{"id":12775,"date":"2025-07-23T15:36:00","date_gmt":"2025-07-23T13:36:00","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/?p=12775"},"modified":"2025-09-15T11:46:20","modified_gmt":"2025-09-15T09:46:20","slug":"druga-wojna-swiatowa-i-niemiecka-okupacja-w-polsce-pamiec-w-polsce-i-w-niemczech","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2025\/07\/23\/druga-wojna-swiatowa-i-niemiecka-okupacja-w-polsce-pamiec-w-polsce-i-w-niemczech\/","title":{"rendered":"Druga wojna \u015bwiatowa i niemiecka okupacja w Polsce: Pami\u0119\u0107 w Polsce i w Niemczech"},"content":{"rendered":"\n
\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"Teilnehmer
Teilnehmer der Diskussion und das Publikum<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

27.08.2025 w Instytucie Polskim w D\u00fcsseldorfie mia\u0142a miejsce debata z udzia\u0142em polskich i niemieckich historyk\u00f3w nt. pami\u0119ci historycznej oraz r\u00f3\u017cnic spo\u0142eczno-kulturowych w sposobach prze\u017cywania historii. Wydarzenie odby\u0142o si\u0119 w przededniu niemieckiej, nazistowskiej napa\u015bci na Polsk\u0119 1 wrze\u015bnia 1939 r. W dyskusji zorganizowanej przez Instytut Polski w D\u00fcsseldorfie we wsp\u00f3\u0142pracy z Uniwersytetem Heinricha Heinego w D\u00fcsseldorfie oraz Gerhart-Hauptmann-Haus D\u00fcsseldorf wzi\u0119li udzia\u0142: prof. dr hab. Robert Traba,<\/strong> Instytut Studi\u00f3w Politycznych, Polska Akademia Nauk, prof. dr Anke Hilbrenner<\/strong>, Katedra Historii Europy Wschodniej, Uniwersytet im. Heinricha Heinego D\u00fcsseldorf, prof. dr Peter Oliver Loew<\/strong>, Niemiecki Instytut ds. Polski w Darmstadt, moderacja: Bartosz Dudek<\/strong>, Redakcja Polska radia Deutsche Welle.<\/p>\n

W oficjalnym powitaniu Radca-Minister Rafa\u0142 Sobczak<\/strong>, Dyrektor Instytutu Polskiego w D\u00fcsseldorfie, zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na okazj\u0119, z jakiej zorganizowano to wydarzenie: \u201eDzisiaj wspominamy 86. rocznic\u0119 niemieckiej napa\u015bci na Polsk\u0119 1 wrze\u015bnia 1939 r. \u2013 dat\u0119, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 pocz\u0105tkiem niewyobra\u017calnego cierpienia dla milion\u00f3w ludzi. Dla Polski II wojna \u015bwiatowa wi\u0105\u017ce si\u0119 ze strat\u0105 ponad pi\u0119ciu milion\u00f3w obywateli, w tym oko\u0142o trzech milion\u00f3w \u017byd\u00f3w i ponad dw\u00f3ch milion\u00f3w Polak\u00f3w. Do dzi\u015b do\u015bwiadczenia te stanowi\u0105 centralny element zbiorowej pami\u0119ci Polak\u00f3w. Z kolei w Niemczech w centrum uwagi znajduje si\u0119 pami\u0119\u0107 o Shoah\u201d.<\/p>\n

Centralnym zagadnieniem debaty by\u0142o pytanie o to, czy pami\u0119\u0107 historyczna polskiego i niemieckiego spo\u0142ecze\u0144stwa mo\u017ce si\u0119 tak diametralnie r\u00f3\u017cni\u0107? Uczestnicy dyskusji byli zdania, \u017ce raczej powinni\u015bmy m\u00f3wi\u0107 o \u201epolifonii pami\u0119ci\u201d. Prof. Traba podkre\u015bli\u0142, \u017ce \u00f3w wielog\u0142os ma swe \u017ar\u00f3d\u0142a w konkuruj\u0105cych ze sob\u0105 pami\u0119ciach dotycz\u0105cych tego samego wydarzenia historycznego, tych samych niemiecko-polskich \u201emiejsc pami\u0119ci\u201d.\u00a0 Jak zaznaczy\u0142 prof. Traba istotne jest tak\u017ce r\u00f3\u017cne u\u017cycie terminu \u201epami\u0119\u0107 historyczna\u201d. W Niemczech prawie nie ma pami\u0119ci o przebiegu wojny, raczej o jej zako\u0144czeniu, kiedy to wojna bezpo\u015brednio dotkn\u0119\u0142a Niemc\u00f3w.<\/p>\n

W ocenie prof. Loewa temat okupacji niemieckiej w Polsce zosta\u0142 w Niemczech poruszony bardzo p\u00f3\u017ano i do dzi\u015b zajmuje niewiele miejsca w niemieckiej \u015bwiadomo\u015bci historycznej. W przeciwie\u0144stwie do Polski, gdzie ca\u0142y okres okupacji od 1 wrze\u015bnia 1939 r. do 8 maja 1945 r. jest silnie obecny w zbiorowej pami\u0119ci i przynale\u017cy obok dyskursu publicznego o wojnie, do wa\u017cnych do\u015bwiadcze\u0144 rodzinnych, kt\u00f3re w kolejnych pokoleniach s\u0105 piel\u0119gnowanie i manifestowane. Ponadto wci\u0105\u017c \u017cyj\u0105cy \u015bwiadkowie historii wzmacniaj\u0105 \u0142\u0105czno\u015b\u0107 mi\u0119dzypokoleniow\u0105 i po\u015brednicz\u0105 w transmisji do\u015bwiadcze\u0144 niemieckiej okupacji.<\/p>\n

W tym kontek\u015bcie Prof. Hilbrenner przytoczy\u0142a s\u0142owa ameryka\u0144skiego historyka Timothy Snydera, i\u017c \u0142atwiej identyfikowa\u0107 si\u0119 z ofiarami z bli\u017cszego otoczenia (rodzina, miasto, kraj), co sprawia, \u017ce cz\u0119sto rozmywa si\u0119 pami\u0119\u0107 o do\u015bwiadczeniach zapo\u015bredniczonych z dalszych \u017ar\u00f3de\u0142.<\/p>\n

Wa\u017cnym tematem dyskusji by\u0142y tak\u017ce formy przeciwdzia\u0142ania rosn\u0105cej liczbie fa\u0142szywych wiadomo\u015bci dotycz\u0105cych wydarze\u0144 historycznych, jakie pojawiaj\u0105 si\u0119\u00a0 w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych. Uczestnicy zauwa\u017cyli jednocze\u015bnie, \u017ce dobrze przygotowane informacje w intrenecie mog\u0105 z powodzeniem przekazywa\u0107 tre\u015bci historyczne szerokiej publiczno\u015bci.<\/p>\n

W debacie \u017cywo uczestniczy\u0142a zgromadzona publiczno\u015b\u0107, kt\u00f3ra nierzadko w\u0142\u0105cza\u0142a si\u0119 aktywnie i z zaanga\u017cowaniem emocjonalnym w dyskusj\u0119, co wskazuje jak wa\u017cnym wci\u0105\u017c zagadnieniem pozostaje do\u015bwiadczenie i trauma II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n

W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele lokalnych \u015brodowisk kulturalnych, akademickich, polityk\u00f3w samorz\u0105dowych, w tym parlamentu Nadrenii P\u00f3\u0142nocnej \u2013 Westfalii, Konsulatu Generalnego RP w Kolonii, niemieckich nauczycieli historii i przedstawicieli instytucji pami\u0119ci z regionu.\u00a0<\/p>\n

Relacja z dyskusji w Duesseldorfie w Polskim Radiu<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

27.08.2025 w Instytucie Polskim w D\u00fcsseldorfie mia\u0142a miejsce debata z udzia\u0142em polskich i niemieckich historyk\u00f3w nt. pami\u0119ci historycznej oraz r\u00f3\u017cnic spo\u0142eczno-kulturowych w sposobach prze\u017cywania historii. Wydarzenie odby\u0142o si\u0119 w przededniu niemieckiej, nazistowskiej napa\u015bci na Polsk\u0119 1 wrze\u015bnia 1939 r. W dyskusji zorganizowanej przez Instytut Polski w D\u00fcsseldorfie we wsp\u00f3\u0142pracy z Uniwersytetem Heinricha Heinego w D\u00fcsseldorfie […]<\/p>\n","protected":false},"author":103,"featured_media":13059,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[197,187],"tags":[],"class_list":["post-12775","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historiaidyskusje","category-program-pl"],"yoast_head":"\nDruga wojna \u015bwiatowa i niemiecka okupacja w Polsce: Pami\u0119\u0107 w Polsce i w Niemczech - Instytut Polski w Dusseldorfie<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2025\/07\/23\/druga-wojna-swiatowa-i-niemiecka-okupacja-w-polsce-pamiec-w-polsce-i-w-niemczech\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Druga wojna \u015bwiatowa i niemiecka okupacja w Polsce: Pami\u0119\u0107 w Polsce i w Niemczech - Instytut Polski w Dusseldorfie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"27.08.2025 w Instytucie Polskim w D\u00fcsseldorfie mia\u0142a miejsce debata z udzia\u0142em polskich i niemieckich historyk\u00f3w nt. pami\u0119ci historycznej oraz r\u00f3\u017cnic spo\u0142eczno-kulturowych w sposobach prze\u017cywania historii. Wydarzenie odby\u0142o si\u0119 w przededniu niemieckiej, nazistowskiej napa\u015bci na Polsk\u0119 1 wrze\u015bnia 1939 r. W dyskusji zorganizowanej przez Instytut Polski w D\u00fcsseldorfie we wsp\u00f3\u0142pracy z Uniwersytetem Heinricha Heinego w D\u00fcsseldorfie […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2025\/07\/23\/druga-wojna-swiatowa-i-niemiecka-okupacja-w-polsce-pamiec-w-polsce-i-w-niemczech\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Instytut Polski w Dusseldorfie\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-07-23T13:36:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-09-15T09:46:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/07\/Messenger_creation_7CA7B810-3092-464C-B1E1-5EFBAB217D76.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2048\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"kolinskia\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"kolinskia\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"event\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2025\/07\/23\/druga-wojna-swiatowa-i-niemiecka-okupacja-w-polsce-pamiec-w-polsce-i-w-niemczech\/\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2025\/07\/23\/druga-wojna-swiatowa-i-niemiecka-okupacja-w-polsce-pamiec-w-polsce-i-w-niemczech\/\",\"name\":\"Druga wojna \u015bwiatowa i niemiecka okupacja w Polsce: Pami\u0119\u0107 w Polsce i w Niemczech\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2025\/07\/23\/druga-wojna-swiatowa-i-niemiecka-okupacja-w-polsce-pamiec-w-polsce-i-w-niemczech\/#primaryimage\"},\"image\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/07\/Messenger_creation_7CA7B810-3092-464C-B1E1-5EFBAB217D76.jpeg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/07\/Messenger_creation_7CA7B810-3092-464C-B1E1-5EFBAB217D76-300x225.jpeg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/07\/Messenger_creation_7CA7B810-3092-464C-B1E1-5EFBAB217D76-1024x768.jpeg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/07\/Messenger_creation_7CA7B810-3092-464C-B1E1-5EFBAB217D76.jpeg\"],\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/07\/Messenger_creation_7CA7B810-3092-464C-B1E1-5EFBAB217D76.jpeg\",\"datePublished\":\"2025-07-23T13:36:00+02:00\",\"dateModified\":\"2025-09-15T09:46:20+02:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#\/schema\/person\/6b4b76776c5d49a1eb862046e311998e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2025\/07\/23\/druga-wojna-swiatowa-i-niemiecka-okupacja-w-polsce-pamiec-w-polsce-i-w-niemczech\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2025\/07\/23\/druga-wojna-swiatowa-i-niemiecka-okupacja-w-polsce-pamiec-w-polsce-i-w-niemczech\/\"]}],\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"startDate\":\"2025-08-27T06:30:00+02:00\",\"endDate\":\"2025-08-27T08:30:00+02:00\",\"eventStatus\":\"EventScheduled\",\"eventAttendanceMode\":\"OfflineEventAttendanceMode\",\"location\":{\"@type\":\"place\",\"name\":\"\",\"address\":\"\",\"geo\":{\"@type\":\"GeoCoordinates\",\"latitude\":\"\",\"longitude\":\"\"}},\"description\":\"27.08.2025 w Instytucie Polskim w D\u00fcsseldorfie mia\u0142a miejsce debata z udzia\u0142em polskich i niemieckich historyk\u00f3w nt. pami\u0119ci historycznej oraz r\u00f3\u017cnic spo\u0142eczno-kulturowych w sposobach prze\u017cywania historii. Wydarzenie odby\u0142o si\u0119 w przededniu niemieckiej, nazistowskiej napa\u015bci na Polsk\u0119 1 wrze\u015bnia 1939 r. W dyskusji zorganizowanej przez Instytut Polski w D\u00fcsseldorfie we wsp\u00f3\u0142pracy z Uniwersytetem Heinricha Heinego w D\u00fcsseldorfie oraz Gerhart-Hauptmann-Haus D\u00fcsseldorf wzi\u0119li udzia\u0142: prof. dr hab. Robert Traba, Instytut Studi\u00f3w Politycznych, Polska Akademia Nauk, prof. dr Anke Hilbrenner, Katedra Historii Europy Wschodniej, Uniwersytet im. Heinricha Heinego D\u00fcsseldorf, prof. dr Peter Oliver Loew, Niemiecki Instytut ds. Polski w Darmstadt, moderacja: Bartosz Dudek, Redakcja Polska radia Deutsche Welle.\\nW oficjalnym powitaniu Radca-Minister Rafa\u0142 Sobczak, Dyrektor Instytutu Polskiego w D\u00fcsseldorfie, zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na okazj\u0119, z jakiej zorganizowano to wydarzenie: \u201eDzisiaj wspominamy 86. rocznic\u0119 niemieckiej napa\u015bci na Polsk\u0119 1 wrze\u015bnia 1939 r. \u2013 dat\u0119, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 pocz\u0105tkiem niewyobra\u017calnego cierpienia dla milion\u00f3w ludzi. Dla Polski II wojna \u015bwiatowa wi\u0105\u017ce si\u0119 ze strat\u0105 ponad pi\u0119ciu milion\u00f3w obywateli, w tym oko\u0142o trzech milion\u00f3w \u017byd\u00f3w i ponad dw\u00f3ch milion\u00f3w Polak\u00f3w. Do dzi\u015b do\u015bwiadczenia te stanowi\u0105 centralny element zbiorowej pami\u0119ci Polak\u00f3w. Z kolei w Niemczech w centrum uwagi znajduje si\u0119 pami\u0119\u0107 o Shoah\u201d.\\nCentralnym zagadnieniem debaty by\u0142o pytanie o to, czy pami\u0119\u0107 historyczna polskiego i niemieckiego spo\u0142ecze\u0144stwa mo\u017ce si\u0119 tak diametralnie r\u00f3\u017cni\u0107? Uczestnicy dyskusji byli zdania, \u017ce raczej powinni\u015bmy m\u00f3wi\u0107 o \u201epolifonii pami\u0119ci\u201d. Prof. Traba podkre\u015bli\u0142, \u017ce \u00f3w wielog\u0142os ma swe \u017ar\u00f3d\u0142a w konkuruj\u0105cych ze sob\u0105 pami\u0119ciach dotycz\u0105cych tego samego wydarzenia historycznego, tych samych niemiecko-polskich \u201emiejsc pami\u0119ci\u201d.\u00a0 Jak zaznaczy\u0142 prof. Traba istotne jest tak\u017ce r\u00f3\u017cne u\u017cycie terminu \u201epami\u0119\u0107 historyczna\u201d. W Niemczech prawie nie ma pami\u0119ci o przebiegu wojny, raczej o jej zako\u0144czeniu, kiedy to wojna bezpo\u015brednio dotkn\u0119\u0142a Niemc\u00f3w.\\nW ocenie prof. Loewa temat okupacji niemieckiej w Polsce zosta\u0142 w Niemczech poruszony bardzo p\u00f3\u017ano i do dzi\u015b zajmuje niewiele miejsca w niemieckiej \u015bwiadomo\u015bci historycznej. W przeciwie\u0144stwie do Polski, gdzie ca\u0142y okres okupacji od 1 wrze\u015bnia 1939 r. do 8 maja 1945 r. jest silnie obecny w zbiorowej pami\u0119ci i przynale\u017cy obok dyskursu publicznego o wojnie, do wa\u017cnych do\u015bwiadcze\u0144 rodzinnych, kt\u00f3re w kolejnych pokoleniach s\u0105 piel\u0119gnowanie i manifestowane. Ponadto wci\u0105\u017c \u017cyj\u0105cy \u015bwiadkowie historii wzmacniaj\u0105 \u0142\u0105czno\u015b\u0107 mi\u0119dzypokoleniow\u0105 i po\u015brednicz\u0105 w transmisji do\u015bwiadcze\u0144 niemieckiej okupacji.\\nW tym kontek\u015bcie Prof. Hilbrenner przytoczy\u0142a s\u0142owa ameryka\u0144skiego historyka Timothy Snydera, i\u017c \u0142atwiej identyfikowa\u0107 si\u0119 z ofiarami z bli\u017cszego otoczenia (rodzina, miasto, kraj), co sprawia, \u017ce cz\u0119sto rozmywa si\u0119 pami\u0119\u0107 o do\u015bwiadczeniach zapo\u015bredniczonych z dalszych \u017ar\u00f3de\u0142.\\nWa\u017cnym tematem dyskusji by\u0142y tak\u017ce formy przeciwdzia\u0142ania rosn\u0105cej liczbie fa\u0142szywych wiadomo\u015bci dotycz\u0105cych wydarze\u0144 historycznych, jakie pojawiaj\u0105 si\u0119\u00a0 w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych. Uczestnicy zauwa\u017cyli jednocze\u015bnie, \u017ce dobrze przygotowane informacje w intrenecie mog\u0105 z powodzeniem przekazywa\u0107 tre\u015bci historyczne szerokiej publiczno\u015bci.\\nW debacie \u017cywo uczestniczy\u0142a zgromadzona publiczno\u015b\u0107, kt\u00f3ra nierzadko w\u0142\u0105cza\u0142a si\u0119 aktywnie i z zaanga\u017cowaniem emocjonalnym w dyskusj\u0119, co wskazuje jak wa\u017cnym wci\u0105\u017c zagadnieniem pozostaje do\u015bwiadczenie i trauma II wojny \u015bwiatowej.\\nW wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele lokalnych \u015brodowisk kulturalnych, akademickich, polityk\u00f3w samorz\u0105dowych, w tym parlamentu Nadrenii P\u00f3\u0142nocnej \u2013 Westfalii, Konsulatu Generalnego RP w Kolonii, niemieckich nauczycieli historii i przedstawicieli instytucji pami\u0119ci z regionu.\u00a0\\nRelacja z dyskusji w Duesseldorfie w Polskim Radiu\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2025\/07\/23\/druga-wojna-swiatowa-i-niemiecka-okupacja-w-polsce-pamiec-w-polsce-i-w-niemczech\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/07\/Messenger_creation_7CA7B810-3092-464C-B1E1-5EFBAB217D76.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/07\/Messenger_creation_7CA7B810-3092-464C-B1E1-5EFBAB217D76.jpeg\",\"width\":2048,\"height\":1536,\"caption\":\"Teilnehmer der Diskussion und das Publikum\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2025\/07\/23\/druga-wojna-swiatowa-i-niemiecka-okupacja-w-polsce-pamiec-w-polsce-i-w-niemczech\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Druga wojna \u015bwiatowa i niemiecka okupacja w Polsce: Pami\u0119\u0107 w Polsce i w Niemczech\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#website\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/\",\"name\":\"Instytut Polski w Dusseldorfie\",\"description\":\"Instytuty Polskie\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#\/schema\/person\/6b4b76776c5d49a1eb862046e311998e\",\"name\":\"kolinskia\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9bb79075402c1d25f1e9e4e8260c2d13?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9bb79075402c1d25f1e9e4e8260c2d13?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"kolinskia\"},\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/author\/kolinskia\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Druga wojna \u015bwiatowa i niemiecka okupacja w Polsce: Pami\u0119\u0107 w Polsce i w Niemczech - Instytut Polski w Dusseldorfie","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2025\/07\/23\/druga-wojna-swiatowa-i-niemiecka-okupacja-w-polsce-pamiec-w-polsce-i-w-niemczech\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Druga wojna \u015bwiatowa i niemiecka okupacja w Polsce: Pami\u0119\u0107 w Polsce i w Niemczech - Instytut Polski w Dusseldorfie","og_description":"27.08.2025 w Instytucie Polskim w D\u00fcsseldorfie mia\u0142a miejsce debata z udzia\u0142em polskich i niemieckich historyk\u00f3w nt. pami\u0119ci historycznej oraz r\u00f3\u017cnic spo\u0142eczno-kulturowych w sposobach prze\u017cywania historii. Wydarzenie odby\u0142o si\u0119 w przededniu niemieckiej, nazistowskiej napa\u015bci na Polsk\u0119 1 wrze\u015bnia 1939 r. W dyskusji zorganizowanej przez Instytut Polski w D\u00fcsseldorfie we wsp\u00f3\u0142pracy z Uniwersytetem Heinricha Heinego w D\u00fcsseldorfie […]","og_url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2025\/07\/23\/druga-wojna-swiatowa-i-niemiecka-okupacja-w-polsce-pamiec-w-polsce-i-w-niemczech\/","og_site_name":"Instytut Polski w Dusseldorfie","article_published_time":"2025-07-23T13:36:00+00:00","article_modified_time":"2025-09-15T09:46:20+00:00","og_image":[{"width":2048,"height":1536,"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/07\/Messenger_creation_7CA7B810-3092-464C-B1E1-5EFBAB217D76.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"kolinskia","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"kolinskia","Szacowany czas czytania":"6 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"event","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2025\/07\/23\/druga-wojna-swiatowa-i-niemiecka-okupacja-w-polsce-pamiec-w-polsce-i-w-niemczech\/","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2025\/07\/23\/druga-wojna-swiatowa-i-niemiecka-okupacja-w-polsce-pamiec-w-polsce-i-w-niemczech\/","name":"Druga wojna \u015bwiatowa i niemiecka okupacja w Polsce: Pami\u0119\u0107 w Polsce i w Niemczech","isPartOf":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2025\/07\/23\/druga-wojna-swiatowa-i-niemiecka-okupacja-w-polsce-pamiec-w-polsce-i-w-niemczech\/#primaryimage"},"image":["https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/07\/Messenger_creation_7CA7B810-3092-464C-B1E1-5EFBAB217D76.jpeg","https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/07\/Messenger_creation_7CA7B810-3092-464C-B1E1-5EFBAB217D76-300x225.jpeg","https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/07\/Messenger_creation_7CA7B810-3092-464C-B1E1-5EFBAB217D76-1024x768.jpeg","https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/07\/Messenger_creation_7CA7B810-3092-464C-B1E1-5EFBAB217D76.jpeg"],"thumbnailUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/07\/Messenger_creation_7CA7B810-3092-464C-B1E1-5EFBAB217D76.jpeg","datePublished":"2025-07-23T13:36:00+02:00","dateModified":"2025-09-15T09:46:20+02:00","author":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#\/schema\/person\/6b4b76776c5d49a1eb862046e311998e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2025\/07\/23\/druga-wojna-swiatowa-i-niemiecka-okupacja-w-polsce-pamiec-w-polsce-i-w-niemczech\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2025\/07\/23\/druga-wojna-swiatowa-i-niemiecka-okupacja-w-polsce-pamiec-w-polsce-i-w-niemczech\/"]}],"@context":"https:\/\/schema.org","startDate":"2025-08-27T06:30:00+02:00","endDate":"2025-08-27T08:30:00+02:00","eventStatus":"EventScheduled","eventAttendanceMode":"OfflineEventAttendanceMode","location":{"@type":"place","name":"","address":"","geo":{"@type":"GeoCoordinates","latitude":"","longitude":""}},"description":"27.08.2025 w Instytucie Polskim w D\u00fcsseldorfie mia\u0142a miejsce debata z udzia\u0142em polskich i niemieckich historyk\u00f3w nt. pami\u0119ci historycznej oraz r\u00f3\u017cnic spo\u0142eczno-kulturowych w sposobach prze\u017cywania historii. Wydarzenie odby\u0142o si\u0119 w przededniu niemieckiej, nazistowskiej napa\u015bci na Polsk\u0119 1 wrze\u015bnia 1939 r. W dyskusji zorganizowanej przez Instytut Polski w D\u00fcsseldorfie we wsp\u00f3\u0142pracy z Uniwersytetem Heinricha Heinego w D\u00fcsseldorfie oraz Gerhart-Hauptmann-Haus D\u00fcsseldorf wzi\u0119li udzia\u0142: prof. dr hab. Robert Traba, Instytut Studi\u00f3w Politycznych, Polska Akademia Nauk, prof. dr Anke Hilbrenner, Katedra Historii Europy Wschodniej, Uniwersytet im. Heinricha Heinego D\u00fcsseldorf, prof. dr Peter Oliver Loew, Niemiecki Instytut ds. Polski w Darmstadt, moderacja: Bartosz Dudek, Redakcja Polska radia Deutsche Welle.\nW oficjalnym powitaniu Radca-Minister Rafa\u0142 Sobczak, Dyrektor Instytutu Polskiego w D\u00fcsseldorfie, zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na okazj\u0119, z jakiej zorganizowano to wydarzenie: \u201eDzisiaj wspominamy 86. rocznic\u0119 niemieckiej napa\u015bci na Polsk\u0119 1 wrze\u015bnia 1939 r. \u2013 dat\u0119, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 pocz\u0105tkiem niewyobra\u017calnego cierpienia dla milion\u00f3w ludzi. Dla Polski II wojna \u015bwiatowa wi\u0105\u017ce si\u0119 ze strat\u0105 ponad pi\u0119ciu milion\u00f3w obywateli, w tym oko\u0142o trzech milion\u00f3w \u017byd\u00f3w i ponad dw\u00f3ch milion\u00f3w Polak\u00f3w. Do dzi\u015b do\u015bwiadczenia te stanowi\u0105 centralny element zbiorowej pami\u0119ci Polak\u00f3w. Z kolei w Niemczech w centrum uwagi znajduje si\u0119 pami\u0119\u0107 o Shoah\u201d.\nCentralnym zagadnieniem debaty by\u0142o pytanie o to, czy pami\u0119\u0107 historyczna polskiego i niemieckiego spo\u0142ecze\u0144stwa mo\u017ce si\u0119 tak diametralnie r\u00f3\u017cni\u0107? Uczestnicy dyskusji byli zdania, \u017ce raczej powinni\u015bmy m\u00f3wi\u0107 o \u201epolifonii pami\u0119ci\u201d. Prof. Traba podkre\u015bli\u0142, \u017ce \u00f3w wielog\u0142os ma swe \u017ar\u00f3d\u0142a w konkuruj\u0105cych ze sob\u0105 pami\u0119ciach dotycz\u0105cych tego samego wydarzenia historycznego, tych samych niemiecko-polskich \u201emiejsc pami\u0119ci\u201d.\u00a0 Jak zaznaczy\u0142 prof. Traba istotne jest tak\u017ce r\u00f3\u017cne u\u017cycie terminu \u201epami\u0119\u0107 historyczna\u201d. W Niemczech prawie nie ma pami\u0119ci o przebiegu wojny, raczej o jej zako\u0144czeniu, kiedy to wojna bezpo\u015brednio dotkn\u0119\u0142a Niemc\u00f3w.\nW ocenie prof. Loewa temat okupacji niemieckiej w Polsce zosta\u0142 w Niemczech poruszony bardzo p\u00f3\u017ano i do dzi\u015b zajmuje niewiele miejsca w niemieckiej \u015bwiadomo\u015bci historycznej. W przeciwie\u0144stwie do Polski, gdzie ca\u0142y okres okupacji od 1 wrze\u015bnia 1939 r. do 8 maja 1945 r. jest silnie obecny w zbiorowej pami\u0119ci i przynale\u017cy obok dyskursu publicznego o wojnie, do wa\u017cnych do\u015bwiadcze\u0144 rodzinnych, kt\u00f3re w kolejnych pokoleniach s\u0105 piel\u0119gnowanie i manifestowane. Ponadto wci\u0105\u017c \u017cyj\u0105cy \u015bwiadkowie historii wzmacniaj\u0105 \u0142\u0105czno\u015b\u0107 mi\u0119dzypokoleniow\u0105 i po\u015brednicz\u0105 w transmisji do\u015bwiadcze\u0144 niemieckiej okupacji.\nW tym kontek\u015bcie Prof. Hilbrenner przytoczy\u0142a s\u0142owa ameryka\u0144skiego historyka Timothy Snydera, i\u017c \u0142atwiej identyfikowa\u0107 si\u0119 z ofiarami z bli\u017cszego otoczenia (rodzina, miasto, kraj), co sprawia, \u017ce cz\u0119sto rozmywa si\u0119 pami\u0119\u0107 o do\u015bwiadczeniach zapo\u015bredniczonych z dalszych \u017ar\u00f3de\u0142.\nWa\u017cnym tematem dyskusji by\u0142y tak\u017ce formy przeciwdzia\u0142ania rosn\u0105cej liczbie fa\u0142szywych wiadomo\u015bci dotycz\u0105cych wydarze\u0144 historycznych, jakie pojawiaj\u0105 si\u0119\u00a0 w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych. Uczestnicy zauwa\u017cyli jednocze\u015bnie, \u017ce dobrze przygotowane informacje w intrenecie mog\u0105 z powodzeniem przekazywa\u0107 tre\u015bci historyczne szerokiej publiczno\u015bci.\nW debacie \u017cywo uczestniczy\u0142a zgromadzona publiczno\u015b\u0107, kt\u00f3ra nierzadko w\u0142\u0105cza\u0142a si\u0119 aktywnie i z zaanga\u017cowaniem emocjonalnym w dyskusj\u0119, co wskazuje jak wa\u017cnym wci\u0105\u017c zagadnieniem pozostaje do\u015bwiadczenie i trauma II wojny \u015bwiatowej.\nW wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele lokalnych \u015brodowisk kulturalnych, akademickich, polityk\u00f3w samorz\u0105dowych, w tym parlamentu Nadrenii P\u00f3\u0142nocnej \u2013 Westfalii, Konsulatu Generalnego RP w Kolonii, niemieckich nauczycieli historii i przedstawicieli instytucji pami\u0119ci z regionu.\u00a0\nRelacja z dyskusji w Duesseldorfie w Polskim Radiu"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2025\/07\/23\/druga-wojna-swiatowa-i-niemiecka-okupacja-w-polsce-pamiec-w-polsce-i-w-niemczech\/#primaryimage","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/07\/Messenger_creation_7CA7B810-3092-464C-B1E1-5EFBAB217D76.jpeg","contentUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2025\/07\/Messenger_creation_7CA7B810-3092-464C-B1E1-5EFBAB217D76.jpeg","width":2048,"height":1536,"caption":"Teilnehmer der Diskussion und das Publikum"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2025\/07\/23\/druga-wojna-swiatowa-i-niemiecka-okupacja-w-polsce-pamiec-w-polsce-i-w-niemczech\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Druga wojna \u015bwiatowa i niemiecka okupacja w Polsce: Pami\u0119\u0107 w Polsce i w Niemczech"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#website","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/","name":"Instytut Polski w Dusseldorfie","description":"Instytuty Polskie","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#\/schema\/person\/6b4b76776c5d49a1eb862046e311998e","name":"kolinskia","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9bb79075402c1d25f1e9e4e8260c2d13?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9bb79075402c1d25f1e9e4e8260c2d13?s=96&d=mm&r=g","caption":"kolinskia"},"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/author\/kolinskia\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12775","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/users\/103"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12775"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12775\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13126,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12775\/revisions\/13126"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13059"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12775"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12775"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12775"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}