{"id":2775,"date":"2020-08-14T11:29:02","date_gmt":"2020-08-14T09:29:02","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/?p=2775"},"modified":"2020-09-22T16:51:39","modified_gmt":"2020-09-22T14:51:39","slug":"bitwa-warszawska-1920","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/14\/bitwa-warszawska-1920\/","title":{"rendered":"Bitwa Warszawska 1920"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Mateusz Morawiecki<\/strong><\/p>\n<p><strong>Jedna z najwa\u017cniejszych rocznic wsp\u00f3\u0142czesnej wolnej Europy<\/strong><\/p>\n<p><strong>Wojna polsko-bolszewicka to moment za\u0142o\u017cycielski wsp\u00f3\u0142czesnej Polski i punkt w\u0119z\u0142owy ca\u0142ej Europy, cho\u0107 mo\u017ce nieu\u015bwiadomiony. Rzeczywisty punkt starcia dw\u00f3ch odmiennych cywilizacji<br \/><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-size: inherit\">Istniej\u0105 w historii punkty w\u0119z\u0142owe, kt\u00f3re definiuj\u0105 dalszy bieg dziej\u00f3w. Dla Polski i Europy jednym z takich moment\u00f3w w XX wieku jest 15 sierpnia 1920 r. Odrodzona w 1918 roku Polska stoczy\u0142a wtedy decyduj\u0105c\u0105, zwyci\u0119sk\u0105 bitw\u0119 z wojskami bolszewickimi, kt\u00f3re mia\u0142y przenie\u015b\u0107 ogie\u0144 rewolucji komunistycznej na ca\u0142\u0105 Europ\u0119 Zachodni\u0105, wycie\u0144czon\u0105 stratami ludzkimi i materialnymi Wielkiej Wojny. Wed\u0142ug brytyjskiego dyplomaty Edgara D\u2019Abernona by\u0142a to osiemnasta najwa\u017cniejsza bitwa w historii \u015bwiata. Bitwa Warszawska zas\u0142uguje na to, by by\u0142a wymieniana na r\u00f3wni z desantem aliant\u00f3w w Normandii w 1944 r. jako decyduj\u0105cy moment w walce z totalitaryzmem w Europie. \u017belazna kurtyna, kt\u00f3r\u0105 podzielono Europ\u0119 w Ja\u0142cie, spowodowa\u0142a, \u017ce znaczenie tego konkretnego wydarzenia dla dziej\u00f3w Europy nie zapisa\u0142o si\u0119 w pami\u0119ci \u015bwiata w spos\u00f3b, na jaki zas\u0142uguje. Dotyczy to zar\u00f3wno kultury masowej, jak i podr\u0119cznik\u00f3w do historii. Pora wreszcie wype\u0142ni\u0107 te luki w pami\u0119ci europejskiej. \u015awi\u0119towanie rocznicy bitwy warszawskiej powinno mie\u0107 miejsce nie tylko w Warszawie, nie tylko w Polsce, ale i w ca\u0142ej Europie. Nad Wis\u0142\u0105 wygra\u0142a bowiem Polska, ale tamto zwyci\u0119stwo w ogromnej mierze dotyczy\u0142o wolno\u015bci narod\u00f3w Europy \u2013 wolno\u015bci od totalitarnego mroku komunizmu.<\/span><strong><br \/><\/strong><\/p>\n<p>W uj\u0119ciu historycznym rok 1920 zamyka pewien ci\u0105g wydarze\u0144 zapocz\u0105tkowany jeszcze pod koniec XVIII wieku rozbiorami Polski dokonanymi przez Prusy, Rosj\u0119 i Austri\u0119. Bitwa Warszawska to ukoronowanie jednego z najbardziej niezwyk\u0142ych epizod\u00f3w europejskiej i globalnej historii budowy nowoczesnego narodu. Narodu tworzonego bez pa\u0144stwa, na gruzach kl\u0119ski militarnej i politycznej (m.in. liczne polskie powstania, upadki kolejnych namiastek pa\u0144stwa) \u2013 w okresie, gdy Polska by\u0142a wymazana z europejskiej mapy, kt\u00f3ry rozci\u0105ga\u0142 si\u0119 od ko\u0144ca XVIII wieku a\u017c do zako\u0144czenia I wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n<p>Pierwszy polski fenomen, o kt\u00f3rym warto wspomnie\u0107, to w\u0142a\u015bnie skala transformacji polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa z feudalnego w jedno z najnowocze\u015bniejszych spo\u0142ecze\u0144stw obywatelskich Europy \u2013 w\u0142a\u015bciwie bez posiadania w\u0142asnych instytucji pa\u0144stwowych. Ogromna sie\u0107 spo\u0142ecznych instytucji kulturalnych, sportowych, takich jak cho\u0107by towarzystwo Sok\u00f3\u0142, kasy finansowe, towarzystwa naukowe, szkolne ko\u0142a samokszta\u0142ceniowe, mo\u017ce by\u0107 por\u00f3wnywana tylko z reformami Japonii epoki Meiji, dokonanymi przez siln\u0105 w\u0142adz\u0119 centraln\u0105. Ta wielka polska oddolna demokratyczna rewolucja drugiej po\u0142owy XIX wieku przebiega\u0142a wbrew okupuj\u0105cym Polsk\u0119 mocarstwom. Jest to dow\u00f3d na to, \u017ce Polacy potrafili wyci\u0105gn\u0105\u0107 wnioski z w\u0142asnych dziej\u00f3w i skonsolidowa\u0107 si\u0119 wok\u00f3\u0142 najbardziej nowoczesnych poj\u0119\u0107 \u2013 pozytywizmu, demokratycznych reform, upodmiotowienia kobiet i mas spo\u0142ecznych. Bez zwyci\u0119stwa na o\u015bwieceniowym froncie edukacji, nauki i my\u015bli spo\u0142ecznej nie by\u0142oby zwyci\u0119stwa na frontach walk militarnych.<\/p>\n<p>Ta niezwyk\u0142a historia pierwszej polskiej demokratycznej rewolucji jest szerzej w Europie nieznana. A jest ona przecie\u017c opowie\u015bci\u0105 na miar\u0119 takich pere\u0142 literatury, jak <em>O demokracji w Ameryce<\/em> Tocqueville\u2019a. Zaraz po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci w 1918 roku Polska wprowadzi\u0142a jedno z najnowocze\u015bniejszych ustawodawstw socjalnych i wyborczych \u015bwiata Zachodu. Poczucie wsp\u00f3lnoty odzyskanej wolno\u015bci zwyci\u0119\u017cy\u0142o uprzedzenia i pokus\u0119 dyskryminacji szerszych grup spo\u0142ecznych. Polska musia\u0142a zbudowa\u0107 jedno\u015b\u0107 i sp\u00f3jno\u015b\u0107 ca\u0142ego narodu. Praca umys\u0142owa wykonana pod koniec XIX wieku musia\u0142a znale\u017a\u0107 swoje nast\u0119pstwo w pracy pa\u0144stwowej wraz z odzyskaniem instytucji publicznych po 1918 roku.<\/p>\n<p>Fenomen Polski jest wi\u0119c opowie\u015bci\u0105 o demokratyzacji innej ni\u017c zachodnioeuropejska. To historia demokratyzacji przy r\u00f3wnoczesnym odzyskiwaniu niepodleg\u0142o\u015bci oraz podmiotowo\u015bci spo\u0142eczno-politycznej. To historia nowoczesno\u015bci budowanej wbrew imperializmowi, absolutyzmowi i despotyzmowi mocarstw, kt\u00f3re zdominowa\u0142y Europ\u0119 XIX wieku. To historia, kt\u00f3ra zwie\u0144czona jest niezwykle wymagaj\u0105cym egzaminem dojrza\u0142o\u015bci pa\u0144stwa \u2013 Polska ju\u017c w nieca\u0142e dwa lata po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci stan\u0119\u0142a w obliczu totalitarnego zagro\u017cenia ze strony bolszewik\u00f3w.<\/p>\n<p>Wojna z bolszewikami by\u0142a pokazem niezwyk\u0142ej jedno\u015bci politycznej narodu polskiego. W lipcu 1920 r. powo\u0142ano Rz\u0105d Obrony Narodowej z Wincentym Witosem, liderem ruchu ludowego, jako premierem oraz z Ignacym Daszy\u0144skim, jednym z przyw\u00f3dc\u00f3w polskiej lewicy, jako wicepremierem. R\u00f3\u017cnice polityczne ojc\u00f3w polskiej niepodleg\u0142o\u015bci z wszystkich oboz\u00f3w zesz\u0142y absolutnie na dalszy plan w obliczu obrony bytu pa\u0144stwowego \u015bwie\u017co odzyskanej ojczyzny. Polskie elity polityczne zda\u0142y egzamin z dojrza\u0142o\u015bci w najbardziej krytycznym momencie dla kraju. Polskie spo\u0142ecze\u0144stwo masowo z ogromnym zaanga\u017cowaniem Ko\u015bcio\u0142a katolickiego wspar\u0142o wysi\u0142ek wojenny. Bolszewickie wojska stan\u0119\u0142y do boju z narodem, kt\u00f3ry nie mia\u0142 zamiaru odda\u0107 swojej tak ci\u0119\u017cko wywalczonej niepodleg\u0142o\u015bci.<\/p>\n<p>Centralnym punktem wojny polsko-bolszewickiej by\u0142a w\u0142a\u015bnie Bitwa Warszawska, \u015bmia\u0142e kontruderzenie w posuwaj\u0105ce si\u0119 w g\u0142\u0105b Polski si\u0142y bolszewickie, kt\u00f3rego dokonali dow\u00f3dcy marsza\u0142ek Pi\u0142sudski, szef sztabu Tadeusz Rozwadowski oraz dow\u00f3dcy operacyjni, tacy jak genera\u0142 W\u0142adys\u0142aw Sikorski czy Edward \u015amig\u0142y-Rydz.<\/p>\n<p>Wybitny francuski historyk wojskowo\u015bci Hubert Camon uzna\u0142 manewr okr\u0105\u017caj\u0105cy, kt\u00f3ry da\u0142 Polakom zwyci\u0119stwo w Bitwie Warszawskiej, za \u00f3wczesn\u0105 emanacj\u0119 manewru napoleo\u0144skiego. Przy minimalnych stratach w\u0142asnych rozgromiono pot\u0119\u017cn\u0105 armi\u0119 bolszewick\u0105 krocz\u0105c\u0105 z ogromnym impetem ku zachodniej Europie. Mobilizacja wojenna polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa by\u0142a niezwyk\u0142a, przy uwzgl\u0119dnieniu, \u017ce Polska by\u0142a jednym z najbardziej zniszczonych kraj\u00f3w przez I wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105. Odzew Polak\u00f3w by\u0142 niezwyk\u0142y, czego dowodem jest zawrotne tempo powstania Armii Ochotniczej pod dow\u00f3dztwem gen. Hallera, kt\u00f3ra szybko przekroczy\u0142a stan 100 tys. \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n<p>Prasa nazwa\u0142a zwyci\u0119stwo Polak\u00f3w \u201eCudem nad Wis\u0142\u0105\u201d, nawi\u0105zuj\u0105c do \u201eCudu nad Marn\u0105\u201d z I wojny \u015bwiatowej, gdy wojska francusko-brytyjskie powstrzyma\u0142y armie niemieckie.<\/p>\n<p>Wojna polsko-bolszewicka to nie tylko starcia wielkich armii, spektakularny wysi\u0142ek ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa czy strategiczny geniusz dow\u00f3dc\u00f3w. To tak\u017ce zmagania wywiad\u00f3w, a wi\u0119c szyfr\u00f3w, rozum\u00f3w i intelekt\u00f3w. Wielkim bohaterem tajnego frontu Bitwy Warszawskiej jest Jan Kowalewski, oficer polskiego wywiadu wojskowego, kt\u00f3ry z\u0142ama\u0142 sowieckie szyfry. To jego praca pozwoli\u0142a uzyska\u0107 kluczowe informacje dla stworzenia polskiej strategii operacyjnej. To cichy bohater, kt\u00f3ry odegra\u0142 zasadnicz\u0105 rol\u0119 w zatrzymaniu sowieckiej agresji na Europ\u0119 w 1920 r. Co wi\u0119cej, w trakcie II wojny \u015bwiatowej by\u0142 wa\u017cn\u0105 postaci\u0105 operacji Tr\u00f3jn\u00f3g polskiego rz\u0105du na uchod\u017astwie w Londynie, kt\u00f3ra mia\u0142a przygotowa\u0107 inwazj\u0119 aliant\u00f3w na Ba\u0142kany poprzez zmian\u0119 sojuszy W\u0142och, Rumunii i W\u0119gier. Niestety, pod naciskiem Stalina Roosevelt porzuci\u0142 plan desantu na Ba\u0142kany, forsowany przez Winstona Churchilla. Gdyby historia potoczy\u0142a si\u0119 inaczej, Jan Kowalewski m\u00f3g\u0142by dwukrotnie uratowa\u0107 Europ\u0119 \u015arodkowo-Wschodni\u0105 od totalitarnego \u015bwiata sowieckiej dominacji.<\/p>\n<p>Rocznica stulecia Bitwy Warszawskiej to jedna z najwa\u017cniejszych rocznic wsp\u00f3\u0142czesnej wolnej Europy. Polacy uratowali Zach\u00f3d od do\u015bwiadczenia totalitarnego ludob\u00f3jstwa, opisanego przez wybitnych francuskich historyk\u00f3w w s\u0142ynnej <em>Czarnej ksi\u0119dze komunizmu<\/em>. Polskie do\u015bwiadczenie komunizmu z jego tragicznymi i d\u0142ugotrwa\u0142ymi konsekwencjami dla naszego kraju i polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa jest cz\u0119sto niezrozumiane. Dziedzictwo postkomunizmu jest realnym problemem, deformuj\u0105cym rzeczywisto\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105 i instytucjonaln\u0105 kraj\u00f3w, kt\u00f3re przesz\u0142y transformacj\u0119 demokratyczn\u0105. W\u0142adys\u0142aw Reymont, wielki polski pisarz i noblista, po Bitwie Warszawskiej napisa\u0142 <em>Bunt<\/em> \u2013 ksi\u0105\u017ck\u0119 przedstawiaj\u0105c\u0105 alegorycznie bunt zwierz\u0105t przeciw cz\u0142owiekowi \u2013 portretuj\u0105c przy tym mechanizmy totalitarne. Zrobi\u0142 to dwadzie\u015bcia lat przed George\u2019em Orwellem i jego s\u0142ynnym <em>Folwarkiem zwierz\u0119cym<\/em>. M\u00f3g\u0142 napisa\u0107 t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119, gdy\u017c Polacy do\u015bwiadczyli konfrontacji z komunizmem d\u0142ugo przed Zachodem. Bitwa Warszawska by\u0142a te\u017c zwie\u0144czeniem ponad pi\u0119\u0107dziesi\u0119cioletniej polskiej oddolnej demokratycznej rewolucji, jednej z najbardziej niezwyk\u0142ych i nieopisanych historii Europy drugiej po\u0142owy XIX i pocz\u0105tku XX w. To historia ogromnego patriotyzmu, religijnego oddania, wojskowego geniuszu i znaczenia szyfr\u00f3w.<\/p>\n<p>Wojna polsko-bolszewicka to moment za\u0142o\u017cycielski wsp\u00f3\u0142czesnej Polski i punkt w\u0119z\u0142owy ca\u0142ej Europy, cho\u0107 mo\u017ce nieu\u015bwiadomiony. Rzeczywisty punkt starcia dw\u00f3ch odmiennych cywilizacji. Nikt nie wiedzia\u0142 tego lepiej ni\u017c urodzony w 1920 r. Karol Wojty\u0142a, p\u00f3\u017aniejszy papie\u017c Jan Pawe\u0142 II: \u201eNosz\u0119 w sobie od urodzenia wielki d\u0142ug w stosunku do tych, kt\u00f3rzy w\u00f3wczas podj\u0119li walk\u0119 z naje\u017ad\u017ac\u0105 i zwyci\u0119\u017cyli, p\u0142ac\u0105c za to swoim \u017cyciem\u201d. Obowi\u0105zek sp\u0142aty tego d\u0142ugu ci\u0105\u017cy na nas wszystkich. 100 lat, kt\u00f3re mija od zwyci\u0119skiej Bitwy Warszawskiej, to doskona\u0142a okazja, by przypomnie\u0107 o tym sobie i ca\u0142ej Europie.<\/p>\n<p><em>Tekst ukazuje si\u0119 r\u00f3wnolegle w polskim miesi\u0119czniku \u201eWszystko Co Najwa\u017cniejsze\u201d w projekcie realizowanym wsp\u00f3lnie z Instytutem Pami\u0119ci Narodowej.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mateusz Morawiecki Jedna z najwa\u017cniejszych rocznic wsp\u00f3\u0142czesnej wolnej Europy Wojna polsko-bolszewicka to moment za\u0142o\u017cycielski wsp\u00f3\u0142czesnej Polski i punkt w\u0119z\u0142owy ca\u0142ej Europy, cho\u0107 mo\u017ce nieu\u015bwiadomiony. Rzeczywisty punkt starcia dw\u00f3ch odmiennych cywilizacji Istniej\u0105 w historii punkty w\u0119z\u0142owe, kt\u00f3re definiuj\u0105 dalszy bieg dziej\u00f3w. Dla Polski i Europy jednym z takich moment\u00f3w w XX wieku jest 15 sierpnia 1920 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":103,"featured_media":2765,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[185],"tags":[],"class_list":["post-2775","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosc"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Bitwa Warszawska 1920 - Instytut Polski w Dusseldorfie<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/14\/bitwa-warszawska-1920\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Bitwa Warszawska 1920 - Instytut Polski w Dusseldorfie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mateusz Morawiecki Jedna z najwa\u017cniejszych rocznic wsp\u00f3\u0142czesnej wolnej Europy Wojna polsko-bolszewicka to moment za\u0142o\u017cycielski wsp\u00f3\u0142czesnej Polski i punkt w\u0119z\u0142owy ca\u0142ej Europy, cho\u0107 mo\u017ce nieu\u015bwiadomiony. Rzeczywisty punkt starcia dw\u00f3ch odmiennych cywilizacji Istniej\u0105 w historii punkty w\u0119z\u0142owe, kt\u00f3re definiuj\u0105 dalszy bieg dziej\u00f3w. Dla Polski i Europy jednym z takich moment\u00f3w w XX wieku jest 15 sierpnia 1920 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/14\/bitwa-warszawska-1920\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Instytut Polski w Dusseldorfie\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-08-14T09:29:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-09-22T14:51:39+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/12.-Marsza\u0142ek-J\u00f3zef-Pi\u0142sudski-gen.-Tadeusz-Rozwadowski-gen.-Kazimierz-Sosnkowski-Warszawa-1923.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"922\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"628\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"kolinskia\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"kolinskia\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"event\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/14\/bitwa-warszawska-1920\/\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/14\/bitwa-warszawska-1920\/\",\"name\":\"Bitwa Warszawska 1920\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/14\/bitwa-warszawska-1920\/#primaryimage\"},\"image\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/12.-Marsza\u0142ek-J\u00f3zef-Pi\u0142sudski-gen.-Tadeusz-Rozwadowski-gen.-Kazimierz-Sosnkowski-Warszawa-1923.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/12.-Marsza\u0142ek-J\u00f3zef-Pi\u0142sudski-gen.-Tadeusz-Rozwadowski-gen.-Kazimierz-Sosnkowski-Warszawa-1923-300x204.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/12.-Marsza\u0142ek-J\u00f3zef-Pi\u0142sudski-gen.-Tadeusz-Rozwadowski-gen.-Kazimierz-Sosnkowski-Warszawa-1923.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/12.-Marsza\u0142ek-J\u00f3zef-Pi\u0142sudski-gen.-Tadeusz-Rozwadowski-gen.-Kazimierz-Sosnkowski-Warszawa-1923.jpg\"],\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/12.-Marsza\u0142ek-J\u00f3zef-Pi\u0142sudski-gen.-Tadeusz-Rozwadowski-gen.-Kazimierz-Sosnkowski-Warszawa-1923.jpg\",\"datePublished\":\"2020-08-14T09:29:02+02:00\",\"dateModified\":\"2020-09-22T14:51:39+02:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#\/schema\/person\/6b4b76776c5d49a1eb862046e311998e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/14\/bitwa-warszawska-1920\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/14\/bitwa-warszawska-1920\/\"]}],\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"startDate\":\"2020-08-13\",\"endDate\":\"2020-08-25\",\"eventStatus\":\"EventScheduled\",\"eventAttendanceMode\":\"OnlineEventAttendanceMode\",\"location\":{\"@type\":\"VirtualLocation\",\"url\":\"\"},\"description\":\"Mateusz Morawiecki\\nJedna z najwa\u017cniejszych rocznic wsp\u00f3\u0142czesnej wolnej Europy\\nWojna polsko-bolszewicka to moment za\u0142o\u017cycielski wsp\u00f3\u0142czesnej Polski i punkt w\u0119z\u0142owy ca\u0142ej Europy, cho\u0107 mo\u017ce nieu\u015bwiadomiony. Rzeczywisty punkt starcia dw\u00f3ch odmiennych cywilizacji\\nIstniej\u0105 w historii punkty w\u0119z\u0142owe, kt\u00f3re definiuj\u0105 dalszy bieg dziej\u00f3w. Dla Polski i Europy jednym z takich moment\u00f3w w XX wieku jest 15 sierpnia 1920 r. Odrodzona w 1918 roku Polska stoczy\u0142a wtedy decyduj\u0105c\u0105, zwyci\u0119sk\u0105 bitw\u0119 z wojskami bolszewickimi, kt\u00f3re mia\u0142y przenie\u015b\u0107 ogie\u0144 rewolucji komunistycznej na ca\u0142\u0105 Europ\u0119 Zachodni\u0105, wycie\u0144czon\u0105 stratami ludzkimi i materialnymi Wielkiej Wojny. Wed\u0142ug brytyjskiego dyplomaty Edgara D\u2019Abernona by\u0142a to osiemnasta najwa\u017cniejsza bitwa w historii \u015bwiata. Bitwa Warszawska zas\u0142uguje na to, by by\u0142a wymieniana na r\u00f3wni z desantem aliant\u00f3w w Normandii w 1944 r. jako decyduj\u0105cy moment w walce z totalitaryzmem w Europie. \u017belazna kurtyna, kt\u00f3r\u0105 podzielono Europ\u0119 w Ja\u0142cie, spowodowa\u0142a, \u017ce znaczenie tego konkretnego wydarzenia dla dziej\u00f3w Europy nie zapisa\u0142o si\u0119 w pami\u0119ci \u015bwiata w spos\u00f3b, na jaki zas\u0142uguje. Dotyczy to zar\u00f3wno kultury masowej, jak i podr\u0119cznik\u00f3w do historii. Pora wreszcie wype\u0142ni\u0107 te luki w pami\u0119ci europejskiej. \u015awi\u0119towanie rocznicy bitwy warszawskiej powinno mie\u0107 miejsce nie tylko w Warszawie, nie tylko w Polsce, ale i w ca\u0142ej Europie. Nad Wis\u0142\u0105 wygra\u0142a bowiem Polska, ale tamto zwyci\u0119stwo w ogromnej mierze dotyczy\u0142o wolno\u015bci narod\u00f3w Europy \u2013 wolno\u015bci od totalitarnego mroku komunizmu.\\nW uj\u0119ciu historycznym rok 1920 zamyka pewien ci\u0105g wydarze\u0144 zapocz\u0105tkowany jeszcze pod koniec XVIII wieku rozbiorami Polski dokonanymi przez Prusy, Rosj\u0119 i Austri\u0119. Bitwa Warszawska to ukoronowanie jednego z najbardziej niezwyk\u0142ych epizod\u00f3w europejskiej i globalnej historii budowy nowoczesnego narodu. Narodu tworzonego bez pa\u0144stwa, na gruzach kl\u0119ski militarnej i politycznej (m.in. liczne polskie powstania, upadki kolejnych namiastek pa\u0144stwa) \u2013 w okresie, gdy Polska by\u0142a wymazana z europejskiej mapy, kt\u00f3ry rozci\u0105ga\u0142 si\u0119 od ko\u0144ca XVIII wieku a\u017c do zako\u0144czenia I wojny \u015bwiatowej.\\nPierwszy polski fenomen, o kt\u00f3rym warto wspomnie\u0107, to w\u0142a\u015bnie skala transformacji polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa z feudalnego w jedno z najnowocze\u015bniejszych spo\u0142ecze\u0144stw obywatelskich Europy \u2013 w\u0142a\u015bciwie bez posiadania w\u0142asnych instytucji pa\u0144stwowych. Ogromna sie\u0107 spo\u0142ecznych instytucji kulturalnych, sportowych, takich jak cho\u0107by towarzystwo Sok\u00f3\u0142, kasy finansowe, towarzystwa naukowe, szkolne ko\u0142a samokszta\u0142ceniowe, mo\u017ce by\u0107 por\u00f3wnywana tylko z reformami Japonii epoki Meiji, dokonanymi przez siln\u0105 w\u0142adz\u0119 centraln\u0105. Ta wielka polska oddolna demokratyczna rewolucja drugiej po\u0142owy XIX wieku przebiega\u0142a wbrew okupuj\u0105cym Polsk\u0119 mocarstwom. Jest to dow\u00f3d na to, \u017ce Polacy potrafili wyci\u0105gn\u0105\u0107 wnioski z w\u0142asnych dziej\u00f3w i skonsolidowa\u0107 si\u0119 wok\u00f3\u0142 najbardziej nowoczesnych poj\u0119\u0107 \u2013 pozytywizmu, demokratycznych reform, upodmiotowienia kobiet i mas spo\u0142ecznych. Bez zwyci\u0119stwa na o\u015bwieceniowym froncie edukacji, nauki i my\u015bli spo\u0142ecznej nie by\u0142oby zwyci\u0119stwa na frontach walk militarnych.\\nTa niezwyk\u0142a historia pierwszej polskiej demokratycznej rewolucji jest szerzej w Europie nieznana. A jest ona przecie\u017c opowie\u015bci\u0105 na miar\u0119 takich pere\u0142 literatury, jak O demokracji w Ameryce Tocqueville\u2019a. Zaraz po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci w 1918 roku Polska wprowadzi\u0142a jedno z najnowocze\u015bniejszych ustawodawstw socjalnych i wyborczych \u015bwiata Zachodu. Poczucie wsp\u00f3lnoty odzyskanej wolno\u015bci zwyci\u0119\u017cy\u0142o uprzedzenia i pokus\u0119 dyskryminacji szerszych grup spo\u0142ecznych. Polska musia\u0142a zbudowa\u0107 jedno\u015b\u0107 i sp\u00f3jno\u015b\u0107 ca\u0142ego narodu. Praca umys\u0142owa wykonana pod koniec XIX wieku musia\u0142a znale\u017a\u0107 swoje nast\u0119pstwo w pracy pa\u0144stwowej wraz z odzyskaniem instytucji publicznych po 1918 roku.\\nFenomen Polski jest wi\u0119c opowie\u015bci\u0105 o demokratyzacji innej ni\u017c zachodnioeuropejska. To historia demokratyzacji przy r\u00f3wnoczesnym odzyskiwaniu niepodleg\u0142o\u015bci oraz podmiotowo\u015bci spo\u0142eczno-politycznej. To historia nowoczesno\u015bci budowanej wbrew imperializmowi, absolutyzmowi i despotyzmowi mocarstw, kt\u00f3re zdominowa\u0142y Europ\u0119 XIX wieku. To historia, kt\u00f3ra zwie\u0144czona jest niezwykle wymagaj\u0105cym egzaminem dojrza\u0142o\u015bci pa\u0144stwa \u2013 Polska ju\u017c w nieca\u0142e dwa lata po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci stan\u0119\u0142a w obliczu totalitarnego zagro\u017cenia ze strony bolszewik\u00f3w.\\nWojna z bolszewikami by\u0142a pokazem niezwyk\u0142ej jedno\u015bci politycznej narodu polskiego. W lipcu 1920 r. powo\u0142ano Rz\u0105d Obrony Narodowej z Wincentym Witosem, liderem ruchu ludowego, jako premierem oraz z Ignacym Daszy\u0144skim, jednym z przyw\u00f3dc\u00f3w polskiej lewicy, jako wicepremierem. R\u00f3\u017cnice polityczne ojc\u00f3w polskiej niepodleg\u0142o\u015bci z wszystkich oboz\u00f3w zesz\u0142y absolutnie na dalszy plan w obliczu obrony bytu pa\u0144stwowego \u015bwie\u017co odzyskanej ojczyzny. Polskie elity polityczne zda\u0142y egzamin z dojrza\u0142o\u015bci w najbardziej krytycznym momencie dla kraju. Polskie spo\u0142ecze\u0144stwo masowo z ogromnym zaanga\u017cowaniem Ko\u015bcio\u0142a katolickiego wspar\u0142o wysi\u0142ek wojenny. Bolszewickie wojska stan\u0119\u0142y do boju z narodem, kt\u00f3ry nie mia\u0142 zamiaru odda\u0107 swojej tak ci\u0119\u017cko wywalczonej niepodleg\u0142o\u015bci.\\nCentralnym punktem wojny polsko-bolszewickiej by\u0142a w\u0142a\u015bnie Bitwa Warszawska, \u015bmia\u0142e kontruderzenie w posuwaj\u0105ce si\u0119 w g\u0142\u0105b Polski si\u0142y bolszewickie, kt\u00f3rego dokonali dow\u00f3dcy marsza\u0142ek Pi\u0142sudski, szef sztabu Tadeusz Rozwadowski oraz dow\u00f3dcy operacyjni, tacy jak genera\u0142 W\u0142adys\u0142aw Sikorski czy Edward \u015amig\u0142y-Rydz.\\nWybitny francuski historyk wojskowo\u015bci Hubert Camon uzna\u0142 manewr okr\u0105\u017caj\u0105cy, kt\u00f3ry da\u0142 Polakom zwyci\u0119stwo w Bitwie Warszawskiej, za \u00f3wczesn\u0105 emanacj\u0119 manewru napoleo\u0144skiego. Przy minimalnych stratach w\u0142asnych rozgromiono pot\u0119\u017cn\u0105 armi\u0119 bolszewick\u0105 krocz\u0105c\u0105 z ogromnym impetem ku zachodniej Europie. Mobilizacja wojenna polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa by\u0142a niezwyk\u0142a, przy uwzgl\u0119dnieniu, \u017ce Polska by\u0142a jednym z najbardziej zniszczonych kraj\u00f3w przez I wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105. Odzew Polak\u00f3w by\u0142 niezwyk\u0142y, czego dowodem jest zawrotne tempo powstania Armii Ochotniczej pod dow\u00f3dztwem gen. Hallera, kt\u00f3ra szybko przekroczy\u0142a stan 100 tys. \u017co\u0142nierzy.\\nPrasa nazwa\u0142a zwyci\u0119stwo Polak\u00f3w \u201eCudem nad Wis\u0142\u0105\u201d, nawi\u0105zuj\u0105c do \u201eCudu nad Marn\u0105\u201d z I wojny \u015bwiatowej, gdy wojska francusko-brytyjskie powstrzyma\u0142y armie niemieckie.\\nWojna polsko-bolszewicka to nie tylko starcia wielkich armii, spektakularny wysi\u0142ek ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa czy strategiczny geniusz dow\u00f3dc\u00f3w. To tak\u017ce zmagania wywiad\u00f3w, a wi\u0119c szyfr\u00f3w, rozum\u00f3w i intelekt\u00f3w. Wielkim bohaterem tajnego frontu Bitwy Warszawskiej jest Jan Kowalewski, oficer polskiego wywiadu wojskowego, kt\u00f3ry z\u0142ama\u0142 sowieckie szyfry. To jego praca pozwoli\u0142a uzyska\u0107 kluczowe informacje dla stworzenia polskiej strategii operacyjnej. To cichy bohater, kt\u00f3ry odegra\u0142 zasadnicz\u0105 rol\u0119 w zatrzymaniu sowieckiej agresji na Europ\u0119 w 1920 r. Co wi\u0119cej, w trakcie II wojny \u015bwiatowej by\u0142 wa\u017cn\u0105 postaci\u0105 operacji Tr\u00f3jn\u00f3g polskiego rz\u0105du na uchod\u017astwie w Londynie, kt\u00f3ra mia\u0142a przygotowa\u0107 inwazj\u0119 aliant\u00f3w na Ba\u0142kany poprzez zmian\u0119 sojuszy W\u0142och, Rumunii i W\u0119gier. Niestety, pod naciskiem Stalina Roosevelt porzuci\u0142 plan desantu na Ba\u0142kany, forsowany przez Winstona Churchilla. Gdyby historia potoczy\u0142a si\u0119 inaczej, Jan Kowalewski m\u00f3g\u0142by dwukrotnie uratowa\u0107 Europ\u0119 \u015arodkowo-Wschodni\u0105 od totalitarnego \u015bwiata sowieckiej dominacji.\\nRocznica stulecia Bitwy Warszawskiej to jedna z najwa\u017cniejszych rocznic wsp\u00f3\u0142czesnej wolnej Europy. Polacy uratowali Zach\u00f3d od do\u015bwiadczenia totalitarnego ludob\u00f3jstwa, opisanego przez wybitnych francuskich historyk\u00f3w w s\u0142ynnej Czarnej ksi\u0119dze komunizmu. Polskie do\u015bwiadczenie komunizmu z jego tragicznymi i d\u0142ugotrwa\u0142ymi konsekwencjami dla naszego kraju i polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa jest cz\u0119sto niezrozumiane. Dziedzictwo postkomunizmu jest realnym problemem, deformuj\u0105cym rzeczywisto\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105 i instytucjonaln\u0105 kraj\u00f3w, kt\u00f3re przesz\u0142y transformacj\u0119 demokratyczn\u0105. W\u0142adys\u0142aw Reymont, wielki polski pisarz i noblista, po Bitwie Warszawskiej napisa\u0142 Bunt \u2013 ksi\u0105\u017ck\u0119 przedstawiaj\u0105c\u0105 alegorycznie bunt zwierz\u0105t przeciw cz\u0142owiekowi \u2013 portretuj\u0105c przy tym mechanizmy totalitarne. Zrobi\u0142 to dwadzie\u015bcia lat przed George\u2019em Orwellem i jego s\u0142ynnym Folwarkiem zwierz\u0119cym. M\u00f3g\u0142 napisa\u0107 t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119, gdy\u017c Polacy do\u015bwiadczyli konfrontacji z komunizmem d\u0142ugo przed Zachodem. Bitwa Warszawska by\u0142a te\u017c zwie\u0144czeniem ponad pi\u0119\u0107dziesi\u0119cioletniej polskiej oddolnej demokratycznej rewolucji, jednej z najbardziej niezwyk\u0142ych i nieopisanych historii Europy drugiej po\u0142owy XIX i pocz\u0105tku XX w. To historia ogromnego patriotyzmu, religijnego oddania, wojskowego geniuszu i znaczenia szyfr\u00f3w.\\nWojna polsko-bolszewicka to moment za\u0142o\u017cycielski wsp\u00f3\u0142czesnej Polski i punkt w\u0119z\u0142owy ca\u0142ej Europy, cho\u0107 mo\u017ce nieu\u015bwiadomiony. Rzeczywisty punkt starcia dw\u00f3ch odmiennych cywilizacji. Nikt nie wiedzia\u0142 tego lepiej ni\u017c urodzony w 1920 r. Karol Wojty\u0142a, p\u00f3\u017aniejszy papie\u017c Jan Pawe\u0142 II: \u201eNosz\u0119 w sobie od urodzenia wielki d\u0142ug w stosunku do tych, kt\u00f3rzy w\u00f3wczas podj\u0119li walk\u0119 z naje\u017ad\u017ac\u0105 i zwyci\u0119\u017cyli, p\u0142ac\u0105c za to swoim \u017cyciem\u201d. Obowi\u0105zek sp\u0142aty tego d\u0142ugu ci\u0105\u017cy na nas wszystkich. 100 lat, kt\u00f3re mija od zwyci\u0119skiej Bitwy Warszawskiej, to doskona\u0142a okazja, by przypomnie\u0107 o tym sobie i ca\u0142ej Europie.\\nTekst ukazuje si\u0119 r\u00f3wnolegle w polskim miesi\u0119czniku \u201eWszystko Co Najwa\u017cniejsze\u201d w projekcie realizowanym wsp\u00f3lnie z Instytutem Pami\u0119ci Narodowej.\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/14\/bitwa-warszawska-1920\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/12.-Marsza\u0142ek-J\u00f3zef-Pi\u0142sudski-gen.-Tadeusz-Rozwadowski-gen.-Kazimierz-Sosnkowski-Warszawa-1923.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/12.-Marsza\u0142ek-J\u00f3zef-Pi\u0142sudski-gen.-Tadeusz-Rozwadowski-gen.-Kazimierz-Sosnkowski-Warszawa-1923.jpg\",\"width\":922,\"height\":628},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/14\/bitwa-warszawska-1920\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Bitwa Warszawska 1920\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#website\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/\",\"name\":\"Instytut Polski w Dusseldorfie\",\"description\":\"Instytuty Polskie\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#\/schema\/person\/6b4b76776c5d49a1eb862046e311998e\",\"name\":\"kolinskia\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9bb79075402c1d25f1e9e4e8260c2d13?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9bb79075402c1d25f1e9e4e8260c2d13?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"kolinskia\"},\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/author\/kolinskia\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Bitwa Warszawska 1920 - Instytut Polski w Dusseldorfie","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/14\/bitwa-warszawska-1920\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Bitwa Warszawska 1920 - Instytut Polski w Dusseldorfie","og_description":"Mateusz Morawiecki Jedna z najwa\u017cniejszych rocznic wsp\u00f3\u0142czesnej wolnej Europy Wojna polsko-bolszewicka to moment za\u0142o\u017cycielski wsp\u00f3\u0142czesnej Polski i punkt w\u0119z\u0142owy ca\u0142ej Europy, cho\u0107 mo\u017ce nieu\u015bwiadomiony. Rzeczywisty punkt starcia dw\u00f3ch odmiennych cywilizacji Istniej\u0105 w historii punkty w\u0119z\u0142owe, kt\u00f3re definiuj\u0105 dalszy bieg dziej\u00f3w. Dla Polski i Europy jednym z takich moment\u00f3w w XX wieku jest 15 sierpnia 1920 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/14\/bitwa-warszawska-1920\/","og_site_name":"Instytut Polski w Dusseldorfie","article_published_time":"2020-08-14T09:29:02+00:00","article_modified_time":"2020-09-22T14:51:39+00:00","og_image":[{"width":922,"height":628,"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/12.-Marsza\u0142ek-J\u00f3zef-Pi\u0142sudski-gen.-Tadeusz-Rozwadowski-gen.-Kazimierz-Sosnkowski-Warszawa-1923.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"kolinskia","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"kolinskia","Szacowany czas czytania":"7 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"event","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/14\/bitwa-warszawska-1920\/","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/14\/bitwa-warszawska-1920\/","name":"Bitwa Warszawska 1920","isPartOf":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/14\/bitwa-warszawska-1920\/#primaryimage"},"image":["https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/12.-Marsza\u0142ek-J\u00f3zef-Pi\u0142sudski-gen.-Tadeusz-Rozwadowski-gen.-Kazimierz-Sosnkowski-Warszawa-1923.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/12.-Marsza\u0142ek-J\u00f3zef-Pi\u0142sudski-gen.-Tadeusz-Rozwadowski-gen.-Kazimierz-Sosnkowski-Warszawa-1923-300x204.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/12.-Marsza\u0142ek-J\u00f3zef-Pi\u0142sudski-gen.-Tadeusz-Rozwadowski-gen.-Kazimierz-Sosnkowski-Warszawa-1923.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/12.-Marsza\u0142ek-J\u00f3zef-Pi\u0142sudski-gen.-Tadeusz-Rozwadowski-gen.-Kazimierz-Sosnkowski-Warszawa-1923.jpg"],"thumbnailUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/12.-Marsza\u0142ek-J\u00f3zef-Pi\u0142sudski-gen.-Tadeusz-Rozwadowski-gen.-Kazimierz-Sosnkowski-Warszawa-1923.jpg","datePublished":"2020-08-14T09:29:02+02:00","dateModified":"2020-09-22T14:51:39+02:00","author":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#\/schema\/person\/6b4b76776c5d49a1eb862046e311998e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/14\/bitwa-warszawska-1920\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/14\/bitwa-warszawska-1920\/"]}],"@context":"https:\/\/schema.org","startDate":"2020-08-13","endDate":"2020-08-25","eventStatus":"EventScheduled","eventAttendanceMode":"OnlineEventAttendanceMode","location":{"@type":"VirtualLocation","url":""},"description":"Mateusz Morawiecki\nJedna z najwa\u017cniejszych rocznic wsp\u00f3\u0142czesnej wolnej Europy\nWojna polsko-bolszewicka to moment za\u0142o\u017cycielski wsp\u00f3\u0142czesnej Polski i punkt w\u0119z\u0142owy ca\u0142ej Europy, cho\u0107 mo\u017ce nieu\u015bwiadomiony. Rzeczywisty punkt starcia dw\u00f3ch odmiennych cywilizacji\nIstniej\u0105 w historii punkty w\u0119z\u0142owe, kt\u00f3re definiuj\u0105 dalszy bieg dziej\u00f3w. Dla Polski i Europy jednym z takich moment\u00f3w w XX wieku jest 15 sierpnia 1920 r. Odrodzona w 1918 roku Polska stoczy\u0142a wtedy decyduj\u0105c\u0105, zwyci\u0119sk\u0105 bitw\u0119 z wojskami bolszewickimi, kt\u00f3re mia\u0142y przenie\u015b\u0107 ogie\u0144 rewolucji komunistycznej na ca\u0142\u0105 Europ\u0119 Zachodni\u0105, wycie\u0144czon\u0105 stratami ludzkimi i materialnymi Wielkiej Wojny. Wed\u0142ug brytyjskiego dyplomaty Edgara D\u2019Abernona by\u0142a to osiemnasta najwa\u017cniejsza bitwa w historii \u015bwiata. Bitwa Warszawska zas\u0142uguje na to, by by\u0142a wymieniana na r\u00f3wni z desantem aliant\u00f3w w Normandii w 1944 r. jako decyduj\u0105cy moment w walce z totalitaryzmem w Europie. \u017belazna kurtyna, kt\u00f3r\u0105 podzielono Europ\u0119 w Ja\u0142cie, spowodowa\u0142a, \u017ce znaczenie tego konkretnego wydarzenia dla dziej\u00f3w Europy nie zapisa\u0142o si\u0119 w pami\u0119ci \u015bwiata w spos\u00f3b, na jaki zas\u0142uguje. Dotyczy to zar\u00f3wno kultury masowej, jak i podr\u0119cznik\u00f3w do historii. Pora wreszcie wype\u0142ni\u0107 te luki w pami\u0119ci europejskiej. \u015awi\u0119towanie rocznicy bitwy warszawskiej powinno mie\u0107 miejsce nie tylko w Warszawie, nie tylko w Polsce, ale i w ca\u0142ej Europie. Nad Wis\u0142\u0105 wygra\u0142a bowiem Polska, ale tamto zwyci\u0119stwo w ogromnej mierze dotyczy\u0142o wolno\u015bci narod\u00f3w Europy \u2013 wolno\u015bci od totalitarnego mroku komunizmu.\nW uj\u0119ciu historycznym rok 1920 zamyka pewien ci\u0105g wydarze\u0144 zapocz\u0105tkowany jeszcze pod koniec XVIII wieku rozbiorami Polski dokonanymi przez Prusy, Rosj\u0119 i Austri\u0119. Bitwa Warszawska to ukoronowanie jednego z najbardziej niezwyk\u0142ych epizod\u00f3w europejskiej i globalnej historii budowy nowoczesnego narodu. Narodu tworzonego bez pa\u0144stwa, na gruzach kl\u0119ski militarnej i politycznej (m.in. liczne polskie powstania, upadki kolejnych namiastek pa\u0144stwa) \u2013 w okresie, gdy Polska by\u0142a wymazana z europejskiej mapy, kt\u00f3ry rozci\u0105ga\u0142 si\u0119 od ko\u0144ca XVIII wieku a\u017c do zako\u0144czenia I wojny \u015bwiatowej.\nPierwszy polski fenomen, o kt\u00f3rym warto wspomnie\u0107, to w\u0142a\u015bnie skala transformacji polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa z feudalnego w jedno z najnowocze\u015bniejszych spo\u0142ecze\u0144stw obywatelskich Europy \u2013 w\u0142a\u015bciwie bez posiadania w\u0142asnych instytucji pa\u0144stwowych. Ogromna sie\u0107 spo\u0142ecznych instytucji kulturalnych, sportowych, takich jak cho\u0107by towarzystwo Sok\u00f3\u0142, kasy finansowe, towarzystwa naukowe, szkolne ko\u0142a samokszta\u0142ceniowe, mo\u017ce by\u0107 por\u00f3wnywana tylko z reformami Japonii epoki Meiji, dokonanymi przez siln\u0105 w\u0142adz\u0119 centraln\u0105. Ta wielka polska oddolna demokratyczna rewolucja drugiej po\u0142owy XIX wieku przebiega\u0142a wbrew okupuj\u0105cym Polsk\u0119 mocarstwom. Jest to dow\u00f3d na to, \u017ce Polacy potrafili wyci\u0105gn\u0105\u0107 wnioski z w\u0142asnych dziej\u00f3w i skonsolidowa\u0107 si\u0119 wok\u00f3\u0142 najbardziej nowoczesnych poj\u0119\u0107 \u2013 pozytywizmu, demokratycznych reform, upodmiotowienia kobiet i mas spo\u0142ecznych. Bez zwyci\u0119stwa na o\u015bwieceniowym froncie edukacji, nauki i my\u015bli spo\u0142ecznej nie by\u0142oby zwyci\u0119stwa na frontach walk militarnych.\nTa niezwyk\u0142a historia pierwszej polskiej demokratycznej rewolucji jest szerzej w Europie nieznana. A jest ona przecie\u017c opowie\u015bci\u0105 na miar\u0119 takich pere\u0142 literatury, jak O demokracji w Ameryce Tocqueville\u2019a. Zaraz po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci w 1918 roku Polska wprowadzi\u0142a jedno z najnowocze\u015bniejszych ustawodawstw socjalnych i wyborczych \u015bwiata Zachodu. Poczucie wsp\u00f3lnoty odzyskanej wolno\u015bci zwyci\u0119\u017cy\u0142o uprzedzenia i pokus\u0119 dyskryminacji szerszych grup spo\u0142ecznych. Polska musia\u0142a zbudowa\u0107 jedno\u015b\u0107 i sp\u00f3jno\u015b\u0107 ca\u0142ego narodu. Praca umys\u0142owa wykonana pod koniec XIX wieku musia\u0142a znale\u017a\u0107 swoje nast\u0119pstwo w pracy pa\u0144stwowej wraz z odzyskaniem instytucji publicznych po 1918 roku.\nFenomen Polski jest wi\u0119c opowie\u015bci\u0105 o demokratyzacji innej ni\u017c zachodnioeuropejska. To historia demokratyzacji przy r\u00f3wnoczesnym odzyskiwaniu niepodleg\u0142o\u015bci oraz podmiotowo\u015bci spo\u0142eczno-politycznej. To historia nowoczesno\u015bci budowanej wbrew imperializmowi, absolutyzmowi i despotyzmowi mocarstw, kt\u00f3re zdominowa\u0142y Europ\u0119 XIX wieku. To historia, kt\u00f3ra zwie\u0144czona jest niezwykle wymagaj\u0105cym egzaminem dojrza\u0142o\u015bci pa\u0144stwa \u2013 Polska ju\u017c w nieca\u0142e dwa lata po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci stan\u0119\u0142a w obliczu totalitarnego zagro\u017cenia ze strony bolszewik\u00f3w.\nWojna z bolszewikami by\u0142a pokazem niezwyk\u0142ej jedno\u015bci politycznej narodu polskiego. W lipcu 1920 r. powo\u0142ano Rz\u0105d Obrony Narodowej z Wincentym Witosem, liderem ruchu ludowego, jako premierem oraz z Ignacym Daszy\u0144skim, jednym z przyw\u00f3dc\u00f3w polskiej lewicy, jako wicepremierem. R\u00f3\u017cnice polityczne ojc\u00f3w polskiej niepodleg\u0142o\u015bci z wszystkich oboz\u00f3w zesz\u0142y absolutnie na dalszy plan w obliczu obrony bytu pa\u0144stwowego \u015bwie\u017co odzyskanej ojczyzny. Polskie elity polityczne zda\u0142y egzamin z dojrza\u0142o\u015bci w najbardziej krytycznym momencie dla kraju. Polskie spo\u0142ecze\u0144stwo masowo z ogromnym zaanga\u017cowaniem Ko\u015bcio\u0142a katolickiego wspar\u0142o wysi\u0142ek wojenny. Bolszewickie wojska stan\u0119\u0142y do boju z narodem, kt\u00f3ry nie mia\u0142 zamiaru odda\u0107 swojej tak ci\u0119\u017cko wywalczonej niepodleg\u0142o\u015bci.\nCentralnym punktem wojny polsko-bolszewickiej by\u0142a w\u0142a\u015bnie Bitwa Warszawska, \u015bmia\u0142e kontruderzenie w posuwaj\u0105ce si\u0119 w g\u0142\u0105b Polski si\u0142y bolszewickie, kt\u00f3rego dokonali dow\u00f3dcy marsza\u0142ek Pi\u0142sudski, szef sztabu Tadeusz Rozwadowski oraz dow\u00f3dcy operacyjni, tacy jak genera\u0142 W\u0142adys\u0142aw Sikorski czy Edward \u015amig\u0142y-Rydz.\nWybitny francuski historyk wojskowo\u015bci Hubert Camon uzna\u0142 manewr okr\u0105\u017caj\u0105cy, kt\u00f3ry da\u0142 Polakom zwyci\u0119stwo w Bitwie Warszawskiej, za \u00f3wczesn\u0105 emanacj\u0119 manewru napoleo\u0144skiego. Przy minimalnych stratach w\u0142asnych rozgromiono pot\u0119\u017cn\u0105 armi\u0119 bolszewick\u0105 krocz\u0105c\u0105 z ogromnym impetem ku zachodniej Europie. Mobilizacja wojenna polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa by\u0142a niezwyk\u0142a, przy uwzgl\u0119dnieniu, \u017ce Polska by\u0142a jednym z najbardziej zniszczonych kraj\u00f3w przez I wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105. Odzew Polak\u00f3w by\u0142 niezwyk\u0142y, czego dowodem jest zawrotne tempo powstania Armii Ochotniczej pod dow\u00f3dztwem gen. Hallera, kt\u00f3ra szybko przekroczy\u0142a stan 100 tys. \u017co\u0142nierzy.\nPrasa nazwa\u0142a zwyci\u0119stwo Polak\u00f3w \u201eCudem nad Wis\u0142\u0105\u201d, nawi\u0105zuj\u0105c do \u201eCudu nad Marn\u0105\u201d z I wojny \u015bwiatowej, gdy wojska francusko-brytyjskie powstrzyma\u0142y armie niemieckie.\nWojna polsko-bolszewicka to nie tylko starcia wielkich armii, spektakularny wysi\u0142ek ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa czy strategiczny geniusz dow\u00f3dc\u00f3w. To tak\u017ce zmagania wywiad\u00f3w, a wi\u0119c szyfr\u00f3w, rozum\u00f3w i intelekt\u00f3w. Wielkim bohaterem tajnego frontu Bitwy Warszawskiej jest Jan Kowalewski, oficer polskiego wywiadu wojskowego, kt\u00f3ry z\u0142ama\u0142 sowieckie szyfry. To jego praca pozwoli\u0142a uzyska\u0107 kluczowe informacje dla stworzenia polskiej strategii operacyjnej. To cichy bohater, kt\u00f3ry odegra\u0142 zasadnicz\u0105 rol\u0119 w zatrzymaniu sowieckiej agresji na Europ\u0119 w 1920 r. Co wi\u0119cej, w trakcie II wojny \u015bwiatowej by\u0142 wa\u017cn\u0105 postaci\u0105 operacji Tr\u00f3jn\u00f3g polskiego rz\u0105du na uchod\u017astwie w Londynie, kt\u00f3ra mia\u0142a przygotowa\u0107 inwazj\u0119 aliant\u00f3w na Ba\u0142kany poprzez zmian\u0119 sojuszy W\u0142och, Rumunii i W\u0119gier. Niestety, pod naciskiem Stalina Roosevelt porzuci\u0142 plan desantu na Ba\u0142kany, forsowany przez Winstona Churchilla. Gdyby historia potoczy\u0142a si\u0119 inaczej, Jan Kowalewski m\u00f3g\u0142by dwukrotnie uratowa\u0107 Europ\u0119 \u015arodkowo-Wschodni\u0105 od totalitarnego \u015bwiata sowieckiej dominacji.\nRocznica stulecia Bitwy Warszawskiej to jedna z najwa\u017cniejszych rocznic wsp\u00f3\u0142czesnej wolnej Europy. Polacy uratowali Zach\u00f3d od do\u015bwiadczenia totalitarnego ludob\u00f3jstwa, opisanego przez wybitnych francuskich historyk\u00f3w w s\u0142ynnej Czarnej ksi\u0119dze komunizmu. Polskie do\u015bwiadczenie komunizmu z jego tragicznymi i d\u0142ugotrwa\u0142ymi konsekwencjami dla naszego kraju i polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa jest cz\u0119sto niezrozumiane. Dziedzictwo postkomunizmu jest realnym problemem, deformuj\u0105cym rzeczywisto\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105 i instytucjonaln\u0105 kraj\u00f3w, kt\u00f3re przesz\u0142y transformacj\u0119 demokratyczn\u0105. W\u0142adys\u0142aw Reymont, wielki polski pisarz i noblista, po Bitwie Warszawskiej napisa\u0142 Bunt \u2013 ksi\u0105\u017ck\u0119 przedstawiaj\u0105c\u0105 alegorycznie bunt zwierz\u0105t przeciw cz\u0142owiekowi \u2013 portretuj\u0105c przy tym mechanizmy totalitarne. Zrobi\u0142 to dwadzie\u015bcia lat przed George\u2019em Orwellem i jego s\u0142ynnym Folwarkiem zwierz\u0119cym. M\u00f3g\u0142 napisa\u0107 t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119, gdy\u017c Polacy do\u015bwiadczyli konfrontacji z komunizmem d\u0142ugo przed Zachodem. Bitwa Warszawska by\u0142a te\u017c zwie\u0144czeniem ponad pi\u0119\u0107dziesi\u0119cioletniej polskiej oddolnej demokratycznej rewolucji, jednej z najbardziej niezwyk\u0142ych i nieopisanych historii Europy drugiej po\u0142owy XIX i pocz\u0105tku XX w. To historia ogromnego patriotyzmu, religijnego oddania, wojskowego geniuszu i znaczenia szyfr\u00f3w.\nWojna polsko-bolszewicka to moment za\u0142o\u017cycielski wsp\u00f3\u0142czesnej Polski i punkt w\u0119z\u0142owy ca\u0142ej Europy, cho\u0107 mo\u017ce nieu\u015bwiadomiony. Rzeczywisty punkt starcia dw\u00f3ch odmiennych cywilizacji. Nikt nie wiedzia\u0142 tego lepiej ni\u017c urodzony w 1920 r. Karol Wojty\u0142a, p\u00f3\u017aniejszy papie\u017c Jan Pawe\u0142 II: \u201eNosz\u0119 w sobie od urodzenia wielki d\u0142ug w stosunku do tych, kt\u00f3rzy w\u00f3wczas podj\u0119li walk\u0119 z naje\u017ad\u017ac\u0105 i zwyci\u0119\u017cyli, p\u0142ac\u0105c za to swoim \u017cyciem\u201d. Obowi\u0105zek sp\u0142aty tego d\u0142ugu ci\u0105\u017cy na nas wszystkich. 100 lat, kt\u00f3re mija od zwyci\u0119skiej Bitwy Warszawskiej, to doskona\u0142a okazja, by przypomnie\u0107 o tym sobie i ca\u0142ej Europie.\nTekst ukazuje si\u0119 r\u00f3wnolegle w polskim miesi\u0119czniku \u201eWszystko Co Najwa\u017cniejsze\u201d w projekcie realizowanym wsp\u00f3lnie z Instytutem Pami\u0119ci Narodowej."},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/14\/bitwa-warszawska-1920\/#primaryimage","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/12.-Marsza\u0142ek-J\u00f3zef-Pi\u0142sudski-gen.-Tadeusz-Rozwadowski-gen.-Kazimierz-Sosnkowski-Warszawa-1923.jpg","contentUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/08\/12.-Marsza\u0142ek-J\u00f3zef-Pi\u0142sudski-gen.-Tadeusz-Rozwadowski-gen.-Kazimierz-Sosnkowski-Warszawa-1923.jpg","width":922,"height":628},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/08\/14\/bitwa-warszawska-1920\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Bitwa Warszawska 1920"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#website","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/","name":"Instytut Polski w Dusseldorfie","description":"Instytuty Polskie","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#\/schema\/person\/6b4b76776c5d49a1eb862046e311998e","name":"kolinskia","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9bb79075402c1d25f1e9e4e8260c2d13?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9bb79075402c1d25f1e9e4e8260c2d13?s=96&d=mm&r=g","caption":"kolinskia"},"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/author\/kolinskia\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2775","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/users\/103"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2775"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2775\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3145,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2775\/revisions\/3145"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2765"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2775"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2775"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2775"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}