BEGIN:VCALENDAR
PRODID://WordPress//Event-Post-V5.9.2//EN
VERSION:2.0
BEGIN:VTIMEZONE
TZID:Europe/Warsaw
BEGIN:DAYLIGHT
TZOFFSETFROM:+0100
TZOFFSETTO:+0200
DTSTART:19700329T020000
RRULE:FREQ=YEARLY;BYDAY=-1SU;BYMONTH=3
END:DAYLIGHT
BEGIN:STANDARD
TZOFFSETFROM:+0200
TZOFFSETTO:+0100
TZNAME:CET
DTSTART:19701025T030000
RRULE:FREQ=YEARLY;BYDAY=-1SU;BYMONTH=10
END:STANDARD
END:VTIMEZONE
BEGIN:VEVENT
SUMMARY:Polscy artyści na MANIFESTA 16 RUHR
UID:https://instytutpolski.pl/duesseldorf/pl/2026/05/30/polscy-artysci-na-manifesta-16-ruhr/
LOCATION:
DTSTAMP:20260621
DTSTART;TZID=Europe/Warsaw:20260621
DTEND;TZID=Europe/Warsaw:20261004
DESCRIPTION:Manifesta 16 Ruhr
21.06. - 04.10.2026 
Zagłębie Ruhry
Manifesta 16 Ruhr - jedno z najważniejszych wydarzeń artystycznych na
świecie - ogłosiła listę artystów i artystek biorących udział w
tegorocznej edycji. Wśród nich znalazło się aż 9 twórców i
twórczyń z Polski zaproszonych przez międzynarodowe grono kuratorskie,
współtworzone w tym roku m.in. przez Andę Rottenberg i Krzysztofa
Kościuczuka. Tegoroczna edycja jednej z najważniejszych wystaw sztuki
współczesnej w Europie potrwa od 21 czerwca do 4 października 2026 roku
i odbędzie się w 12 opuszczonych kościołach w Zagłębiu Ruhry. Pod
hasłem „To nie jest kościół” („This is not a church”)
organizatorzy stawiają pytanie, jak w świecie naznaczonym kryzysami,
dezinformacją i podziałami opuszczone miejsca kultu mogą ponownie stać
się przestrzenią spotkania oraz codziennego życia społecznego.
Instytut Polski w Duesseldorfie bierze udział w organizacji Manifesty 16
Ruhr. 
To najmocniejsza polska reprezentacja na Manifeście od lat
W gronie zaproszonych znaleźli się: Mirosław Bałka, Zuza Golińska,
Nicolas Grospierre, Jarosław Kozłowski, Katarzyna Kozyra, Małgorzata
Mirga-Tas, Anka Sasnal, Wilhelm Sasnal i Mikołaj Sobczak. To artyści i
artystki reprezentujący różne pokolenia, języki artystyczne i sposoby
myślenia o sztuce – od uznanych nazwisk o międzynarodowej pozycji po
twórców młodszego pokolenia. Część z nich pokaże już istniejące
prace, a część przygotuje nowe realizacje stworzone specjalnie z myślą
o przestrzeniach wybranych kościołów.
Manifesta to jedno z najważniejszych międzynarodowych wydarzeń
poświęconych sztuce współczesnej, które co dwa lata odbywa się w
innym miejscu Europy. Działa inaczej niż większość tego typu inicjatyw
– nie ogranicza się do prezentowania prac, ale za każdym razem wychodzi
od konkretnego miejsca, jego historii, napięć społecznych i wyzwań
przyszłości. Jego celem nie jest tylko stworzenie wystaw, ale także
inicjowanie realnej zmiany społecznej poprzez działania osadzone w
lokalnym kontekście i rozwijane we współpracy z mieszkańcami.
Za program artystyczny Manifesta 16 Ruhr odpowiada w tym roku
międzynarodowy, międzypokoleniowy zespół kuratorski, w którego skład
wchodzą m.in. Anda Rottenberg i Krzysztof Kościuczuk.
– Dla mnie ta edycja Manifesta jest w pewnym sensie zamknięciem koła,
rozpoczętego w maju 1991 roku wystawą Europa nieznana, którą zrobiłam
w Krakowie i która jako pierwsza w powojennej historii zderzyła ze sobą
na równych prawach młodych twórców ze wszystkich krajów europejskich,
a po paru latach dyskusji stała się modelem dla Manifesta, powstałej
najpierw w formie fundacji założonej w Amsterdamie, a potem w formie
wystawy, zrealizowanej w Rotterdamie w roku 1996. Teraz, po 30 latach,
zostałam poproszona o realizację 16-ej edycji razem z dwoma kolegami, z
którymi tę fundację zakładaliśmy. Są nimi Rene Block oraz Henry
Meyrick Hughes. To miłe spotkanie, ale też każe spojrzeć wstecz na
minione lata. Dlatego razem z Krzysztofem Kościuczukiem zdecydowaliśmy
się na konfrontację młodych z dzisiejszymi klasykami, których ominęły
kuratorskie wybory poprzednich edycji Manifesta – mówi Anda Rottenberg z
zespołu kuratorskiego Manifesta 16 Ruhr.
– Tak silna obecność polskich artystek, artystów i kuratorów na
Manifeście pokazuje, że polska sztuka jest dziś ważną częścią
międzynarodowej rozmowy o tym, co dzieje się z Europą – z jej
pamięcią, społeczeństwem i przestrzenią publiczną. Cieszę się, że
polskie głosy wybrzmiewają właśnie w ramach Manifesty – wydarzenia,
które od lat pokazuje, że sztuka może być realnym narzędziem zmiany
społecznej – mówi Olga Wysocka, dyrektorka Instytutu Adama Mickiewicza,
który wspiera udział polskich twórców i twórczyń na Biennale.
Wystawy w opustoszałych kościołach
Tegoroczna edycja Manifesta odbędzie się w Bochum, Essen, Duisburgu i
Gelsenkirchen – czterech miastach niemieckiego Zagłębia Ruhry. Wystawy
wypełnią przestrzenie dwunastu dawnych i opuszczonych budynków
kościelnych, które staną się miejscem działań artystycznych oraz
projektów realizowanych z udziałem lokalnych społeczności.
To nieprzypadkowy wybór. Kościoły budowane po II wojnie światowej były
przez dekady ważnym elementem życia społecznego i symbolem odbudowy
wspólnoty. Dziś, wraz ze zmianami społecznymi i malejącą rolą
Kościoła w codziennym życiu, wiele z nich stoi pustych.
Pod przewrotnym hasłem „To nie jest kościół” („This is not a
church”) organizatorzy i artyści chcą ujawnić potencjał, jaki kryje
się w tych przestrzeniach, oraz postawić pytanie o to, co można czerpać
z przeszłości, by wyobrażać sobie lepszą przyszłość. Manifesta 16
Ruhr proponuje, by spojrzeć na dawne świątynie nie tylko jako na budynki
o historycznym znaczeniu, ale jako na miejsca, którym można nadać nową
rolę społeczną. W tym sensie biennale stawia pytanie o to, jak
odbudowywać więzi i tworzyć dostępne miejsca spotkania w świecie po
kryzysach, podziałach i osłabieniu relacji społecznych.
Sztuka, migracja, pamięć
Program tegorocznej edycji powstał w oparciu o badania terenowe, lokalne
konsultacje i współpracę interdyscyplinarnego zespołu kuratorskiego
oraz tzw. Creative Mediators – osób pracujących na styku sztuki,
architektury, historii migracji i działań społecznych.
W centrum zainteresowania Manifesta 16 Ruhr znalazły się tematy takie jak
migracja, dezinformacja, polaryzacja, pamięć zbiorowa oraz jakość
życia w mieście. Istotnym punktem odniesienia jest również historia
samego Zagłębia Ruhry – regionu ukształtowanego nie tylko przez
przemysł, ale także przez wieloletnie procesy migracyjne i społeczną
różnorodność.
Jak podkreślają organizatorzy, opowieść o Zagłębiu Ruhry przez lata
skupiała się głównie na przemyśle i solidarności robotniczej,
znacznie rzadziej oddając głos osobom z doświadczeniem migracji.
Tegoroczna edycja biennale ma poszerzyć tę perspektywę.
Ponad 100 uczestników z 33 krajów
W programie Manifesta 16 Ruhr znalazło się ponad 100 uczestników i
uczestniczek z 33 krajów. Biennale zaprezentuje ponad 50 nowych prac
przygotowanych specjalnie na tę edycję. Najsilniej reprezentowane są
Niemcy (25% listy uczestników), Turcja (21%) i Polska (9%), co – jak
podkreślają organizatorzy – odzwierciedla zarówno europejski charakter
biennale, jak i społeczną oraz kulturową historię samego regionu.
Pełną listę artystów i artystek można znaleźć tutaj.
Wydarzenie otwarte i bezpłatne
Manifesta 16 Ruhr będzie wydarzeniem w pełni bezpłatnym i otwartym dla
publiczności. Oprócz programu wystawienniczego biennale obejmie również
kilkanaście projektów edukacyjnych i mediacyjnych, realizowanych we
współpracy z mieszkańcami i lokalnymi inicjatywami.
(Instytut Adama Mickiewicza)
END:VEVENT
END:VCALENDAR