{"id":4949,"date":"2016-08-05T15:30:00","date_gmt":"2016-08-05T13:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/?p=4949"},"modified":"2020-05-04T10:37:14","modified_gmt":"2020-05-04T08:37:14","slug":"buda-kaja-pest-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/pl\/2016\/08\/05\/buda-kaja-pest-2\/","title":{"rendered":"Buda-Kaja-Pest"},"content":{"rendered":"\n

5 sierpnia (pi\u0105tek) \u2014 16 wrze\u015bnia 2016 r. (pi\u0105tek), godz. 17.00
Lengyel Int\u00e9zet,\u00a01065 Budapest, Nagymez\u0151 u. 15.<\/p>\n

Ryszard Kaja o Ryszardzie Kai<\/strong>
\u017bar\u0142ok, zawsze g\u0142odny nowych smak\u00f3w w\u0142\u00f3czykij\u00a0 w\u0142\u00f3cz\u0105cy si\u0119 po \u015bwiecie, o nieposkromionej ciekawo\u015bci. Zawsze podr\u00f3\u017cuj\u0105cy op\u0142otkami, cz\u0119sto pod pr\u0105d utartym szlakom, kt\u00f3ry koniecznie musi zobaczy\u0107 co jest za kolejnym naro\u017cnikiem.

Urodzony w 16 stycznia w Mi\u0119dzynarodowy Dzie\u0144 Pikantnych Potraw, w 1962 r., w Poznaniu. Wychowywa\u0142 si\u0119 w domu pe\u0142nym kolor\u00f3w. Malowaniem zarazili go rodzice, a farby by\u0142y wsz\u0119dzie . Matka by\u0142a ceramiczk\u0105 i malowa\u0142a wielkopolskie pejza\u017ce, w kt\u00f3rych leczy\u0142a sw\u00f3j smutek, ojciec Zbigniew Kaja by\u0142 znanym, lubianym plakacist\u0105, przednim drzeworytnikiem, \u015bwietnym grafikiem.

Zawsze chcia\u0142 by\u0107 ornitologiem, siedzie\u0107 w szuwarach, obserwowa\u0107 ptaki i s\u0142ucha\u0107 ich \u015bwiergotu, ale w ostatniej chwili zdecydowa\u0142 si\u0119 na studia malarskie na pozna\u0144skiej PWSSP (dzisiejszy UA), gdzie wielkiej mi\u0142o\u015bci do malowania nauczy\u0142 go prof. Norbert Skupniewicz.<\/p>\n

Teraz mieszka we Wroc\u0142awiu, gdzie przygna\u0142a go mi\u0142o\u015b\u0107 i gdzie stworzy\u0142 dom pe\u0142en szparga\u0142\u00f3w, wspomnie\u0144 i szcz\u0119\u015bliwo\u015bci. Czasami smutas, a czasem weso\u0142ek.
Mieszczanin, ba! mieszczuch, ma w domu kapcie i kaw\u0119 w wolszty\u0144skiej fili\u017cance, i popielniczk\u0119 kryszta\u0142ow\u0105. Na pohybel modzie wci\u0105\u017c na\u0142ogowy palacz. Nie ma samochodu, telewizora i telefonu z przesuwanymi obrazkami, przy spodniach woli guziki od b\u0142yskawicznego zamka. Kolekcjonuje minione dni, skrupulatnie wymalowane w Dzienniku jego codzienno\u015bci, wspomnienia, kt\u00f3re obsesyjnie chce uchroni\u0107 przed zapomnieniem. Zbiera te\u017c stare zdj\u0119cia, w kt\u00f3rych zatrzyma\u0142 si\u0119 czas i przedmioty ze swej przesz\u0142o\u015bci.
W parzyste dni niewyobra\u017calny \u015bpioch, potrafi przespa\u0107 ca\u0142\u0105 dob\u0119, w nieparzyste ogarni\u0119ty pasj\u0105 pracoholik, \u015apieszy si\u0119 powoli.<\/p>\n

Po studiach Ryszard Kaja zosta\u0142 przez przypadek porwany przez Teatr – i zakocha\u0142 si\u0119 w \u015bwiecie Sceny\u00a0 i osiad\u0142 w \u0141odzi, gdzie wkr\u00f3tce zosta\u0142 g\u0142\u00f3wnym scenografem. P\u00f3\u017aniej pojecha\u0142 do Szczecina a potem na wiele lat wr\u00f3ci\u0142 do Poznania, gdzie pracowa\u0142 w Teatrze Wielkim w Poznaniu i w Muzeum Narodowym.<\/p>\n

Zrealizowa\u0142 chyba ze 200 scenografii g\u0142\u00f3wnie operowych i baletowych, ale tak\u017ce sporo prac do dramatu i sporadycznie do filmu, tak\u017ce animowanego. Zdecydowanie woli projektowa\u0107 kostiumy ni\u017c dekoracje. Otrzyma\u0142 kilka nagr\u00f3d za swe prace w teatrze.

Nagle, b\u0119d\u0105c u szczytu popularno\u015bci uciekaj\u0105c przed niebezpiecze\u0144stwem rutyny zdecydowa\u0142 si\u0119 odej\u015b\u0107 z teatru. Spr\u00f3bowa\u0142 swych si\u0142 jako dekorator wn\u0119trz ale w ko\u0144cu postanowi\u0142 sprawdzi\u0107 si\u0119 jako tw\u00f3rca plakat\u00f3w i ta przygoda trwa do dzisiaj, chocia\u017c nie uwa\u017ca si\u0119 za plakacist\u0119.
Obok klasycznych plakat\u00f3w, wi\u0119kszo\u015b\u0107 jego projekt\u00f3w dotyczy wydarze\u0144 kulturalnych, festiwali, spektakli, wystaw. Lubi pracowa\u0107 seriami: powstaje seria plakat\u00f3w po\u015bwi\u0119conych kuriozom kinematografii , ale te\u017c od kilku lat tworzy wielk\u0105 seri\u0119 plakat\u00f3w „Polska” dla wroc\u0142awskiej Galerii Plakatu Polskiego. S\u0105 nie tylko przewodnikiem po kraju, ale tak\u017ce po jego duszy, po jego kulturze, to te\u017c zabawa w histori\u0119 estetyki plakatu polskiego oraz zakodowany bedeker prywatnych wspomnie\u0144.

Powoli rozpoczyna si\u0119 trzeci etap jego dzia\u0142alno\u015bci artystycznej. Ostatnio coraz wi\u0119cej czasu po\u015bwi\u0119ca monotypii i rysunkowi, w kt\u00f3rych stara si\u0119 oswoi\u0107 otaczaj\u0105cy go \u015bwiat jego codzienno\u015bci. Mi\u0142o\u015bnik ofiolit\u00f3w, kot\u00f3w i pomidorowej. Lubi rzeczy proste, zwyk\u0142e, niezak\u0142amane i\u00a0 nieskomplikowane. Woli stare ciuchcie gdzie mo\u017cna otwiera\u0107 okna i obserwowa\u0107 krajobraz ni\u017c sterylne puszki nowoczesnych\u00a0 poci\u0105g\u00f3w.\u00a0 Jest ostentacyjnie niemodny,\u00a0 z uporem pod\u0105\u017ca w\u0142asn\u0105, \u015bcie\u017ck\u0105, re\u017cyseruj\u0105c w\u0142asny spektakl skonstruowany z serii mikroscenek wyci\u0105ganych przez sztukmistrza jedna po drugiej niczym kolorowe kr\u00f3liki z melonika. Jego dom to rekwizytornia, scen\u0119 zagracaj\u0105 spi\u0119trzone ulubione przedmioty i plakatowe symbole minionego czasu. Ogromn\u0105 czu\u0142o\u015bci\u0105 darzy bohater\u00f3w swojego malarskiego spektaklu: Pan\u00f3w w melonikach, Leszka w okularach, lekko t\u0142ustaw\u0105 sprzedawczyni\u0119 ze sklepu z ptasimi pi\u00f3rami i t\u0119 roze\u015bmian\u0105 z garma\u017ceryjnego, opas\u0142e Anio\u0142y, lubie\u017cne Dziewice i rozmarzonych Grajk\u00f3w. A tak\u017ce Kiciora z Warnowa, Su\u0142ta\u0144sk\u0105 Kici\u0119, co uciek\u0142a so\u0142tysowi, Ciotk\u0119 J\u00f3zk\u0119, oddalaj\u0105cych si\u0119 Bratank\u00f3w, rozkochane Melomanki, grubia\u0144skich Bywalc\u00f3w budki z piwem o wytatuowanych sercach i Wszystkich \u015awi\u0119tych, kt\u00f3rych pozna\u0142 podczas swojej w\u0142\u00f3cz\u0119gi z dnia do nast\u0119pnego.

Pe\u0142nymi gar\u015bciami czerpie z niewyszukanej tandety, karmi si\u0119 sztuk\u0105 naiwn\u0105 i kiczem, szukaj\u0105c odczu\u0107 prawdziwszych, gdzie kocha si\u0119 na zab\u00f3j, a cierpi do utraty tchu. Z dystansem i wymownym milczeniem opowiada o gorzkiej szcz\u0119\u015bliwo\u015bci, kolorowej szarej dzisiejszo\u015bci. Wszystko co ma\u0142e w jego pracach ogromnieje, co blade – nabiera koloru, ziele\u0144 staje si\u0119 krwista, cisza g\u0142o\u015bna, co smutne \u2013 bawi, co zabawne – zmusza do refleksji. To przenikanie si\u0119 wszystkiego staje si\u0119 charakterystyczn\u0105 cech\u0105 jego tw\u00f3rczo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n