Styl zakopia\u0144ski, to kierunek w polskiej architekturze i sztuce u\u017cytkowej, zapocz\u0105tkowany w latach 90-tych XIX stulecia przez Stanis\u0142awa Witkiewicza. Punktem wyj\u015bcia, do stworzenia nowego stylu, by\u0142a dla artysty podhala\u0144ska sztuka ludowa, a w szczeg\u00f3lno\u015bci budownictwo g\u00f3ralskie. Zdaniem Witkiewicza, sztuka ta \u2013 powszechna niegdy\u015b na obszarze ca\u0142ej Polski \u2013 przetrwa\u0142a pod Tatrami, dzi\u0119ki geograficznej izolacji. Pogl\u0105d ten, z gruntu fa\u0142szywy, sta\u0142 si\u0119 na prze\u0142omie XIX i XX w., podstaw\u0105 do lansowania stylu zakopia\u0144skiego jako stylu narodowego. W rezultacie, by\u0142 to pierwszy polski styl narodowy, kt\u00f3ry wyszed\u0142 poza ramy teoretycznych rozwa\u017ca\u0144 i postulat\u00f3w, daj\u0105c praktyczne realizacje nie tylko w Zakopanem i na Podhalu, ale tak\u017ce w innych miejscowo\u015bciach, m. in. w Wi\u015ble, Aninie, Konstancinie, Przyborowie, \u0141a\u0144cuchowie, Warszawie, a nawet w Sy\u0142gudyszkach na Litwie.
Do pracy nad stylem rodzimym sprowokowa\u0142 Witkiewicza rozw\u00f3j w Zakopanem architektury willowej w stylu szwajcarskim, wzorowanej na tyrolskich \u201eszaletach\u201d, a rozpowszechnianej od po\u0142owy XIX stulecia w innych uzdrowiskach karpackich oraz miejscowo\u015bciach letniskowych. Budynki w stylu szwajcarskim mia\u0142y z regu\u0142y ozdobnie szalowane deskami elewacje oraz charakterystyczn\u0105 dekoracj\u0119 wycinan\u0105 misternie w desce. Takie wille i pensjonaty powstaj\u0105ce obok typowych g\u00f3ralskich zagr\u00f3d, razi\u0142y \u2013 zdaniem Witkiewicza \u2013 obco\u015bci\u0105 formy, gdy\u017c nie by\u0142y tak dobrze zharmonizowane z pejza\u017cem tatrza\u0144skim, jak budynki miejscowe. W swoich reporta\u017cach prasowych i artyku\u0142ach polemicznych nawo\u0142ywa\u0142 do budowania \u201ew stylu g\u00f3ralskim\u201d.
Zamierzeniem Witkiewicza by\u0142o wi\u0119c \u201erozbudowanie\u201d cha\u0142upy podhala\u0144skiej w will\u0119 , czyli \u2013 co pokre\u015bla\u0142 \u2013 rozwini\u0119cie jej \u201edo wy\u017cszych, doskonalszych potrzeb \u017cycia\u201d. W konsekwencji powsta\u0142a architektura charakteryzuj\u0105ca si\u0119: wysok\u0105, kamienna podmur\u00f3wka, zr\u0119bow\u0105, odkryt\u0105 konstrukcj\u0105 \u015bcian, p\u00f3\u0142szczytowym dachem gontowym, dekoracj\u0105 wzorowan\u0105 na zdobnictwie podhala\u0144skim, a tak\u017ce stylowym wyposa\u017ceniem. Do najbardziej znanych budowli w stylu zakopia\u0144skim nale\u017c\u0105, obok \u201eKoliby\u201d, willa \u201ePod Jedlami\u201dna Kozi\u0144cu oraz kaplica Uzna\u0144skich w Jaszczur\u00f3wce. W stylu zakopia\u0144skim zastosowanym do architektury murowanej, jest r\u00f3wnie\u017c gmach g\u0142\u00f3wny Muzeum Tatrza\u0144skiego.
Wzniesienie \u201eKoliby\u201d, pierwszego domu w stylu zakopia\u0144skim oraz gmachu g\u0142\u00f3wnego Muzeum Tatrza\u0144skiego, ostatniego stylowego budynku, wyznaczaj\u0105 ramy czasowe trwania i rozwoju pierwszego polskiego stylu narodowego. Projektantem obu obiekt\u00f3w by\u0142 Stanis\u0142aw Witkiewicz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Styl zakopia\u0144ski, to kierunek w polskiej architekturze i sztuce u\u017cytkowej, zapocz\u0105tkowany w latach 90-tych XIX stulecia przez Stanis\u0142awa Witkiewicza. Punktem wyj\u015bcia, do stworzenia nowego stylu, by\u0142a dla artysty podhala\u0144ska sztuka ludowa, a w szczeg\u00f3lno\u015bci budownictwo g\u00f3ralskie. Zdaniem Witkiewicza, sztuka ta \u2013 powszechna niegdy\u015b na obszarze ca\u0142ej Polski \u2013 przetrwa\u0142a pod Tatrami, dzi\u0119ki geograficznej izolacji. Pogl\u0105d […]<\/p>\n","protected":false},"author":103,"featured_media":1843,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[197,187],"tags":[],"class_list":["post-1846","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historiaidyskusje","category-program-pl"],"yoast_head":"\n