{"id":2710,"date":"2020-08-05T13:10:28","date_gmt":"2020-08-05T11:10:28","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/?p=2710"},"modified":"2020-08-28T11:35:35","modified_gmt":"2020-08-28T09:35:35","slug":"100-lecie-bitwy-warszawskiej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/05\/100-lecie-bitwy-warszawskiej\/","title":{"rendered":"100-lecie Bitwy Warszawskiej"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-3 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"618\" src=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/11.-Piechota-polska-w-tyralierze-podczas-Bitwy-Warszawskiej-1024x618.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2715\" data-link=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/05\/100-lecie-bitwy-warszawskiej\/11-piechota-polska-w-tyralierze-podczas-bitwy-warszawskiej\/\" class=\"wp-image-2715\" srcset=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/11.-Piechota-polska-w-tyralierze-podczas-Bitwy-Warszawskiej-1024x618.jpg 1024w, https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/11.-Piechota-polska-w-tyralierze-podczas-Bitwy-Warszawskiej-300x181.jpg 300w, https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/11.-Piechota-polska-w-tyralierze-podczas-Bitwy-Warszawskiej-768x463.jpg 768w, https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/11.-Piechota-polska-w-tyralierze-podczas-Bitwy-Warszawskiej.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"765\" src=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/16.-Misja-aliancka-w-Polsce-Warszawa-sierpie\u0144-1920-r.-1024x765.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2716\" data-link=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/05\/100-lecie-bitwy-warszawskiej\/16-misja-aliancka-w-polsce-warszawa-sierpien-1920-r\/\" class=\"wp-image-2716\" srcset=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/16.-Misja-aliancka-w-Polsce-Warszawa-sierpie\u0144-1920-r.-1024x765.jpg 1024w, https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/16.-Misja-aliancka-w-Polsce-Warszawa-sierpie\u0144-1920-r.-300x224.jpg 300w, https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/16.-Misja-aliancka-w-Polsce-Warszawa-sierpie\u0144-1920-r.-768x574.jpg 768w, https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/16.-Misja-aliancka-w-Polsce-Warszawa-sierpie\u0144-1920-r..jpg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"627\" src=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/31.-Msza-polowa-odprawiana-przez-nuncjusza-apostolskiego-w-Polsce-Achillesa-Rattiego-Modlin-1919-r.-1024x627.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2719\" data-full-url=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/31.-Msza-polowa-odprawiana-przez-nuncjusza-apostolskiego-w-Polsce-Achillesa-Rattiego-Modlin-1919-r.-scaled.jpg\" data-link=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/05\/100-lecie-bitwy-warszawskiej\/31-msza-polowa-odprawiana-przez-nuncjusza-apostolskiego-w-polsce-achillesa-rattiego-modlin-1919-r\/\" class=\"wp-image-2719\" srcset=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/31.-Msza-polowa-odprawiana-przez-nuncjusza-apostolskiego-w-Polsce-Achillesa-Rattiego-Modlin-1919-r.-1024x627.jpg 1024w, https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/31.-Msza-polowa-odprawiana-przez-nuncjusza-apostolskiego-w-Polsce-Achillesa-Rattiego-Modlin-1919-r.-300x184.jpg 300w, https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/31.-Msza-polowa-odprawiana-przez-nuncjusza-apostolskiego-w-Polsce-Achillesa-Rattiego-Modlin-1919-r.-768x470.jpg 768w, https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/31.-Msza-polowa-odprawiana-przez-nuncjusza-apostolskiego-w-Polsce-Achillesa-Rattiego-Modlin-1919-r.-1536x940.jpg 1536w, https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/31.-Msza-polowa-odprawiana-przez-nuncjusza-apostolskiego-w-Polsce-Achillesa-Rattiego-Modlin-1919-r.-2048x1253.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"437\" height=\"580\" src=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/29.-Polski-plakat-rekrutacyjny-lipiec-1920-r..jpg\" alt=\"\" data-id=\"2718\" data-link=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/05\/100-lecie-bitwy-warszawskiej\/29-polski-plakat-rekrutacyjny-lipiec-1920-r\/\" class=\"wp-image-2718\" srcset=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/29.-Polski-plakat-rekrutacyjny-lipiec-1920-r..jpg 437w, https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/29.-Polski-plakat-rekrutacyjny-lipiec-1920-r.-226x300.jpg 226w\" sizes=\"auto, (max-width: 437px) 100vw, 437px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"780\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/28-1.-Plakat-wojskowy-1920-r.-780x1024.jpg\" alt=\"\" data-id=\"2717\" data-link=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/05\/100-lecie-bitwy-warszawskiej\/28-1-plakat-wojskowy-1920-r\/\" class=\"wp-image-2717\" srcset=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/28-1.-Plakat-wojskowy-1920-r.-780x1024.jpg 780w, https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/28-1.-Plakat-wojskowy-1920-r.-229x300.jpg 229w, https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/28-1.-Plakat-wojskowy-1920-r.-768x1008.jpg 768w, https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/28-1.-Plakat-wojskowy-1920-r.-1170x1536.jpg 1170w, https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/28-1.-Plakat-wojskowy-1920-r..jpg 1440w\" sizes=\"auto, (max-width: 780px) 100vw, 780px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><figcaption class=\"blocks-gallery-caption\">Fotografie wg. kolejno\u015bci:&nbsp;<br>Piechota polska w tyralierze podczas Bitwy Warszawskiej. Autor anonimowy. \u0179r\u00f3d\u0142o &#8211; Wikimedia Commons [25.06.2020]; Centralne Archiwum Wojskowe, Warszawa.<br>Misja aliancka w Polsce, Warszawa, sierpie\u0144 1920 r. Od lewej: <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Edgar_Vincent,_1st_Viscount_D%27Abernon\">Edgar Vincent D\u2019Abernon<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Jean_Jules_Jusserand\">Jean Jules Jusserand<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Maxime_Weygand\">Maxime Weygand<\/a>,&nbsp;<a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Maurice_Hankey,_1st_Baron_Hankey\">Maurice Hankey<\/a>, Warszawa, sierpie\u0144 1920 r.. Autor nieznany. \u0179r\u00f3d\u0142o \u2013 Wikimedia Commons [25.06.2020].<br>Msza polowa odprawiana przez nuncjusza apostolskiego w Polsce Achillesa Rattiego, Modlin 1919 r. \u0179r\u00f3d\u0142o \u2013 Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn.: 1-W-1047-3.<br>Polski plakat rekrutacyjny, lipiec 1920 r. \u0179r\u00f3d\u0142o \u2013 Wikimedia Commons [26.06.2020].<br>Plakat wojskowy, 1920 r. \u0179r\u00f3d\u0142o \u2013 Polona.pl<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Sto lat temu Polacy zatrzymali na linii Wis\u0142y bolszewick\u0105 nawa\u0142\u0119, kt\u00f3rej celem by\u0142o zniszczenie dotychczasowego porz\u0105dku \u015bwiata. Tym samym Europa zosta\u0142a uratowana od widma rewolucyjnego terroru. Edgar Vincent D\u2019Abernon nazwa\u0142 to starcie 18. decyduj\u0105c\u0105 bitw\u0105 w dziejach \u015bwiata.<\/p>\n<p>Z okazji zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 setnej rocznicy Bitwy Warszawskiej, portal PolskieRadio.pl oraz Biuro Programu Niepodleg\u0142a przygotowa\u0142y wyj\u0105tkowy, narracyjny serwis internetowy po\u015bwi\u0119cony Wiktorii 1920 roku. Stron\u0119 <a href=\"http:\/\/www.bitwa1920.gov.pl\">www.bitwa1920.gov.pl<\/a> ogl\u0105da si\u0119 niczym sensacyjny film \u2013 to multimedialna, interaktywna podr\u00f3\u017c po historii Polski, Europy i \u015bwiata, kt\u00f3rym sto lat temu zagrozi\u0142o widmo czerwonej rewolucji. Narracja strony wci\u0105ga u\u017cytkownika w atmosfer\u0119 tamtych dni przeprowadzaj\u0105c go przez najistotniejsze wydarzenia wojny polsko-bolszewickiej, pokazuj\u0105c najwa\u017cniejsze postaci, procesy oraz skutki Bitwy Warszawskiej.<\/p>\n<p>Serwis zosta\u0142 przygotowany z my\u015bl\u0105 o odbiorcach w kraju i za granic\u0105, dlatego u\u017cytkownik wzbogaci si\u0119 nie tylko o wiedz\u0119 dotycz\u0105c\u0105 samej bitwy, ale tak\u017ce genezy wydarze\u0144 roku 1920 z uwzgl\u0119dnieniem I\u00a0wojny \u015bwiatowej, rewolucji pa\u017adziernikowej i wojny polsko-bolszewickiej. W kolejnych rozdzia\u0142ach pozna najwa\u017cniejsze postacie i motywacje obu stron konfliktu. W serwisie nie brakuje tak\u017ce kontekst\u00f3w kulturowych oraz szerzej nieznanych ciekawostek dotycz\u0105cych Bitwy Warszawskiej. Wszystko to podane atrakcyjnej formie animacji, film\u00f3w, fotografii, infografik oraz element\u00f3w interaktywnych.<\/p>\n<p>Serwis wzbogacony jest o unikatowe nagrania z Archiwum Polskiego Radia i Rozg\u0142o\u015bni Polskiej Radia Wolna Europa. Ponad 30 nagra\u0144 g\u0142os\u00f3w uczestnik\u00f3w tamtych wydarze\u0144 pozwala pozna\u0107 histori\u0119 z indywidualnej perspektywy zar\u00f3wno \u017co\u0142nierzy na froncie, os\u00f3b, kt\u00f3re podejmowa\u0142y najwa\u017cniejsze decyzje \u2013 jak Kazimierz Sosnkowski, Maxime Weygand czy wreszcie os\u00f3b cywilnych, kt\u00f3re stan\u0119\u0142y do walki o ojczyzn\u0119. Ogromn\u0105 warto\u015bci\u0105 strony <a href=\"http:\/\/www.bitwa1920.gov.pl\">www.bitwa1920.gov.pl<\/a> s\u0105 tak\u017ce unikatowe, archiwalne filmy oraz fotografie.<\/p>\n<p>Strona <a href=\"http:\/\/www.bitwa1920.gov.pl\">www.bitwa1920.gov.pl<\/a> to kompleksowe \u017ar\u00f3d\u0142o wiedzy zar\u00f3wno dla os\u00f3b, kt\u00f3re dopiero zetkn\u0119\u0142y si\u0119 z histori\u0105 Bitwy Warszawskiej, jak i kopalnia ciekawostek dla pragn\u0105cych pog\u0142\u0119bi\u0107 swoj\u0105 wiedz\u0119. Stanowi tak\u017ce doskona\u0142y materia\u0142 dydaktyczny dla uczni\u00f3w i student\u00f3w.\u00a0Serwis jest dost\u0119pny w sze\u015bciu wersjach j\u0119zykowych: polskiej, angielskiej, rosyjskiej, niemieckiej, francuskiej, ukrai\u0144skiej, a pod koniec lipca tak\u017ce i w\u0119gierskiej. Dwie ostatnie wersje j\u0119zykowe to tak\u017ce forma uhonorowania najwa\u017cniejszych polskich sojusznik\u00f3w w dobie bolszewickiej nawa\u0142y. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce Ukrai\u0144cy stanowili najwi\u0119ksz\u0105 armi\u0119 sojusznicz\u0105 Polski, a W\u0119grzy w dramatycznych dniach sierpnia 1920 roku przekazali Polakom miliony sztuk amunicji.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>dr Pawe\u0142 Libera, Wojna polsko-bolszewicka 1920 roku<\/strong><\/p>\n<p><strong>Przyczyny<\/strong><\/p>\n<p>G\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 wybuchu wojny polsko-bolszewickiej by\u0142o zagro\u017cenie dla niepodleg\u0142o\u015bci Polski ze strony Rosji sowieckiej oraz pr\u00f3ba wcielenia w \u017cycie idei permanentnej rewolucji i eksportu rewolucji komunistycznej na teren ca\u0142ej Europy. Realizacj\u0119 tego planu bolszewicy rozpocz\u0119li tu\u017c po przej\u0119ciu w\u0142adzy w Rosji w pa\u017adzierniku 1917 roku. Pierwsze pr\u00f3by podejmowali ju\u017c w 1918 roku w Finlandii, gdzie wybuch\u0142a wojna domowa, i w krajach ba\u0142tyckich. W 1919 r. roku dosz\u0142o do pr\u00f3by wywo\u0142ania powstania w Berlinie, w marcu\u00a0 tego roku na W\u0119grzech powsta\u0142 rz\u0105d koalicyjny z udzia\u0142em komunist\u00f3w, a w czerwcu 1919 roku dosz\u0142o do pr\u00f3by wywo\u0142ania puczu w Wiedniu. W celu przeniesienia rewolucji do innych kraj\u00f3w Europy w marcu 1919 roku bolszewicy utworzyli Komintern \u2013 III Mi\u0119dzynarod\u00f3wk\u0119 Robotnicz\u0105, kt\u00f3ra formalnie by\u0142a organizacj\u0105 niezale\u017cn\u0105, ale w praktyce realizowa\u0142a wytyczne Biura Politycznego bolszewickiej partii komunistycznej. Jedn\u0105 z jej \u201efilii\u201d by\u0142a Komunistyczna Partia Robotnicza Polski (p\u00f3\u017aniej: Komunistyczna Partia Polski), kt\u00f3ra powsta\u0142a jeszcze wcze\u015bniej, bo w grudniu 1918 roku.<\/p>\n<p>Z punktu widzenia niepodleg\u0142o\u015bci Polski bardzo istotnym zagadnieniem w relacjach ze wschodnim s\u0105siadem by\u0142o ustalenie przebiegu granicy wschodniej. W tym czasie terytorium Europy\u00a0 Wschodniej, w pasie od Morza Ba\u0142tyckiego do Morza Azowskiego, by\u0142o okupowane przez wojska niemieckie, kt\u00f3re zacz\u0119\u0142y si\u0119 wycofywa\u0107 dopiero po podpisaniu zawieszenia broni w Compi\u00e8gne 11 listopada 1918 roku. Ich miejsce pr\u00f3bowa\u0142y opanowa\u0107 wojska bolszewickie, kt\u00f3re jednocze\u015bnie na zaj\u0119tych terytoriach instalowa\u0142y marionetkowe rz\u0105dy komunistyczne. I tak, 11 grudnia 1918 r. po walkach z polsk\u0105 samoobron\u0105, bolszewicy zaj\u0119li Mi\u0144sk, 17 grudnia 1918 og\u0142osili powstanie \u0141otewskiej Republiki Radzieckiej, a 1 stycznia 1919 roku Bia\u0142oruskiej Republiki Radzieckiej. W styczniu odbili z r\u0105k polskich Wilno i w lutym 1919 roku utworzyli Litewsko-Bia\u0142orusk\u0105 Socjalistyczn\u0105 Republik\u0119 Rad ze stolic\u0105 w Wilnie. Na prze\u0142omie 1918 i 1919 roku wojska bolszewickie uderzy\u0142y na Ukrai\u0144sk\u0105 Republik\u0119 Ludow\u0105 i ju\u017c w styczniu 1919 roku proklamowa\u0142y powstanie Ukrai\u0144skiej Socjalistycznej Republiki\u00a0 Rad ze stolic\u0105 w Charkowie. Na pocz\u0105tku lutego bolszewicy zdobyli Kij\u00f3w. Dzia\u0142ania te by\u0142y prawid\u0142owo rozumiane przez w\u0142adze polskie jako akt agresji i informowa\u0142y one o tym w\u0142adze bolszewickie.<\/p>\n<p><strong>Przebieg<\/strong><\/p>\n<p>Jeszcze do niedawna historycy polscy nie byli zgodni co do tego kiedy zacz\u0119\u0142a si\u0119 wojna polsko-bolszewicka. Wed\u0142ug powszechnie przyj\u0119tej wersji do pierwszych star\u0107 mia\u0142o doj\u015b\u0107 na Bia\u0142orusi w lutym 1919 roku. Jednak\u017ce od niedawna coraz bardziej powszechn\u0105 staje si\u0119 teza, \u017ce wojna zacz\u0119\u0142a si\u0119 3 stycznia 1919 roku, kiedy bolszewicy uderzyli na Wilno. <span style=\"text-decoration: line-through\">Ot\u00f3\u017c,<\/span> Z dniem 29 grudnia 1918 roku zosta\u0142a rozwi\u0105zana Samoobrona Wile\u0144ska, a jej oddzia\u0142y zosta\u0142y w\u0142\u0105czone w szeregi Wojska Polskiego. Z tego te\u017c wzgl\u0119du walki o Wilno, kt\u00f3re rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 3 stycznia, mia\u0142y ju\u017c charakter walk polsko-bolszewickich.<\/p>\n<p>Po nieudanych pr\u00f3bach pertraktacji polsko-bolszewickich, polska ofensywa rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w po\u0142owie kwietnia 1919 roku i by\u0142a prowadzona w kierunku p\u00f3\u0142nocnym (w celu odbicia Wilna i Mo\u0142odeczna) oraz w stron\u0119 Wo\u0142ynia i zako\u0144czy\u0142a si\u0119 sukcesem. Bardzo istotn\u0105 rol\u0119 w przebiegu wojny polsko-bolszewickiej odegra\u0142 polski radiowywiad. We wrze\u015bniu 1919 roku polski wywiad z\u0142ama\u0142 pierwsze bolszewickie szyfry, kolejny etap nast\u0105pi\u0142 pod koniec 1919 roku. Od tego momentu Biuro Szyfr\u00f3w by\u0142o w stanie bardzo szybko rozszyfrowywa\u0107 sowieckie depesze. Z tego \u017ar\u00f3d\u0142a strona polska pozyska\u0142a informacje o koncentracji wojsk bolszewickich w lutym 1920 roku na froncie polskim. Z kolei w marcu 1920 roku informacje pozyskane drog\u0105 radiow\u0105 potwierdzi\u0142y koncentracj\u0119 wojsk bolszewickich w trakcie operacji mozyrskiej. Nieco p\u00f3\u017aniej w ten sam spos\u00f3b uzyskano informacje o zgrupowaniu innych jednostek wojskowych \u00a0na Ukrainie.<\/p>\n<p>Dzia\u0142ania wojenne zosta\u0142y wstrzymane we wrze\u015bniu i na nowo podj\u0119te w drugiej po\u0142owie pa\u017adziernika 1919 r. Ich efektem by\u0142o przesuni\u0119cie frontu na wsch\u00f3d na Wo\u0142yniu i zdobycie Dyneburga (na \u0141otwie) w styczniu 1920 roku. Walki zosta\u0142y wznowione na pocz\u0105tku marca 1920 roku,\u00a0 po zdobyciu przez wojska polskie rejonu Mozyrza. W tym samym czasie, w marcu i kwietniu 1920 roku, strona polska prowadzi\u0142a pertraktacje z g\u0142ow\u0105 Ukrai\u0144skiej Republiki Ludowej, atamanem Symonem Petlur\u0105, kt\u00f3re zako\u0144czy\u0142y si\u0119 21 kwietnia podpisaniem porozumienia politycznego i wojskowego, a nast\u0119pnie wsp\u00f3lnym uderzeniem w kierunku Kijowa (tzw. wyprawa kijowska), kt\u00f3re rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 25 kwietnia 1920 roku. 7 maja 1920 r. wojska polskie i ukrai\u0144skie zaj\u0119\u0142y Kij\u00f3w, ale nie wesz\u0142y w kontakt z przeciwnikiem. Bardzo szybko, bo ju\u017c 14 maja wojska sowieckie ruszy\u0142y do kontrataku na kierunku p\u00f3\u0142nocnym (Bia\u0142oru\u015b) i po\u0142udniowym (Ukraina). \u00a0Na Ukrainie wojska polskie znalaz\u0142y si\u0119 w odwrocie. W trakcie kolejnej ofensywy, na p\u00f3\u0142nocy bolszewicy z\u0142amali op\u00f3r w twierdzach w Grodnie i w Brze\u015bciu i na prze\u0142omie lipca i sierpnia 1920 r. walki toczy\u0142y si\u0119 ju\u017c na linii Bugu i Narwi. Sytuacja by\u0142a gro\u017ana dla Polski do tego stopnia, \u017ce \u00f3wczesny premier W\u0142adys\u0142aw Grabski podj\u0105\u0142 negocjacje w trakcie mi\u0119dzynarodowej konferencji w Spa 9 lipca 1920 roku, kt\u00f3rych celem by\u0142o uzyskanie wsparcia pa\u0144stw Europy Zachodniej. Konsekwencj\u0105 zobowi\u0105za\u0144 jakie Grabski zaci\u0105gn\u0105\u0142 w Spa (przede wszystkim zaakceptowanie niekorzystnego przebiegu wschodniej granicy Polski znanej jako tzw. linii Curzona) by\u0142a dymisja jego gabinetu i utworzenie Rz\u0105du Obrony Narodowej pod kierownictwem Wincentego Witosa. Sytuacja mi\u0119dzynarodowa by\u0142a dla Polski bardzo niekorzystna: Wielka Brytania d\u0105\u017cy\u0142a do wymuszania na Polsce zawarcia pokoju z Sowietami za wszelk\u0105 cen\u0119, Czechos\u0142owacja odm\u00f3wi\u0142a przepuszczenia transport\u00f3w z broni\u0105 i amunicj\u0105, a znajduj\u0105cy si\u0119 pod wp\u0142ywami komunist\u00f3w brytyjscy i gda\u0144scy dokerzy utrudniali i op\u00f3\u017aniali za\u0142adunek i roz\u0142adunek materia\u0142u wojennego. Konkretne wsparcie w broni i amunicji Polska otrzyma\u0142a tylko od Francji i od W\u0119gier. Trudn\u0105 sytuacja na froncie wschodnim pr\u00f3bowali wykorzysta\u0107 przeciwnicy Polski, zar\u00f3wno na Warmii, Mazurach i Powi\u015blu, gdzie w lipcu dosz\u0142o do niekorzystnego dla Polski rozstrzygni\u0119cia plebiscytu, jak i na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku, gdzie dzia\u0142ania niemieckie doprowadzi\u0142y do wybuchu II Powstania \u015al\u0105skiego w nocy z 19 na 20 sierpnia 1920 r.<\/p>\n<p>Na terenach zaj\u0119tych przez bolszewik\u00f3w rozwijano bardzo aktywn\u0105 akcj\u0119 propagandow\u0105. 23 lipca 1920 r. bolszewicy utworzyli tzw. Tymczasowy Komitet Rewolucyjny Polski, kt\u00f3ry sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z polskich komunist\u00f3w, funkcjonariuszy Biura Polskiego KC WKP\/b. W odezwie wydanej 1 sierpnia Komitet zapowiada\u0142 utworzenie Polskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej i rozpocz\u0105\u0142 tworzenie \u201ekomitet\u00f3w rewolucyjnych\u201d na zaj\u0119tych terenach.\u00a0<\/p>\n<p>Tymczasem do decyduj\u0105cych walk z bolszewikami dosz\u0142o w po\u0142owie sierpnia 1920 roku na przedpolu Warszawy. Uderzenie polskie zosta\u0142o przygotowane w oparciu o plany opracowane w Sztabie G\u0142\u00f3wnym pod kierownictwem gen. Tadeusza Rozwadowskiego i zaakceptowane przez g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cego J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego. Bitwa rozgrywa\u0142a si\u0119 na rozleg\u0142ym terytorium, od linii Wis\u0142y na wschodzie, do linii: Dzia\u0142dowo-W\u0142odawa na p\u00f3\u0142nocy, trwa\u0142a oko\u0142o 10 dni i by\u0142a podzielona na trzy etapy: walki na przedmie\u015bciach Warszawy, uderzenie nad Wkr\u0105 (14 sierpnia) i kontruderzenie znad Wieprza (16 sierpnia). Bitwa ta, zwana \u201eCudem nad Wis\u0142\u0105\u201d, zosta\u0142a uznana za\u00a0 \u201eOsiemnast\u0105 decyduj\u0105c\u0105 bitw\u0119 w dziejach \u015bwiata\u201d (polskie t\u0142umaczenie tytu\u0142u ksi\u0105\u017cki brytyjskiego dyplomaty Edgara Vincenta d&#8217;Abernona, Warszawa 1932) i zatrzyma\u0142a poch\u00f3d wojsk sowieckich na zach\u00f3d Europy. Opr\u00f3cz Bitwy Warszawskiej, do najwi\u0119kszych star\u0107 w tym roku dosz\u0142o na prze\u0142omie sierpnia i wrze\u015bnia pod Zamo\u015bciem, a nast\u0119pnie we wrze\u015bniu nad Niemnem. \u00a0\u00a0<\/p>\n<p><strong>Konsekwencje<\/strong><\/p>\n<p>Dzia\u0142ania wojenne zako\u0144czy\u0142y si\u0119 12 pa\u017adziernika 1920 roku podpisaniem zawieszenia broni. Negocjacje\u00a0 pokojowe toczy\u0142y si\u0119 od 21 wrze\u015bnia w Rydze i zako\u0144czy\u0142y si\u0119\u00a0 18 marca 1921 roku. W traktacie pokoju Rzeczpospolita Polska i Zwi\u0105zek Sowiecki o\u015bwiadcza\u0142y, \u017ce ustaje stan wojny pomi\u0119dzy nimi. Rad. Zapowiedziano te\u017c ustanowienie stosunk\u00f3w dyplomatycznych. Najwa\u017cniejszym postanowieniem by\u0142o ustalenie granicy wschodniej Polski, kt\u00f3ra mniej wi\u0119cej pokrywa\u0142a si\u0119 z granic\u0105 II rozbioru Rzeczypospolitej (1793 r.) z nieznacznymi korektami na rzecz Polski (na Wo\u0142yniu i Polesiu). Polska otrzyma\u0142a zaledwie oko\u0142o \u00bc ziem do kt\u00f3rych zg\u0142asza\u0142a pretensje w trakcie negocjacji pokojowych (3 tys. km\u00b2 zamiast 12 tys. km\u00b2 ). Spore obszary zamieszkane przez Polak\u00f3w (m.in. Mi\u0144szczyzna) pozosta\u0142y poza granicami Polski. Ponadto strona sowiecka zobowi\u0105za\u0142a si\u0119 do zwrotu zagrabionych podczas zabor\u00f3w d\u00f3br kultury (w tym np. zbiory archiwalne i biblioteczne) i wyp\u0142acenia odszkodowania tytu\u0142em rekompensaty za wk\u0142ad ziem polskich w budowanie gospodarki rosyjskiej w okresie\u00a0<a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Rozbiory_Polski\">rozbior\u00f3w<\/a>\u00a0kwoty 30 mln rubli w z\u0142ocie wed\u0142ug cen z roku 1913. Traktat ryski regulowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c zagadnienie powrotu Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy na skutek przemieszcze\u0144 ludno\u015bci w trakcie I wojny \u015bwiatowej znale\u017ali si\u0119 na terenie Rosji. Z kolei w\u0142adze polskie wzi\u0119\u0142y na siebie obowi\u0105zek zaprzestania wsparcia udzielanego wszelkim organizacjom i formacjom antybolszewickim. Konsekwencj\u0105 tego by\u0142o internowanie sprzymierzonych oddzia\u0142\u00f3w rosyjskich, \u00a0ukrai\u0144skich i bia\u0142oruskich. Historycy uwa\u017caj\u0105 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce podpisanie traktatu ryskiego oznacza\u0142o ostateczn\u0105 rezygnacj\u0119 z plan\u00f3w federacyjnych Naczelnika Pa\u0144stwa J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego.<\/p>\n<p>Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce zwyci\u0119stwo w wojnie polsko-bolszewickiej po\u0142o\u017cy\u0142o kres planom sowietyzacji Europy \u015arodkowej i Zachodniej. \u015awiadomo\u015b\u0107 tego by\u0142a do\u015b\u0107 powszechna w\u015br\u00f3d cz\u0119\u015bci wojskowych i cywilnych elit pa\u0144stw europejskich. Bitw\u0119 Warszawsk\u0105 por\u00f3wnywano z wiktori\u0105, kt\u00f3r\u0105 odni\u00f3s\u0142 nad Turkami Jan III Sobieski pod Wiedniem w 1683 roku.<\/p>\n<p>Fotografie wg. kolejno\u015bci:\u00a0<\/p>\n<ol>\n<li>Piechota polska w tyralierze podczas Bitwy Warszawskiej. Autor anonimowy. \u0179r\u00f3d\u0142o &#8211; Wikimedia Commons [25.06.2020]; Centralne Archiwum Wojskowe, Warszawa.<\/li>\n<li>Misja aliancka w Polsce, Warszawa, sierpie\u0144 1920 r. Od lewej: <a style=\"font-size: inherit\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Edgar_Vincent,_1st_Viscount_D%27Abernon\">Edgar Vincent D\u2019Abernon<\/a><span style=\"font-size: inherit\">,\u00a0<\/span><a style=\"font-size: inherit\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Jean_Jules_Jusserand\">Jean Jules Jusserand<\/a><span style=\"font-size: inherit\">,\u00a0<\/span><a style=\"font-size: inherit\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Maxime_Weygand\">Maxime Weygand<\/a><span style=\"font-size: inherit\">,\u00a0<\/span><a style=\"font-size: inherit\" href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Maurice_Hankey,_1st_Baron_Hankey\">Maurice Hankey<\/a><span style=\"font-size: inherit\">, Warszawa, sierpie\u0144 1920 r.. Autor nieznany. \u0179r\u00f3d\u0142o \u2013 Wikimedia Commons [25.06.2020].<\/span><\/li>\n<li>Msza polowa odprawiana przez nuncjusza apostolskiego w Polsce Achillesa Rattiego, Modlin 1919 r. \u0179r\u00f3d\u0142o \u2013 Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn.: 1-W-1047-3.<\/li>\n<li>Polski plakat rekrutacyjny, lipiec 1920 r. \u0179r\u00f3d\u0142o \u2013 Wikimedia Commons [26.06.2020].<\/li>\n<li>Plakat wojskowy, 1920 r. \u0179r\u00f3d\u0142o \u2013 Polona.pl<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 Sto lat temu Polacy zatrzymali na linii Wis\u0142y bolszewick\u0105 nawa\u0142\u0119, kt\u00f3rej celem by\u0142o zniszczenie dotychczasowego porz\u0105dku \u015bwiata. Tym samym Europa zosta\u0142a uratowana od widma rewolucyjnego terroru. Edgar Vincent D\u2019Abernon nazwa\u0142 to starcie 18. decyduj\u0105c\u0105 bitw\u0105 w dziejach \u015bwiata. Z okazji zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 setnej rocznicy Bitwy Warszawskiej, portal PolskieRadio.pl oraz Biuro Programu Niepodleg\u0142a przygotowa\u0142y wyj\u0105tkowy, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":103,"featured_media":2790,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":true,"template":"single-video.php","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[187],"tags":[],"class_list":["post-2710","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-program-pl"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>100-lecie Bitwy Warszawskiej - Instytut Polski w Dusseldorfie<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/05\/100-lecie-bitwy-warszawskiej\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"100-lecie Bitwy Warszawskiej - Instytut Polski w Dusseldorfie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00a0 Sto lat temu Polacy zatrzymali na linii Wis\u0142y bolszewick\u0105 nawa\u0142\u0119, kt\u00f3rej celem by\u0142o zniszczenie dotychczasowego porz\u0105dku \u015bwiata. Tym samym Europa zosta\u0142a uratowana od widma rewolucyjnego terroru. Edgar Vincent D\u2019Abernon nazwa\u0142 to starcie 18. decyduj\u0105c\u0105 bitw\u0105 w dziejach \u015bwiata. Z okazji zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 setnej rocznicy Bitwy Warszawskiej, portal PolskieRadio.pl oraz Biuro Programu Niepodleg\u0142a przygotowa\u0142y wyj\u0105tkowy, [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/05\/100-lecie-bitwy-warszawskiej\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Instytut Polski w Dusseldorfie\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-08-05T11:10:28+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-08-28T09:35:35+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/Kawaleria-Foto-NAC-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1744\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"kolinskia\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"kolinskia\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"event\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/05\/100-lecie-bitwy-warszawskiej\/\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/05\/100-lecie-bitwy-warszawskiej\/\",\"name\":\"100-lecie Bitwy Warszawskiej\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/05\/100-lecie-bitwy-warszawskiej\/#primaryimage\"},\"image\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/Kawaleria-Foto-NAC-scaled.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/Kawaleria-Foto-NAC-300x204.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/Kawaleria-Foto-NAC-1024x698.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/Kawaleria-Foto-NAC-scaled.jpg\"],\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/Kawaleria-Foto-NAC-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2020-08-05T11:10:28+02:00\",\"dateModified\":\"2020-08-28T09:35:35+02:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#\/schema\/person\/6b4b76776c5d49a1eb862046e311998e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/05\/100-lecie-bitwy-warszawskiej\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/05\/100-lecie-bitwy-warszawskiej\/\"]}],\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"startDate\":\"2020-08-13\",\"endDate\":\"2020-08-25\",\"eventStatus\":\"EventScheduled\",\"eventAttendanceMode\":\"OnlineEventAttendanceMode\",\"location\":{\"@type\":\"VirtualLocation\",\"url\":\"\"},\"description\":\"\u00a0\\nSto lat temu Polacy zatrzymali na linii Wis\u0142y bolszewick\u0105 nawa\u0142\u0119, kt\u00f3rej celem by\u0142o zniszczenie dotychczasowego porz\u0105dku \u015bwiata. Tym samym Europa zosta\u0142a uratowana od widma rewolucyjnego terroru. Edgar Vincent D\u2019Abernon nazwa\u0142 to starcie 18. decyduj\u0105c\u0105 bitw\u0105 w dziejach \u015bwiata.\\nZ okazji zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 setnej rocznicy Bitwy Warszawskiej, portal PolskieRadio.pl oraz Biuro Programu Niepodleg\u0142a przygotowa\u0142y wyj\u0105tkowy, narracyjny serwis internetowy po\u015bwi\u0119cony Wiktorii 1920 roku. Stron\u0119 www.bitwa1920.gov.pl ogl\u0105da si\u0119 niczym sensacyjny film \u2013 to multimedialna, interaktywna podr\u00f3\u017c po historii Polski, Europy i \u015bwiata, kt\u00f3rym sto lat temu zagrozi\u0142o widmo czerwonej rewolucji. Narracja strony wci\u0105ga u\u017cytkownika w atmosfer\u0119 tamtych dni przeprowadzaj\u0105c go przez najistotniejsze wydarzenia wojny polsko-bolszewickiej, pokazuj\u0105c najwa\u017cniejsze postaci, procesy oraz skutki Bitwy Warszawskiej.\\nSerwis zosta\u0142 przygotowany z my\u015bl\u0105 o odbiorcach w kraju i za granic\u0105, dlatego u\u017cytkownik wzbogaci si\u0119 nie tylko o wiedz\u0119 dotycz\u0105c\u0105 samej bitwy, ale tak\u017ce genezy wydarze\u0144 roku 1920 z uwzgl\u0119dnieniem I\u00a0wojny \u015bwiatowej, rewolucji pa\u017adziernikowej i wojny polsko-bolszewickiej. W kolejnych rozdzia\u0142ach pozna najwa\u017cniejsze postacie i motywacje obu stron konfliktu. W serwisie nie brakuje tak\u017ce kontekst\u00f3w kulturowych oraz szerzej nieznanych ciekawostek dotycz\u0105cych Bitwy Warszawskiej. Wszystko to podane atrakcyjnej formie animacji, film\u00f3w, fotografii, infografik oraz element\u00f3w interaktywnych.\\nSerwis wzbogacony jest o unikatowe nagrania z Archiwum Polskiego Radia i Rozg\u0142o\u015bni Polskiej Radia Wolna Europa. Ponad 30 nagra\u0144 g\u0142os\u00f3w uczestnik\u00f3w tamtych wydarze\u0144 pozwala pozna\u0107 histori\u0119 z indywidualnej perspektywy zar\u00f3wno \u017co\u0142nierzy na froncie, os\u00f3b, kt\u00f3re podejmowa\u0142y najwa\u017cniejsze decyzje \u2013 jak Kazimierz Sosnkowski, Maxime Weygand czy wreszcie os\u00f3b cywilnych, kt\u00f3re stan\u0119\u0142y do walki o ojczyzn\u0119. Ogromn\u0105 warto\u015bci\u0105 strony www.bitwa1920.gov.pl s\u0105 tak\u017ce unikatowe, archiwalne filmy oraz fotografie.\\nStrona www.bitwa1920.gov.pl to kompleksowe \u017ar\u00f3d\u0142o wiedzy zar\u00f3wno dla os\u00f3b, kt\u00f3re dopiero zetkn\u0119\u0142y si\u0119 z histori\u0105 Bitwy Warszawskiej, jak i kopalnia ciekawostek dla pragn\u0105cych pog\u0142\u0119bi\u0107 swoj\u0105 wiedz\u0119. Stanowi tak\u017ce doskona\u0142y materia\u0142 dydaktyczny dla uczni\u00f3w i student\u00f3w.\u00a0Serwis jest dost\u0119pny w sze\u015bciu wersjach j\u0119zykowych: polskiej, angielskiej, rosyjskiej, niemieckiej, francuskiej, ukrai\u0144skiej, a pod koniec lipca tak\u017ce i w\u0119gierskiej. Dwie ostatnie wersje j\u0119zykowe to tak\u017ce forma uhonorowania najwa\u017cniejszych polskich sojusznik\u00f3w w dobie bolszewickiej nawa\u0142y. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce Ukrai\u0144cy stanowili najwi\u0119ksz\u0105 armi\u0119 sojusznicz\u0105 Polski, a W\u0119grzy w dramatycznych dniach sierpnia 1920 roku przekazali Polakom miliony sztuk amunicji.\\n\u00a0\\ndr Pawe\u0142 Libera, Wojna polsko-bolszewicka 1920 roku\\nPrzyczyny\\nG\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 wybuchu wojny polsko-bolszewickiej by\u0142o zagro\u017cenie dla niepodleg\u0142o\u015bci Polski ze strony Rosji sowieckiej oraz pr\u00f3ba wcielenia w \u017cycie idei permanentnej rewolucji i eksportu rewolucji komunistycznej na teren ca\u0142ej Europy. Realizacj\u0119 tego planu bolszewicy rozpocz\u0119li tu\u017c po przej\u0119ciu w\u0142adzy w Rosji w pa\u017adzierniku 1917 roku. Pierwsze pr\u00f3by podejmowali ju\u017c w 1918 roku w Finlandii, gdzie wybuch\u0142a wojna domowa, i w krajach ba\u0142tyckich. W 1919 r. roku dosz\u0142o do pr\u00f3by wywo\u0142ania powstania w Berlinie, w marcu\u00a0 tego roku na W\u0119grzech powsta\u0142 rz\u0105d koalicyjny z udzia\u0142em komunist\u00f3w, a w czerwcu 1919 roku dosz\u0142o do pr\u00f3by wywo\u0142ania puczu w Wiedniu. W celu przeniesienia rewolucji do innych kraj\u00f3w Europy w marcu 1919 roku bolszewicy utworzyli Komintern \u2013 III Mi\u0119dzynarod\u00f3wk\u0119 Robotnicz\u0105, kt\u00f3ra formalnie by\u0142a organizacj\u0105 niezale\u017cn\u0105, ale w praktyce realizowa\u0142a wytyczne Biura Politycznego bolszewickiej partii komunistycznej. Jedn\u0105 z jej \u201efilii\u201d by\u0142a Komunistyczna Partia Robotnicza Polski (p\u00f3\u017aniej: Komunistyczna Partia Polski), kt\u00f3ra powsta\u0142a jeszcze wcze\u015bniej, bo w grudniu 1918 roku.\\nZ punktu widzenia niepodleg\u0142o\u015bci Polski bardzo istotnym zagadnieniem w relacjach ze wschodnim s\u0105siadem by\u0142o ustalenie przebiegu granicy wschodniej. W tym czasie terytorium Europy\u00a0 Wschodniej, w pasie od Morza Ba\u0142tyckiego do Morza Azowskiego, by\u0142o okupowane przez wojska niemieckie, kt\u00f3re zacz\u0119\u0142y si\u0119 wycofywa\u0107 dopiero po podpisaniu zawieszenia broni w Compi\u00e8gne 11 listopada 1918 roku. Ich miejsce pr\u00f3bowa\u0142y opanowa\u0107 wojska bolszewickie, kt\u00f3re jednocze\u015bnie na zaj\u0119tych terytoriach instalowa\u0142y marionetkowe rz\u0105dy komunistyczne. I tak, 11 grudnia 1918 r. po walkach z polsk\u0105 samoobron\u0105, bolszewicy zaj\u0119li Mi\u0144sk, 17 grudnia 1918 og\u0142osili powstanie \u0141otewskiej Republiki Radzieckiej, a 1 stycznia 1919 roku Bia\u0142oruskiej Republiki Radzieckiej. W styczniu odbili z r\u0105k polskich Wilno i w lutym 1919 roku utworzyli Litewsko-Bia\u0142orusk\u0105 Socjalistyczn\u0105 Republik\u0119 Rad ze stolic\u0105 w Wilnie. Na prze\u0142omie 1918 i 1919 roku wojska bolszewickie uderzy\u0142y na Ukrai\u0144sk\u0105 Republik\u0119 Ludow\u0105 i ju\u017c w styczniu 1919 roku proklamowa\u0142y powstanie Ukrai\u0144skiej Socjalistycznej Republiki\u00a0 Rad ze stolic\u0105 w Charkowie. Na pocz\u0105tku lutego bolszewicy zdobyli Kij\u00f3w. Dzia\u0142ania te by\u0142y prawid\u0142owo rozumiane przez w\u0142adze polskie jako akt agresji i informowa\u0142y one o tym w\u0142adze bolszewickie.\\nPrzebieg\\nJeszcze do niedawna historycy polscy nie byli zgodni co do tego kiedy zacz\u0119\u0142a si\u0119 wojna polsko-bolszewicka. Wed\u0142ug powszechnie przyj\u0119tej wersji do pierwszych star\u0107 mia\u0142o doj\u015b\u0107 na Bia\u0142orusi w lutym 1919 roku. Jednak\u017ce od niedawna coraz bardziej powszechn\u0105 staje si\u0119 teza, \u017ce wojna zacz\u0119\u0142a si\u0119 3 stycznia 1919 roku, kiedy bolszewicy uderzyli na Wilno. Ot\u00f3\u017c, Z dniem 29 grudnia 1918 roku zosta\u0142a rozwi\u0105zana Samoobrona Wile\u0144ska, a jej oddzia\u0142y zosta\u0142y w\u0142\u0105czone w szeregi Wojska Polskiego. Z tego te\u017c wzgl\u0119du walki o Wilno, kt\u00f3re rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 3 stycznia, mia\u0142y ju\u017c charakter walk polsko-bolszewickich.\\nPo nieudanych pr\u00f3bach pertraktacji polsko-bolszewickich, polska ofensywa rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w po\u0142owie kwietnia 1919 roku i by\u0142a prowadzona w kierunku p\u00f3\u0142nocnym (w celu odbicia Wilna i Mo\u0142odeczna) oraz w stron\u0119 Wo\u0142ynia i zako\u0144czy\u0142a si\u0119 sukcesem. Bardzo istotn\u0105 rol\u0119 w przebiegu wojny polsko-bolszewickiej odegra\u0142 polski radiowywiad. We wrze\u015bniu 1919 roku polski wywiad z\u0142ama\u0142 pierwsze bolszewickie szyfry, kolejny etap nast\u0105pi\u0142 pod koniec 1919 roku. Od tego momentu Biuro Szyfr\u00f3w by\u0142o w stanie bardzo szybko rozszyfrowywa\u0107 sowieckie depesze. Z tego \u017ar\u00f3d\u0142a strona polska pozyska\u0142a informacje o koncentracji wojsk bolszewickich w lutym 1920 roku na froncie polskim. Z kolei w marcu 1920 roku informacje pozyskane drog\u0105 radiow\u0105 potwierdzi\u0142y koncentracj\u0119 wojsk bolszewickich w trakcie operacji mozyrskiej. Nieco p\u00f3\u017aniej w ten sam spos\u00f3b uzyskano informacje o zgrupowaniu innych jednostek wojskowych \u00a0na Ukrainie.\\nDzia\u0142ania wojenne zosta\u0142y wstrzymane we wrze\u015bniu i na nowo podj\u0119te w drugiej po\u0142owie pa\u017adziernika 1919 r. Ich efektem by\u0142o przesuni\u0119cie frontu na wsch\u00f3d na Wo\u0142yniu i zdobycie Dyneburga (na \u0141otwie) w styczniu 1920 roku. Walki zosta\u0142y wznowione na pocz\u0105tku marca 1920 roku,\u00a0 po zdobyciu przez wojska polskie rejonu Mozyrza. W tym samym czasie, w marcu i kwietniu 1920 roku, strona polska prowadzi\u0142a pertraktacje z g\u0142ow\u0105 Ukrai\u0144skiej Republiki Ludowej, atamanem Symonem Petlur\u0105, kt\u00f3re zako\u0144czy\u0142y si\u0119 21 kwietnia podpisaniem porozumienia politycznego i wojskowego, a nast\u0119pnie wsp\u00f3lnym uderzeniem w kierunku Kijowa (tzw. wyprawa kijowska), kt\u00f3re rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 25 kwietnia 1920 roku. 7 maja 1920 r. wojska polskie i ukrai\u0144skie zaj\u0119\u0142y Kij\u00f3w, ale nie wesz\u0142y w kontakt z przeciwnikiem. Bardzo szybko, bo ju\u017c 14 maja wojska sowieckie ruszy\u0142y do kontrataku na kierunku p\u00f3\u0142nocnym (Bia\u0142oru\u015b) i po\u0142udniowym (Ukraina). \u00a0Na Ukrainie wojska polskie znalaz\u0142y si\u0119 w odwrocie. W trakcie kolejnej ofensywy, na p\u00f3\u0142nocy bolszewicy z\u0142amali op\u00f3r w twierdzach w Grodnie i w Brze\u015bciu i na prze\u0142omie lipca i sierpnia 1920 r. walki toczy\u0142y si\u0119 ju\u017c na linii Bugu i Narwi. Sytuacja by\u0142a gro\u017ana dla Polski do tego stopnia, \u017ce \u00f3wczesny premier W\u0142adys\u0142aw Grabski podj\u0105\u0142 negocjacje w trakcie mi\u0119dzynarodowej konferencji w Spa 9 lipca 1920 roku, kt\u00f3rych celem by\u0142o uzyskanie wsparcia pa\u0144stw Europy Zachodniej. Konsekwencj\u0105 zobowi\u0105za\u0144 jakie Grabski zaci\u0105gn\u0105\u0142 w Spa (przede wszystkim zaakceptowanie niekorzystnego przebiegu wschodniej granicy Polski znanej jako tzw. linii Curzona) by\u0142a dymisja jego gabinetu i utworzenie Rz\u0105du Obrony Narodowej pod kierownictwem Wincentego Witosa. Sytuacja mi\u0119dzynarodowa by\u0142a dla Polski bardzo niekorzystna: Wielka Brytania d\u0105\u017cy\u0142a do wymuszania na Polsce zawarcia pokoju z Sowietami za wszelk\u0105 cen\u0119, Czechos\u0142owacja odm\u00f3wi\u0142a przepuszczenia transport\u00f3w z broni\u0105 i amunicj\u0105, a znajduj\u0105cy si\u0119 pod wp\u0142ywami komunist\u00f3w brytyjscy i gda\u0144scy dokerzy utrudniali i op\u00f3\u017aniali za\u0142adunek i roz\u0142adunek materia\u0142u wojennego. Konkretne wsparcie w broni i amunicji Polska otrzyma\u0142a tylko od Francji i od W\u0119gier. Trudn\u0105 sytuacja na froncie wschodnim pr\u00f3bowali wykorzysta\u0107 przeciwnicy Polski, zar\u00f3wno na Warmii, Mazurach i Powi\u015blu, gdzie w lipcu dosz\u0142o do niekorzystnego dla Polski rozstrzygni\u0119cia plebiscytu, jak i na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku, gdzie dzia\u0142ania niemieckie doprowadzi\u0142y do wybuchu II Powstania \u015al\u0105skiego w nocy z 19 na 20 sierpnia 1920 r.\\nNa terenach zaj\u0119tych przez bolszewik\u00f3w rozwijano bardzo aktywn\u0105 akcj\u0119 propagandow\u0105. 23 lipca 1920 r. bolszewicy utworzyli tzw. Tymczasowy Komitet Rewolucyjny Polski, kt\u00f3ry sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z polskich komunist\u00f3w, funkcjonariuszy Biura Polskiego KC WKP\/b. W odezwie wydanej 1 sierpnia Komitet zapowiada\u0142 utworzenie Polskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej i rozpocz\u0105\u0142 tworzenie \u201ekomitet\u00f3w rewolucyjnych\u201d na zaj\u0119tych terenach.\u00a0\\nTymczasem do decyduj\u0105cych walk z bolszewikami dosz\u0142o w po\u0142owie sierpnia 1920 roku na przedpolu Warszawy. Uderzenie polskie zosta\u0142o przygotowane w oparciu o plany opracowane w Sztabie G\u0142\u00f3wnym pod kierownictwem gen. Tadeusza Rozwadowskiego i zaakceptowane przez g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cego J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego. Bitwa rozgrywa\u0142a si\u0119 na rozleg\u0142ym terytorium, od linii Wis\u0142y na wschodzie, do linii: Dzia\u0142dowo-W\u0142odawa na p\u00f3\u0142nocy, trwa\u0142a oko\u0142o 10 dni i by\u0142a podzielona na trzy etapy: walki na przedmie\u015bciach Warszawy, uderzenie nad Wkr\u0105 (14 sierpnia) i kontruderzenie znad Wieprza (16 sierpnia). Bitwa ta, zwana \u201eCudem nad Wis\u0142\u0105\u201d, zosta\u0142a uznana za\u00a0 \u201eOsiemnast\u0105 decyduj\u0105c\u0105 bitw\u0119 w dziejach \u015bwiata\u201d (polskie t\u0142umaczenie tytu\u0142u ksi\u0105\u017cki brytyjskiego dyplomaty Edgara Vincenta d'Abernona, Warszawa 1932) i zatrzyma\u0142a poch\u00f3d wojsk sowieckich na zach\u00f3d Europy. Opr\u00f3cz Bitwy Warszawskiej, do najwi\u0119kszych star\u0107 w tym roku dosz\u0142o na prze\u0142omie sierpnia i wrze\u015bnia pod Zamo\u015bciem, a nast\u0119pnie we wrze\u015bniu nad Niemnem. \u00a0\u00a0\\nKonsekwencje\\nDzia\u0142ania wojenne zako\u0144czy\u0142y si\u0119 12 pa\u017adziernika 1920 roku podpisaniem zawieszenia broni. Negocjacje\u00a0 pokojowe toczy\u0142y si\u0119 od 21 wrze\u015bnia w Rydze i zako\u0144czy\u0142y si\u0119\u00a0 18 marca 1921 roku. W traktacie pokoju Rzeczpospolita Polska i Zwi\u0105zek Sowiecki o\u015bwiadcza\u0142y, \u017ce ustaje stan wojny pomi\u0119dzy nimi. Rad. Zapowiedziano te\u017c ustanowienie stosunk\u00f3w dyplomatycznych. Najwa\u017cniejszym postanowieniem by\u0142o ustalenie granicy wschodniej Polski, kt\u00f3ra mniej wi\u0119cej pokrywa\u0142a si\u0119 z granic\u0105 II rozbioru Rzeczypospolitej (1793 r.) z nieznacznymi korektami na rzecz Polski (na Wo\u0142yniu i Polesiu). Polska otrzyma\u0142a zaledwie oko\u0142o \u00bc ziem do kt\u00f3rych zg\u0142asza\u0142a pretensje w trakcie negocjacji pokojowych (3 tys. km\u00b2 zamiast 12 tys. km\u00b2 ). Spore obszary zamieszkane przez Polak\u00f3w (m.in. Mi\u0144szczyzna) pozosta\u0142y poza granicami Polski. Ponadto strona sowiecka zobowi\u0105za\u0142a si\u0119 do zwrotu zagrabionych podczas zabor\u00f3w d\u00f3br kultury (w tym np. zbiory archiwalne i biblioteczne) i wyp\u0142acenia odszkodowania tytu\u0142em rekompensaty za wk\u0142ad ziem polskich w budowanie gospodarki rosyjskiej w okresie\u00a0rozbior\u00f3w\u00a0kwoty 30 mln rubli w z\u0142ocie wed\u0142ug cen z roku 1913. Traktat ryski regulowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c zagadnienie powrotu Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy na skutek przemieszcze\u0144 ludno\u015bci w trakcie I wojny \u015bwiatowej znale\u017ali si\u0119 na terenie Rosji. Z kolei w\u0142adze polskie wzi\u0119\u0142y na siebie obowi\u0105zek zaprzestania wsparcia udzielanego wszelkim organizacjom i formacjom antybolszewickim. Konsekwencj\u0105 tego by\u0142o internowanie sprzymierzonych oddzia\u0142\u00f3w rosyjskich, \u00a0ukrai\u0144skich i bia\u0142oruskich. Historycy uwa\u017caj\u0105 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce podpisanie traktatu ryskiego oznacza\u0142o ostateczn\u0105 rezygnacj\u0119 z plan\u00f3w federacyjnych Naczelnika Pa\u0144stwa J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego.\\nNie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce zwyci\u0119stwo w wojnie polsko-bolszewickiej po\u0142o\u017cy\u0142o kres planom sowietyzacji Europy \u015arodkowej i Zachodniej. \u015awiadomo\u015b\u0107 tego by\u0142a do\u015b\u0107 powszechna w\u015br\u00f3d cz\u0119\u015bci wojskowych i cywilnych elit pa\u0144stw europejskich. Bitw\u0119 Warszawsk\u0105 por\u00f3wnywano z wiktori\u0105, kt\u00f3r\u0105 odni\u00f3s\u0142 nad Turkami Jan III Sobieski pod Wiedniem w 1683 roku.\\nFotografie wg. kolejno\u015bci:\u00a0\\nPiechota polska w tyralierze podczas Bitwy Warszawskiej. Autor anonimowy. \u0179r\u00f3d\u0142o - Wikimedia Commons [25.06.2020]; Centralne Archiwum Wojskowe, Warszawa.\\nMisja aliancka w Polsce, Warszawa, sierpie\u0144 1920 r. Od lewej: Edgar Vincent D\u2019Abernon,\u00a0Jean Jules Jusserand,\u00a0Maxime Weygand,\u00a0Maurice Hankey, Warszawa, sierpie\u0144 1920 r.. Autor nieznany. \u0179r\u00f3d\u0142o \u2013 Wikimedia Commons [25.06.2020].\\nMsza polowa odprawiana przez nuncjusza apostolskiego w Polsce Achillesa Rattiego, Modlin 1919 r. \u0179r\u00f3d\u0142o \u2013 Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn.: 1-W-1047-3.\\nPolski plakat rekrutacyjny, lipiec 1920 r. \u0179r\u00f3d\u0142o \u2013 Wikimedia Commons [26.06.2020].\\nPlakat wojskowy, 1920 r. \u0179r\u00f3d\u0142o \u2013 Polona.pl\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/05\/100-lecie-bitwy-warszawskiej\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/Kawaleria-Foto-NAC-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/Kawaleria-Foto-NAC-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1744},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/05\/100-lecie-bitwy-warszawskiej\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"100-lecie Bitwy Warszawskiej\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#website\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/\",\"name\":\"Instytut Polski w Dusseldorfie\",\"description\":\"Instytuty Polskie\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#\/schema\/person\/6b4b76776c5d49a1eb862046e311998e\",\"name\":\"kolinskia\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9bb79075402c1d25f1e9e4e8260c2d13?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9bb79075402c1d25f1e9e4e8260c2d13?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"kolinskia\"},\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/author\/kolinskia\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"100-lecie Bitwy Warszawskiej - Instytut Polski w Dusseldorfie","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/05\/100-lecie-bitwy-warszawskiej\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"100-lecie Bitwy Warszawskiej - Instytut Polski w Dusseldorfie","og_description":"\u00a0 Sto lat temu Polacy zatrzymali na linii Wis\u0142y bolszewick\u0105 nawa\u0142\u0119, kt\u00f3rej celem by\u0142o zniszczenie dotychczasowego porz\u0105dku \u015bwiata. Tym samym Europa zosta\u0142a uratowana od widma rewolucyjnego terroru. Edgar Vincent D\u2019Abernon nazwa\u0142 to starcie 18. decyduj\u0105c\u0105 bitw\u0105 w dziejach \u015bwiata. Z okazji zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 setnej rocznicy Bitwy Warszawskiej, portal PolskieRadio.pl oraz Biuro Programu Niepodleg\u0142a przygotowa\u0142y wyj\u0105tkowy, [&hellip;]","og_url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/05\/100-lecie-bitwy-warszawskiej\/","og_site_name":"Instytut Polski w Dusseldorfie","article_published_time":"2020-08-05T11:10:28+00:00","article_modified_time":"2020-08-28T09:35:35+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1744,"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/Kawaleria-Foto-NAC-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"kolinskia","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"kolinskia","Szacowany czas czytania":"11 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"event","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/05\/100-lecie-bitwy-warszawskiej\/","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/05\/100-lecie-bitwy-warszawskiej\/","name":"100-lecie Bitwy Warszawskiej","isPartOf":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/05\/100-lecie-bitwy-warszawskiej\/#primaryimage"},"image":["https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/Kawaleria-Foto-NAC-scaled.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/Kawaleria-Foto-NAC-300x204.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/Kawaleria-Foto-NAC-1024x698.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/Kawaleria-Foto-NAC-scaled.jpg"],"thumbnailUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/Kawaleria-Foto-NAC-scaled.jpg","datePublished":"2020-08-05T11:10:28+02:00","dateModified":"2020-08-28T09:35:35+02:00","author":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#\/schema\/person\/6b4b76776c5d49a1eb862046e311998e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/05\/100-lecie-bitwy-warszawskiej\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/05\/100-lecie-bitwy-warszawskiej\/"]}],"@context":"https:\/\/schema.org","startDate":"2020-08-13","endDate":"2020-08-25","eventStatus":"EventScheduled","eventAttendanceMode":"OnlineEventAttendanceMode","location":{"@type":"VirtualLocation","url":""},"description":"\u00a0\nSto lat temu Polacy zatrzymali na linii Wis\u0142y bolszewick\u0105 nawa\u0142\u0119, kt\u00f3rej celem by\u0142o zniszczenie dotychczasowego porz\u0105dku \u015bwiata. Tym samym Europa zosta\u0142a uratowana od widma rewolucyjnego terroru. Edgar Vincent D\u2019Abernon nazwa\u0142 to starcie 18. decyduj\u0105c\u0105 bitw\u0105 w dziejach \u015bwiata.\nZ okazji zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 setnej rocznicy Bitwy Warszawskiej, portal PolskieRadio.pl oraz Biuro Programu Niepodleg\u0142a przygotowa\u0142y wyj\u0105tkowy, narracyjny serwis internetowy po\u015bwi\u0119cony Wiktorii 1920 roku. Stron\u0119 www.bitwa1920.gov.pl ogl\u0105da si\u0119 niczym sensacyjny film \u2013 to multimedialna, interaktywna podr\u00f3\u017c po historii Polski, Europy i \u015bwiata, kt\u00f3rym sto lat temu zagrozi\u0142o widmo czerwonej rewolucji. Narracja strony wci\u0105ga u\u017cytkownika w atmosfer\u0119 tamtych dni przeprowadzaj\u0105c go przez najistotniejsze wydarzenia wojny polsko-bolszewickiej, pokazuj\u0105c najwa\u017cniejsze postaci, procesy oraz skutki Bitwy Warszawskiej.\nSerwis zosta\u0142 przygotowany z my\u015bl\u0105 o odbiorcach w kraju i za granic\u0105, dlatego u\u017cytkownik wzbogaci si\u0119 nie tylko o wiedz\u0119 dotycz\u0105c\u0105 samej bitwy, ale tak\u017ce genezy wydarze\u0144 roku 1920 z uwzgl\u0119dnieniem I\u00a0wojny \u015bwiatowej, rewolucji pa\u017adziernikowej i wojny polsko-bolszewickiej. W kolejnych rozdzia\u0142ach pozna najwa\u017cniejsze postacie i motywacje obu stron konfliktu. W serwisie nie brakuje tak\u017ce kontekst\u00f3w kulturowych oraz szerzej nieznanych ciekawostek dotycz\u0105cych Bitwy Warszawskiej. Wszystko to podane atrakcyjnej formie animacji, film\u00f3w, fotografii, infografik oraz element\u00f3w interaktywnych.\nSerwis wzbogacony jest o unikatowe nagrania z Archiwum Polskiego Radia i Rozg\u0142o\u015bni Polskiej Radia Wolna Europa. Ponad 30 nagra\u0144 g\u0142os\u00f3w uczestnik\u00f3w tamtych wydarze\u0144 pozwala pozna\u0107 histori\u0119 z indywidualnej perspektywy zar\u00f3wno \u017co\u0142nierzy na froncie, os\u00f3b, kt\u00f3re podejmowa\u0142y najwa\u017cniejsze decyzje \u2013 jak Kazimierz Sosnkowski, Maxime Weygand czy wreszcie os\u00f3b cywilnych, kt\u00f3re stan\u0119\u0142y do walki o ojczyzn\u0119. Ogromn\u0105 warto\u015bci\u0105 strony www.bitwa1920.gov.pl s\u0105 tak\u017ce unikatowe, archiwalne filmy oraz fotografie.\nStrona www.bitwa1920.gov.pl to kompleksowe \u017ar\u00f3d\u0142o wiedzy zar\u00f3wno dla os\u00f3b, kt\u00f3re dopiero zetkn\u0119\u0142y si\u0119 z histori\u0105 Bitwy Warszawskiej, jak i kopalnia ciekawostek dla pragn\u0105cych pog\u0142\u0119bi\u0107 swoj\u0105 wiedz\u0119. Stanowi tak\u017ce doskona\u0142y materia\u0142 dydaktyczny dla uczni\u00f3w i student\u00f3w.\u00a0Serwis jest dost\u0119pny w sze\u015bciu wersjach j\u0119zykowych: polskiej, angielskiej, rosyjskiej, niemieckiej, francuskiej, ukrai\u0144skiej, a pod koniec lipca tak\u017ce i w\u0119gierskiej. Dwie ostatnie wersje j\u0119zykowe to tak\u017ce forma uhonorowania najwa\u017cniejszych polskich sojusznik\u00f3w w dobie bolszewickiej nawa\u0142y. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce Ukrai\u0144cy stanowili najwi\u0119ksz\u0105 armi\u0119 sojusznicz\u0105 Polski, a W\u0119grzy w dramatycznych dniach sierpnia 1920 roku przekazali Polakom miliony sztuk amunicji.\n\u00a0\ndr Pawe\u0142 Libera, Wojna polsko-bolszewicka 1920 roku\nPrzyczyny\nG\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 wybuchu wojny polsko-bolszewickiej by\u0142o zagro\u017cenie dla niepodleg\u0142o\u015bci Polski ze strony Rosji sowieckiej oraz pr\u00f3ba wcielenia w \u017cycie idei permanentnej rewolucji i eksportu rewolucji komunistycznej na teren ca\u0142ej Europy. Realizacj\u0119 tego planu bolszewicy rozpocz\u0119li tu\u017c po przej\u0119ciu w\u0142adzy w Rosji w pa\u017adzierniku 1917 roku. Pierwsze pr\u00f3by podejmowali ju\u017c w 1918 roku w Finlandii, gdzie wybuch\u0142a wojna domowa, i w krajach ba\u0142tyckich. W 1919 r. roku dosz\u0142o do pr\u00f3by wywo\u0142ania powstania w Berlinie, w marcu\u00a0 tego roku na W\u0119grzech powsta\u0142 rz\u0105d koalicyjny z udzia\u0142em komunist\u00f3w, a w czerwcu 1919 roku dosz\u0142o do pr\u00f3by wywo\u0142ania puczu w Wiedniu. W celu przeniesienia rewolucji do innych kraj\u00f3w Europy w marcu 1919 roku bolszewicy utworzyli Komintern \u2013 III Mi\u0119dzynarod\u00f3wk\u0119 Robotnicz\u0105, kt\u00f3ra formalnie by\u0142a organizacj\u0105 niezale\u017cn\u0105, ale w praktyce realizowa\u0142a wytyczne Biura Politycznego bolszewickiej partii komunistycznej. Jedn\u0105 z jej \u201efilii\u201d by\u0142a Komunistyczna Partia Robotnicza Polski (p\u00f3\u017aniej: Komunistyczna Partia Polski), kt\u00f3ra powsta\u0142a jeszcze wcze\u015bniej, bo w grudniu 1918 roku.\nZ punktu widzenia niepodleg\u0142o\u015bci Polski bardzo istotnym zagadnieniem w relacjach ze wschodnim s\u0105siadem by\u0142o ustalenie przebiegu granicy wschodniej. W tym czasie terytorium Europy\u00a0 Wschodniej, w pasie od Morza Ba\u0142tyckiego do Morza Azowskiego, by\u0142o okupowane przez wojska niemieckie, kt\u00f3re zacz\u0119\u0142y si\u0119 wycofywa\u0107 dopiero po podpisaniu zawieszenia broni w Compi\u00e8gne 11 listopada 1918 roku. Ich miejsce pr\u00f3bowa\u0142y opanowa\u0107 wojska bolszewickie, kt\u00f3re jednocze\u015bnie na zaj\u0119tych terytoriach instalowa\u0142y marionetkowe rz\u0105dy komunistyczne. I tak, 11 grudnia 1918 r. po walkach z polsk\u0105 samoobron\u0105, bolszewicy zaj\u0119li Mi\u0144sk, 17 grudnia 1918 og\u0142osili powstanie \u0141otewskiej Republiki Radzieckiej, a 1 stycznia 1919 roku Bia\u0142oruskiej Republiki Radzieckiej. W styczniu odbili z r\u0105k polskich Wilno i w lutym 1919 roku utworzyli Litewsko-Bia\u0142orusk\u0105 Socjalistyczn\u0105 Republik\u0119 Rad ze stolic\u0105 w Wilnie. Na prze\u0142omie 1918 i 1919 roku wojska bolszewickie uderzy\u0142y na Ukrai\u0144sk\u0105 Republik\u0119 Ludow\u0105 i ju\u017c w styczniu 1919 roku proklamowa\u0142y powstanie Ukrai\u0144skiej Socjalistycznej Republiki\u00a0 Rad ze stolic\u0105 w Charkowie. Na pocz\u0105tku lutego bolszewicy zdobyli Kij\u00f3w. Dzia\u0142ania te by\u0142y prawid\u0142owo rozumiane przez w\u0142adze polskie jako akt agresji i informowa\u0142y one o tym w\u0142adze bolszewickie.\nPrzebieg\nJeszcze do niedawna historycy polscy nie byli zgodni co do tego kiedy zacz\u0119\u0142a si\u0119 wojna polsko-bolszewicka. Wed\u0142ug powszechnie przyj\u0119tej wersji do pierwszych star\u0107 mia\u0142o doj\u015b\u0107 na Bia\u0142orusi w lutym 1919 roku. Jednak\u017ce od niedawna coraz bardziej powszechn\u0105 staje si\u0119 teza, \u017ce wojna zacz\u0119\u0142a si\u0119 3 stycznia 1919 roku, kiedy bolszewicy uderzyli na Wilno. Ot\u00f3\u017c, Z dniem 29 grudnia 1918 roku zosta\u0142a rozwi\u0105zana Samoobrona Wile\u0144ska, a jej oddzia\u0142y zosta\u0142y w\u0142\u0105czone w szeregi Wojska Polskiego. Z tego te\u017c wzgl\u0119du walki o Wilno, kt\u00f3re rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 3 stycznia, mia\u0142y ju\u017c charakter walk polsko-bolszewickich.\nPo nieudanych pr\u00f3bach pertraktacji polsko-bolszewickich, polska ofensywa rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w po\u0142owie kwietnia 1919 roku i by\u0142a prowadzona w kierunku p\u00f3\u0142nocnym (w celu odbicia Wilna i Mo\u0142odeczna) oraz w stron\u0119 Wo\u0142ynia i zako\u0144czy\u0142a si\u0119 sukcesem. Bardzo istotn\u0105 rol\u0119 w przebiegu wojny polsko-bolszewickiej odegra\u0142 polski radiowywiad. We wrze\u015bniu 1919 roku polski wywiad z\u0142ama\u0142 pierwsze bolszewickie szyfry, kolejny etap nast\u0105pi\u0142 pod koniec 1919 roku. Od tego momentu Biuro Szyfr\u00f3w by\u0142o w stanie bardzo szybko rozszyfrowywa\u0107 sowieckie depesze. Z tego \u017ar\u00f3d\u0142a strona polska pozyska\u0142a informacje o koncentracji wojsk bolszewickich w lutym 1920 roku na froncie polskim. Z kolei w marcu 1920 roku informacje pozyskane drog\u0105 radiow\u0105 potwierdzi\u0142y koncentracj\u0119 wojsk bolszewickich w trakcie operacji mozyrskiej. Nieco p\u00f3\u017aniej w ten sam spos\u00f3b uzyskano informacje o zgrupowaniu innych jednostek wojskowych \u00a0na Ukrainie.\nDzia\u0142ania wojenne zosta\u0142y wstrzymane we wrze\u015bniu i na nowo podj\u0119te w drugiej po\u0142owie pa\u017adziernika 1919 r. Ich efektem by\u0142o przesuni\u0119cie frontu na wsch\u00f3d na Wo\u0142yniu i zdobycie Dyneburga (na \u0141otwie) w styczniu 1920 roku. Walki zosta\u0142y wznowione na pocz\u0105tku marca 1920 roku,\u00a0 po zdobyciu przez wojska polskie rejonu Mozyrza. W tym samym czasie, w marcu i kwietniu 1920 roku, strona polska prowadzi\u0142a pertraktacje z g\u0142ow\u0105 Ukrai\u0144skiej Republiki Ludowej, atamanem Symonem Petlur\u0105, kt\u00f3re zako\u0144czy\u0142y si\u0119 21 kwietnia podpisaniem porozumienia politycznego i wojskowego, a nast\u0119pnie wsp\u00f3lnym uderzeniem w kierunku Kijowa (tzw. wyprawa kijowska), kt\u00f3re rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 25 kwietnia 1920 roku. 7 maja 1920 r. wojska polskie i ukrai\u0144skie zaj\u0119\u0142y Kij\u00f3w, ale nie wesz\u0142y w kontakt z przeciwnikiem. Bardzo szybko, bo ju\u017c 14 maja wojska sowieckie ruszy\u0142y do kontrataku na kierunku p\u00f3\u0142nocnym (Bia\u0142oru\u015b) i po\u0142udniowym (Ukraina). \u00a0Na Ukrainie wojska polskie znalaz\u0142y si\u0119 w odwrocie. W trakcie kolejnej ofensywy, na p\u00f3\u0142nocy bolszewicy z\u0142amali op\u00f3r w twierdzach w Grodnie i w Brze\u015bciu i na prze\u0142omie lipca i sierpnia 1920 r. walki toczy\u0142y si\u0119 ju\u017c na linii Bugu i Narwi. Sytuacja by\u0142a gro\u017ana dla Polski do tego stopnia, \u017ce \u00f3wczesny premier W\u0142adys\u0142aw Grabski podj\u0105\u0142 negocjacje w trakcie mi\u0119dzynarodowej konferencji w Spa 9 lipca 1920 roku, kt\u00f3rych celem by\u0142o uzyskanie wsparcia pa\u0144stw Europy Zachodniej. Konsekwencj\u0105 zobowi\u0105za\u0144 jakie Grabski zaci\u0105gn\u0105\u0142 w Spa (przede wszystkim zaakceptowanie niekorzystnego przebiegu wschodniej granicy Polski znanej jako tzw. linii Curzona) by\u0142a dymisja jego gabinetu i utworzenie Rz\u0105du Obrony Narodowej pod kierownictwem Wincentego Witosa. Sytuacja mi\u0119dzynarodowa by\u0142a dla Polski bardzo niekorzystna: Wielka Brytania d\u0105\u017cy\u0142a do wymuszania na Polsce zawarcia pokoju z Sowietami za wszelk\u0105 cen\u0119, Czechos\u0142owacja odm\u00f3wi\u0142a przepuszczenia transport\u00f3w z broni\u0105 i amunicj\u0105, a znajduj\u0105cy si\u0119 pod wp\u0142ywami komunist\u00f3w brytyjscy i gda\u0144scy dokerzy utrudniali i op\u00f3\u017aniali za\u0142adunek i roz\u0142adunek materia\u0142u wojennego. Konkretne wsparcie w broni i amunicji Polska otrzyma\u0142a tylko od Francji i od W\u0119gier. Trudn\u0105 sytuacja na froncie wschodnim pr\u00f3bowali wykorzysta\u0107 przeciwnicy Polski, zar\u00f3wno na Warmii, Mazurach i Powi\u015blu, gdzie w lipcu dosz\u0142o do niekorzystnego dla Polski rozstrzygni\u0119cia plebiscytu, jak i na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku, gdzie dzia\u0142ania niemieckie doprowadzi\u0142y do wybuchu II Powstania \u015al\u0105skiego w nocy z 19 na 20 sierpnia 1920 r.\nNa terenach zaj\u0119tych przez bolszewik\u00f3w rozwijano bardzo aktywn\u0105 akcj\u0119 propagandow\u0105. 23 lipca 1920 r. bolszewicy utworzyli tzw. Tymczasowy Komitet Rewolucyjny Polski, kt\u00f3ry sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z polskich komunist\u00f3w, funkcjonariuszy Biura Polskiego KC WKP\/b. W odezwie wydanej 1 sierpnia Komitet zapowiada\u0142 utworzenie Polskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej i rozpocz\u0105\u0142 tworzenie \u201ekomitet\u00f3w rewolucyjnych\u201d na zaj\u0119tych terenach.\u00a0\nTymczasem do decyduj\u0105cych walk z bolszewikami dosz\u0142o w po\u0142owie sierpnia 1920 roku na przedpolu Warszawy. Uderzenie polskie zosta\u0142o przygotowane w oparciu o plany opracowane w Sztabie G\u0142\u00f3wnym pod kierownictwem gen. Tadeusza Rozwadowskiego i zaakceptowane przez g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cego J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego. Bitwa rozgrywa\u0142a si\u0119 na rozleg\u0142ym terytorium, od linii Wis\u0142y na wschodzie, do linii: Dzia\u0142dowo-W\u0142odawa na p\u00f3\u0142nocy, trwa\u0142a oko\u0142o 10 dni i by\u0142a podzielona na trzy etapy: walki na przedmie\u015bciach Warszawy, uderzenie nad Wkr\u0105 (14 sierpnia) i kontruderzenie znad Wieprza (16 sierpnia). Bitwa ta, zwana \u201eCudem nad Wis\u0142\u0105\u201d, zosta\u0142a uznana za\u00a0 \u201eOsiemnast\u0105 decyduj\u0105c\u0105 bitw\u0119 w dziejach \u015bwiata\u201d (polskie t\u0142umaczenie tytu\u0142u ksi\u0105\u017cki brytyjskiego dyplomaty Edgara Vincenta d'Abernona, Warszawa 1932) i zatrzyma\u0142a poch\u00f3d wojsk sowieckich na zach\u00f3d Europy. Opr\u00f3cz Bitwy Warszawskiej, do najwi\u0119kszych star\u0107 w tym roku dosz\u0142o na prze\u0142omie sierpnia i wrze\u015bnia pod Zamo\u015bciem, a nast\u0119pnie we wrze\u015bniu nad Niemnem. \u00a0\u00a0\nKonsekwencje\nDzia\u0142ania wojenne zako\u0144czy\u0142y si\u0119 12 pa\u017adziernika 1920 roku podpisaniem zawieszenia broni. Negocjacje\u00a0 pokojowe toczy\u0142y si\u0119 od 21 wrze\u015bnia w Rydze i zako\u0144czy\u0142y si\u0119\u00a0 18 marca 1921 roku. W traktacie pokoju Rzeczpospolita Polska i Zwi\u0105zek Sowiecki o\u015bwiadcza\u0142y, \u017ce ustaje stan wojny pomi\u0119dzy nimi. Rad. Zapowiedziano te\u017c ustanowienie stosunk\u00f3w dyplomatycznych. Najwa\u017cniejszym postanowieniem by\u0142o ustalenie granicy wschodniej Polski, kt\u00f3ra mniej wi\u0119cej pokrywa\u0142a si\u0119 z granic\u0105 II rozbioru Rzeczypospolitej (1793 r.) z nieznacznymi korektami na rzecz Polski (na Wo\u0142yniu i Polesiu). Polska otrzyma\u0142a zaledwie oko\u0142o \u00bc ziem do kt\u00f3rych zg\u0142asza\u0142a pretensje w trakcie negocjacji pokojowych (3 tys. km\u00b2 zamiast 12 tys. km\u00b2 ). Spore obszary zamieszkane przez Polak\u00f3w (m.in. Mi\u0144szczyzna) pozosta\u0142y poza granicami Polski. Ponadto strona sowiecka zobowi\u0105za\u0142a si\u0119 do zwrotu zagrabionych podczas zabor\u00f3w d\u00f3br kultury (w tym np. zbiory archiwalne i biblioteczne) i wyp\u0142acenia odszkodowania tytu\u0142em rekompensaty za wk\u0142ad ziem polskich w budowanie gospodarki rosyjskiej w okresie\u00a0rozbior\u00f3w\u00a0kwoty 30 mln rubli w z\u0142ocie wed\u0142ug cen z roku 1913. Traktat ryski regulowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c zagadnienie powrotu Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy na skutek przemieszcze\u0144 ludno\u015bci w trakcie I wojny \u015bwiatowej znale\u017ali si\u0119 na terenie Rosji. Z kolei w\u0142adze polskie wzi\u0119\u0142y na siebie obowi\u0105zek zaprzestania wsparcia udzielanego wszelkim organizacjom i formacjom antybolszewickim. Konsekwencj\u0105 tego by\u0142o internowanie sprzymierzonych oddzia\u0142\u00f3w rosyjskich, \u00a0ukrai\u0144skich i bia\u0142oruskich. Historycy uwa\u017caj\u0105 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce podpisanie traktatu ryskiego oznacza\u0142o ostateczn\u0105 rezygnacj\u0119 z plan\u00f3w federacyjnych Naczelnika Pa\u0144stwa J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego.\nNie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce zwyci\u0119stwo w wojnie polsko-bolszewickiej po\u0142o\u017cy\u0142o kres planom sowietyzacji Europy \u015arodkowej i Zachodniej. \u015awiadomo\u015b\u0107 tego by\u0142a do\u015b\u0107 powszechna w\u015br\u00f3d cz\u0119\u015bci wojskowych i cywilnych elit pa\u0144stw europejskich. Bitw\u0119 Warszawsk\u0105 por\u00f3wnywano z wiktori\u0105, kt\u00f3r\u0105 odni\u00f3s\u0142 nad Turkami Jan III Sobieski pod Wiedniem w 1683 roku.\nFotografie wg. kolejno\u015bci:\u00a0\nPiechota polska w tyralierze podczas Bitwy Warszawskiej. Autor anonimowy. \u0179r\u00f3d\u0142o - Wikimedia Commons [25.06.2020]; Centralne Archiwum Wojskowe, Warszawa.\nMisja aliancka w Polsce, Warszawa, sierpie\u0144 1920 r. Od lewej: Edgar Vincent D\u2019Abernon,\u00a0Jean Jules Jusserand,\u00a0Maxime Weygand,\u00a0Maurice Hankey, Warszawa, sierpie\u0144 1920 r.. Autor nieznany. \u0179r\u00f3d\u0142o \u2013 Wikimedia Commons [25.06.2020].\nMsza polowa odprawiana przez nuncjusza apostolskiego w Polsce Achillesa Rattiego, Modlin 1919 r. \u0179r\u00f3d\u0142o \u2013 Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn.: 1-W-1047-3.\nPolski plakat rekrutacyjny, lipiec 1920 r. \u0179r\u00f3d\u0142o \u2013 Wikimedia Commons [26.06.2020].\nPlakat wojskowy, 1920 r. \u0179r\u00f3d\u0142o \u2013 Polona.pl"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/05\/100-lecie-bitwy-warszawskiej\/#primaryimage","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/Kawaleria-Foto-NAC-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/Kawaleria-Foto-NAC-scaled.jpg","width":2560,"height":1744},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/05\/100-lecie-bitwy-warszawskiej\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"100-lecie Bitwy Warszawskiej"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#website","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/","name":"Instytut Polski w Dusseldorfie","description":"Instytuty Polskie","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#\/schema\/person\/6b4b76776c5d49a1eb862046e311998e","name":"kolinskia","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9bb79075402c1d25f1e9e4e8260c2d13?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9bb79075402c1d25f1e9e4e8260c2d13?s=96&d=mm&r=g","caption":"kolinskia"},"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/author\/kolinskia\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2710","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/users\/103"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2710"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2710\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2965,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2710\/revisions\/2965"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2790"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2710"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2710"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2710"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}