{"id":1892,"date":"2017-01-10T15:41:00","date_gmt":"2017-01-10T14:41:00","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/?p=1892"},"modified":"2020-05-25T15:47:10","modified_gmt":"2020-05-25T13:47:10","slug":"samarytanie-z-markowej-wystawa-w-kiszyniowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2017\/01\/10\/samarytanie-z-markowej-wystawa-w-kiszyniowie\/","title":{"rendered":"\u201eSamarytanie z Markowej\u201d \u2013 wystawa w Kiszyniowie"},"content":{"rendered":"\n<p>Podczas II Wojny \u015awiatowej Niemcy wymordowali ok. 90 proc. z licz\u0105cej ok. 3,5 mln os\u00f3b spo\u0142eczno\u015bci polskich \u017byd\u00f3w. Wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych szacunk\u00f3w, niemieck\u0105 okupacj\u0119 prze\u017cy\u0142o ok. 40-120 tysi\u0119cy z nich, przede wszystkim ukrywaj\u0105c si\u0119 w\u015br\u00f3d ludno\u015bci polskiej, chowaj\u0105c si\u0119 w lasach b\u0105d\u017a w szeregach polskiej partyzantki.\u00a0\u00a0<\/p>\n<p>W 1942 roku polscy rolnicy Wiktoria i J\u00f3zef Ulmowie z podkarpackiej wsi Markowa, mimo gro\u017c\u0105cej za to kary \u015bmierci wprowadzonej\u00a0przez nazist\u00f3w, zacz\u0119li ukrywa\u0107 w swoim gospodarstwie rolnym o\u015bmioro \u017byd\u00f3w. Ich bohaterska postawa nie by\u0142a odosobniona. Wed\u0142ug historyk\u00f3w, w r\u00f3\u017cne formy pomocy ludno\u015bci \u017cydowskiej w czasie II Wojny \u015awiatowej zaanga\u017cowanych by\u0142o od 300 tysi\u0119cy do 1 miliona Polak\u00f3w.<\/p>\n<p>24 marca 1944 roku, w wyniku donosu, Wiktoria i J\u00f3zef Ulmowie, ich sze\u015bcioro dzieci w wieku od o\u015bmiu do p\u00f3\u0142tora roku oraz ukrywane przez nich dwie rodziny \u017cydowskie zostali rozstrzelani przez niemieckich \u017candarm\u00f3w. W chwili masakry Wiktoria by\u0142a w 9 miesi\u0105cu ci\u0105\u017cy. Mimo tragedii i niemieckiego terroru panuj\u0105cego na ziemiach okupowanej Polski, do ko\u0144ca wojny w ch\u0142opskich domach w Markowej prze\u017cy\u0142o 21 \u017byd\u00f3w. T\u0119 niezwyk\u0142\u0105 histori\u0119 opowiada wystawa prezentowana w Centrum Kedem.<\/p>\n<p>Dok\u0142adna liczba Polak\u00f3w zamordowanych przez Niemc\u00f3w\u00a0za pomoc udzielon\u0105 \u017bydom w czasie II Wojny \u015awiatowej nie jest znana. Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 ofiar pozosta\u0142a anonimowa i nie zachowa\u0142a si\u0119 pe\u0142na dokumentacja. Szacunki historyk\u00f3w wahaj\u0105 si\u0119 jednak od 2,5 tysi\u0105ca do 50 tysi\u0119cy os\u00f3b.<\/p>\n<p>Polacy do dzi\u015b stanowi\u0105 najliczniejsz\u0105 grup\u0119 narodowo\u015bciow\u0105 uhonorowan\u0105 przez Instytut Yad Vashem w Jerozolimie tytu\u0142em \u201eSprawiedliwy W\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata\u201d, przyznawanym za bezinteresowne ratowanie \u017byd\u00f3w podczas II Wojny \u015awiatowej (6620 os\u00f3b, czyli 26 proc. wszystkich uhonorowanych). W 1995 roku tytu\u0142 ten po\u015bmiertnie otrzymali tak\u017ce Wiktoria i J\u00f3zef Ulmowie.<\/p>\n<p>17 marca 2016 roku w Markowej, sk\u0105d pochodzi\u0142a bohaterska rodzina, otwarte zosta\u0142o\u00a0<a href=\"http:\/\/www.muzeumulmow.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Muzeum Polak\u00f3w Ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w podczas II Wojny \u015awiatowej im. Rodziny Ulm\u00f3w<\/a>. Z jego powstaniem wi\u0105\u017ce si\u0119 te\u017c wystawa \u201eSamarytanie z Markowej\u201d, kt\u00f3rej rumu\u0144sk\u0105 wersj\u0119 przygotowa\u0142 Instytut Polski w Bukareszcie. Jej prezentacja w stolicy Mo\u0142dawii odbywa si\u0119 dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy Ambasady RP w Kiszyniowie z Instytutem Polskim.<\/p>\n<p><strong>Ekspozycj\u0119 w Mo\u0142dawii mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 w dniach 26\u00a0stycznia &#8211; 24 lutego 2017 roku w Centrum \u017bydowskim Kedem w Kiszyniowie, str. Eugen Doga 5, od poniedzia\u0142ku do czwartku, w godzinach\u00a09-19, a w pi\u0105tki 9-16.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Wystawa &#8222;Samarytanie z Markowej&#8221; by\u0142a wcze\u015bniej prezentowana przez Instytut Polski na terenie Rumuni\u00a0w:\u00a0Bukareszcie (marzec 2016), Jassach (wrzesie\u0144-pa\u017adziernik\u00a02016)\u00a0i Timiszoarze (listopad 2016). W 2017 roku w Rumunii odwiedzi m.in.\u00a0Brasz\u00f3w<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Podczas II Wojny \u015awiatowej Niemcy wymordowali ok. 90 proc. z licz\u0105cej ok. 3,5 mln os\u00f3b spo\u0142eczno\u015bci polskich \u017byd\u00f3w. Wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych szacunk\u00f3w, niemieck\u0105 okupacj\u0119 prze\u017cy\u0142o ok. 40-120 tysi\u0119cy z nich, przede wszystkim ukrywaj\u0105c si\u0119 w\u015br\u00f3d ludno\u015bci polskiej, chowaj\u0105c si\u0119 w lasach b\u0105d\u017a w szeregach polskiej partyzantki.\u00a0\u00a0 W 1942 roku polscy rolnicy Wiktoria i J\u00f3zef Ulmowie z [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":40,"featured_media":1888,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[41,96],"tags":[],"class_list":["post-1892","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","category-wydarzenia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u201eSamarytanie z Markowej\u201d \u2013 wystawa w Kiszyniowie - Instytut Polski w Bukareszcie<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2017\/01\/10\/samarytanie-z-markowej-wystawa-w-kiszyniowie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u201eSamarytanie z Markowej\u201d \u2013 wystawa w Kiszyniowie - Instytut Polski w Bukareszcie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Podczas II Wojny \u015awiatowej Niemcy wymordowali ok. 90 proc. z licz\u0105cej ok. 3,5 mln os\u00f3b spo\u0142eczno\u015bci polskich \u017byd\u00f3w. Wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych szacunk\u00f3w, niemieck\u0105 okupacj\u0119 prze\u017cy\u0142o ok. 40-120 tysi\u0119cy z nich, przede wszystkim ukrywaj\u0105c si\u0119 w\u015br\u00f3d ludno\u015bci polskiej, chowaj\u0105c si\u0119 w lasach b\u0105d\u017a w szeregach polskiej partyzantki.\u00a0\u00a0 W 1942 roku polscy rolnicy Wiktoria i J\u00f3zef Ulmowie z [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2017\/01\/10\/samarytanie-z-markowej-wystawa-w-kiszyniowie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Instytut Polski w Bukareszcie\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-01-10T14:41:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-05-25T13:47:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2020\/05\/samaritenii-din-markowa-expozitie-la-chisinau_e689b6.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"660\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"467\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"mrozowskiw\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"mrozowskiw\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"event\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2017\/01\/10\/samarytanie-z-markowej-wystawa-w-kiszyniowie\/\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2017\/01\/10\/samarytanie-z-markowej-wystawa-w-kiszyniowie\/\",\"name\":\"\u201eSamarytanie z Markowej\u201d \u2013 wystawa w Kiszyniowie\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2017\/01\/10\/samarytanie-z-markowej-wystawa-w-kiszyniowie\/#primaryimage\"},\"image\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2020\/05\/samaritenii-din-markowa-expozitie-la-chisinau_e689b6.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2020\/05\/samaritenii-din-markowa-expozitie-la-chisinau_e689b6-300x212.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2020\/05\/samaritenii-din-markowa-expozitie-la-chisinau_e689b6.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2020\/05\/samaritenii-din-markowa-expozitie-la-chisinau_e689b6.jpg\"],\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2020\/05\/samaritenii-din-markowa-expozitie-la-chisinau_e689b6.jpg\",\"datePublished\":\"2017-01-10T14:41:00+02:00\",\"dateModified\":\"2020-05-25T13:47:10+02:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/#\/schema\/person\/bb4c505717d34987a9f9d15c79a24bb8\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2017\/01\/10\/samarytanie-z-markowej-wystawa-w-kiszyniowie\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2017\/01\/10\/samarytanie-z-markowej-wystawa-w-kiszyniowie\/\"]}],\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"startDate\":\"2017-01-26\",\"endDate\":\"2017-02-24\",\"eventStatus\":\"EventScheduled\",\"eventAttendanceMode\":\"OfflineEventAttendanceMode\",\"location\":{\"@type\":\"place\",\"name\":\"\",\"address\":\"\",\"geo\":{\"@type\":\"GeoCoordinates\",\"latitude\":\"\",\"longitude\":\"\"}},\"description\":\"Podczas II Wojny \u015awiatowej Niemcy wymordowali ok. 90 proc. z licz\u0105cej ok. 3,5 mln os\u00f3b spo\u0142eczno\u015bci polskich \u017byd\u00f3w. Wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych szacunk\u00f3w, niemieck\u0105 okupacj\u0119 prze\u017cy\u0142o ok. 40-120 tysi\u0119cy z nich, przede wszystkim ukrywaj\u0105c si\u0119 w\u015br\u00f3d ludno\u015bci polskiej, chowaj\u0105c si\u0119 w lasach b\u0105d\u017a w szeregach polskiej partyzantki.\u00a0\u00a0\\nW 1942 roku polscy rolnicy Wiktoria i J\u00f3zef Ulmowie z podkarpackiej wsi Markowa, mimo gro\u017c\u0105cej za to kary \u015bmierci wprowadzonej\u00a0przez nazist\u00f3w, zacz\u0119li ukrywa\u0107 w swoim gospodarstwie rolnym o\u015bmioro \u017byd\u00f3w. Ich bohaterska postawa nie by\u0142a odosobniona. Wed\u0142ug historyk\u00f3w, w r\u00f3\u017cne formy pomocy ludno\u015bci \u017cydowskiej w czasie II Wojny \u015awiatowej zaanga\u017cowanych by\u0142o od 300 tysi\u0119cy do 1 miliona Polak\u00f3w.\\n24 marca 1944 roku, w wyniku donosu, Wiktoria i J\u00f3zef Ulmowie, ich sze\u015bcioro dzieci w wieku od o\u015bmiu do p\u00f3\u0142tora roku oraz ukrywane przez nich dwie rodziny \u017cydowskie zostali rozstrzelani przez niemieckich \u017candarm\u00f3w. W chwili masakry Wiktoria by\u0142a w 9 miesi\u0105cu ci\u0105\u017cy. Mimo tragedii i niemieckiego terroru panuj\u0105cego na ziemiach okupowanej Polski, do ko\u0144ca wojny w ch\u0142opskich domach w Markowej prze\u017cy\u0142o 21 \u017byd\u00f3w. T\u0119 niezwyk\u0142\u0105 histori\u0119 opowiada wystawa prezentowana w Centrum Kedem.\\nDok\u0142adna liczba Polak\u00f3w zamordowanych przez Niemc\u00f3w\u00a0za pomoc udzielon\u0105 \u017bydom w czasie II Wojny \u015awiatowej nie jest znana. Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 ofiar pozosta\u0142a anonimowa i nie zachowa\u0142a si\u0119 pe\u0142na dokumentacja. Szacunki historyk\u00f3w wahaj\u0105 si\u0119 jednak od 2,5 tysi\u0105ca do 50 tysi\u0119cy os\u00f3b.\\nPolacy do dzi\u015b stanowi\u0105 najliczniejsz\u0105 grup\u0119 narodowo\u015bciow\u0105 uhonorowan\u0105 przez Instytut Yad Vashem w Jerozolimie tytu\u0142em \u201eSprawiedliwy W\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata\u201d, przyznawanym za bezinteresowne ratowanie \u017byd\u00f3w podczas II Wojny \u015awiatowej (6620 os\u00f3b, czyli 26 proc. wszystkich uhonorowanych). W 1995 roku tytu\u0142 ten po\u015bmiertnie otrzymali tak\u017ce Wiktoria i J\u00f3zef Ulmowie.\\n17 marca 2016 roku w Markowej, sk\u0105d pochodzi\u0142a bohaterska rodzina, otwarte zosta\u0142o\u00a0Muzeum Polak\u00f3w Ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w podczas II Wojny \u015awiatowej im. Rodziny Ulm\u00f3w. Z jego powstaniem wi\u0105\u017ce si\u0119 te\u017c wystawa \u201eSamarytanie z Markowej\u201d, kt\u00f3rej rumu\u0144sk\u0105 wersj\u0119 przygotowa\u0142 Instytut Polski w Bukareszcie. Jej prezentacja w stolicy Mo\u0142dawii odbywa si\u0119 dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy Ambasady RP w Kiszyniowie z Instytutem Polskim.\\nEkspozycj\u0119 w Mo\u0142dawii mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 w dniach 26\u00a0stycznia - 24 lutego 2017 roku w Centrum \u017bydowskim Kedem w Kiszyniowie, str. Eugen Doga 5, od poniedzia\u0142ku do czwartku, w godzinach\u00a09-19, a w pi\u0105tki 9-16.\u00a0\\nWystawa \\\"Samarytanie z Markowej\\\" by\u0142a wcze\u015bniej prezentowana przez Instytut Polski na terenie Rumuni\u00a0w:\u00a0Bukareszcie (marzec 2016), Jassach (wrzesie\u0144-pa\u017adziernik\u00a02016)\u00a0i Timiszoarze (listopad 2016). W 2017 roku w Rumunii odwiedzi m.in.\u00a0Brasz\u00f3w\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2017\/01\/10\/samarytanie-z-markowej-wystawa-w-kiszyniowie\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2020\/05\/samaritenii-din-markowa-expozitie-la-chisinau_e689b6.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2020\/05\/samaritenii-din-markowa-expozitie-la-chisinau_e689b6.jpg\",\"width\":660,\"height\":467},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2017\/01\/10\/samarytanie-z-markowej-wystawa-w-kiszyniowie\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u201eSamarytanie z Markowej\u201d \u2013 wystawa w Kiszyniowie\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/#website\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/\",\"name\":\"Instytut Polski w Bukareszcie\",\"description\":\"Instytuty Polskie\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/#\/schema\/person\/bb4c505717d34987a9f9d15c79a24bb8\",\"name\":\"mrozowskiw\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/563584068e0e0cfe9f36feb55c42a1e4?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/563584068e0e0cfe9f36feb55c42a1e4?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"mrozowskiw\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/\",\"mrozowskiw\"],\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/author\/mrozowskiw\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u201eSamarytanie z Markowej\u201d \u2013 wystawa w Kiszyniowie - Instytut Polski w Bukareszcie","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2017\/01\/10\/samarytanie-z-markowej-wystawa-w-kiszyniowie\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"\u201eSamarytanie z Markowej\u201d \u2013 wystawa w Kiszyniowie - Instytut Polski w Bukareszcie","og_description":"Podczas II Wojny \u015awiatowej Niemcy wymordowali ok. 90 proc. z licz\u0105cej ok. 3,5 mln os\u00f3b spo\u0142eczno\u015bci polskich \u017byd\u00f3w. Wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych szacunk\u00f3w, niemieck\u0105 okupacj\u0119 prze\u017cy\u0142o ok. 40-120 tysi\u0119cy z nich, przede wszystkim ukrywaj\u0105c si\u0119 w\u015br\u00f3d ludno\u015bci polskiej, chowaj\u0105c si\u0119 w lasach b\u0105d\u017a w szeregach polskiej partyzantki.\u00a0\u00a0 W 1942 roku polscy rolnicy Wiktoria i J\u00f3zef Ulmowie z [&hellip;]","og_url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2017\/01\/10\/samarytanie-z-markowej-wystawa-w-kiszyniowie\/","og_site_name":"Instytut Polski w Bukareszcie","article_published_time":"2017-01-10T14:41:00+00:00","article_modified_time":"2020-05-25T13:47:10+00:00","og_image":[{"width":660,"height":467,"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2020\/05\/samaritenii-din-markowa-expozitie-la-chisinau_e689b6.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"mrozowskiw","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"mrozowskiw","Szacowany czas czytania":"2 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"event","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2017\/01\/10\/samarytanie-z-markowej-wystawa-w-kiszyniowie\/","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2017\/01\/10\/samarytanie-z-markowej-wystawa-w-kiszyniowie\/","name":"\u201eSamarytanie z Markowej\u201d \u2013 wystawa w Kiszyniowie","isPartOf":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2017\/01\/10\/samarytanie-z-markowej-wystawa-w-kiszyniowie\/#primaryimage"},"image":["https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2020\/05\/samaritenii-din-markowa-expozitie-la-chisinau_e689b6.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2020\/05\/samaritenii-din-markowa-expozitie-la-chisinau_e689b6-300x212.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2020\/05\/samaritenii-din-markowa-expozitie-la-chisinau_e689b6.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2020\/05\/samaritenii-din-markowa-expozitie-la-chisinau_e689b6.jpg"],"thumbnailUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2020\/05\/samaritenii-din-markowa-expozitie-la-chisinau_e689b6.jpg","datePublished":"2017-01-10T14:41:00+02:00","dateModified":"2020-05-25T13:47:10+02:00","author":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/#\/schema\/person\/bb4c505717d34987a9f9d15c79a24bb8"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2017\/01\/10\/samarytanie-z-markowej-wystawa-w-kiszyniowie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2017\/01\/10\/samarytanie-z-markowej-wystawa-w-kiszyniowie\/"]}],"@context":"https:\/\/schema.org","startDate":"2017-01-26","endDate":"2017-02-24","eventStatus":"EventScheduled","eventAttendanceMode":"OfflineEventAttendanceMode","location":{"@type":"place","name":"","address":"","geo":{"@type":"GeoCoordinates","latitude":"","longitude":""}},"description":"Podczas II Wojny \u015awiatowej Niemcy wymordowali ok. 90 proc. z licz\u0105cej ok. 3,5 mln os\u00f3b spo\u0142eczno\u015bci polskich \u017byd\u00f3w. Wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych szacunk\u00f3w, niemieck\u0105 okupacj\u0119 prze\u017cy\u0142o ok. 40-120 tysi\u0119cy z nich, przede wszystkim ukrywaj\u0105c si\u0119 w\u015br\u00f3d ludno\u015bci polskiej, chowaj\u0105c si\u0119 w lasach b\u0105d\u017a w szeregach polskiej partyzantki.\u00a0\u00a0\nW 1942 roku polscy rolnicy Wiktoria i J\u00f3zef Ulmowie z podkarpackiej wsi Markowa, mimo gro\u017c\u0105cej za to kary \u015bmierci wprowadzonej\u00a0przez nazist\u00f3w, zacz\u0119li ukrywa\u0107 w swoim gospodarstwie rolnym o\u015bmioro \u017byd\u00f3w. Ich bohaterska postawa nie by\u0142a odosobniona. Wed\u0142ug historyk\u00f3w, w r\u00f3\u017cne formy pomocy ludno\u015bci \u017cydowskiej w czasie II Wojny \u015awiatowej zaanga\u017cowanych by\u0142o od 300 tysi\u0119cy do 1 miliona Polak\u00f3w.\n24 marca 1944 roku, w wyniku donosu, Wiktoria i J\u00f3zef Ulmowie, ich sze\u015bcioro dzieci w wieku od o\u015bmiu do p\u00f3\u0142tora roku oraz ukrywane przez nich dwie rodziny \u017cydowskie zostali rozstrzelani przez niemieckich \u017candarm\u00f3w. W chwili masakry Wiktoria by\u0142a w 9 miesi\u0105cu ci\u0105\u017cy. Mimo tragedii i niemieckiego terroru panuj\u0105cego na ziemiach okupowanej Polski, do ko\u0144ca wojny w ch\u0142opskich domach w Markowej prze\u017cy\u0142o 21 \u017byd\u00f3w. T\u0119 niezwyk\u0142\u0105 histori\u0119 opowiada wystawa prezentowana w Centrum Kedem.\nDok\u0142adna liczba Polak\u00f3w zamordowanych przez Niemc\u00f3w\u00a0za pomoc udzielon\u0105 \u017bydom w czasie II Wojny \u015awiatowej nie jest znana. Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 ofiar pozosta\u0142a anonimowa i nie zachowa\u0142a si\u0119 pe\u0142na dokumentacja. Szacunki historyk\u00f3w wahaj\u0105 si\u0119 jednak od 2,5 tysi\u0105ca do 50 tysi\u0119cy os\u00f3b.\nPolacy do dzi\u015b stanowi\u0105 najliczniejsz\u0105 grup\u0119 narodowo\u015bciow\u0105 uhonorowan\u0105 przez Instytut Yad Vashem w Jerozolimie tytu\u0142em \u201eSprawiedliwy W\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata\u201d, przyznawanym za bezinteresowne ratowanie \u017byd\u00f3w podczas II Wojny \u015awiatowej (6620 os\u00f3b, czyli 26 proc. wszystkich uhonorowanych). W 1995 roku tytu\u0142 ten po\u015bmiertnie otrzymali tak\u017ce Wiktoria i J\u00f3zef Ulmowie.\n17 marca 2016 roku w Markowej, sk\u0105d pochodzi\u0142a bohaterska rodzina, otwarte zosta\u0142o\u00a0Muzeum Polak\u00f3w Ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w podczas II Wojny \u015awiatowej im. Rodziny Ulm\u00f3w. Z jego powstaniem wi\u0105\u017ce si\u0119 te\u017c wystawa \u201eSamarytanie z Markowej\u201d, kt\u00f3rej rumu\u0144sk\u0105 wersj\u0119 przygotowa\u0142 Instytut Polski w Bukareszcie. Jej prezentacja w stolicy Mo\u0142dawii odbywa si\u0119 dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy Ambasady RP w Kiszyniowie z Instytutem Polskim.\nEkspozycj\u0119 w Mo\u0142dawii mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 w dniach 26\u00a0stycznia - 24 lutego 2017 roku w Centrum \u017bydowskim Kedem w Kiszyniowie, str. Eugen Doga 5, od poniedzia\u0142ku do czwartku, w godzinach\u00a09-19, a w pi\u0105tki 9-16.\u00a0\nWystawa \"Samarytanie z Markowej\" by\u0142a wcze\u015bniej prezentowana przez Instytut Polski na terenie Rumuni\u00a0w:\u00a0Bukareszcie (marzec 2016), Jassach (wrzesie\u0144-pa\u017adziernik\u00a02016)\u00a0i Timiszoarze (listopad 2016). W 2017 roku w Rumunii odwiedzi m.in.\u00a0Brasz\u00f3w"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2017\/01\/10\/samarytanie-z-markowej-wystawa-w-kiszyniowie\/#primaryimage","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2020\/05\/samaritenii-din-markowa-expozitie-la-chisinau_e689b6.jpg","contentUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-content\/uploads\/sites\/11\/2020\/05\/samaritenii-din-markowa-expozitie-la-chisinau_e689b6.jpg","width":660,"height":467},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/pl\/2017\/01\/10\/samarytanie-z-markowej-wystawa-w-kiszyniowie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u201eSamarytanie z Markowej\u201d \u2013 wystawa w Kiszyniowie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/#website","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/","name":"Instytut Polski w Bukareszcie","description":"Instytuty Polskie","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/#\/schema\/person\/bb4c505717d34987a9f9d15c79a24bb8","name":"mrozowskiw","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/563584068e0e0cfe9f36feb55c42a1e4?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/563584068e0e0cfe9f36feb55c42a1e4?s=96&d=mm&r=g","caption":"mrozowskiw"},"sameAs":["http:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/","mrozowskiw"],"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/author\/mrozowskiw\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1892","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-json\/wp\/v2\/users\/40"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1892"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1892\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1894,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1892\/revisions\/1894"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1888"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1892"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1892"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/bucuresti\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1892"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}