{"id":6188,"date":"2020-05-05T14:56:50","date_gmt":"2020-05-05T12:56:50","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/?p=6188"},"modified":"2020-05-05T14:56:52","modified_gmt":"2020-05-05T12:56:52","slug":"75-rocznica-wyzwolenia-obozow-mauthausen-gusen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/pl\/2020\/05\/05\/75-rocznica-wyzwolenia-obozow-mauthausen-gusen\/","title":{"rendered":"75. rocznica wyzwolenia oboz\u00f3w Mauthausen-Gusen"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>O\u015bwiadczenie z okazji 75. rocznicy wyzwolenia systemu oboz\u00f3w Mauthausen-Gusen<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Do dzi\u015b \u017cyj\u0105cy by\u0142y wi\u0119zie\u0144 Gusen Stanis\u0142aw Zalewski tak wspomina\u0142 tamte chwile: \u201eAmerykanie weszli do Gusen II 5 maja 1945 roku oko\u0142o godziny 17.00. A w\u0142a\u015bciwie to wbieg\u0142o na teren obozu kilku ameryka\u0144skich \u017co\u0142nierzy, z kt\u00f3rych jeden krzykn\u0105\u0142 po polsku: \u00abJeste\u015bta wolni\u00bb. Co si\u0119 po tym dzia\u0142o, nie spos\u00f3b opisa\u0107. P\u0142acz, \u0142zy, wzajemne \u015bciskanie i \u00abJeszcze Polska nie zgin\u0119\u0142a\u2026\u00bb Swoje hymny narodowe zacz\u0119li \u015bpiewa\u0107 te\u017c wi\u0119\u017aniowie innych narodowo\u015bci.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Dla Stanis\u0142awa Zalewskiego, od 1943 wi\u0119\u017ania Auschwitz i Gusen, oraz wielu innych wi\u0119\u017ani\u00f3w sko\u0144czy\u0142 si\u0119 niewyobra\u017calny koszmar. Jednak upragnionej wolno\u015bci nie doczeka\u0142o wielu. Z oko\u0142o 190 tysi\u0119cy osadzonych w systemie oboz\u00f3w Mauthausen-Gusen zamordowanych zosta\u0142o oko\u0142o 90 tysi\u0119cy os\u00f3b, obywateli co najmniej 26 pa\u0144stw, w samym Gusen z niemal 78 tysi\u0119cy zamordowanych zosta\u0142o prawie 45 tysi\u0119cy wi\u0119\u017ani\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Gusen to w mrocznej historii ludzko\u015bci miejsce tragiczne, za\u015b dla polskiej pami\u0119ci szczeg\u00f3lnie, nie tylko ze wzgl\u0119du na liczb\u0119 wi\u0119\u017ani\u00f3w i ofiar pochodz\u0105cych z Polski, ale dlatego, \u017ce w du\u017cej cz\u0119\u015bci byli to ludzie wykszta\u0142ceni celowo aresztowani w pierwszych miesi\u0105cach wojny \u2013 st\u0105d ob\u00f3z ten zacz\u0105\u0142 by\u0107 nazywany obozem zag\u0142ady inteligencji polskiej (Vernichtungslager f\u00fcr die polnische Intelligenz). Rocznica wyzwolenia Gusen utrwala pami\u0119\u0107 o wszystkich wi\u0119\u017aniach Gusen, a byli w\u015br\u00f3d nich m. in. Polacy, Hiszpanie, obywatele \u00f3wczesnej Jugos\u0142awii, \u00f3wczesnego Zwi\u0105zku Sowieckiego, W\u0119gier, Francji, Luksemburga. System oboz\u00f3w Mauthausen-Gusen to tak\u017ce miejsce zag\u0142ady tysi\u0119cy polskich i europejskich \u017byd\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>W tym szczeg\u00f3lnym dniu zwracamy si\u0119 do rz\u0105du Republiki Austrii o podj\u0119cie pilnych krok\u00f3w w celu doprowadzenia do godnego upami\u0119tnienia ofiar by\u0142ego obozu Gusen, kt\u00f3rego teren pozostawa\u0142 zaniedbany przez dziesi\u0119ciolecia. Liczymy na realizacj\u0119 dzia\u0142a\u0144 zapowiedzianych w umowie koalicyjnej.<\/p>\n\n\n\n<p>Polska oczekiwa\u0142a, \u017ce stosowne decyzje o wykupie przez pa\u0144stwo austriackie z r\u0105k prywatnych teren\u00f3w, pozosta\u0142o\u015bci po obozie Gusen, zostan\u0105 podj\u0119te przed 75 rocznic\u0105 jego wyzwolenia. Rozumiej\u0105c obecne ograniczenia, wynikaj\u0105ce z pandemii, wyra\u017camy nadziej\u0119, \u017ce ob\u00f3z Gusen \u2013 przez wi\u0119\u017ani\u00f3w nazywany \u201eprzedsionkiem\u201d czy nawet \u201ednem piek\u0142a\u201d, miejsce wyj\u0105tkowe ze wzgl\u0119du na tragiczn\u0105 histori\u0119 w czasie wojny, powojenny brak upami\u0119tnienia, niegasn\u0105c\u0105 obecno\u015b\u0107 w pami\u0119ci zbiorowej wielu pa\u0144stw i spo\u0142ecze\u0144stw \u2013 w ko\u0144cu doczeka si\u0119 godnego miejsca pami\u0119ci. Zgodnie z deklaracj\u0105 Premiera RP Mateusza Morawieckiego podczas jego wizyty w by\u0142ym niemieckim nazistowskim obozie Auschwitz w grudniu ubieg\u0142ego roku, Polska pozostanie w tej sprawie aktywna i, uznaj\u0105c kompetencje Republiki Austrii, jest gotowa do realizacji, w porozumieniu z organizacjami by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w oraz pa\u0144stwami pochodzenia ofiar, wszelkich dzia\u0142a\u0144 na rzecz godnego upami\u0119tnienia, z wykupem grunt\u00f3w, na kt\u00f3rych mie\u015bci\u0142 si\u0119 ob\u00f3z w\u0142\u0105cznie.<\/p>\n\n\n\n<p>Nigdy nie zapomnimy o cierpieniu wi\u0119\u017ani\u00f3w systemu oboz\u00f3w Mauthausen-Gusen, jeste\u015bmy to winni pomordowanym, ocalonym oraz przysz\u0142ym pokoleniom. To istotna cz\u0119\u015b\u0107 \u015bwiadomo\u015bci historycznej i tragicznej spu\u015bcizny wielu spo\u0142ecze\u0144stw, cz\u0119\u015b\u0107&nbsp;naszego europejskiego dziedzictwa.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jacek Czaputowicz<br>Minister Spraw Zagranicznych RP<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O\u015bwiadczenie z okazji 75. rocznicy wyzwolenia systemu oboz\u00f3w Mauthausen-Gusen Do dzi\u015b \u017cyj\u0105cy by\u0142y wi\u0119zie\u0144 Gusen Stanis\u0142aw Zalewski tak wspomina\u0142 tamte chwile: \u201eAmerykanie weszli do Gusen II 5 maja 1945 roku oko\u0142o godziny 17.00. A w\u0142a\u015bciwie to wbieg\u0142o na teren obozu kilku ameryka\u0144skich \u017co\u0142nierzy, z kt\u00f3rych jeden krzykn\u0105\u0142 po polsku: \u00abJeste\u015bta wolni\u00bb. Co si\u0119 po tym [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":66,"featured_media":6191,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[227],"tags":[],"class_list":["post-6188","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>75. rocznica wyzwolenia oboz\u00f3w Mauthausen-Gusen - Instytut Polski w Budapeszcie<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/pl\/2020\/05\/05\/75-rocznica-wyzwolenia-obozow-mauthausen-gusen\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"75. rocznica wyzwolenia oboz\u00f3w Mauthausen-Gusen - Instytut Polski w Budapeszcie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"O\u015bwiadczenie z okazji 75. rocznicy wyzwolenia systemu oboz\u00f3w Mauthausen-Gusen Do dzi\u015b \u017cyj\u0105cy by\u0142y wi\u0119zie\u0144 Gusen Stanis\u0142aw Zalewski tak wspomina\u0142 tamte chwile: \u201eAmerykanie weszli do Gusen II 5 maja 1945 roku oko\u0142o godziny 17.00. A w\u0142a\u015bciwie to wbieg\u0142o na teren obozu kilku ameryka\u0144skich \u017co\u0142nierzy, z kt\u00f3rych jeden krzykn\u0105\u0142 po polsku: \u00abJeste\u015bta wolni\u00bb. Co si\u0119 po tym [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/pl\/2020\/05\/05\/75-rocznica-wyzwolenia-obozow-mauthausen-gusen\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Instytut Polski w Budapeszcie\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-05-05T12:56:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-05-05T12:56:52+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2020\/05\/2018-08-08-GP9259-Austria-216-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Joanna\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Joanna\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"event\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/pl\/2020\/05\/05\/75-rocznica-wyzwolenia-obozow-mauthausen-gusen\/\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/pl\/2020\/05\/05\/75-rocznica-wyzwolenia-obozow-mauthausen-gusen\/\",\"name\":\"75. rocznica wyzwolenia oboz\u00f3w Mauthausen-Gusen\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/pl\/2020\/05\/05\/75-rocznica-wyzwolenia-obozow-mauthausen-gusen\/#primaryimage\"},\"image\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2020\/05\/2018-08-08-GP9259-Austria-216-1.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2020\/05\/2018-08-08-GP9259-Austria-216-1-300x200.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2020\/05\/2018-08-08-GP9259-Austria-216-1-1024x683.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2020\/05\/2018-08-08-GP9259-Austria-216-1.jpg\"],\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2020\/05\/2018-08-08-GP9259-Austria-216-1.jpg\",\"datePublished\":\"2020-05-05T12:56:50+02:00\",\"dateModified\":\"2020-05-05T12:56:52+02:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/#\/schema\/person\/fd121a6bc6dcf2d0463b3c2c4d5e3c06\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/pl\/2020\/05\/05\/75-rocznica-wyzwolenia-obozow-mauthausen-gusen\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/pl\/2020\/05\/05\/75-rocznica-wyzwolenia-obozow-mauthausen-gusen\/\"]}],\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"startDate\":\"2020-05-05\",\"endDate\":\"2020-05-05\",\"eventStatus\":\"EventScheduled\",\"eventAttendanceMode\":\"OfflineEventAttendanceMode\",\"location\":{\"@type\":\"place\",\"name\":\"\",\"address\":\"\",\"geo\":{\"@type\":\"GeoCoordinates\",\"latitude\":\"\",\"longitude\":\"\"}},\"description\":\"O\u015bwiadczenie z okazji 75. rocznicy wyzwolenia systemu oboz\u00f3w Mauthausen-Gusen\\nDo dzi\u015b \u017cyj\u0105cy by\u0142y wi\u0119zie\u0144 Gusen Stanis\u0142aw Zalewski tak wspomina\u0142 tamte chwile: \u201eAmerykanie weszli do Gusen II 5 maja 1945 roku oko\u0142o godziny 17.00. A w\u0142a\u015bciwie to wbieg\u0142o na teren obozu kilku ameryka\u0144skich \u017co\u0142nierzy, z kt\u00f3rych jeden krzykn\u0105\u0142 po polsku: \u00abJeste\u015bta wolni\u00bb. Co si\u0119 po tym dzia\u0142o, nie spos\u00f3b opisa\u0107. P\u0142acz, \u0142zy, wzajemne \u015bciskanie i \u00abJeszcze Polska nie zgin\u0119\u0142a\u2026\u00bb Swoje hymny narodowe zacz\u0119li \u015bpiewa\u0107 te\u017c wi\u0119\u017aniowie innych narodowo\u015bci.\u201d\\nDla Stanis\u0142awa Zalewskiego, od 1943 wi\u0119\u017ania Auschwitz i Gusen, oraz wielu innych wi\u0119\u017ani\u00f3w sko\u0144czy\u0142 si\u0119 niewyobra\u017calny koszmar. Jednak upragnionej wolno\u015bci nie doczeka\u0142o wielu. Z oko\u0142o 190 tysi\u0119cy osadzonych w systemie oboz\u00f3w Mauthausen-Gusen zamordowanych zosta\u0142o oko\u0142o 90 tysi\u0119cy os\u00f3b, obywateli co najmniej 26 pa\u0144stw, w samym Gusen z niemal 78 tysi\u0119cy zamordowanych zosta\u0142o prawie 45 tysi\u0119cy wi\u0119\u017ani\u00f3w.\\nGusen to w mrocznej historii ludzko\u015bci miejsce tragiczne, za\u015b dla polskiej pami\u0119ci szczeg\u00f3lnie, nie tylko ze wzgl\u0119du na liczb\u0119 wi\u0119\u017ani\u00f3w i ofiar pochodz\u0105cych z Polski, ale dlatego, \u017ce w du\u017cej cz\u0119\u015bci byli to ludzie wykszta\u0142ceni celowo aresztowani w pierwszych miesi\u0105cach wojny \u2013 st\u0105d ob\u00f3z ten zacz\u0105\u0142 by\u0107 nazywany obozem zag\u0142ady inteligencji polskiej (Vernichtungslager f\u00fcr die polnische Intelligenz). Rocznica wyzwolenia Gusen utrwala pami\u0119\u0107 o wszystkich wi\u0119\u017aniach Gusen, a byli w\u015br\u00f3d nich m. in. Polacy, Hiszpanie, obywatele \u00f3wczesnej Jugos\u0142awii, \u00f3wczesnego Zwi\u0105zku Sowieckiego, W\u0119gier, Francji, Luksemburga. System oboz\u00f3w Mauthausen-Gusen to tak\u017ce miejsce zag\u0142ady tysi\u0119cy polskich i europejskich \u017byd\u00f3w.\\nW tym szczeg\u00f3lnym dniu zwracamy si\u0119 do rz\u0105du Republiki Austrii o podj\u0119cie pilnych krok\u00f3w w celu doprowadzenia do godnego upami\u0119tnienia ofiar by\u0142ego obozu Gusen, kt\u00f3rego teren pozostawa\u0142 zaniedbany przez dziesi\u0119ciolecia. Liczymy na realizacj\u0119 dzia\u0142a\u0144 zapowiedzianych w umowie koalicyjnej.\\nPolska oczekiwa\u0142a, \u017ce stosowne decyzje o wykupie przez pa\u0144stwo austriackie z r\u0105k prywatnych teren\u00f3w, pozosta\u0142o\u015bci po obozie Gusen, zostan\u0105 podj\u0119te przed 75 rocznic\u0105 jego wyzwolenia. Rozumiej\u0105c obecne ograniczenia, wynikaj\u0105ce z pandemii, wyra\u017camy nadziej\u0119, \u017ce ob\u00f3z Gusen \u2013 przez wi\u0119\u017ani\u00f3w nazywany \u201eprzedsionkiem\u201d czy nawet \u201ednem piek\u0142a\u201d, miejsce wyj\u0105tkowe ze wzgl\u0119du na tragiczn\u0105 histori\u0119 w czasie wojny, powojenny brak upami\u0119tnienia, niegasn\u0105c\u0105 obecno\u015b\u0107 w pami\u0119ci zbiorowej wielu pa\u0144stw i spo\u0142ecze\u0144stw \u2013 w ko\u0144cu doczeka si\u0119 godnego miejsca pami\u0119ci. Zgodnie z deklaracj\u0105 Premiera RP Mateusza Morawieckiego podczas jego wizyty w by\u0142ym niemieckim nazistowskim obozie Auschwitz w grudniu ubieg\u0142ego roku, Polska pozostanie w tej sprawie aktywna i, uznaj\u0105c kompetencje Republiki Austrii, jest gotowa do realizacji, w porozumieniu z organizacjami by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w oraz pa\u0144stwami pochodzenia ofiar, wszelkich dzia\u0142a\u0144 na rzecz godnego upami\u0119tnienia, z wykupem grunt\u00f3w, na kt\u00f3rych mie\u015bci\u0142 si\u0119 ob\u00f3z w\u0142\u0105cznie.\\nNigdy nie zapomnimy o cierpieniu wi\u0119\u017ani\u00f3w systemu oboz\u00f3w Mauthausen-Gusen, jeste\u015bmy to winni pomordowanym, ocalonym oraz przysz\u0142ym pokoleniom. To istotna cz\u0119\u015b\u0107 \u015bwiadomo\u015bci historycznej i tragicznej spu\u015bcizny wielu spo\u0142ecze\u0144stw, cz\u0119\u015b\u0107 naszego europejskiego dziedzictwa.\\nJacek CzaputowiczMinister Spraw Zagranicznych RP\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/pl\/2020\/05\/05\/75-rocznica-wyzwolenia-obozow-mauthausen-gusen\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2020\/05\/2018-08-08-GP9259-Austria-216-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2020\/05\/2018-08-08-GP9259-Austria-216-1.jpg\",\"width\":1500,\"height\":1000},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/pl\/2020\/05\/05\/75-rocznica-wyzwolenia-obozow-mauthausen-gusen\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"75. rocznica wyzwolenia oboz\u00f3w Mauthausen-Gusen\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/#website\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/\",\"name\":\"Instytut Polski w Budapeszcie\",\"description\":\"Instytuty Polskie\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/#\/schema\/person\/fd121a6bc6dcf2d0463b3c2c4d5e3c06\",\"name\":\"Joanna\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/26941f822c57f14e1a2f2a756e19e518?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/26941f822c57f14e1a2f2a756e19e518?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Joanna\"},\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/author\/urbanskaj\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"75. rocznica wyzwolenia oboz\u00f3w Mauthausen-Gusen - Instytut Polski w Budapeszcie","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/pl\/2020\/05\/05\/75-rocznica-wyzwolenia-obozow-mauthausen-gusen\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"75. rocznica wyzwolenia oboz\u00f3w Mauthausen-Gusen - Instytut Polski w Budapeszcie","og_description":"O\u015bwiadczenie z okazji 75. rocznicy wyzwolenia systemu oboz\u00f3w Mauthausen-Gusen Do dzi\u015b \u017cyj\u0105cy by\u0142y wi\u0119zie\u0144 Gusen Stanis\u0142aw Zalewski tak wspomina\u0142 tamte chwile: \u201eAmerykanie weszli do Gusen II 5 maja 1945 roku oko\u0142o godziny 17.00. A w\u0142a\u015bciwie to wbieg\u0142o na teren obozu kilku ameryka\u0144skich \u017co\u0142nierzy, z kt\u00f3rych jeden krzykn\u0105\u0142 po polsku: \u00abJeste\u015bta wolni\u00bb. Co si\u0119 po tym [&hellip;]","og_url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/pl\/2020\/05\/05\/75-rocznica-wyzwolenia-obozow-mauthausen-gusen\/","og_site_name":"Instytut Polski w Budapeszcie","article_published_time":"2020-05-05T12:56:50+00:00","article_modified_time":"2020-05-05T12:56:52+00:00","og_image":[{"width":1500,"height":1000,"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2020\/05\/2018-08-08-GP9259-Austria-216-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Joanna","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Joanna","Szacowany czas czytania":"3 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"event","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/pl\/2020\/05\/05\/75-rocznica-wyzwolenia-obozow-mauthausen-gusen\/","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/pl\/2020\/05\/05\/75-rocznica-wyzwolenia-obozow-mauthausen-gusen\/","name":"75. rocznica wyzwolenia oboz\u00f3w Mauthausen-Gusen","isPartOf":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/pl\/2020\/05\/05\/75-rocznica-wyzwolenia-obozow-mauthausen-gusen\/#primaryimage"},"image":["https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2020\/05\/2018-08-08-GP9259-Austria-216-1.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2020\/05\/2018-08-08-GP9259-Austria-216-1-300x200.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2020\/05\/2018-08-08-GP9259-Austria-216-1-1024x683.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2020\/05\/2018-08-08-GP9259-Austria-216-1.jpg"],"thumbnailUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2020\/05\/2018-08-08-GP9259-Austria-216-1.jpg","datePublished":"2020-05-05T12:56:50+02:00","dateModified":"2020-05-05T12:56:52+02:00","author":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/#\/schema\/person\/fd121a6bc6dcf2d0463b3c2c4d5e3c06"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/pl\/2020\/05\/05\/75-rocznica-wyzwolenia-obozow-mauthausen-gusen\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/pl\/2020\/05\/05\/75-rocznica-wyzwolenia-obozow-mauthausen-gusen\/"]}],"@context":"https:\/\/schema.org","startDate":"2020-05-05","endDate":"2020-05-05","eventStatus":"EventScheduled","eventAttendanceMode":"OfflineEventAttendanceMode","location":{"@type":"place","name":"","address":"","geo":{"@type":"GeoCoordinates","latitude":"","longitude":""}},"description":"O\u015bwiadczenie z okazji 75. rocznicy wyzwolenia systemu oboz\u00f3w Mauthausen-Gusen\nDo dzi\u015b \u017cyj\u0105cy by\u0142y wi\u0119zie\u0144 Gusen Stanis\u0142aw Zalewski tak wspomina\u0142 tamte chwile: \u201eAmerykanie weszli do Gusen II 5 maja 1945 roku oko\u0142o godziny 17.00. A w\u0142a\u015bciwie to wbieg\u0142o na teren obozu kilku ameryka\u0144skich \u017co\u0142nierzy, z kt\u00f3rych jeden krzykn\u0105\u0142 po polsku: \u00abJeste\u015bta wolni\u00bb. Co si\u0119 po tym dzia\u0142o, nie spos\u00f3b opisa\u0107. P\u0142acz, \u0142zy, wzajemne \u015bciskanie i \u00abJeszcze Polska nie zgin\u0119\u0142a\u2026\u00bb Swoje hymny narodowe zacz\u0119li \u015bpiewa\u0107 te\u017c wi\u0119\u017aniowie innych narodowo\u015bci.\u201d\nDla Stanis\u0142awa Zalewskiego, od 1943 wi\u0119\u017ania Auschwitz i Gusen, oraz wielu innych wi\u0119\u017ani\u00f3w sko\u0144czy\u0142 si\u0119 niewyobra\u017calny koszmar. Jednak upragnionej wolno\u015bci nie doczeka\u0142o wielu. Z oko\u0142o 190 tysi\u0119cy osadzonych w systemie oboz\u00f3w Mauthausen-Gusen zamordowanych zosta\u0142o oko\u0142o 90 tysi\u0119cy os\u00f3b, obywateli co najmniej 26 pa\u0144stw, w samym Gusen z niemal 78 tysi\u0119cy zamordowanych zosta\u0142o prawie 45 tysi\u0119cy wi\u0119\u017ani\u00f3w.\nGusen to w mrocznej historii ludzko\u015bci miejsce tragiczne, za\u015b dla polskiej pami\u0119ci szczeg\u00f3lnie, nie tylko ze wzgl\u0119du na liczb\u0119 wi\u0119\u017ani\u00f3w i ofiar pochodz\u0105cych z Polski, ale dlatego, \u017ce w du\u017cej cz\u0119\u015bci byli to ludzie wykszta\u0142ceni celowo aresztowani w pierwszych miesi\u0105cach wojny \u2013 st\u0105d ob\u00f3z ten zacz\u0105\u0142 by\u0107 nazywany obozem zag\u0142ady inteligencji polskiej (Vernichtungslager f\u00fcr die polnische Intelligenz). Rocznica wyzwolenia Gusen utrwala pami\u0119\u0107 o wszystkich wi\u0119\u017aniach Gusen, a byli w\u015br\u00f3d nich m. in. Polacy, Hiszpanie, obywatele \u00f3wczesnej Jugos\u0142awii, \u00f3wczesnego Zwi\u0105zku Sowieckiego, W\u0119gier, Francji, Luksemburga. System oboz\u00f3w Mauthausen-Gusen to tak\u017ce miejsce zag\u0142ady tysi\u0119cy polskich i europejskich \u017byd\u00f3w.\nW tym szczeg\u00f3lnym dniu zwracamy si\u0119 do rz\u0105du Republiki Austrii o podj\u0119cie pilnych krok\u00f3w w celu doprowadzenia do godnego upami\u0119tnienia ofiar by\u0142ego obozu Gusen, kt\u00f3rego teren pozostawa\u0142 zaniedbany przez dziesi\u0119ciolecia. Liczymy na realizacj\u0119 dzia\u0142a\u0144 zapowiedzianych w umowie koalicyjnej.\nPolska oczekiwa\u0142a, \u017ce stosowne decyzje o wykupie przez pa\u0144stwo austriackie z r\u0105k prywatnych teren\u00f3w, pozosta\u0142o\u015bci po obozie Gusen, zostan\u0105 podj\u0119te przed 75 rocznic\u0105 jego wyzwolenia. Rozumiej\u0105c obecne ograniczenia, wynikaj\u0105ce z pandemii, wyra\u017camy nadziej\u0119, \u017ce ob\u00f3z Gusen \u2013 przez wi\u0119\u017ani\u00f3w nazywany \u201eprzedsionkiem\u201d czy nawet \u201ednem piek\u0142a\u201d, miejsce wyj\u0105tkowe ze wzgl\u0119du na tragiczn\u0105 histori\u0119 w czasie wojny, powojenny brak upami\u0119tnienia, niegasn\u0105c\u0105 obecno\u015b\u0107 w pami\u0119ci zbiorowej wielu pa\u0144stw i spo\u0142ecze\u0144stw \u2013 w ko\u0144cu doczeka si\u0119 godnego miejsca pami\u0119ci. Zgodnie z deklaracj\u0105 Premiera RP Mateusza Morawieckiego podczas jego wizyty w by\u0142ym niemieckim nazistowskim obozie Auschwitz w grudniu ubieg\u0142ego roku, Polska pozostanie w tej sprawie aktywna i, uznaj\u0105c kompetencje Republiki Austrii, jest gotowa do realizacji, w porozumieniu z organizacjami by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w oraz pa\u0144stwami pochodzenia ofiar, wszelkich dzia\u0142a\u0144 na rzecz godnego upami\u0119tnienia, z wykupem grunt\u00f3w, na kt\u00f3rych mie\u015bci\u0142 si\u0119 ob\u00f3z w\u0142\u0105cznie.\nNigdy nie zapomnimy o cierpieniu wi\u0119\u017ani\u00f3w systemu oboz\u00f3w Mauthausen-Gusen, jeste\u015bmy to winni pomordowanym, ocalonym oraz przysz\u0142ym pokoleniom. To istotna cz\u0119\u015b\u0107 \u015bwiadomo\u015bci historycznej i tragicznej spu\u015bcizny wielu spo\u0142ecze\u0144stw, cz\u0119\u015b\u0107 naszego europejskiego dziedzictwa.\nJacek CzaputowiczMinister Spraw Zagranicznych RP"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/pl\/2020\/05\/05\/75-rocznica-wyzwolenia-obozow-mauthausen-gusen\/#primaryimage","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2020\/05\/2018-08-08-GP9259-Austria-216-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2020\/05\/2018-08-08-GP9259-Austria-216-1.jpg","width":1500,"height":1000},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/pl\/2020\/05\/05\/75-rocznica-wyzwolenia-obozow-mauthausen-gusen\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"75. rocznica wyzwolenia oboz\u00f3w Mauthausen-Gusen"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/#website","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/","name":"Instytut Polski w Budapeszcie","description":"Instytuty Polskie","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/#\/schema\/person\/fd121a6bc6dcf2d0463b3c2c4d5e3c06","name":"Joanna","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/26941f822c57f14e1a2f2a756e19e518?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/26941f822c57f14e1a2f2a756e19e518?s=96&d=mm&r=g","caption":"Joanna"},"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/author\/urbanskaj\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6188","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/wp-json\/wp\/v2\/users\/66"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6188"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6188\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6194,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6188\/revisions\/6194"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6191"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6188"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6188"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/budapest\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6188"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}