Europie \u015brodkowej&quot; na festiwalu Folkever w Sirecie - Instytut Polski w Bukareszcie<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2023\/09\/07\/architektura-niepodleglosci-w-europie-srodkowej-na-festiwalu-folkever-w-sirecie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"&quot;Architektura niepodleg\u0142o\u015bci w Europie \u015brodkowej&quot; na festiwalu Folkever w Sirecie - Instytut Polski w Bukareszcie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"By\u0142 to co prawda kr\u00f3tki, ale bardzo dynamiczny okres. Na mapie Europy \u015arodkowej pojawi\u0142a si\u0119 mozaika nowych kraj\u00f3w. Marzeniem, kt\u00f3re obudzi\u0142o si\u0119 po tragedii I wojny \u015bwiatowej, by\u0142o odzyskanie porz\u0105dku, zaprowadzenie \u0142adu w rozbitym \u015bwiecie, znalezienie jakiego\u015b nowego ustroju dla narod\u00f3w, kt\u00f3re wreszcie uzyska\u0142y upragnion\u0105 podmiotowo\u015b\u0107\u00a0\u2013 m\u00f3wi \u0141ukasz Galusek, zast\u0119pca dyrektora ds. programowych Mi\u0119dzynarodowego Centrum [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2023\/09\/07\/architektura-niepodleglosci-w-europie-srodkowej-na-festiwalu-folkever-w-sirecie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Instytut Polski w Bukareszcie\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-09-07T09:10:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-10-13T12:41:58+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2023\/09\/Fara-titlu-Coperta-Facebook-Postare-Facebook-Peisaj-1080-\u00d7-800-px-1120-\u00d7-630-px-1.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1120\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"630\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"zalaszewskak\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"zalaszewskak\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"event\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2023\/09\/07\/architektura-niepodleglosci-w-europie-srodkowej-na-festiwalu-folkever-w-sirecie\/\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2023\/09\/07\/architektura-niepodleglosci-w-europie-srodkowej-na-festiwalu-folkever-w-sirecie\/\",\"name\":\"\\\"Architektura niepodleg\u0142o\u015bci w Europie \u015brodkowej\\\" na festiwalu Folkever w Sirecie\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2023\/09\/07\/architektura-niepodleglosci-w-europie-srodkowej-na-festiwalu-folkever-w-sirecie\/#primaryimage\"},\"image\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2023\/09\/Fara-titlu-Coperta-Facebook-Postare-Facebook-Peisaj-1080-\u00d7-800-px-1120-\u00d7-630-px-1.png\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2023\/09\/Fara-titlu-Coperta-Facebook-Postare-Facebook-Peisaj-1080-\u00d7-800-px-1120-\u00d7-630-px-1-300x169.png\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2023\/09\/Fara-titlu-Coperta-Facebook-Postare-Facebook-Peisaj-1080-\u00d7-800-px-1120-\u00d7-630-px-1-1024x576.png\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2023\/09\/Fara-titlu-Coperta-Facebook-Postare-Facebook-Peisaj-1080-\u00d7-800-px-1120-\u00d7-630-px-1.png\"],\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2023\/09\/Fara-titlu-Coperta-Facebook-Postare-Facebook-Peisaj-1080-\u00d7-800-px-1120-\u00d7-630-px-1.png\",\"datePublished\":\"2023-09-07T09:10:48+02:00\",\"dateModified\":\"2023-10-13T12:41:58+02:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/#\/schema\/person\/cbf38f4ffa10f919673d0e5f3ee6677d\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2023\/09\/07\/architektura-niepodleglosci-w-europie-srodkowej-na-festiwalu-folkever-w-sirecie\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2023\/09\/07\/architektura-niepodleglosci-w-europie-srodkowej-na-festiwalu-folkever-w-sirecie\/\"]}],\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"startDate\":\"2023-09-20\",\"endDate\":\"2023-10-04\",\"eventStatus\":\"EventScheduled\",\"eventAttendanceMode\":\"OfflineEventAttendanceMode\",\"location\":{\"@type\":\"place\",\"name\":\"\",\"address\":\"\",\"geo\":{\"@type\":\"GeoCoordinates\",\"latitude\":\"\",\"longitude\":\"\"}},\"description\":\"By\u0142 to co prawda kr\u00f3tki, ale bardzo dynamiczny okres. Na mapie Europy \u015arodkowej pojawi\u0142a si\u0119 mozaika nowych kraj\u00f3w. Marzeniem, kt\u00f3re obudzi\u0142o si\u0119 po tragedii I wojny \u015bwiatowej, by\u0142o odzyskanie porz\u0105dku, zaprowadzenie \u0142adu w rozbitym \u015bwiecie, znalezienie jakiego\u015b nowego ustroju dla narod\u00f3w, kt\u00f3re wreszcie uzyska\u0142y upragnion\u0105 podmiotowo\u015b\u0107\u00a0\u2013 m\u00f3wi \u0141ukasz Galusek, zast\u0119pca dyrektora ds. programowych Mi\u0119dzynarodowego Centrum Kultury (MCK) w Krakowie i jeden z kurator\u00f3w wystawy.\u00a0Teraz, z perspektywy ponad stu lat mo\u017cemy spojrze\u0107 na moment, kiedy kszta\u0142towa\u0142 si\u0119 ten nowy \u0142ad; dla wielu by\u0142 czasem \u015bwi\u0119towania, a u innych data ta nadal zmusza do refleksji. Patrzymy na nasz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kontynentu w rozleg\u0142ym horyzoncie, staramy si\u0119 obj\u0105\u0107 ca\u0142e spectrum zmian, jakie si\u0119 wtedy dokonywa\u0142y, a znalaz\u0142y swoje odbicie w przestrzeni, urbanistyce\u00a0i architekturze.\\nMy\u015bl\u0105 przewodni\u0105 wystawy sta\u0142o si\u0119 ukazanie bardzo dynamicznego okresu po roku 1918 w ca\u0142ym szerokim spectrum zmian, jakie si\u0119 w\u00f3wczas dokonywa\u0142y, a znalaz\u0142y swoje odbicie w przestrzeni, urbanistyce i architekturze nowych pa\u0144stw, wy\u0142onionych na mapie Europy \u015arodkowej. Tworzy\u0142 si\u0119 nowy \u0142ad \u2013 polityczny, spo\u0142eczny i kulturowy.\\nTytu\u0142owa architektura niepodleg\u0142o\u015bci jest w tym wypadku rozumiana szerzej ni\u017c pojedyncze budowle. Jest zaznaczaniem swojej podmiotowo\u015bci w krajobrazie region\u00f3w i miast, poszukiwaniem nowych wzor\u00f3w ikonografii narodowej, wyrazem ch\u0119ci stworzenia szans dla rozwoju spo\u0142ecznego, ale tak\u017ce powstaniem idei nowego cz\u0142owieka.\\nZmiany polityczne sprawi\u0142y, \u017ce niegdy\u015b t\u0119tni\u0105ce \u017cyciem metropolie traci\u0142y swoje istotne znaczenie za\u015b prowincjonalne miasta z dnia na dzie\u0144 stawa\u0142y si\u0119 stolicami kraj\u00f3w lub region\u00f3w. M\u0142ode pa\u0144stwowo\u015bci potrzebowa\u0142y w\u0142a\u015bciwej i godnej oprawy. Monumentalny charakter gmach\u00f3w i rozmach przestrzeni publicznych s\u0142u\u017cy\u0142y umocowaniu nowej w\u0142adzy jak i budowaniu to\u017csamo\u015bci narodowej. Tryumfy \u015bwi\u0119ci\u0142 modernizm, kt\u00f3ry rozwin\u0105\u0142 si\u0119 z my\u015bl\u0105 o potrzebach najubo\u017cszych oferuj\u0105c tanie budownictwo mieszkaniowe, aby z czasem zyska\u0107 sw\u00f3j nowy, luksusowy wymiar.\\nKoniec Wielkiej Wojny to tak\u017ce czas narodzin idei nowego cz\u0142owieka. Cz\u0142owiek przysz\u0142o\u015bci mia\u0142 by\u0107 zdrowy i wysportowany, a jego cia\u0142o mia\u0142o przypomina\u0107 maszyn\u0119. Zdrowie i higien\u0119, sport i aktywny wypoczynek uznano za czynniki przemian spo\u0142ecznych i obyczajowych oraz wa\u017cne elementy konsolidowania nowych spo\u0142ecze\u0144stw. Dokonuj\u0105ce si\u0119 zmiany \u015bwietnie ilustrowa\u0142a ewolucja uzdrowiska, a tak\u017ce rozw\u00f3j infrastruktury sportowej. Hale sportowe, tory wy\u015bcigowe, p\u0142ywalnie, stadiony mog\u0105ce pomie\u015bci\u0107 tysi\u0105ce widz\u00f3w stawa\u0142y si\u0119 widomym znakiem modernizacji i \u015bwietnym narz\u0119dziem propagandowym dla nowo powsta\u0142ych pa\u0144stw.\\nKuratorzy:\u00a0\u0141ukasz Galusek, dr \u017banna Komar, Helena Postawka-Lech, dr Micha\u0142 Wi\u015bniewski, Natalia \u017bak\\nEkspozycja dofinansowana ze \u015brodk\u00f3w polskiego Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Programu Wieloletniego NIEPODLEG\u0141A na lata 2017-2022.\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2023\/09\/07\/architektura-niepodleglosci-w-europie-srodkowej-na-festiwalu-folkever-w-sirecie\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2023\/09\/Fara-titlu-Coperta-Facebook-Postare-Facebook-Peisaj-1080-\u00d7-800-px-1120-\u00d7-630-px-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2023\/09\/Fara-titlu-Coperta-Facebook-Postare-Facebook-Peisaj-1080-\u00d7-800-px-1120-\u00d7-630-px-1.png\",\"width\":1120,\"height\":630},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2023\/09\/07\/architektura-niepodleglosci-w-europie-srodkowej-na-festiwalu-folkever-w-sirecie\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"&#8222;Architektura niepodleg\u0142o\u015bci w Europie \u015brodkowej&#8221; na festiwalu Folkever w Sirecie\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/#website\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/\",\"name\":\"Instytut Polski w Bukareszcie\",\"description\":\"Instytuty Polskie\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/#\/schema\/person\/cbf38f4ffa10f919673d0e5f3ee6677d\",\"name\":\"zalaszewskak\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c2e847fb86e9b9e6a80aa771ff34772f?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c2e847fb86e9b9e6a80aa771ff34772f?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"zalaszewskak\"},\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/author\/zalaszewskak\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\"Architektura niepodleg\u0142o\u015bci w Europie \u015brodkowej\" na festiwalu Folkever w Sirecie - Instytut Polski w Bukareszcie","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2023\/09\/07\/architektura-niepodleglosci-w-europie-srodkowej-na-festiwalu-folkever-w-sirecie\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"\"Architektura niepodleg\u0142o\u015bci w Europie \u015brodkowej\" na festiwalu Folkever w Sirecie - Instytut Polski w Bukareszcie","og_description":"By\u0142 to co prawda kr\u00f3tki, ale bardzo dynamiczny okres. Na mapie Europy \u015arodkowej pojawi\u0142a si\u0119 mozaika nowych kraj\u00f3w. Marzeniem, kt\u00f3re obudzi\u0142o si\u0119 po tragedii I wojny \u015bwiatowej, by\u0142o odzyskanie porz\u0105dku, zaprowadzenie \u0142adu w rozbitym \u015bwiecie, znalezienie jakiego\u015b nowego ustroju dla narod\u00f3w, kt\u00f3re wreszcie uzyska\u0142y upragnion\u0105 podmiotowo\u015b\u0107\u00a0\u2013 m\u00f3wi \u0141ukasz Galusek, zast\u0119pca dyrektora ds. programowych Mi\u0119dzynarodowego Centrum [&hellip;]","og_url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2023\/09\/07\/architektura-niepodleglosci-w-europie-srodkowej-na-festiwalu-folkever-w-sirecie\/","og_site_name":"Instytut Polski w Bukareszcie","article_published_time":"2023-09-07T09:10:48+00:00","article_modified_time":"2023-10-13T12:41:58+00:00","og_image":[{"width":1120,"height":630,"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2023\/09\/Fara-titlu-Coperta-Facebook-Postare-Facebook-Peisaj-1080-\u00d7-800-px-1120-\u00d7-630-px-1.png","type":"image\/png"}],"author":"zalaszewskak","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"zalaszewskak","Szacowany czas czytania":"3 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"event","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2023\/09\/07\/architektura-niepodleglosci-w-europie-srodkowej-na-festiwalu-folkever-w-sirecie\/","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2023\/09\/07\/architektura-niepodleglosci-w-europie-srodkowej-na-festiwalu-folkever-w-sirecie\/","name":"\"Architektura niepodleg\u0142o\u015bci w Europie \u015brodkowej\" na festiwalu Folkever w Sirecie","isPartOf":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2023\/09\/07\/architektura-niepodleglosci-w-europie-srodkowej-na-festiwalu-folkever-w-sirecie\/#primaryimage"},"image":["https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2023\/09\/Fara-titlu-Coperta-Facebook-Postare-Facebook-Peisaj-1080-\u00d7-800-px-1120-\u00d7-630-px-1.png","https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2023\/09\/Fara-titlu-Coperta-Facebook-Postare-Facebook-Peisaj-1080-\u00d7-800-px-1120-\u00d7-630-px-1-300x169.png","https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2023\/09\/Fara-titlu-Coperta-Facebook-Postare-Facebook-Peisaj-1080-\u00d7-800-px-1120-\u00d7-630-px-1-1024x576.png","https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2023\/09\/Fara-titlu-Coperta-Facebook-Postare-Facebook-Peisaj-1080-\u00d7-800-px-1120-\u00d7-630-px-1.png"],"thumbnailUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2023\/09\/Fara-titlu-Coperta-Facebook-Postare-Facebook-Peisaj-1080-\u00d7-800-px-1120-\u00d7-630-px-1.png","datePublished":"2023-09-07T09:10:48+02:00","dateModified":"2023-10-13T12:41:58+02:00","author":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/#\/schema\/person\/cbf38f4ffa10f919673d0e5f3ee6677d"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2023\/09\/07\/architektura-niepodleglosci-w-europie-srodkowej-na-festiwalu-folkever-w-sirecie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2023\/09\/07\/architektura-niepodleglosci-w-europie-srodkowej-na-festiwalu-folkever-w-sirecie\/"]}],"@context":"https:\/\/schema.org","startDate":"2023-09-20","endDate":"2023-10-04","eventStatus":"EventScheduled","eventAttendanceMode":"OfflineEventAttendanceMode","location":{"@type":"place","name":"","address":"","geo":{"@type":"GeoCoordinates","latitude":"","longitude":""}},"description":"By\u0142 to co prawda kr\u00f3tki, ale bardzo dynamiczny okres. Na mapie Europy \u015arodkowej pojawi\u0142a si\u0119 mozaika nowych kraj\u00f3w. Marzeniem, kt\u00f3re obudzi\u0142o si\u0119 po tragedii I wojny \u015bwiatowej, by\u0142o odzyskanie porz\u0105dku, zaprowadzenie \u0142adu w rozbitym \u015bwiecie, znalezienie jakiego\u015b nowego ustroju dla narod\u00f3w, kt\u00f3re wreszcie uzyska\u0142y upragnion\u0105 podmiotowo\u015b\u0107\u00a0\u2013 m\u00f3wi \u0141ukasz Galusek, zast\u0119pca dyrektora ds. programowych Mi\u0119dzynarodowego Centrum Kultury (MCK) w Krakowie i jeden z kurator\u00f3w wystawy.\u00a0Teraz, z perspektywy ponad stu lat mo\u017cemy spojrze\u0107 na moment, kiedy kszta\u0142towa\u0142 si\u0119 ten nowy \u0142ad; dla wielu by\u0142 czasem \u015bwi\u0119towania, a u innych data ta nadal zmusza do refleksji. Patrzymy na nasz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kontynentu w rozleg\u0142ym horyzoncie, staramy si\u0119 obj\u0105\u0107 ca\u0142e spectrum zmian, jakie si\u0119 wtedy dokonywa\u0142y, a znalaz\u0142y swoje odbicie w przestrzeni, urbanistyce\u00a0i architekturze.\nMy\u015bl\u0105 przewodni\u0105 wystawy sta\u0142o si\u0119 ukazanie bardzo dynamicznego okresu po roku 1918 w ca\u0142ym szerokim spectrum zmian, jakie si\u0119 w\u00f3wczas dokonywa\u0142y, a znalaz\u0142y swoje odbicie w przestrzeni, urbanistyce i architekturze nowych pa\u0144stw, wy\u0142onionych na mapie Europy \u015arodkowej. Tworzy\u0142 si\u0119 nowy \u0142ad \u2013 polityczny, spo\u0142eczny i kulturowy.\nTytu\u0142owa architektura niepodleg\u0142o\u015bci jest w tym wypadku rozumiana szerzej ni\u017c pojedyncze budowle. Jest zaznaczaniem swojej podmiotowo\u015bci w krajobrazie region\u00f3w i miast, poszukiwaniem nowych wzor\u00f3w ikonografii narodowej, wyrazem ch\u0119ci stworzenia szans dla rozwoju spo\u0142ecznego, ale tak\u017ce powstaniem idei nowego cz\u0142owieka.\nZmiany polityczne sprawi\u0142y, \u017ce niegdy\u015b t\u0119tni\u0105ce \u017cyciem metropolie traci\u0142y swoje istotne znaczenie za\u015b prowincjonalne miasta z dnia na dzie\u0144 stawa\u0142y si\u0119 stolicami kraj\u00f3w lub region\u00f3w. M\u0142ode pa\u0144stwowo\u015bci potrzebowa\u0142y w\u0142a\u015bciwej i godnej oprawy. Monumentalny charakter gmach\u00f3w i rozmach przestrzeni publicznych s\u0142u\u017cy\u0142y umocowaniu nowej w\u0142adzy jak i budowaniu to\u017csamo\u015bci narodowej. Tryumfy \u015bwi\u0119ci\u0142 modernizm, kt\u00f3ry rozwin\u0105\u0142 si\u0119 z my\u015bl\u0105 o potrzebach najubo\u017cszych oferuj\u0105c tanie budownictwo mieszkaniowe, aby z czasem zyska\u0107 sw\u00f3j nowy, luksusowy wymiar.\nKoniec Wielkiej Wojny to tak\u017ce czas narodzin idei nowego cz\u0142owieka. Cz\u0142owiek przysz\u0142o\u015bci mia\u0142 by\u0107 zdrowy i wysportowany, a jego cia\u0142o mia\u0142o przypomina\u0107 maszyn\u0119. Zdrowie i higien\u0119, sport i aktywny wypoczynek uznano za czynniki przemian spo\u0142ecznych i obyczajowych oraz wa\u017cne elementy konsolidowania nowych spo\u0142ecze\u0144stw. Dokonuj\u0105ce si\u0119 zmiany \u015bwietnie ilustrowa\u0142a ewolucja uzdrowiska, a tak\u017ce rozw\u00f3j infrastruktury sportowej. Hale sportowe, tory wy\u015bcigowe, p\u0142ywalnie, stadiony mog\u0105ce pomie\u015bci\u0107 tysi\u0105ce widz\u00f3w stawa\u0142y si\u0119 widomym znakiem modernizacji i \u015bwietnym narz\u0119dziem propagandowym dla nowo powsta\u0142ych pa\u0144stw.\nKuratorzy:\u00a0\u0141ukasz Galusek, dr \u017banna Komar, Helena Postawka-Lech, dr Micha\u0142 Wi\u015bniewski, Natalia \u017bak\nEkspozycja dofinansowana ze \u015brodk\u00f3w polskiego Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Programu Wieloletniego NIEPODLEG\u0141A na lata 2017-2022."},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2023\/09\/07\/architektura-niepodleglosci-w-europie-srodkowej-na-festiwalu-folkever-w-sirecie\/#primaryimage","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2023\/09\/Fara-titlu-Coperta-Facebook-Postare-Facebook-Peisaj-1080-\u00d7-800-px-1120-\u00d7-630-px-1.png","contentUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2023\/09\/Fara-titlu-Coperta-Facebook-Postare-Facebook-Peisaj-1080-\u00d7-800-px-1120-\u00d7-630-px-1.png","width":1120,"height":630},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2023\/09\/07\/architektura-niepodleglosci-w-europie-srodkowej-na-festiwalu-folkever-w-sirecie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"&#8222;Architektura niepodleg\u0142o\u015bci w Europie \u015brodkowej&#8221; na festiwalu Folkever w Sirecie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/#website","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/","name":"Instytut Polski w Bukareszcie","description":"Instytuty Polskie","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/#\/schema\/person\/cbf38f4ffa10f919673d0e5f3ee6677d","name":"zalaszewskak","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c2e847fb86e9b9e6a80aa771ff34772f?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c2e847fb86e9b9e6a80aa771ff34772f?s=96&d=mm&r=g","caption":"zalaszewskak"},"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/author\/zalaszewskak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10831","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-json\/wp\/v2\/users\/44"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10831"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10831\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11025,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10831\/revisions\/11025"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10827"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10831"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10831"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10831"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}