Proces chrystianizacji S\u0142owia\u0144szczyzny, zapocz\u0105tkowany misj\u0105 \u015bwi\u0119tych Cyryla i Metodego rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bnie od zetkni\u0119cia si\u0119 S\u0142owian z kultur\u0105 bizantyjsk\u0105. Cho\u0107 Piastowie, pierwsi w\u0142adcy ziem polskich, w 966 roku przyj\u0119li chrzest z Zachodu, misja obu \u015bwi\u0119tych promieniowa\u0142a na S\u0142owia\u0144szczyzn\u0119 wschodni\u0105, m.in. Grody Czerwie\u0144skie, Pa\u0144stwo Wi\u015blan, mi\u0119dzyrzecze Wis\u0142y i Bugu. Ziemia Che\u0142mska, Podlasie, mi\u0119dzyrzecze Wis\u0142y i Bugu a\u017c do XIV w. przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu by\u0142y w orbicie wp\u0142yw\u00f3w ruskich.<\/p>\n
Rola polityczno-kulturowa Ko\u015bcio\u0142a prawos\u0142awnego na ziemiach polskich wzros\u0142a dzi\u0119ki ekspansji terytorialnej Piast\u00f3w na Wsch\u00f3d. Ci\u0105g\u0142e walki na ziemiach wschodnich oraz wielokrotne przesuwanie granic doprowadzi\u0142o do wymieszania si\u0119 ludno\u015bci r\u00f3\u017cnych wyzna\u0144 i r\u00f3\u017cnych kultur. Mimo, \u017ce liczba wyznawc\u00f3w prawos\u0142awia zdecydowanie wzrasta\u0142a, Ko\u015bci\u00f3\u0142 prawos\u0142awny by\u0142 wyznaniem zaledwie tolerowanym, w stosunku do dominuj\u0105cego Ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego.<\/p>\n
Sytuacj\u0119 zmieni\u0142a zasadniczo Unia Brzeska z 1596 roku, zawarta pomi\u0119dzy Ko\u015bcio\u0142em rzymskokatolickim a cz\u0119\u015bci\u0105 hierarch\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a prawos\u0142awnego, kt\u00f3rzy uznali zwierzchno\u015b\u0107 papie\u017ca. Do pocz\u0105tku XVIII wieku unia ta, w wyniku kt\u00f3rej powsta\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 greckokatolicki (unicki) ogarn\u0119\u0142a prawie ca\u0142\u0105 struktur\u0119 ko\u015bcio\u0142a wschodniego na ziemiach polskich (ale np. klasztor w Jab\u0142ecznej pozosta\u0142 prawos\u0142awny nieprzerwanie przez ca\u0142e swoje dzieje).<\/p>\n
Ko\u015bci\u00f3\u0142 greckokatolicki po rozbiorach Polski (1772, 1793, 1795) przetrwa\u0142 na ziemiach wchodz\u0105cych do zaboru austriackiego, natomiast w kilku etapach zosta\u0142 zlikwidowany na ziemiach zaboru rosyjskiego.<\/p>\n
Ko\u015bci\u00f3\u0142 prawos\u0142awny na ziemiach odrodzonej w 1918 roku Polski boryka\u0142 si\u0119 z brakiem zaufania w\u0142adz pa\u0144stwowych, wynikaj\u0105cego z kojarzenia jego dzia\u0142alno\u015bci z uciskaj\u0105cym aparatem rosyjskim. W 1924 roku uzyska\u0142 status ko\u015bcio\u0142a autokefalicznego, nieuznawany jednak przez cerkiew rosyjsk\u0105, kt\u00f3ra przyzna\u0142a mu prawo do autokefalii dopiero po II wojnie \u015bwiatowej. Liczba wiernych Polskiego Ko\u015bcio\u0142a Autokefalicznego zmala\u0142a radykalnie po II wojnie \u015bwiatowej, wobec wywozu ludno\u015bci ukrai\u0144skiej do ZSRR w 1944 roku oraz przesiedleniem Polak\u00f3w z Kres\u00f3w Wschodnich na tzw. Ziemie Odzyskane, czyli na Zach\u00f3d wsp\u00f3\u0142czesnej Polski.<\/p>\n
Wed\u0142ug ostatniego spisu powszechnego z 2011 roku w Polsce mieszka ok. 190 tysi\u0119cy os\u00f3b wyznania prawos\u0142awnego i greckokatolickiego, co stanowi ok. 0,5 % ca\u0142ej populacji kraju.<\/p>\n
Mimo stosunkowo niewielkiej liczby wiernych, Ko\u015bci\u00f3\u0142 prawos\u0142awny jest wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 polskiej kultury. W niekt\u00f3rych regionach kraju (g\u0142\u00f3wnie na p\u00f3\u0142nocnym i po\u0142udniowym wschodzie) wyznawcy prawos\u0142awia i unici stanowi\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludno\u015bci lub jej znacz\u0105c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 (np. na Podlasiu i Polesiu).<\/p>\n
Pi\u0119kno natury, wieloetniczno\u015b\u0107 i wielokulturowo\u015b\u0107 oraz bogata historia tych ziem sprawiaj\u0105, \u017ce tury\u015bci ch\u0119tnie je odwiedzaj\u0105. Polska ma tak\u017ce zwi\u0105zane z ko\u015bcio\u0142ami wschodnimi cenne zabytki, a osiem drewnianych cerkwi z Podkarpacia znajduje si\u0119 na Li\u015bcie \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO.<\/p>\n
Wystaw\u0119 mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 w dniach 15 kwietnia \u2013 15 maja 2024 na ogrodzeniu Pa\u0142acu Sutu w Bukareszcie<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Proces chrystianizacji S\u0142owia\u0144szczyzny, zapocz\u0105tkowany misj\u0105 \u015bwi\u0119tych Cyryla i Metodego rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bnie od zetkni\u0119cia si\u0119 S\u0142owian z kultur\u0105 bizantyjsk\u0105. Cho\u0107 Piastowie, pierwsi w\u0142adcy ziem polskich, w 966 roku przyj\u0119li chrzest z Zachodu, misja obu \u015bwi\u0119tych promieniowa\u0142a na S\u0142owia\u0144szczyzn\u0119 wschodni\u0105, m.in. Grody Czerwie\u0144skie, Pa\u0144stwo Wi\u015blan, mi\u0119dzyrzecze Wis\u0142y i Bugu. Ziemia Che\u0142mska, Podlasie, mi\u0119dzyrzecze Wis\u0142y i Bugu […]<\/p>\n","protected":false},"author":44,"featured_media":6811,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[41],"tags":[],"class_list":["post-11939","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"yoast_head":"\n