{"id":3561,"date":"2020-12-11T15:03:00","date_gmt":"2020-12-11T14:03:00","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/?p=3561"},"modified":"2020-12-22T11:10:14","modified_gmt":"2020-12-22T10:10:14","slug":"50-rocznica-grudnia-1970-i-39-rocznica-wprowadzenia-stanu-wojennego-w-polsce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/12\/11\/50-rocznica-grudnia-1970-i-39-rocznica-wprowadzenia-stanu-wojennego-w-polsce\/","title":{"rendered":"50. rocznica Grudnia 1970 i 39. rocznica wprowadzenia stanu wojennego w Polsce"},"content":{"rendered":"\n

Tragedia na polskim wybrze\u017cu, w Gda\u0144sku, sprzed 50 lat, sk\u0142ada si\u0119 na wsp\u00f3lnot\u0119 los\u00f3w Europy Centralnej uciskanej przez komunist\u00f3w <\/strong>\u201eG\u0142\u0119boko czujemy wsp\u00f3lnot\u0119 naszych los\u00f3w\u201d\u00a0<\/strong><\/p>\n

Jaros\u0142aw Szarek, <\/strong>historyk, prezes Instytutu Pami\u0119ci Narodowej<\/p>\n

\u0106wier\u0107 wieku po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej w Gda\u0144sku \u2013 mie\u015bcie, w kt\u00f3rym si\u0119 rozpocz\u0119\u0142a \u2013 zn\u00f3w rozleg\u0142y si\u0119 strza\u0142y i padli zabici. Tym razem broni u\u017cy\u0142y komunistyczne wojsko i milicja, aby spacyfikowa\u0107 robotnicze protesty przeciwko podwy\u017cce cen og\u0142oszonej tu\u017c przed \u015bwi\u0119tami Bo\u017cego Narodzenia w grudniu 1970 roku. Poza Gda\u0144skiem bunt obj\u0105\u0142 te\u017c inne portowe miasta \u2013 Szczecin, Gdyni\u0119 i Elbl\u0105g \u2013 by\u0142o kilkudziesi\u0119ciu zabitych i ponad tysi\u0105c rannych. Skala wyst\u0105pie\u0144 zmusi\u0142a Moskw\u0119 do wymiany komunistycznej ekipy rz\u0105dz\u0105cej Polsk\u0105 od 1956 roku.<\/p>\n

Ignazio Silone, w\u0142oski pisarz, socjalista, przez wiele lat uwiedziony komunizmem, pisa\u0142: \u201eIch walka nie oka\u017ce si\u0119 daremna, sporo wskazuje na to, \u017ce odcisn\u0119\u0142a sw\u00f3j \u015blad nawet w Rostocku i Kr\u00f3lewcu\u201d. Nie odmierzymy si\u0142y oddzia\u0142ywania Grudnia \u201970 na robotnik\u00f3w w s\u0105siednich krajach, ale ka\u017cdy bunt pozostawia\u0142 \u015blad \u2013 na pocz\u0105tku drobna rysa na sowieckim imperium stawa\u0142a si\u0119 coraz wi\u0119kszym p\u0119kni\u0119ciem, cho\u0107 nie od razu zauwa\u017canym.<\/p>\n

\u015awiadomo\u015b\u0107 wsp\u00f3lnoty los\u00f3w narod\u00f3w za \u017celazn\u0105 kurtyn\u0105 pozostawi\u0142a nam niejedno przejmuj\u0105ce \u015bwiadectwo. Jesieni\u0105 1956 roku w\u0119gierskie marzenia o niepodleg\u0142o\u015bci rozbudzone zosta\u0142y wolno\u015bciowymi wyst\u0105pieniami w Polsce, a gdy te nadzieje rozje\u017cd\u017ca\u0142y sowieckie czo\u0142gi w Budapeszcie, znad Wis\u0142y pop\u0142yn\u0119\u0142a fala pomocy, lekarstwa, krew, s\u0142owa otuchy i poparcia.<\/p>\n

Do dzisiaj sumienia porusza demonstracja o\u015bmiorga rosyjskich dysydent\u00f3w, kt\u00f3rzy w sierpniu 1968 roku wyszli samotnie na plac Czerwony w Moskwie. Natychmiast zostali aresztowani, postawieni przed s\u0105dem i sp\u0119dzili nast\u0119pne lata za kratami i drutami \u0142agr\u00f3w. Protestowali przeciwko zd\u0142awieniu Praskiej Wiosny, wolno\u015bciowego zrywu Czech\u00f3w i S\u0142owak\u00f3w, st\u0142umionego przez blisko \u0107wier\u0107 miliona \u017co\u0142nierzy sowieckich wspartych przez oddzia\u0142y z PRL, NRD, W\u0119gier i Bu\u0142garii. Natalia Gorbaniewska rozwin\u0119\u0142a wtedy transparent z has\u0142em \u201eZa nasz\u0105 i wasz\u0105 wolno\u015b\u0107\u201d. Po raz pierwszy pojawi\u0142o si\u0119 ono w Polsce w czasie powstania listopadowego 1830\u20131831, pisane na chor\u0105gwiach po polsku i rosyjsku. P\u00f3\u017aniej wielokrotnie towarzyszy\u0142o naszym zmaganiom o niepodleg\u0142o\u015b\u0107, aby zosta\u0107 wype\u0142nione now\u0105 tre\u015bci\u0105 w ko\u0144cu XX wieku.<\/p>\n

Akt garstki niepokornych Rosjan \u2013 w morzu prawie 250 milion\u00f3w oboj\u0119tnych i wrogich obywateli sowieckich \u2013 mia\u0142 nie mniejsz\u0105 wag\u0119 ni\u017c strajk tysi\u0119cy rosyjskich robotnik\u00f3w w Nowoczerkasku w czerwcu 1962 roku, zako\u0144czony salwami z broni maszynowej. Wytycza\u0142 on bowiem drog\u0119, na kt\u00f3r\u0105 w ka\u017cdym z narod\u00f3w sowieckiego imperium decydowali si\u0119 wej\u015b\u0107 nieliczni niepokorni, si\u0119gaj\u0105c po \u201enajprostszy, naj\u0142atwiej dost\u0119pny klucz do naszego wyzwolenia: NIEUCZESTNICZENIE W K\u0141AMSTWIE! Cho\u0107by k\u0142amstwo wszystko zala\u0142o, cho\u0107by wszystkim zaw\u0142adn\u0119\u0142o, trwajmy przy minimum: niech w\u0142ada NIE PRZEZE MNIE!\u201d \u2013 o co apelowa\u0142 Aleksander So\u0142\u017cenicyn, autor \u201eArchipelagu Gu\u0142ag\u201d i laureat Nagrody Nobla.<\/p>\n

Drog\u0105 \u201enie\u0142atw\u0105 dla cia\u0142a, ale jedyn\u0105 dla duszy\u201d szed\u0142 przez ca\u0142e \u017cycie rosyjski dysydent W\u0142adimir Bukowski, kt\u00f3ry sp\u0119dzi\u0142 12 lat w wi\u0119zieniach, \u0142agrach i psychuszkach. Sw\u00f3j wyb\u00f3r t\u0142umaczy\u0142: \u201eDlaczego w\u0142a\u015bnie ja? \u2013 pyta sam siebie ka\u017cdy w t\u0142umie. Sam niczego nie zdzia\u0142am. I wszyscy przepadaj\u0105. \u2013 Je\u015bli nie ja, to kto? \u2013 pyta sam siebie cz\u0142owiek przyparty do muru. I ratuje wszystkich. W ten spos\u00f3b cz\u0142owiek zaczyna budowa\u0107 sw\u00f3j zamek\u201d.<\/p>\n

I ten zamek wznosili \u2013 nie raz staj\u0105cy razem we wsp\u00f3lnej sprawie \u2013 za\u0142o\u017cyciele grup helsi\u0144skich w Rosji, na Ukrainie, Litwie, \u201eKarty 77\u201d w Czechos\u0142owacji, w Polsce cz\u0142onkowie Komitetu Obrony Robotnik\u00f3w, Ruchu Obrony Praw Cz\u0142owieka i Obywatela, Wolnych Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych, Studenckiego Komitetu Solidarno\u015bci, Komitet\u00f3w Samoobrony Ch\u0142opskiej, Konfederacji Polski Niepodleg\u0142ej, wydawcy samizdat\u00f3w: \u201eKroniki Wydarze\u0144 Bie\u017c\u0105cych\u201d, \u201eKroniki Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego na Litwie\u201d, \u201eUkrai\u0144skich Wie\u015bci\u201d, liczne w Polsce niezale\u017cne wydawnictwa na czele z Niezale\u017cn\u0105 Oficyn\u0105 Wydawnicz\u0105, krusz\u0105ce k\u0142amstwo wolnym s\u0142owem.<\/p>\n

Czym jest si\u0142a prawdy, do\u015bwiadczy\u0142y miliony zgromadzonych w czasie pielgrzymki Jana Paw\u0142a II do ojczyzny w czerwcu 1979 roku, kiedy przywo\u0142a\u0142 wsp\u00f3lne, fundamentalne, wielowiekowe dziedzictwo chrze\u015bcija\u0144stwa \u201ewschodniego p\u0142uca Europy\u201d: Chorwacji, S\u0142owenii, Czech, S\u0142owacji, Bu\u0142garii, W\u0119gier, Rusi, Litwy.<\/p>\n

Kilkana\u015bcie miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej wszyscy patrzyli na Polsk\u0119, gdzie latem 1980 roku Gda\u0144sk i Szczecin \u2013 miasta strajk\u00f3w sprzed 10 lat \u2013 sta\u0142y si\u0119 wiod\u0105cymi o\u015brodkami powstaj\u0105cej \u201eSolidarno\u015bci\u201d. Jednym z pierwszych \u017c\u0105da\u0144 zg\u0142oszonych na Wybrze\u017cu by\u0142o wzniesienie pomnik\u00f3w upami\u0119tniaj\u0105cych poleg\u0142ych w Grudniu \u201970. Trzy pot\u0119\u017cne, ponad 40-metrowe gda\u0144skie krzy\u017ce z kotwicami postawiono w 10. rocznic\u0119 buntu i do dzisiaj s\u0105 jednym z symboli tego miasta.<\/p>\n

Spe\u0142nia\u0142y si\u0119 s\u0142owa grudniowej pie\u015bni z 1970 roku: \u201eNie p\u0142aczcie matki, to nie na darmo \/ Nad stoczni\u0105 sztandar z czarn\u0105 kokard\u0105 \/ Za chleb i wolno\u015b\u0107, i now\u0105 Polsk\u0119 \/ Janek Wi\u015bniewski pad\u0142\u201d. Janek Wi\u015bniewski w rzeczywisto\u015bci nazywa\u0142 si\u0119 Zbigniew Godlewski i by\u0142 18-letnim uczniem zastrzelonym w Gdyni. Sceny, gdy jego cia\u0142o niesione na drzwiach na czele pochodu ze skrwawionymi bia\u0142o-czerwonymi flagami, sta\u0142y si\u0119 symbolem Grudnia \u201970.<\/p>\n

Rodz\u0105ca si\u0119 wtedy \u201enowa Polska\u201d nios\u0142a nadziej\u0119 dla innych narod\u00f3w zniewolonych przez Moskw\u0119. Jeszcze w czasie sierpniowych strajk\u00f3w 1980 roku Aleksander So\u0142\u017cenicyn pozdrawia\u0142 polskich robotnik\u00f3w: \u201ePodziwiam Waszego ducha i Wasz\u0105 godno\u015b\u0107. Dajecie wspania\u0142y przyk\u0142ad wszystkim narodom uciskanym przez komunist\u00f3w\u201d.<\/p>\n

\u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d mia\u0142a \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce jest zwie\u0144czeniem oporu i walki z komunizmem prowadzonej przez kilkadziesi\u0105t lat nie tylko w Polsce, ale tak\u017ce w ca\u0142ym sowieckim bloku, i trwa ona nadal. St\u0105d latem 1981 roku na zje\u017adzie \u201eSolidarno\u015bci\u201d, maj\u0105cej blisko 10 mln cz\u0142onk\u00f3w, wystosowano apel do ludzi pracy Europy Wschodniej, zapewniaj\u0105c, i\u017c \u201eg\u0142\u0119boko czujemy wsp\u00f3lnot\u0119 naszych los\u00f3w\u201d. Dokument wywo\u0142a\u0142 histeryczn\u0105 reakcj\u0119 Moskwy, ale by\u0142 moralnym wsparciem dla wszystkich, kt\u00f3rzy przez lata nie\u015bli niez\u0142omnie przes\u0142anie wolno\u015bci.<\/p>\n

W tym duchu \u2013 wsp\u00f3lnoty los\u00f3w \u2013 pojawi\u0142y si\u0119 jak\u017ce liczne g\u0142osy otuchy i wsparcia po wprowadzeniu w Polsce stanu wojennego w 1981 roku. Rosyjscy pisarze, m.in. W\u0142adimir Bukowski, W\u0142adimir Maksimow, Wiktor Niekrasow, Natalia Gorbaniewska, po raz kolejny \u201ez dum\u0105\u201d si\u0119gn\u0119li po \u201ehas\u0142o zrodzone sto pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat temu, w dniach polskiego powstania 1830 roku: \u00bbZa nasz\u0105 i Wasz\u0105 wolno\u015b\u0107!\u00ab. Niech \u017cyje wolna, niezawis\u0142a Polska! Niech \u017cyje \u00bbSolidarno\u015b\u0107\u00ab!\u201d. W podobnym tonie wypowiedzieli si\u0119 te\u017c solidarnie przedstawiciele innych narod\u00f3w sowieckiego imperium: Czesi i S\u0142owacy, W\u0119grzy, Rumuni, Litwini, \u0141otysze, Esto\u0144czycy, Ukrai\u0144cy i Bia\u0142orusini\u2026<\/p>\n

Wyj\u0105tkowo przejmuj\u0105co brzmia\u0142y s\u0142owa wys\u0142ane przez wi\u0119zionego ukrai\u0144skiego dysydenta Wasyla Stusa, zam\u0119czonego w 1985 roku w \u0142agrze w Permie. \u201eJak\u017ce cieszy polski brak pokory wobec sowieckiego despotyzmu (\u2026). Polska daje Ukrainie przyk\u0142ad (\u2026). Polska otwiera w \u015bwiecie totalitarnym now\u0105 epok\u0119 i przygotowuje jego krach. \u017bycz\u0119 wszystkiego najlepszego polskim bojownikom, licz\u0105c, \u017ce policyjny re\u017cim 13 grudnia nie zdusi \u015bwi\u0119tego p\u0142omienia wolno\u015bci\u201d… kt\u00f3ry p\u0142on\u0105\u0142 coraz wi\u0119kszym ogniem, przynosz\u0105c wkr\u00f3tce wolno\u015b\u0107 milionom ludzi sowieckiego imperium.<\/p>\n

Tekst publikowany r\u00f3wnocze\u015bnie z polskim miesi\u0119cznikiem opinii Wszystko Co Najwa\u017cniejsze w ramach projektu realizowanego z Instytutem Pami\u0119ci Narodowej.<\/em><\/p>\n

________________________________________________________<\/p>\n

Przemoc sta\u0142a si\u0119 nieod\u0142\u0105cznym atrybutem re\u017cim\u00f3w rz\u0105dz\u0105cych w ZSRR oraz pa\u0144stwach Europy \u015arodkowej i Wschodniej.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0„Komunizm by\u0142 nie do obrony”<\/strong><\/p>\n

Bernard GUETTA<\/strong>, Francuski eurodeputowany (Renew Europe). Od 1978 do 1990 r. dziennikarz \u201eLe Monde\u201d specjalizuj\u0105cy si\u0119 w Europie Centralnej, p\u00f3\u017aniej kierowa\u0142 \u201eL\u2019Expansion\u201d i \u201eLe Nouvel Observateur\u201d.<\/p>\n

W latach 70. by\u0142em dziennikarzem tygodnika \u201eLe Nouvel Observateur\u201d, specjalizuj\u0105cego si\u0119 w ruchach dysydenckich w krajach bloku komunistycznego. To da\u0142o mi niepowtarzaln\u0105 okazj\u0119, by przekona\u0107 si\u0119, jak z bliska wygl\u0105da\u0142 komunizm w Zwi\u0105zku Radzieckim oraz krajach satelickich. I przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 mu, dostrzeg\u0142em jedn\u0105 prawid\u0142owo\u015b\u0107: \u017ce historia komunizmu w Europie to de facto<\/em> historia jego upadku.<\/p>\n

Wynika\u0142o to z tego, \u017ce re\u017cimy komunistyczne w og\u00f3le nie umia\u0142y zarz\u0105dza\u0107 gospodark\u0105. Skuteczny okaza\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bciwie tylko jeden program gospodarczy \u2013 og\u0142oszona w 1921 r. przez W\u0142odzimierza Lenina Nowa Polityka Ekonomiczna (NEP). P\u00f3\u017aniej fiasko goni\u0142o fiasko. To jeden z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rego w\u0142adze komunistyczne zacz\u0119\u0142y si\u0119ga\u0107 po terror. Przemoc sta\u0142a si\u0119 nieod\u0142\u0105cznym atrybutem re\u017cim\u00f3w rz\u0105dz\u0105cych w ZSRR oraz jego pa\u0144stwach satelickich. P\u00f3ki udawa\u0142o si\u0119 utrzymywa\u0107 rewolucyjny \u017car we w\u0142adzach, nie by\u0142o to a\u017c tak widoczne. Ale w ko\u0144cu pojawi\u0142a si\u0119 stagnacja. A po stagnacji nast\u0105pi\u0142o bankructwo ca\u0142ego systemu.<\/p>\n

W krajach Europy \u015arodkowej komunizm sko\u0144czy\u0142 si\u0119 niemal w tym samym czasie \u2013 w 1989 roku. Zbie\u017cno\u015b\u0107 dat i podobie\u0144stwo tego procesu a\u017c prosz\u0105 si\u0119 o uog\u00f3lnienie. Ale to by\u0142by b\u0142\u0105d, bo komunizm w pa\u0144stwach tego regionu rozwija\u0142 si\u0119 inaczej. R\u00f3\u017cnic by\u0142o tak wiele, \u017ce w\u0142a\u015bciwie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o innej odmianie socjalizmu w ka\u017cdym z kraj\u00f3w. Na przyk\u0142ad gdy by\u0142em w rz\u0105dzonej przez Nicolae Ceau\u015fescu Rumunii, zwyczajnie si\u0119 ba\u0142em. W Polsce nigdy nie odczuwa\u0142em czego\u015b podobnego. Oczywi\u015bcie oba pa\u0144stwa by\u0142y komunistycznymi re\u017cimami, gdzie nie by\u0142o pluralizmu politycznego i wolnych medi\u00f3w. Ale w Polsce w prywatnym gronie mo\u017cna by\u0142o rozmawia\u0107 w miar\u0119 otwarcie \u2013 w Rumunii to by\u0142o niewyobra\u017calne.<\/p>\n

To by\u0142 efekt ewolucji komunizmu w poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stwach. Od 1956 r. w Polsce zakres swob\u00f3d obywatelskich r\u00f3s\u0142 \u2013 w konsekwencji kolejnych form protestu przeciwko w\u0142adzom. Po ka\u017cdym zrywie (1968, 1970, 1976, wreszcie 1980) margines wolno\u015bci si\u0119 powi\u0119ksza\u0142. W Rumunii by\u0142o odwrotnie. O ile w polityce zagranicznej Ceau\u015fescu podkre\u015bla\u0142 swoj\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107 od Moskwy (utrzymywa\u0142 stosunki dyplomatyczne z Izraelem, pos\u0142a\u0142 sportowc\u00f3w na igrzyska olimpijskie w Los Angeles w 1984 r. \u2013 cho\u0107 inne kraje komunistyczne je zbojkotowa\u0142y), to w polityce wewn\u0119trznej jego rz\u0105dy by\u0142y w\u0142a\u015bciwie rumu\u0144sk\u0105 wersj\u0105 stalinizmu. Ten re\u017cim przera\u017ca\u0142 swoj\u0105 bezwzgl\u0119dno\u015bci\u0105.<\/p>\n

Jeszcze inaczej sytuacja wygl\u0105da\u0142a w Czechos\u0142owacji. Rz\u0105dz\u0105ca tam partia komunistyczna odm\u00f3wi\u0142a destalinizacji w 1956 r. Mieszka\u0144cy kraju zacz\u0119li wymusza\u0107 zmiany dopiero w 1968 r., co sko\u0144czy\u0142o si\u0119 sowieck\u0105 inwazj\u0105. W ten spos\u00f3b Zwi\u0105zek Radziecki zablokowa\u0142 zmiany w tym kraju w\u0142a\u015bciwie do 1989 r. Cho\u0107 te\u017c czechos\u0142owacki re\u017cim nie by\u0142 tak bezwzgl\u0119dny jak rumu\u0144ski. Na pewno sytuacja w Pradze wygl\u0105da\u0142a inaczej ni\u017c w Polsce, na W\u0119grzech (tam by\u0142a bardzo du\u017ca otwarto\u015b\u0107) czy innych krajach regionu.<\/p>\n

Komunizm w pa\u0144stwach Europy \u015arodkowej wsz\u0119dzie mia\u0142 inny odcie\u0144. Te r\u00f3\u017cnice wynika\u0142y w du\u017cej mierze z uwarunkowa\u0144 historycznych. W Czechos\u0142owacji ju\u017c przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 istnia\u0142a bardzo popularna partia komunistyczna. Gdy po wojnie komuni\u015bci przej\u0119li w\u0142adz\u0119, oparli si\u0119 na niej, wykorzystali t\u0119 popularno\u015b\u0107, kt\u00f3ra w\u0142a\u015bciwie nie os\u0142ab\u0142a do aksamitnej rewolucji. Z kolei w Polsce komuni\u015bci nigdy nie cieszyli si\u0119 popularno\u015bci\u0105, dlatego te\u017c po przej\u0119ciu w\u0142adzy nie zdo\u0142ali zdoby\u0107 szerokiego poparcia \u2013 tym bardziej \u017ce Polacy s\u0105 tradycyjnie antyrosyjscy, a wiadomo, \u017ce nowy re\u017cim mia\u0142 autoryzacj\u0119 Moskwy.<\/p>\n

W Polsce utrzymywa\u0142o si\u0119 ci\u0105g\u0142e napi\u0119cie mi\u0119dzy komunistycznymi w\u0142adzami i spo\u0142ecze\u0144stwem. Zreszt\u0105 w socjalizm w Polsce prawie nikt nie wierzy\u0142. Dlatego te\u017c system zdo\u0142a\u0142 ustabilizowa\u0107 Edward Gierek, kt\u00f3ry przej\u0105\u0142 w\u0142adz\u0119 po wydarzeniach gda\u0144skich w 1970 r. On rozumia\u0142, \u017ce nie przekona Polak\u00f3w do komunizmu ani terrorem, ani ideologicznym \u017carem. Z tego powodu si\u0119gn\u0105\u0142 po argumenty gospodarcze \u2013 i dzi\u015b wida\u0107, \u017ce by\u0142 najbli\u017cej przekonania Polak\u00f3w do komunizmu. Na pewno uda\u0142o mu si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 wi\u0119cej ni\u017c Gomu\u0142ce czy Jaruzelskiemu. Ten ostatni zreszt\u0105 rozumia\u0142, w jak fatalnej sytuacji si\u0119 znalaz\u0142, i z tego powodu wyrazi\u0142 zgod\u0119 na transformacj\u0119 systemow\u0105 w 1989 r. Podobnie zachowali si\u0119 inni komunistyczni przyw\u00f3dcy w Europie \u015arodkowej. W ten spos\u00f3b upad\u0142 ten system.<\/p>\n

To nie dysydenci doprowadzili do upadku komunizmu. To nie by\u0142 Jan Pawe\u0142 II ani Ronald Reagan. Komunizm sam siebie doprowadzi\u0142 do kl\u0119ski. Oczywi\u015bcie roli opozycjonist\u00f3w, papie\u017ca czy ameryka\u0144skiego prezydenta nie mo\u017cna lekcewa\u017cy\u0107. Gdyby nie ich dzia\u0142ania, komuni\u015bci mogliby si\u0119 utrzyma\u0107 u w\u0142adzy d\u0142u\u017cej, mo\u017ce 10, mo\u017ce nawet 20 lat. Ale w ko\u0144cu i tak ten system by upad\u0142. Bo jego najwi\u0119kszym mankamentem by\u0142y problemy, kt\u00f3re generowa\u0142 i kt\u00f3rych nie umia\u0142 rozwi\u0105zywa\u0107.<\/p>\n

Tekst publikowany r\u00f3wnocze\u015bnie z polskim miesi\u0119cznikiem opinii Wszystko Co Najwa\u017cniejsze w ramach projektu realizowanego z Instytutem Pami\u0119ci Narodowej.<\/em><\/p>\n

__________________________________________________<\/strong><\/p>\n

Je\u015bli w ko\u0144cu zdecydujemy si\u0119 ostatecznie pot\u0119pi\u0107 komunizm, to jednomy\u015blne odrzucenie tej nieliberalnej, antyeuropejskiej, antychrze\u015bcija\u0144skiej, kryminalnej i antyludzkiej ideologii mog\u0142oby wzmocni\u0107 zar\u00f3wno wi\u0119zi mi\u0119dzyludzkie, jak i wi\u0119zi pomi\u0119dzy narodami Europy

„Europa musi definitywnie pot\u0119pi\u0107 komunizm i zwi\u0105zan\u0105 z nim zbrodnicz\u0105 ideologi\u0119”<\/strong><\/p>\n

Prof. Renato CRISTIN, <\/strong>profesor Uniwersytetu w Trie\u015bcie we W\u0142oszech, by\u0142y dyrektor W\u0142oskiego Instytutu Kultury w Berlinie i by\u0142y dyrektor naukowy Fondazione Liberal w Rzymie.<\/p>\n

Pot\u0119pienie zbrodni ideologii komunistycznej to w istocie rzeczy potrzeba, kt\u00f3ra dotyka sumienia obywatelskiego i moralnego wolnego \u015bwiata.<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong>W 1945 roku, czyli prawie trzydzie\u015bci lat od narodzin Zwi\u0105zku Radzieckiego w roku 1917, komunizm jako re\u017cim polityczny i forma pa\u0144stwa podzieli\u0142 kontynent europejski na dwie cz\u0119\u015bci, wyznaczaj\u0105c terrorem i krwi\u0105 granic\u0119, kt\u00f3ra niczym g\u0142\u0119boka rana sprawi\u0142a, \u017ce narody Europy Wschodniej cierpia\u0142y, a obywatele jej zachodniej cz\u0119\u015bci byli oburzeni.<\/p>\n

Mikrokosmosem tej wielkiej geopolitycznej rany by\u0142o miasto Berlin, w kt\u00f3rym mur odzwierciedla\u0142 istot\u0119 \u017celaznej kurtyny i gdzie mo\u017cna by\u0142o obserwowa\u0107 niczym pod szk\u0142em powi\u0119kszaj\u0105cym w laboratorium ludzkie dramaty i historyczne tragedie wywo\u0142ane przez komunizm. W 1989 roku Mur Berli\u0144ski zosta\u0142 zburzony dzi\u0119ki uporowi Zachodu, kt\u00f3remu przewodzi\u0142y Stany Zjednoczone. Ich wytrwa\u0142o\u015b\u0107 by\u0142a symbolicznie, ale tak\u017ce fizycznie reprezentowana przez Ronalda Reagana i wielkiego papie\u017ca Polaka Jana Paw\u0142a II.<\/p>\n

Przez prawie pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat komunizm stanowi\u0142 przyczyn\u0119 rozdarcia mi\u0119dzy dwoma blokami podzielonego na p\u00f3\u0142 \u015bwiata, a tym samym i Europy. Lecz to pa\u0144stwa lub ich rz\u0105dy by\u0142y wrogo wobec siebie nastawione: z jednej strony pa\u0144stwa socjalno-komunistyczne, z drugiej za\u015b kraje liberalno-demokratyczne.<\/p>\n

Natomiast poszczeg\u00f3lne narody w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci nie by\u0142y podzielone, poniewa\u017c zar\u00f3wno na Wschodzie, jak i na Zachodzie by\u0142y one tradycyjnie, zw\u0142aszcza pocz\u0105wszy od czas\u00f3w nowo\u017cytnych, natchnione zasad\u0105, kt\u00f3rej komunizm zaprzecza\u0142 i kt\u00f3r\u0105 t\u0142umi\u0142: wolno\u015bci\u0105 rozumian\u0105 jako swoboda osobista i obywatelska, wolno\u015bci\u0105 wyznania oraz wolno\u015bci\u0105 artystyczn\u0105, wolno\u015bci\u0105 my\u015bli i s\u0142owa, przedsi\u0119biorczo\u015bci\u0105 i w\u0142asno\u015bci\u0105 prywatn\u0105. Ideologia komunistyczna to zaiste ogromna i tragiczna rysa na historii wsp\u00f3\u0142czesnej Europy.<\/p>\n

Obecnie, trzydzie\u015bci lat po upadku Zwi\u0105zku Radzieckiego i jego satelickich re\u017cim\u00f3w, zrozumienie z\u0142a, kt\u00f3rym by\u0142 komunizm, mo\u017ce pom\u00f3c w dalszym jednoczeniu narod\u00f3w Europy. Moja teza jest nast\u0119puj\u0105ca: je\u015bli w ko\u0144cu zdecydujemy si\u0119 ostatecznie pot\u0119pi\u0107 komunizm, tak jak s\u0142usznie zrobili\u015bmy to w przypadku narodowego socjalizmu, to jednomy\u015blne odrzucenie tej nieliberalnej, antyeuropejskiej, antychrze\u015bcija\u0144skiej, kryminalnej i antyludzkiej ideologii mog\u0142oby wzmocni\u0107 zar\u00f3wno wi\u0119zi mi\u0119dzyludzkie, jak i wi\u0119zi pomi\u0119dzy narodami Europy.<\/p>\n

Tego w\u0119z\u0142a gordyjskiego, kt\u00f3rym jest komunizm, nigdy do ko\u0144ca nie przeci\u0119\u0142y ani europejska kultura, ani polityka. Dopiero gdy ostatecznie rozwi\u0105\u017cemy ten problem, odnajdziemy jednocz\u0105cy element, kt\u00f3rego wci\u0105\u017c brakuje w pozytywnej dialektyce mi\u0119dzy partiami europejskimi \u2013 kt\u00f3re posiadaj\u0105 swoich reprezentant\u00f3w w Parlamencie Europejskim. Tak jak \u2013 z wyj\u0105tkiem nielicznych i niewielkich grup neonazist\u00f3w \u2013 wszystkie europejskie partie s\u0105 zjednoczone w pot\u0119pieniu narodowego socjalizmu, tak samo powinno si\u0119 sta\u0107 z ostatecznym pot\u0119pieniem komunizmu i jego \u015bmierciono\u015bnej ideologii.<\/p>\n

Ale w tym przypadku tak nie jest, a przynajmniej jeszcze nie teraz. Niestety, przed nami nadal daleka droga do takiej \u015bwiadomo\u015bci, a Europa wci\u0105\u017c jest wewn\u0119trznie rozdarta chorob\u0105 duszy, czyli ideologi\u0105 komunizmu. Aby przeanalizowa\u0107 obecno\u015b\u0107 tej ideologii we wsp\u00f3\u0142czesnej Europie, musimy zacz\u0105\u0107 od konkretnego pytania: dlaczego nie uczyniono wobec komunizmu tego samego, co zosta\u0142o zrobione \u2013 a co by\u0142o naszym \u015bwi\u0119tym prawem \u2013 wobec narodowego socjalizmu?<\/p>\n

Stawiaj\u0105c tutaj znak r\u00f3wno\u015bci, chc\u0119 podkre\u015bli\u0107 zar\u00f3wno pokrewno\u015b\u0107 obu totalitaryzm\u00f3w w ich zbrodniczej i ludob\u00f3jczej istocie, jak i r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy nimi w zakresie metod kontroli spo\u0142ecznej i masowej eksterminacji. Uwa\u017cam, \u017ce w\u0142a\u015bnie po to, by uszanowa\u0107 wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 Shoah<\/em>, czyli Holokaustu, konieczne jest tak\u017ce ostateczne pot\u0119pienie komunistycznych zbrodni i ludob\u00f3jstw.<\/p>\n

Gdy sprawa stanie si\u0119 ostatecznie res iudicata<\/em>, na powa\u017cnie i bez niedopowiedze\u0144, komunizm ma szans\u0119 sta\u0107 si\u0119 potworem, kt\u00f3rego nale\u017cy si\u0119 ba\u0107, tragedi\u0105, kt\u00f3rej nie wolno nigdy wi\u0119cej powt\u00f3rzy\u0107. To mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 zjednoczeniu Europejczyk\u00f3w przeciwko ich prawdziwemu wsp\u00f3lnemu wrogowi (kt\u00f3rym jest oczywi\u015bcie komunizm, lecz dzi\u015b tak\u017ce radykalny islamizm). Musimy sprawi\u0107, by Europejczycy zrozumieli, \u017ce komunizm jest wirusem, organizmem obcym w stosunku do prawdziwych tradycji Europy, wrogiem jej cywilizacji.<\/p>\n

Ostateczne pot\u0119pienie komunizmu powinno zatem by\u0107 g\u0142\u00f3wnym celem politycznym<\/em>, do kt\u00f3rego Unia Europejska musi dzisiaj d\u0105\u017cy\u0107 \u2013 z jednej strony dlatego, \u017ce narody Europy Wschodniej chc\u0105 historycznego wyroku, kt\u00f3ry uniemo\u017cliwi\u0142by zar\u00f3wno powr\u00f3t komunizmu w jakiejkolwiek formie, jak i ich ponowny ucisk, a z drugiej strony dlatego, \u017ce narody Zachodu powinny zna\u0107 t\u0119 ideologi\u0119, ba\u0107 si\u0119 jej i odrzuca\u0107 jej nowe ogniska w swoich krajach.<\/p>\n

W\u0142a\u015bnie pod\u0105\u017caj\u0105c tym tokiem my\u015blowym, w ubieg\u0142ym roku wsp\u00f3lnie z nie\u017cyj\u0105cym ju\u017c przyjacielem W\u0142adimirem Bukowskim sporz\u0105dzili\u015bmy i wystosowali\u015bmy apel o proces norymberski dla komunizmu, kt\u00f3ry mia\u0142by nie tylko warto\u015b\u0107 historyczn\u0105, ale tak\u017ce polityczn\u0105 i moraln\u0105. Pot\u0119pienie zbrodni ideologii komunistycznej to w istocie rzeczy potrzeba, kt\u00f3ra dotyka sumienia obywatelskiego i moralnego wolnego \u015bwiata. To sumienie powinno wyci\u0105gn\u0105\u0107 wnioski z niechcianych do\u015bwiadcze\u0144 narod\u00f3w Europy \u015arodkowej i Wschodniej.<\/p>\n

Jednakowo\u017c pod wzgl\u0119dem d\u0105\u017cenia do tego celu od dawna istnieje w Europie du\u017cy op\u00f3r; \u015bwiat kultury i medi\u00f3w, ten zr\u00f3\u017cnicowany kontekst post\u0119powo\u015bci, kt\u00f3ry zawsze wspiera\u0142 kulturowy marksizm, odmawia uto\u017csamienia komunizmu z nazizmem i ogranicza si\u0119 do krytyki tzw. realnego socjalizmu, ratuj\u0105c w ten spos\u00f3b ide\u0119 komunistyczn\u0105 przedstawian\u0105 jako idea\u0142 dobra i sprawiedliwo\u015bci.<\/p>\n

To wielkie historyczne i teoretyczne k\u0142amstwo pozwoli\u0142o w Europie i na ca\u0142ym \u015bwiecie propagowa\u0107 komunizm, ale nadszed\u0142 najwy\u017cszy czas, aby go zdemaskowa\u0107 i obwie\u015bci\u0107 \u015bwiatu prawd\u0119, co mo\u017ce doprowadzi\u0107 do ostatecznego pot\u0119pienia tej ideologii.<\/p>\n

Tekst publikowany r\u00f3wnocze\u015bnie z polskim miesi\u0119cznikiem opinii Wszystko Co Najwa\u017cniejsze w ramach projektu realizowanego z Instytutem Pami\u0119ci Narodowej.<\/em><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tragedia na polskim wybrze\u017cu, w Gda\u0144sku, sprzed 50 lat, sk\u0142ada si\u0119 na wsp\u00f3lnot\u0119 los\u00f3w Europy Centralnej uciskanej przez komunist\u00f3w \u201eG\u0142\u0119boko czujemy wsp\u00f3lnot\u0119 naszych los\u00f3w\u201d\u00a0 Jaros\u0142aw Szarek, historyk, prezes Instytutu Pami\u0119ci Narodowej \u0106wier\u0107 wieku po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej w Gda\u0144sku \u2013 mie\u015bcie, w kt\u00f3rym si\u0119 rozpocz\u0119\u0142a \u2013 zn\u00f3w rozleg\u0142y si\u0119 strza\u0142y i padli zabici. Tym […]<\/p>\n","protected":false},"author":103,"featured_media":3579,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[185,197],"tags":[],"class_list":["post-3561","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosc","category-historiaidyskusje"],"yoast_head":"\n50. rocznica Grudnia 1970 i 39. rocznica wprowadzenia stanu wojennego w Polsce - Instytut Polski w Dusseldorfie<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/12\/11\/50-rocznica-grudnia-1970-i-39-rocznica-wprowadzenia-stanu-wojennego-w-polsce\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"50. rocznica Grudnia 1970 i 39. rocznica wprowadzenia stanu wojennego w Polsce - Instytut Polski w Dusseldorfie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tragedia na polskim wybrze\u017cu, w Gda\u0144sku, sprzed 50 lat, sk\u0142ada si\u0119 na wsp\u00f3lnot\u0119 los\u00f3w Europy Centralnej uciskanej przez komunist\u00f3w \u201eG\u0142\u0119boko czujemy wsp\u00f3lnot\u0119 naszych los\u00f3w\u201d\u00a0 Jaros\u0142aw Szarek, historyk, prezes Instytutu Pami\u0119ci Narodowej \u0106wier\u0107 wieku po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej w Gda\u0144sku \u2013 mie\u015bcie, w kt\u00f3rym si\u0119 rozpocz\u0119\u0142a \u2013 zn\u00f3w rozleg\u0142y si\u0119 strza\u0142y i padli zabici. Tym […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/12\/11\/50-rocznica-grudnia-1970-i-39-rocznica-wprowadzenia-stanu-wojennego-w-polsce\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Instytut Polski w Dusseldorfie\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-12-11T14:03:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-12-22T10:10:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/12\/EpGq3DcXUAAaIaL.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"680\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"442\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"kolinskia\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"kolinskia\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"16 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"event\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/12\/11\/50-rocznica-grudnia-1970-i-39-rocznica-wprowadzenia-stanu-wojennego-w-polsce\/\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/12\/11\/50-rocznica-grudnia-1970-i-39-rocznica-wprowadzenia-stanu-wojennego-w-polsce\/\",\"name\":\"50. rocznica Grudnia 1970 i 39. rocznica wprowadzenia stanu wojennego w Polsce\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/12\/11\/50-rocznica-grudnia-1970-i-39-rocznica-wprowadzenia-stanu-wojennego-w-polsce\/#primaryimage\"},\"image\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/12\/EpGq3DcXUAAaIaL.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/12\/EpGq3DcXUAAaIaL-300x195.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/12\/EpGq3DcXUAAaIaL.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/12\/EpGq3DcXUAAaIaL.jpg\"],\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/12\/EpGq3DcXUAAaIaL.jpg\",\"datePublished\":\"2020-12-11T14:03:00+02:00\",\"dateModified\":\"2020-12-22T10:10:14+02:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#\/schema\/person\/6b4b76776c5d49a1eb862046e311998e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/12\/11\/50-rocznica-grudnia-1970-i-39-rocznica-wprowadzenia-stanu-wojennego-w-polsce\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/12\/11\/50-rocznica-grudnia-1970-i-39-rocznica-wprowadzenia-stanu-wojennego-w-polsce\/\"]}],\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"startDate\":\"2020-12-13\",\"endDate\":\"2020-12-27\",\"eventStatus\":\"EventScheduled\",\"eventAttendanceMode\":\"OfflineEventAttendanceMode\",\"location\":{\"@type\":\"place\",\"name\":\"\",\"address\":\"\",\"geo\":{\"@type\":\"GeoCoordinates\",\"latitude\":\"\",\"longitude\":\"\"}},\"description\":\"Tragedia na polskim wybrze\u017cu, w Gda\u0144sku, sprzed 50 lat, sk\u0142ada si\u0119 na wsp\u00f3lnot\u0119 los\u00f3w Europy Centralnej uciskanej przez komunist\u00f3w \u201eG\u0142\u0119boko czujemy wsp\u00f3lnot\u0119 naszych los\u00f3w\u201d\u00a0\\nJaros\u0142aw Szarek, historyk, prezes Instytutu Pami\u0119ci Narodowej\\n\u0106wier\u0107 wieku po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej w Gda\u0144sku \u2013 mie\u015bcie, w kt\u00f3rym si\u0119 rozpocz\u0119\u0142a \u2013 zn\u00f3w rozleg\u0142y si\u0119 strza\u0142y i padli zabici. Tym razem broni u\u017cy\u0142y komunistyczne wojsko i milicja, aby spacyfikowa\u0107 robotnicze protesty przeciwko podwy\u017cce cen og\u0142oszonej tu\u017c przed \u015bwi\u0119tami Bo\u017cego Narodzenia w grudniu 1970 roku. Poza Gda\u0144skiem bunt obj\u0105\u0142 te\u017c inne portowe miasta \u2013 Szczecin, Gdyni\u0119 i Elbl\u0105g \u2013 by\u0142o kilkudziesi\u0119ciu zabitych i ponad tysi\u0105c rannych. Skala wyst\u0105pie\u0144 zmusi\u0142a Moskw\u0119 do wymiany komunistycznej ekipy rz\u0105dz\u0105cej Polsk\u0105 od 1956 roku.\\nIgnazio Silone, w\u0142oski pisarz, socjalista, przez wiele lat uwiedziony komunizmem, pisa\u0142: \u201eIch walka nie oka\u017ce si\u0119 daremna, sporo wskazuje na to, \u017ce odcisn\u0119\u0142a sw\u00f3j \u015blad nawet w Rostocku i Kr\u00f3lewcu\u201d. Nie odmierzymy si\u0142y oddzia\u0142ywania Grudnia \u201970 na robotnik\u00f3w w s\u0105siednich krajach, ale ka\u017cdy bunt pozostawia\u0142 \u015blad \u2013 na pocz\u0105tku drobna rysa na sowieckim imperium stawa\u0142a si\u0119 coraz wi\u0119kszym p\u0119kni\u0119ciem, cho\u0107 nie od razu zauwa\u017canym.\\n\u015awiadomo\u015b\u0107 wsp\u00f3lnoty los\u00f3w narod\u00f3w za \u017celazn\u0105 kurtyn\u0105 pozostawi\u0142a nam niejedno przejmuj\u0105ce \u015bwiadectwo. Jesieni\u0105 1956 roku w\u0119gierskie marzenia o niepodleg\u0142o\u015bci rozbudzone zosta\u0142y wolno\u015bciowymi wyst\u0105pieniami w Polsce, a gdy te nadzieje rozje\u017cd\u017ca\u0142y sowieckie czo\u0142gi w Budapeszcie, znad Wis\u0142y pop\u0142yn\u0119\u0142a fala pomocy, lekarstwa, krew, s\u0142owa otuchy i poparcia.\\nDo dzisiaj sumienia porusza demonstracja o\u015bmiorga rosyjskich dysydent\u00f3w, kt\u00f3rzy w sierpniu 1968 roku wyszli samotnie na plac Czerwony w Moskwie. Natychmiast zostali aresztowani, postawieni przed s\u0105dem i sp\u0119dzili nast\u0119pne lata za kratami i drutami \u0142agr\u00f3w. Protestowali przeciwko zd\u0142awieniu Praskiej Wiosny, wolno\u015bciowego zrywu Czech\u00f3w i S\u0142owak\u00f3w, st\u0142umionego przez blisko \u0107wier\u0107 miliona \u017co\u0142nierzy sowieckich wspartych przez oddzia\u0142y z PRL, NRD, W\u0119gier i Bu\u0142garii. Natalia Gorbaniewska rozwin\u0119\u0142a wtedy transparent z has\u0142em \u201eZa nasz\u0105 i wasz\u0105 wolno\u015b\u0107\u201d. Po raz pierwszy pojawi\u0142o si\u0119 ono w Polsce w czasie powstania listopadowego 1830\u20131831, pisane na chor\u0105gwiach po polsku i rosyjsku. P\u00f3\u017aniej wielokrotnie towarzyszy\u0142o naszym zmaganiom o niepodleg\u0142o\u015b\u0107, aby zosta\u0107 wype\u0142nione now\u0105 tre\u015bci\u0105 w ko\u0144cu XX wieku.\\nAkt garstki niepokornych Rosjan \u2013 w morzu prawie 250 milion\u00f3w oboj\u0119tnych i wrogich obywateli sowieckich \u2013 mia\u0142 nie mniejsz\u0105 wag\u0119 ni\u017c strajk tysi\u0119cy rosyjskich robotnik\u00f3w w Nowoczerkasku w czerwcu 1962 roku, zako\u0144czony salwami z broni maszynowej. Wytycza\u0142 on bowiem drog\u0119, na kt\u00f3r\u0105 w ka\u017cdym z narod\u00f3w sowieckiego imperium decydowali si\u0119 wej\u015b\u0107 nieliczni niepokorni, si\u0119gaj\u0105c po \u201enajprostszy, naj\u0142atwiej dost\u0119pny klucz do naszego wyzwolenia: NIEUCZESTNICZENIE W K\u0141AMSTWIE! Cho\u0107by k\u0142amstwo wszystko zala\u0142o, cho\u0107by wszystkim zaw\u0142adn\u0119\u0142o, trwajmy przy minimum: niech w\u0142ada NIE PRZEZE MNIE!\u201d \u2013 o co apelowa\u0142 Aleksander So\u0142\u017cenicyn, autor \u201eArchipelagu Gu\u0142ag\u201d i laureat Nagrody Nobla.\\nDrog\u0105 \u201enie\u0142atw\u0105 dla cia\u0142a, ale jedyn\u0105 dla duszy\u201d szed\u0142 przez ca\u0142e \u017cycie rosyjski dysydent W\u0142adimir Bukowski, kt\u00f3ry sp\u0119dzi\u0142 12 lat w wi\u0119zieniach, \u0142agrach i psychuszkach. Sw\u00f3j wyb\u00f3r t\u0142umaczy\u0142: \u201eDlaczego w\u0142a\u015bnie ja? \u2013 pyta sam siebie ka\u017cdy w t\u0142umie. Sam niczego nie zdzia\u0142am. I wszyscy przepadaj\u0105. \u2013 Je\u015bli nie ja, to kto? \u2013 pyta sam siebie cz\u0142owiek przyparty do muru. I ratuje wszystkich. W ten spos\u00f3b cz\u0142owiek zaczyna budowa\u0107 sw\u00f3j zamek\u201d.\\nI ten zamek wznosili \u2013 nie raz staj\u0105cy razem we wsp\u00f3lnej sprawie \u2013 za\u0142o\u017cyciele grup helsi\u0144skich w Rosji, na Ukrainie, Litwie, \u201eKarty 77\u201d w Czechos\u0142owacji, w Polsce cz\u0142onkowie Komitetu Obrony Robotnik\u00f3w, Ruchu Obrony Praw Cz\u0142owieka i Obywatela, Wolnych Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych, Studenckiego Komitetu Solidarno\u015bci, Komitet\u00f3w Samoobrony Ch\u0142opskiej, Konfederacji Polski Niepodleg\u0142ej, wydawcy samizdat\u00f3w: \u201eKroniki Wydarze\u0144 Bie\u017c\u0105cych\u201d, \u201eKroniki Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego na Litwie\u201d, \u201eUkrai\u0144skich Wie\u015bci\u201d, liczne w Polsce niezale\u017cne wydawnictwa na czele z Niezale\u017cn\u0105 Oficyn\u0105 Wydawnicz\u0105, krusz\u0105ce k\u0142amstwo wolnym s\u0142owem.\\nCzym jest si\u0142a prawdy, do\u015bwiadczy\u0142y miliony zgromadzonych w czasie pielgrzymki Jana Paw\u0142a II do ojczyzny w czerwcu 1979 roku, kiedy przywo\u0142a\u0142 wsp\u00f3lne, fundamentalne, wielowiekowe dziedzictwo chrze\u015bcija\u0144stwa \u201ewschodniego p\u0142uca Europy\u201d: Chorwacji, S\u0142owenii, Czech, S\u0142owacji, Bu\u0142garii, W\u0119gier, Rusi, Litwy.\\nKilkana\u015bcie miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej wszyscy patrzyli na Polsk\u0119, gdzie latem 1980 roku Gda\u0144sk i Szczecin \u2013 miasta strajk\u00f3w sprzed 10 lat \u2013 sta\u0142y si\u0119 wiod\u0105cymi o\u015brodkami powstaj\u0105cej \u201eSolidarno\u015bci\u201d. Jednym z pierwszych \u017c\u0105da\u0144 zg\u0142oszonych na Wybrze\u017cu by\u0142o wzniesienie pomnik\u00f3w upami\u0119tniaj\u0105cych poleg\u0142ych w Grudniu \u201970. Trzy pot\u0119\u017cne, ponad 40-metrowe gda\u0144skie krzy\u017ce z kotwicami postawiono w 10. rocznic\u0119 buntu i do dzisiaj s\u0105 jednym z symboli tego miasta.\\nSpe\u0142nia\u0142y si\u0119 s\u0142owa grudniowej pie\u015bni z 1970 roku: \u201eNie p\u0142aczcie matki, to nie na darmo \/ Nad stoczni\u0105 sztandar z czarn\u0105 kokard\u0105 \/ Za chleb i wolno\u015b\u0107, i now\u0105 Polsk\u0119 \/ Janek Wi\u015bniewski pad\u0142\u201d. Janek Wi\u015bniewski w rzeczywisto\u015bci nazywa\u0142 si\u0119 Zbigniew Godlewski i by\u0142 18-letnim uczniem zastrzelonym w Gdyni. Sceny, gdy jego cia\u0142o niesione na drzwiach na czele pochodu ze skrwawionymi bia\u0142o-czerwonymi flagami, sta\u0142y si\u0119 symbolem Grudnia \u201970.\\nRodz\u0105ca si\u0119 wtedy \u201enowa Polska\u201d nios\u0142a nadziej\u0119 dla innych narod\u00f3w zniewolonych przez Moskw\u0119. Jeszcze w czasie sierpniowych strajk\u00f3w 1980 roku Aleksander So\u0142\u017cenicyn pozdrawia\u0142 polskich robotnik\u00f3w: \u201ePodziwiam Waszego ducha i Wasz\u0105 godno\u015b\u0107. Dajecie wspania\u0142y przyk\u0142ad wszystkim narodom uciskanym przez komunist\u00f3w\u201d.\\n\u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d mia\u0142a \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce jest zwie\u0144czeniem oporu i walki z komunizmem prowadzonej przez kilkadziesi\u0105t lat nie tylko w Polsce, ale tak\u017ce w ca\u0142ym sowieckim bloku, i trwa ona nadal. St\u0105d latem 1981 roku na zje\u017adzie \u201eSolidarno\u015bci\u201d, maj\u0105cej blisko 10 mln cz\u0142onk\u00f3w, wystosowano apel do ludzi pracy Europy Wschodniej, zapewniaj\u0105c, i\u017c \u201eg\u0142\u0119boko czujemy wsp\u00f3lnot\u0119 naszych los\u00f3w\u201d. Dokument wywo\u0142a\u0142 histeryczn\u0105 reakcj\u0119 Moskwy, ale by\u0142 moralnym wsparciem dla wszystkich, kt\u00f3rzy przez lata nie\u015bli niez\u0142omnie przes\u0142anie wolno\u015bci.\\nW tym duchu \u2013 wsp\u00f3lnoty los\u00f3w \u2013 pojawi\u0142y si\u0119 jak\u017ce liczne g\u0142osy otuchy i wsparcia po wprowadzeniu w Polsce stanu wojennego w 1981 roku. Rosyjscy pisarze, m.in. W\u0142adimir Bukowski, W\u0142adimir Maksimow, Wiktor Niekrasow, Natalia Gorbaniewska, po raz kolejny \u201ez dum\u0105\u201d si\u0119gn\u0119li po \u201ehas\u0142o zrodzone sto pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat temu, w dniach polskiego powstania 1830 roku: \u00bbZa nasz\u0105 i Wasz\u0105 wolno\u015b\u0107!\u00ab. Niech \u017cyje wolna, niezawis\u0142a Polska! Niech \u017cyje \u00bbSolidarno\u015b\u0107\u00ab!\u201d. W podobnym tonie wypowiedzieli si\u0119 te\u017c solidarnie przedstawiciele innych narod\u00f3w sowieckiego imperium: Czesi i S\u0142owacy, W\u0119grzy, Rumuni, Litwini, \u0141otysze, Esto\u0144czycy, Ukrai\u0144cy i Bia\u0142orusini\u2026\\nWyj\u0105tkowo przejmuj\u0105co brzmia\u0142y s\u0142owa wys\u0142ane przez wi\u0119zionego ukrai\u0144skiego dysydenta Wasyla Stusa, zam\u0119czonego w 1985 roku w \u0142agrze w Permie. \u201eJak\u017ce cieszy polski brak pokory wobec sowieckiego despotyzmu (\u2026). Polska daje Ukrainie przyk\u0142ad (\u2026). Polska otwiera w \u015bwiecie totalitarnym now\u0105 epok\u0119 i przygotowuje jego krach. \u017bycz\u0119 wszystkiego najlepszego polskim bojownikom, licz\u0105c, \u017ce policyjny re\u017cim 13 grudnia nie zdusi \u015bwi\u0119tego p\u0142omienia wolno\u015bci\u201d... kt\u00f3ry p\u0142on\u0105\u0142 coraz wi\u0119kszym ogniem, przynosz\u0105c wkr\u00f3tce wolno\u015b\u0107 milionom ludzi sowieckiego imperium.\\nTekst publikowany r\u00f3wnocze\u015bnie z polskim miesi\u0119cznikiem opinii Wszystko Co Najwa\u017cniejsze w ramach projektu realizowanego z Instytutem Pami\u0119ci Narodowej.\\n________________________________________________________\\nPrzemoc sta\u0142a si\u0119 nieod\u0142\u0105cznym atrybutem re\u017cim\u00f3w rz\u0105dz\u0105cych w ZSRR oraz pa\u0144stwach Europy \u015arodkowej i Wschodniej.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\\\"Komunizm by\u0142 nie do obrony\\\"\\nBernard GUETTA, Francuski eurodeputowany (Renew Europe). Od 1978 do 1990 r. dziennikarz \u201eLe Monde\u201d specjalizuj\u0105cy si\u0119 w Europie Centralnej, p\u00f3\u017aniej kierowa\u0142 \u201eL\u2019Expansion\u201d i \u201eLe Nouvel Observateur\u201d.\\nW latach 70. by\u0142em dziennikarzem tygodnika \u201eLe Nouvel Observateur\u201d, specjalizuj\u0105cego si\u0119 w ruchach dysydenckich w krajach bloku komunistycznego. To da\u0142o mi niepowtarzaln\u0105 okazj\u0119, by przekona\u0107 si\u0119, jak z bliska wygl\u0105da\u0142 komunizm w Zwi\u0105zku Radzieckim oraz krajach satelickich. I przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 mu, dostrzeg\u0142em jedn\u0105 prawid\u0142owo\u015b\u0107: \u017ce historia komunizmu w Europie to de facto historia jego upadku.\\nWynika\u0142o to z tego, \u017ce re\u017cimy komunistyczne w og\u00f3le nie umia\u0142y zarz\u0105dza\u0107 gospodark\u0105. Skuteczny okaza\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bciwie tylko jeden program gospodarczy \u2013 og\u0142oszona w 1921 r. przez W\u0142odzimierza Lenina Nowa Polityka Ekonomiczna (NEP). P\u00f3\u017aniej fiasko goni\u0142o fiasko. To jeden z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rego w\u0142adze komunistyczne zacz\u0119\u0142y si\u0119ga\u0107 po terror. Przemoc sta\u0142a si\u0119 nieod\u0142\u0105cznym atrybutem re\u017cim\u00f3w rz\u0105dz\u0105cych w ZSRR oraz jego pa\u0144stwach satelickich. P\u00f3ki udawa\u0142o si\u0119 utrzymywa\u0107 rewolucyjny \u017car we w\u0142adzach, nie by\u0142o to a\u017c tak widoczne. Ale w ko\u0144cu pojawi\u0142a si\u0119 stagnacja. A po stagnacji nast\u0105pi\u0142o bankructwo ca\u0142ego systemu.\\nW krajach Europy \u015arodkowej komunizm sko\u0144czy\u0142 si\u0119 niemal w tym samym czasie \u2013 w 1989 roku. Zbie\u017cno\u015b\u0107 dat i podobie\u0144stwo tego procesu a\u017c prosz\u0105 si\u0119 o uog\u00f3lnienie. Ale to by\u0142by b\u0142\u0105d, bo komunizm w pa\u0144stwach tego regionu rozwija\u0142 si\u0119 inaczej. R\u00f3\u017cnic by\u0142o tak wiele, \u017ce w\u0142a\u015bciwie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o innej odmianie socjalizmu w ka\u017cdym z kraj\u00f3w. Na przyk\u0142ad gdy by\u0142em w rz\u0105dzonej przez Nicolae Ceau\u015fescu Rumunii, zwyczajnie si\u0119 ba\u0142em. W Polsce nigdy nie odczuwa\u0142em czego\u015b podobnego. Oczywi\u015bcie oba pa\u0144stwa by\u0142y komunistycznymi re\u017cimami, gdzie nie by\u0142o pluralizmu politycznego i wolnych medi\u00f3w. Ale w Polsce w prywatnym gronie mo\u017cna by\u0142o rozmawia\u0107 w miar\u0119 otwarcie \u2013 w Rumunii to by\u0142o niewyobra\u017calne.\\nTo by\u0142 efekt ewolucji komunizmu w poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stwach. Od 1956 r. w Polsce zakres swob\u00f3d obywatelskich r\u00f3s\u0142 \u2013 w konsekwencji kolejnych form protestu przeciwko w\u0142adzom. Po ka\u017cdym zrywie (1968, 1970, 1976, wreszcie 1980) margines wolno\u015bci si\u0119 powi\u0119ksza\u0142. W Rumunii by\u0142o odwrotnie. O ile w polityce zagranicznej Ceau\u015fescu podkre\u015bla\u0142 swoj\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107 od Moskwy (utrzymywa\u0142 stosunki dyplomatyczne z Izraelem, pos\u0142a\u0142 sportowc\u00f3w na igrzyska olimpijskie w Los Angeles w 1984 r. \u2013 cho\u0107 inne kraje komunistyczne je zbojkotowa\u0142y), to w polityce wewn\u0119trznej jego rz\u0105dy by\u0142y w\u0142a\u015bciwie rumu\u0144sk\u0105 wersj\u0105 stalinizmu. Ten re\u017cim przera\u017ca\u0142 swoj\u0105 bezwzgl\u0119dno\u015bci\u0105.\\nJeszcze inaczej sytuacja wygl\u0105da\u0142a w Czechos\u0142owacji. Rz\u0105dz\u0105ca tam partia komunistyczna odm\u00f3wi\u0142a destalinizacji w 1956 r. Mieszka\u0144cy kraju zacz\u0119li wymusza\u0107 zmiany dopiero w 1968 r., co sko\u0144czy\u0142o si\u0119 sowieck\u0105 inwazj\u0105. W ten spos\u00f3b Zwi\u0105zek Radziecki zablokowa\u0142 zmiany w tym kraju w\u0142a\u015bciwie do 1989 r. Cho\u0107 te\u017c czechos\u0142owacki re\u017cim nie by\u0142 tak bezwzgl\u0119dny jak rumu\u0144ski. Na pewno sytuacja w Pradze wygl\u0105da\u0142a inaczej ni\u017c w Polsce, na W\u0119grzech (tam by\u0142a bardzo du\u017ca otwarto\u015b\u0107) czy innych krajach regionu.\\nKomunizm w pa\u0144stwach Europy \u015arodkowej wsz\u0119dzie mia\u0142 inny odcie\u0144. Te r\u00f3\u017cnice wynika\u0142y w du\u017cej mierze z uwarunkowa\u0144 historycznych. W Czechos\u0142owacji ju\u017c przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 istnia\u0142a bardzo popularna partia komunistyczna. Gdy po wojnie komuni\u015bci przej\u0119li w\u0142adz\u0119, oparli si\u0119 na niej, wykorzystali t\u0119 popularno\u015b\u0107, kt\u00f3ra w\u0142a\u015bciwie nie os\u0142ab\u0142a do aksamitnej rewolucji. Z kolei w Polsce komuni\u015bci nigdy nie cieszyli si\u0119 popularno\u015bci\u0105, dlatego te\u017c po przej\u0119ciu w\u0142adzy nie zdo\u0142ali zdoby\u0107 szerokiego poparcia \u2013 tym bardziej \u017ce Polacy s\u0105 tradycyjnie antyrosyjscy, a wiadomo, \u017ce nowy re\u017cim mia\u0142 autoryzacj\u0119 Moskwy.\\nW Polsce utrzymywa\u0142o si\u0119 ci\u0105g\u0142e napi\u0119cie mi\u0119dzy komunistycznymi w\u0142adzami i spo\u0142ecze\u0144stwem. Zreszt\u0105 w socjalizm w Polsce prawie nikt nie wierzy\u0142. Dlatego te\u017c system zdo\u0142a\u0142 ustabilizowa\u0107 Edward Gierek, kt\u00f3ry przej\u0105\u0142 w\u0142adz\u0119 po wydarzeniach gda\u0144skich w 1970 r. On rozumia\u0142, \u017ce nie przekona Polak\u00f3w do komunizmu ani terrorem, ani ideologicznym \u017carem. Z tego powodu si\u0119gn\u0105\u0142 po argumenty gospodarcze \u2013 i dzi\u015b wida\u0107, \u017ce by\u0142 najbli\u017cej przekonania Polak\u00f3w do komunizmu. Na pewno uda\u0142o mu si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 wi\u0119cej ni\u017c Gomu\u0142ce czy Jaruzelskiemu. Ten ostatni zreszt\u0105 rozumia\u0142, w jak fatalnej sytuacji si\u0119 znalaz\u0142, i z tego powodu wyrazi\u0142 zgod\u0119 na transformacj\u0119 systemow\u0105 w 1989 r. Podobnie zachowali si\u0119 inni komunistyczni przyw\u00f3dcy w Europie \u015arodkowej. W ten spos\u00f3b upad\u0142 ten system.\\nTo nie dysydenci doprowadzili do upadku komunizmu. To nie by\u0142 Jan Pawe\u0142 II ani Ronald Reagan. Komunizm sam siebie doprowadzi\u0142 do kl\u0119ski. Oczywi\u015bcie roli opozycjonist\u00f3w, papie\u017ca czy ameryka\u0144skiego prezydenta nie mo\u017cna lekcewa\u017cy\u0107. Gdyby nie ich dzia\u0142ania, komuni\u015bci mogliby si\u0119 utrzyma\u0107 u w\u0142adzy d\u0142u\u017cej, mo\u017ce 10, mo\u017ce nawet 20 lat. Ale w ko\u0144cu i tak ten system by upad\u0142. Bo jego najwi\u0119kszym mankamentem by\u0142y problemy, kt\u00f3re generowa\u0142 i kt\u00f3rych nie umia\u0142 rozwi\u0105zywa\u0107.\\nTekst publikowany r\u00f3wnocze\u015bnie z polskim miesi\u0119cznikiem opinii Wszystko Co Najwa\u017cniejsze w ramach projektu realizowanego z Instytutem Pami\u0119ci Narodowej.\\n__________________________________________________\\nJe\u015bli w ko\u0144cu zdecydujemy si\u0119 ostatecznie pot\u0119pi\u0107 komunizm, to jednomy\u015blne odrzucenie tej nieliberalnej, antyeuropejskiej, antychrze\u015bcija\u0144skiej, kryminalnej i antyludzkiej ideologii mog\u0142oby wzmocni\u0107 zar\u00f3wno wi\u0119zi mi\u0119dzyludzkie, jak i wi\u0119zi pomi\u0119dzy narodami Europy\\\"Europa musi definitywnie pot\u0119pi\u0107 komunizm i zwi\u0105zan\u0105 z nim zbrodnicz\u0105 ideologi\u0119\\\"\\nProf. Renato CRISTIN, profesor Uniwersytetu w Trie\u015bcie we W\u0142oszech, by\u0142y dyrektor W\u0142oskiego Instytutu Kultury w Berlinie i by\u0142y dyrektor naukowy Fondazione Liberal w Rzymie.\\nPot\u0119pienie zbrodni ideologii komunistycznej to w istocie rzeczy potrzeba, kt\u00f3ra dotyka sumienia obywatelskiego i moralnego wolnego \u015bwiata.\\n\u00a0W 1945 roku, czyli prawie trzydzie\u015bci lat od narodzin Zwi\u0105zku Radzieckiego w roku 1917, komunizm jako re\u017cim polityczny i forma pa\u0144stwa podzieli\u0142 kontynent europejski na dwie cz\u0119\u015bci, wyznaczaj\u0105c terrorem i krwi\u0105 granic\u0119, kt\u00f3ra niczym g\u0142\u0119boka rana sprawi\u0142a, \u017ce narody Europy Wschodniej cierpia\u0142y, a obywatele jej zachodniej cz\u0119\u015bci byli oburzeni.\\nMikrokosmosem tej wielkiej geopolitycznej rany by\u0142o miasto Berlin, w kt\u00f3rym mur odzwierciedla\u0142 istot\u0119 \u017celaznej kurtyny i gdzie mo\u017cna by\u0142o obserwowa\u0107 niczym pod szk\u0142em powi\u0119kszaj\u0105cym w laboratorium ludzkie dramaty i historyczne tragedie wywo\u0142ane przez komunizm. W 1989 roku Mur Berli\u0144ski zosta\u0142 zburzony dzi\u0119ki uporowi Zachodu, kt\u00f3remu przewodzi\u0142y Stany Zjednoczone. Ich wytrwa\u0142o\u015b\u0107 by\u0142a symbolicznie, ale tak\u017ce fizycznie reprezentowana przez Ronalda Reagana i wielkiego papie\u017ca Polaka Jana Paw\u0142a II.\\nPrzez prawie pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat komunizm stanowi\u0142 przyczyn\u0119 rozdarcia mi\u0119dzy dwoma blokami podzielonego na p\u00f3\u0142 \u015bwiata, a tym samym i Europy. Lecz to pa\u0144stwa lub ich rz\u0105dy by\u0142y wrogo wobec siebie nastawione: z jednej strony pa\u0144stwa socjalno-komunistyczne, z drugiej za\u015b kraje liberalno-demokratyczne.\\nNatomiast poszczeg\u00f3lne narody w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci nie by\u0142y podzielone, poniewa\u017c zar\u00f3wno na Wschodzie, jak i na Zachodzie by\u0142y one tradycyjnie, zw\u0142aszcza pocz\u0105wszy od czas\u00f3w nowo\u017cytnych, natchnione zasad\u0105, kt\u00f3rej komunizm zaprzecza\u0142 i kt\u00f3r\u0105 t\u0142umi\u0142: wolno\u015bci\u0105 rozumian\u0105 jako swoboda osobista i obywatelska, wolno\u015bci\u0105 wyznania oraz wolno\u015bci\u0105 artystyczn\u0105, wolno\u015bci\u0105 my\u015bli i s\u0142owa, przedsi\u0119biorczo\u015bci\u0105 i w\u0142asno\u015bci\u0105 prywatn\u0105. Ideologia komunistyczna to zaiste ogromna i tragiczna rysa na historii wsp\u00f3\u0142czesnej Europy.\\nObecnie, trzydzie\u015bci lat po upadku Zwi\u0105zku Radzieckiego i jego satelickich re\u017cim\u00f3w, zrozumienie z\u0142a, kt\u00f3rym by\u0142 komunizm, mo\u017ce pom\u00f3c w dalszym jednoczeniu narod\u00f3w Europy. Moja teza jest nast\u0119puj\u0105ca: je\u015bli w ko\u0144cu zdecydujemy si\u0119 ostatecznie pot\u0119pi\u0107 komunizm, tak jak s\u0142usznie zrobili\u015bmy to w przypadku narodowego socjalizmu, to jednomy\u015blne odrzucenie tej nieliberalnej, antyeuropejskiej, antychrze\u015bcija\u0144skiej, kryminalnej i antyludzkiej ideologii mog\u0142oby wzmocni\u0107 zar\u00f3wno wi\u0119zi mi\u0119dzyludzkie, jak i wi\u0119zi pomi\u0119dzy narodami Europy.\\nTego w\u0119z\u0142a gordyjskiego, kt\u00f3rym jest komunizm, nigdy do ko\u0144ca nie przeci\u0119\u0142y ani europejska kultura, ani polityka. Dopiero gdy ostatecznie rozwi\u0105\u017cemy ten problem, odnajdziemy jednocz\u0105cy element, kt\u00f3rego wci\u0105\u017c brakuje w pozytywnej dialektyce mi\u0119dzy partiami europejskimi \u2013 kt\u00f3re posiadaj\u0105 swoich reprezentant\u00f3w w Parlamencie Europejskim. Tak jak \u2013 z wyj\u0105tkiem nielicznych i niewielkich grup neonazist\u00f3w \u2013 wszystkie europejskie partie s\u0105 zjednoczone w pot\u0119pieniu narodowego socjalizmu, tak samo powinno si\u0119 sta\u0107 z ostatecznym pot\u0119pieniem komunizmu i jego \u015bmierciono\u015bnej ideologii.\\nAle w tym przypadku tak nie jest, a przynajmniej jeszcze nie teraz. Niestety, przed nami nadal daleka droga do takiej \u015bwiadomo\u015bci, a Europa wci\u0105\u017c jest wewn\u0119trznie rozdarta chorob\u0105 duszy, czyli ideologi\u0105 komunizmu. Aby przeanalizowa\u0107 obecno\u015b\u0107 tej ideologii we wsp\u00f3\u0142czesnej Europie, musimy zacz\u0105\u0107 od konkretnego pytania: dlaczego nie uczyniono wobec komunizmu tego samego, co zosta\u0142o zrobione \u2013 a co by\u0142o naszym \u015bwi\u0119tym prawem \u2013 wobec narodowego socjalizmu?\\nStawiaj\u0105c tutaj znak r\u00f3wno\u015bci, chc\u0119 podkre\u015bli\u0107 zar\u00f3wno pokrewno\u015b\u0107 obu totalitaryzm\u00f3w w ich zbrodniczej i ludob\u00f3jczej istocie, jak i r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy nimi w zakresie metod kontroli spo\u0142ecznej i masowej eksterminacji. Uwa\u017cam, \u017ce w\u0142a\u015bnie po to, by uszanowa\u0107 wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 Shoah, czyli Holokaustu, konieczne jest tak\u017ce ostateczne pot\u0119pienie komunistycznych zbrodni i ludob\u00f3jstw.\\nGdy sprawa stanie si\u0119 ostatecznie res iudicata, na powa\u017cnie i bez niedopowiedze\u0144, komunizm ma szans\u0119 sta\u0107 si\u0119 potworem, kt\u00f3rego nale\u017cy si\u0119 ba\u0107, tragedi\u0105, kt\u00f3rej nie wolno nigdy wi\u0119cej powt\u00f3rzy\u0107. To mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 zjednoczeniu Europejczyk\u00f3w przeciwko ich prawdziwemu wsp\u00f3lnemu wrogowi (kt\u00f3rym jest oczywi\u015bcie komunizm, lecz dzi\u015b tak\u017ce radykalny islamizm). Musimy sprawi\u0107, by Europejczycy zrozumieli, \u017ce komunizm jest wirusem, organizmem obcym w stosunku do prawdziwych tradycji Europy, wrogiem jej cywilizacji.\\nOstateczne pot\u0119pienie komunizmu powinno zatem by\u0107 g\u0142\u00f3wnym celem politycznym, do kt\u00f3rego Unia Europejska musi dzisiaj d\u0105\u017cy\u0107 \u2013 z jednej strony dlatego, \u017ce narody Europy Wschodniej chc\u0105 historycznego wyroku, kt\u00f3ry uniemo\u017cliwi\u0142by zar\u00f3wno powr\u00f3t komunizmu w jakiejkolwiek formie, jak i ich ponowny ucisk, a z drugiej strony dlatego, \u017ce narody Zachodu powinny zna\u0107 t\u0119 ideologi\u0119, ba\u0107 si\u0119 jej i odrzuca\u0107 jej nowe ogniska w swoich krajach.\\nW\u0142a\u015bnie pod\u0105\u017caj\u0105c tym tokiem my\u015blowym, w ubieg\u0142ym roku wsp\u00f3lnie z nie\u017cyj\u0105cym ju\u017c przyjacielem W\u0142adimirem Bukowskim sporz\u0105dzili\u015bmy i wystosowali\u015bmy apel o proces norymberski dla komunizmu, kt\u00f3ry mia\u0142by nie tylko warto\u015b\u0107 historyczn\u0105, ale tak\u017ce polityczn\u0105 i moraln\u0105. Pot\u0119pienie zbrodni ideologii komunistycznej to w istocie rzeczy potrzeba, kt\u00f3ra dotyka sumienia obywatelskiego i moralnego wolnego \u015bwiata. To sumienie powinno wyci\u0105gn\u0105\u0107 wnioski z niechcianych do\u015bwiadcze\u0144 narod\u00f3w Europy \u015arodkowej i Wschodniej.\\nJednakowo\u017c pod wzgl\u0119dem d\u0105\u017cenia do tego celu od dawna istnieje w Europie du\u017cy op\u00f3r; \u015bwiat kultury i medi\u00f3w, ten zr\u00f3\u017cnicowany kontekst post\u0119powo\u015bci, kt\u00f3ry zawsze wspiera\u0142 kulturowy marksizm, odmawia uto\u017csamienia komunizmu z nazizmem i ogranicza si\u0119 do krytyki tzw. realnego socjalizmu, ratuj\u0105c w ten spos\u00f3b ide\u0119 komunistyczn\u0105 przedstawian\u0105 jako idea\u0142 dobra i sprawiedliwo\u015bci.\\nTo wielkie historyczne i teoretyczne k\u0142amstwo pozwoli\u0142o w Europie i na ca\u0142ym \u015bwiecie propagowa\u0107 komunizm, ale nadszed\u0142 najwy\u017cszy czas, aby go zdemaskowa\u0107 i obwie\u015bci\u0107 \u015bwiatu prawd\u0119, co mo\u017ce doprowadzi\u0107 do ostatecznego pot\u0119pienia tej ideologii.\\nTekst publikowany r\u00f3wnocze\u015bnie z polskim miesi\u0119cznikiem opinii Wszystko Co Najwa\u017cniejsze w ramach projektu realizowanego z Instytutem Pami\u0119ci Narodowej.\\n\u00a0\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/12\/11\/50-rocznica-grudnia-1970-i-39-rocznica-wprowadzenia-stanu-wojennego-w-polsce\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/12\/EpGq3DcXUAAaIaL.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/12\/EpGq3DcXUAAaIaL.jpg\",\"width\":680,\"height\":442},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/12\/11\/50-rocznica-grudnia-1970-i-39-rocznica-wprowadzenia-stanu-wojennego-w-polsce\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"50. rocznica Grudnia 1970 i 39. rocznica wprowadzenia stanu wojennego w Polsce\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#website\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/\",\"name\":\"Instytut Polski w Dusseldorfie\",\"description\":\"Instytuty Polskie\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#\/schema\/person\/6b4b76776c5d49a1eb862046e311998e\",\"name\":\"kolinskia\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9bb79075402c1d25f1e9e4e8260c2d13?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9bb79075402c1d25f1e9e4e8260c2d13?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"kolinskia\"},\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/author\/kolinskia\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"50. rocznica Grudnia 1970 i 39. rocznica wprowadzenia stanu wojennego w Polsce - Instytut Polski w Dusseldorfie","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/12\/11\/50-rocznica-grudnia-1970-i-39-rocznica-wprowadzenia-stanu-wojennego-w-polsce\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"50. rocznica Grudnia 1970 i 39. rocznica wprowadzenia stanu wojennego w Polsce - Instytut Polski w Dusseldorfie","og_description":"Tragedia na polskim wybrze\u017cu, w Gda\u0144sku, sprzed 50 lat, sk\u0142ada si\u0119 na wsp\u00f3lnot\u0119 los\u00f3w Europy Centralnej uciskanej przez komunist\u00f3w \u201eG\u0142\u0119boko czujemy wsp\u00f3lnot\u0119 naszych los\u00f3w\u201d\u00a0 Jaros\u0142aw Szarek, historyk, prezes Instytutu Pami\u0119ci Narodowej \u0106wier\u0107 wieku po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej w Gda\u0144sku \u2013 mie\u015bcie, w kt\u00f3rym si\u0119 rozpocz\u0119\u0142a \u2013 zn\u00f3w rozleg\u0142y si\u0119 strza\u0142y i padli zabici. Tym […]","og_url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/12\/11\/50-rocznica-grudnia-1970-i-39-rocznica-wprowadzenia-stanu-wojennego-w-polsce\/","og_site_name":"Instytut Polski w Dusseldorfie","article_published_time":"2020-12-11T14:03:00+00:00","article_modified_time":"2020-12-22T10:10:14+00:00","og_image":[{"width":680,"height":442,"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/12\/EpGq3DcXUAAaIaL.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"kolinskia","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"kolinskia","Szacowany czas czytania":"16 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"event","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/12\/11\/50-rocznica-grudnia-1970-i-39-rocznica-wprowadzenia-stanu-wojennego-w-polsce\/","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/12\/11\/50-rocznica-grudnia-1970-i-39-rocznica-wprowadzenia-stanu-wojennego-w-polsce\/","name":"50. rocznica Grudnia 1970 i 39. rocznica wprowadzenia stanu wojennego w Polsce","isPartOf":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/12\/11\/50-rocznica-grudnia-1970-i-39-rocznica-wprowadzenia-stanu-wojennego-w-polsce\/#primaryimage"},"image":["https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/12\/EpGq3DcXUAAaIaL.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/12\/EpGq3DcXUAAaIaL-300x195.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/12\/EpGq3DcXUAAaIaL.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/12\/EpGq3DcXUAAaIaL.jpg"],"thumbnailUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/12\/EpGq3DcXUAAaIaL.jpg","datePublished":"2020-12-11T14:03:00+02:00","dateModified":"2020-12-22T10:10:14+02:00","author":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#\/schema\/person\/6b4b76776c5d49a1eb862046e311998e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/12\/11\/50-rocznica-grudnia-1970-i-39-rocznica-wprowadzenia-stanu-wojennego-w-polsce\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/12\/11\/50-rocznica-grudnia-1970-i-39-rocznica-wprowadzenia-stanu-wojennego-w-polsce\/"]}],"@context":"https:\/\/schema.org","startDate":"2020-12-13","endDate":"2020-12-27","eventStatus":"EventScheduled","eventAttendanceMode":"OfflineEventAttendanceMode","location":{"@type":"place","name":"","address":"","geo":{"@type":"GeoCoordinates","latitude":"","longitude":""}},"description":"Tragedia na polskim wybrze\u017cu, w Gda\u0144sku, sprzed 50 lat, sk\u0142ada si\u0119 na wsp\u00f3lnot\u0119 los\u00f3w Europy Centralnej uciskanej przez komunist\u00f3w \u201eG\u0142\u0119boko czujemy wsp\u00f3lnot\u0119 naszych los\u00f3w\u201d\u00a0\nJaros\u0142aw Szarek, historyk, prezes Instytutu Pami\u0119ci Narodowej\n\u0106wier\u0107 wieku po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej w Gda\u0144sku \u2013 mie\u015bcie, w kt\u00f3rym si\u0119 rozpocz\u0119\u0142a \u2013 zn\u00f3w rozleg\u0142y si\u0119 strza\u0142y i padli zabici. Tym razem broni u\u017cy\u0142y komunistyczne wojsko i milicja, aby spacyfikowa\u0107 robotnicze protesty przeciwko podwy\u017cce cen og\u0142oszonej tu\u017c przed \u015bwi\u0119tami Bo\u017cego Narodzenia w grudniu 1970 roku. Poza Gda\u0144skiem bunt obj\u0105\u0142 te\u017c inne portowe miasta \u2013 Szczecin, Gdyni\u0119 i Elbl\u0105g \u2013 by\u0142o kilkudziesi\u0119ciu zabitych i ponad tysi\u0105c rannych. Skala wyst\u0105pie\u0144 zmusi\u0142a Moskw\u0119 do wymiany komunistycznej ekipy rz\u0105dz\u0105cej Polsk\u0105 od 1956 roku.\nIgnazio Silone, w\u0142oski pisarz, socjalista, przez wiele lat uwiedziony komunizmem, pisa\u0142: \u201eIch walka nie oka\u017ce si\u0119 daremna, sporo wskazuje na to, \u017ce odcisn\u0119\u0142a sw\u00f3j \u015blad nawet w Rostocku i Kr\u00f3lewcu\u201d. Nie odmierzymy si\u0142y oddzia\u0142ywania Grudnia \u201970 na robotnik\u00f3w w s\u0105siednich krajach, ale ka\u017cdy bunt pozostawia\u0142 \u015blad \u2013 na pocz\u0105tku drobna rysa na sowieckim imperium stawa\u0142a si\u0119 coraz wi\u0119kszym p\u0119kni\u0119ciem, cho\u0107 nie od razu zauwa\u017canym.\n\u015awiadomo\u015b\u0107 wsp\u00f3lnoty los\u00f3w narod\u00f3w za \u017celazn\u0105 kurtyn\u0105 pozostawi\u0142a nam niejedno przejmuj\u0105ce \u015bwiadectwo. Jesieni\u0105 1956 roku w\u0119gierskie marzenia o niepodleg\u0142o\u015bci rozbudzone zosta\u0142y wolno\u015bciowymi wyst\u0105pieniami w Polsce, a gdy te nadzieje rozje\u017cd\u017ca\u0142y sowieckie czo\u0142gi w Budapeszcie, znad Wis\u0142y pop\u0142yn\u0119\u0142a fala pomocy, lekarstwa, krew, s\u0142owa otuchy i poparcia.\nDo dzisiaj sumienia porusza demonstracja o\u015bmiorga rosyjskich dysydent\u00f3w, kt\u00f3rzy w sierpniu 1968 roku wyszli samotnie na plac Czerwony w Moskwie. Natychmiast zostali aresztowani, postawieni przed s\u0105dem i sp\u0119dzili nast\u0119pne lata za kratami i drutami \u0142agr\u00f3w. Protestowali przeciwko zd\u0142awieniu Praskiej Wiosny, wolno\u015bciowego zrywu Czech\u00f3w i S\u0142owak\u00f3w, st\u0142umionego przez blisko \u0107wier\u0107 miliona \u017co\u0142nierzy sowieckich wspartych przez oddzia\u0142y z PRL, NRD, W\u0119gier i Bu\u0142garii. Natalia Gorbaniewska rozwin\u0119\u0142a wtedy transparent z has\u0142em \u201eZa nasz\u0105 i wasz\u0105 wolno\u015b\u0107\u201d. Po raz pierwszy pojawi\u0142o si\u0119 ono w Polsce w czasie powstania listopadowego 1830\u20131831, pisane na chor\u0105gwiach po polsku i rosyjsku. P\u00f3\u017aniej wielokrotnie towarzyszy\u0142o naszym zmaganiom o niepodleg\u0142o\u015b\u0107, aby zosta\u0107 wype\u0142nione now\u0105 tre\u015bci\u0105 w ko\u0144cu XX wieku.\nAkt garstki niepokornych Rosjan \u2013 w morzu prawie 250 milion\u00f3w oboj\u0119tnych i wrogich obywateli sowieckich \u2013 mia\u0142 nie mniejsz\u0105 wag\u0119 ni\u017c strajk tysi\u0119cy rosyjskich robotnik\u00f3w w Nowoczerkasku w czerwcu 1962 roku, zako\u0144czony salwami z broni maszynowej. Wytycza\u0142 on bowiem drog\u0119, na kt\u00f3r\u0105 w ka\u017cdym z narod\u00f3w sowieckiego imperium decydowali si\u0119 wej\u015b\u0107 nieliczni niepokorni, si\u0119gaj\u0105c po \u201enajprostszy, naj\u0142atwiej dost\u0119pny klucz do naszego wyzwolenia: NIEUCZESTNICZENIE W K\u0141AMSTWIE! Cho\u0107by k\u0142amstwo wszystko zala\u0142o, cho\u0107by wszystkim zaw\u0142adn\u0119\u0142o, trwajmy przy minimum: niech w\u0142ada NIE PRZEZE MNIE!\u201d \u2013 o co apelowa\u0142 Aleksander So\u0142\u017cenicyn, autor \u201eArchipelagu Gu\u0142ag\u201d i laureat Nagrody Nobla.\nDrog\u0105 \u201enie\u0142atw\u0105 dla cia\u0142a, ale jedyn\u0105 dla duszy\u201d szed\u0142 przez ca\u0142e \u017cycie rosyjski dysydent W\u0142adimir Bukowski, kt\u00f3ry sp\u0119dzi\u0142 12 lat w wi\u0119zieniach, \u0142agrach i psychuszkach. Sw\u00f3j wyb\u00f3r t\u0142umaczy\u0142: \u201eDlaczego w\u0142a\u015bnie ja? \u2013 pyta sam siebie ka\u017cdy w t\u0142umie. Sam niczego nie zdzia\u0142am. I wszyscy przepadaj\u0105. \u2013 Je\u015bli nie ja, to kto? \u2013 pyta sam siebie cz\u0142owiek przyparty do muru. I ratuje wszystkich. W ten spos\u00f3b cz\u0142owiek zaczyna budowa\u0107 sw\u00f3j zamek\u201d.\nI ten zamek wznosili \u2013 nie raz staj\u0105cy razem we wsp\u00f3lnej sprawie \u2013 za\u0142o\u017cyciele grup helsi\u0144skich w Rosji, na Ukrainie, Litwie, \u201eKarty 77\u201d w Czechos\u0142owacji, w Polsce cz\u0142onkowie Komitetu Obrony Robotnik\u00f3w, Ruchu Obrony Praw Cz\u0142owieka i Obywatela, Wolnych Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych, Studenckiego Komitetu Solidarno\u015bci, Komitet\u00f3w Samoobrony Ch\u0142opskiej, Konfederacji Polski Niepodleg\u0142ej, wydawcy samizdat\u00f3w: \u201eKroniki Wydarze\u0144 Bie\u017c\u0105cych\u201d, \u201eKroniki Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego na Litwie\u201d, \u201eUkrai\u0144skich Wie\u015bci\u201d, liczne w Polsce niezale\u017cne wydawnictwa na czele z Niezale\u017cn\u0105 Oficyn\u0105 Wydawnicz\u0105, krusz\u0105ce k\u0142amstwo wolnym s\u0142owem.\nCzym jest si\u0142a prawdy, do\u015bwiadczy\u0142y miliony zgromadzonych w czasie pielgrzymki Jana Paw\u0142a II do ojczyzny w czerwcu 1979 roku, kiedy przywo\u0142a\u0142 wsp\u00f3lne, fundamentalne, wielowiekowe dziedzictwo chrze\u015bcija\u0144stwa \u201ewschodniego p\u0142uca Europy\u201d: Chorwacji, S\u0142owenii, Czech, S\u0142owacji, Bu\u0142garii, W\u0119gier, Rusi, Litwy.\nKilkana\u015bcie miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej wszyscy patrzyli na Polsk\u0119, gdzie latem 1980 roku Gda\u0144sk i Szczecin \u2013 miasta strajk\u00f3w sprzed 10 lat \u2013 sta\u0142y si\u0119 wiod\u0105cymi o\u015brodkami powstaj\u0105cej \u201eSolidarno\u015bci\u201d. Jednym z pierwszych \u017c\u0105da\u0144 zg\u0142oszonych na Wybrze\u017cu by\u0142o wzniesienie pomnik\u00f3w upami\u0119tniaj\u0105cych poleg\u0142ych w Grudniu \u201970. Trzy pot\u0119\u017cne, ponad 40-metrowe gda\u0144skie krzy\u017ce z kotwicami postawiono w 10. rocznic\u0119 buntu i do dzisiaj s\u0105 jednym z symboli tego miasta.\nSpe\u0142nia\u0142y si\u0119 s\u0142owa grudniowej pie\u015bni z 1970 roku: \u201eNie p\u0142aczcie matki, to nie na darmo \/ Nad stoczni\u0105 sztandar z czarn\u0105 kokard\u0105 \/ Za chleb i wolno\u015b\u0107, i now\u0105 Polsk\u0119 \/ Janek Wi\u015bniewski pad\u0142\u201d. Janek Wi\u015bniewski w rzeczywisto\u015bci nazywa\u0142 si\u0119 Zbigniew Godlewski i by\u0142 18-letnim uczniem zastrzelonym w Gdyni. Sceny, gdy jego cia\u0142o niesione na drzwiach na czele pochodu ze skrwawionymi bia\u0142o-czerwonymi flagami, sta\u0142y si\u0119 symbolem Grudnia \u201970.\nRodz\u0105ca si\u0119 wtedy \u201enowa Polska\u201d nios\u0142a nadziej\u0119 dla innych narod\u00f3w zniewolonych przez Moskw\u0119. Jeszcze w czasie sierpniowych strajk\u00f3w 1980 roku Aleksander So\u0142\u017cenicyn pozdrawia\u0142 polskich robotnik\u00f3w: \u201ePodziwiam Waszego ducha i Wasz\u0105 godno\u015b\u0107. Dajecie wspania\u0142y przyk\u0142ad wszystkim narodom uciskanym przez komunist\u00f3w\u201d.\n\u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d mia\u0142a \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce jest zwie\u0144czeniem oporu i walki z komunizmem prowadzonej przez kilkadziesi\u0105t lat nie tylko w Polsce, ale tak\u017ce w ca\u0142ym sowieckim bloku, i trwa ona nadal. St\u0105d latem 1981 roku na zje\u017adzie \u201eSolidarno\u015bci\u201d, maj\u0105cej blisko 10 mln cz\u0142onk\u00f3w, wystosowano apel do ludzi pracy Europy Wschodniej, zapewniaj\u0105c, i\u017c \u201eg\u0142\u0119boko czujemy wsp\u00f3lnot\u0119 naszych los\u00f3w\u201d. Dokument wywo\u0142a\u0142 histeryczn\u0105 reakcj\u0119 Moskwy, ale by\u0142 moralnym wsparciem dla wszystkich, kt\u00f3rzy przez lata nie\u015bli niez\u0142omnie przes\u0142anie wolno\u015bci.\nW tym duchu \u2013 wsp\u00f3lnoty los\u00f3w \u2013 pojawi\u0142y si\u0119 jak\u017ce liczne g\u0142osy otuchy i wsparcia po wprowadzeniu w Polsce stanu wojennego w 1981 roku. Rosyjscy pisarze, m.in. W\u0142adimir Bukowski, W\u0142adimir Maksimow, Wiktor Niekrasow, Natalia Gorbaniewska, po raz kolejny \u201ez dum\u0105\u201d si\u0119gn\u0119li po \u201ehas\u0142o zrodzone sto pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat temu, w dniach polskiego powstania 1830 roku: \u00bbZa nasz\u0105 i Wasz\u0105 wolno\u015b\u0107!\u00ab. Niech \u017cyje wolna, niezawis\u0142a Polska! Niech \u017cyje \u00bbSolidarno\u015b\u0107\u00ab!\u201d. W podobnym tonie wypowiedzieli si\u0119 te\u017c solidarnie przedstawiciele innych narod\u00f3w sowieckiego imperium: Czesi i S\u0142owacy, W\u0119grzy, Rumuni, Litwini, \u0141otysze, Esto\u0144czycy, Ukrai\u0144cy i Bia\u0142orusini\u2026\nWyj\u0105tkowo przejmuj\u0105co brzmia\u0142y s\u0142owa wys\u0142ane przez wi\u0119zionego ukrai\u0144skiego dysydenta Wasyla Stusa, zam\u0119czonego w 1985 roku w \u0142agrze w Permie. \u201eJak\u017ce cieszy polski brak pokory wobec sowieckiego despotyzmu (\u2026). Polska daje Ukrainie przyk\u0142ad (\u2026). Polska otwiera w \u015bwiecie totalitarnym now\u0105 epok\u0119 i przygotowuje jego krach. \u017bycz\u0119 wszystkiego najlepszego polskim bojownikom, licz\u0105c, \u017ce policyjny re\u017cim 13 grudnia nie zdusi \u015bwi\u0119tego p\u0142omienia wolno\u015bci\u201d... kt\u00f3ry p\u0142on\u0105\u0142 coraz wi\u0119kszym ogniem, przynosz\u0105c wkr\u00f3tce wolno\u015b\u0107 milionom ludzi sowieckiego imperium.\nTekst publikowany r\u00f3wnocze\u015bnie z polskim miesi\u0119cznikiem opinii Wszystko Co Najwa\u017cniejsze w ramach projektu realizowanego z Instytutem Pami\u0119ci Narodowej.\n________________________________________________________\nPrzemoc sta\u0142a si\u0119 nieod\u0142\u0105cznym atrybutem re\u017cim\u00f3w rz\u0105dz\u0105cych w ZSRR oraz pa\u0144stwach Europy \u015arodkowej i Wschodniej.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\"Komunizm by\u0142 nie do obrony\"\nBernard GUETTA, Francuski eurodeputowany (Renew Europe). Od 1978 do 1990 r. dziennikarz \u201eLe Monde\u201d specjalizuj\u0105cy si\u0119 w Europie Centralnej, p\u00f3\u017aniej kierowa\u0142 \u201eL\u2019Expansion\u201d i \u201eLe Nouvel Observateur\u201d.\nW latach 70. by\u0142em dziennikarzem tygodnika \u201eLe Nouvel Observateur\u201d, specjalizuj\u0105cego si\u0119 w ruchach dysydenckich w krajach bloku komunistycznego. To da\u0142o mi niepowtarzaln\u0105 okazj\u0119, by przekona\u0107 si\u0119, jak z bliska wygl\u0105da\u0142 komunizm w Zwi\u0105zku Radzieckim oraz krajach satelickich. I przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 mu, dostrzeg\u0142em jedn\u0105 prawid\u0142owo\u015b\u0107: \u017ce historia komunizmu w Europie to de facto historia jego upadku.\nWynika\u0142o to z tego, \u017ce re\u017cimy komunistyczne w og\u00f3le nie umia\u0142y zarz\u0105dza\u0107 gospodark\u0105. Skuteczny okaza\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bciwie tylko jeden program gospodarczy \u2013 og\u0142oszona w 1921 r. przez W\u0142odzimierza Lenina Nowa Polityka Ekonomiczna (NEP). P\u00f3\u017aniej fiasko goni\u0142o fiasko. To jeden z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rego w\u0142adze komunistyczne zacz\u0119\u0142y si\u0119ga\u0107 po terror. Przemoc sta\u0142a si\u0119 nieod\u0142\u0105cznym atrybutem re\u017cim\u00f3w rz\u0105dz\u0105cych w ZSRR oraz jego pa\u0144stwach satelickich. P\u00f3ki udawa\u0142o si\u0119 utrzymywa\u0107 rewolucyjny \u017car we w\u0142adzach, nie by\u0142o to a\u017c tak widoczne. Ale w ko\u0144cu pojawi\u0142a si\u0119 stagnacja. A po stagnacji nast\u0105pi\u0142o bankructwo ca\u0142ego systemu.\nW krajach Europy \u015arodkowej komunizm sko\u0144czy\u0142 si\u0119 niemal w tym samym czasie \u2013 w 1989 roku. Zbie\u017cno\u015b\u0107 dat i podobie\u0144stwo tego procesu a\u017c prosz\u0105 si\u0119 o uog\u00f3lnienie. Ale to by\u0142by b\u0142\u0105d, bo komunizm w pa\u0144stwach tego regionu rozwija\u0142 si\u0119 inaczej. R\u00f3\u017cnic by\u0142o tak wiele, \u017ce w\u0142a\u015bciwie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o innej odmianie socjalizmu w ka\u017cdym z kraj\u00f3w. Na przyk\u0142ad gdy by\u0142em w rz\u0105dzonej przez Nicolae Ceau\u015fescu Rumunii, zwyczajnie si\u0119 ba\u0142em. W Polsce nigdy nie odczuwa\u0142em czego\u015b podobnego. Oczywi\u015bcie oba pa\u0144stwa by\u0142y komunistycznymi re\u017cimami, gdzie nie by\u0142o pluralizmu politycznego i wolnych medi\u00f3w. Ale w Polsce w prywatnym gronie mo\u017cna by\u0142o rozmawia\u0107 w miar\u0119 otwarcie \u2013 w Rumunii to by\u0142o niewyobra\u017calne.\nTo by\u0142 efekt ewolucji komunizmu w poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stwach. Od 1956 r. w Polsce zakres swob\u00f3d obywatelskich r\u00f3s\u0142 \u2013 w konsekwencji kolejnych form protestu przeciwko w\u0142adzom. Po ka\u017cdym zrywie (1968, 1970, 1976, wreszcie 1980) margines wolno\u015bci si\u0119 powi\u0119ksza\u0142. W Rumunii by\u0142o odwrotnie. O ile w polityce zagranicznej Ceau\u015fescu podkre\u015bla\u0142 swoj\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107 od Moskwy (utrzymywa\u0142 stosunki dyplomatyczne z Izraelem, pos\u0142a\u0142 sportowc\u00f3w na igrzyska olimpijskie w Los Angeles w 1984 r. \u2013 cho\u0107 inne kraje komunistyczne je zbojkotowa\u0142y), to w polityce wewn\u0119trznej jego rz\u0105dy by\u0142y w\u0142a\u015bciwie rumu\u0144sk\u0105 wersj\u0105 stalinizmu. Ten re\u017cim przera\u017ca\u0142 swoj\u0105 bezwzgl\u0119dno\u015bci\u0105.\nJeszcze inaczej sytuacja wygl\u0105da\u0142a w Czechos\u0142owacji. Rz\u0105dz\u0105ca tam partia komunistyczna odm\u00f3wi\u0142a destalinizacji w 1956 r. Mieszka\u0144cy kraju zacz\u0119li wymusza\u0107 zmiany dopiero w 1968 r., co sko\u0144czy\u0142o si\u0119 sowieck\u0105 inwazj\u0105. W ten spos\u00f3b Zwi\u0105zek Radziecki zablokowa\u0142 zmiany w tym kraju w\u0142a\u015bciwie do 1989 r. Cho\u0107 te\u017c czechos\u0142owacki re\u017cim nie by\u0142 tak bezwzgl\u0119dny jak rumu\u0144ski. Na pewno sytuacja w Pradze wygl\u0105da\u0142a inaczej ni\u017c w Polsce, na W\u0119grzech (tam by\u0142a bardzo du\u017ca otwarto\u015b\u0107) czy innych krajach regionu.\nKomunizm w pa\u0144stwach Europy \u015arodkowej wsz\u0119dzie mia\u0142 inny odcie\u0144. Te r\u00f3\u017cnice wynika\u0142y w du\u017cej mierze z uwarunkowa\u0144 historycznych. W Czechos\u0142owacji ju\u017c przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 istnia\u0142a bardzo popularna partia komunistyczna. Gdy po wojnie komuni\u015bci przej\u0119li w\u0142adz\u0119, oparli si\u0119 na niej, wykorzystali t\u0119 popularno\u015b\u0107, kt\u00f3ra w\u0142a\u015bciwie nie os\u0142ab\u0142a do aksamitnej rewolucji. Z kolei w Polsce komuni\u015bci nigdy nie cieszyli si\u0119 popularno\u015bci\u0105, dlatego te\u017c po przej\u0119ciu w\u0142adzy nie zdo\u0142ali zdoby\u0107 szerokiego poparcia \u2013 tym bardziej \u017ce Polacy s\u0105 tradycyjnie antyrosyjscy, a wiadomo, \u017ce nowy re\u017cim mia\u0142 autoryzacj\u0119 Moskwy.\nW Polsce utrzymywa\u0142o si\u0119 ci\u0105g\u0142e napi\u0119cie mi\u0119dzy komunistycznymi w\u0142adzami i spo\u0142ecze\u0144stwem. Zreszt\u0105 w socjalizm w Polsce prawie nikt nie wierzy\u0142. Dlatego te\u017c system zdo\u0142a\u0142 ustabilizowa\u0107 Edward Gierek, kt\u00f3ry przej\u0105\u0142 w\u0142adz\u0119 po wydarzeniach gda\u0144skich w 1970 r. On rozumia\u0142, \u017ce nie przekona Polak\u00f3w do komunizmu ani terrorem, ani ideologicznym \u017carem. Z tego powodu si\u0119gn\u0105\u0142 po argumenty gospodarcze \u2013 i dzi\u015b wida\u0107, \u017ce by\u0142 najbli\u017cej przekonania Polak\u00f3w do komunizmu. Na pewno uda\u0142o mu si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 wi\u0119cej ni\u017c Gomu\u0142ce czy Jaruzelskiemu. Ten ostatni zreszt\u0105 rozumia\u0142, w jak fatalnej sytuacji si\u0119 znalaz\u0142, i z tego powodu wyrazi\u0142 zgod\u0119 na transformacj\u0119 systemow\u0105 w 1989 r. Podobnie zachowali si\u0119 inni komunistyczni przyw\u00f3dcy w Europie \u015arodkowej. W ten spos\u00f3b upad\u0142 ten system.\nTo nie dysydenci doprowadzili do upadku komunizmu. To nie by\u0142 Jan Pawe\u0142 II ani Ronald Reagan. Komunizm sam siebie doprowadzi\u0142 do kl\u0119ski. Oczywi\u015bcie roli opozycjonist\u00f3w, papie\u017ca czy ameryka\u0144skiego prezydenta nie mo\u017cna lekcewa\u017cy\u0107. Gdyby nie ich dzia\u0142ania, komuni\u015bci mogliby si\u0119 utrzyma\u0107 u w\u0142adzy d\u0142u\u017cej, mo\u017ce 10, mo\u017ce nawet 20 lat. Ale w ko\u0144cu i tak ten system by upad\u0142. Bo jego najwi\u0119kszym mankamentem by\u0142y problemy, kt\u00f3re generowa\u0142 i kt\u00f3rych nie umia\u0142 rozwi\u0105zywa\u0107.\nTekst publikowany r\u00f3wnocze\u015bnie z polskim miesi\u0119cznikiem opinii Wszystko Co Najwa\u017cniejsze w ramach projektu realizowanego z Instytutem Pami\u0119ci Narodowej.\n__________________________________________________\nJe\u015bli w ko\u0144cu zdecydujemy si\u0119 ostatecznie pot\u0119pi\u0107 komunizm, to jednomy\u015blne odrzucenie tej nieliberalnej, antyeuropejskiej, antychrze\u015bcija\u0144skiej, kryminalnej i antyludzkiej ideologii mog\u0142oby wzmocni\u0107 zar\u00f3wno wi\u0119zi mi\u0119dzyludzkie, jak i wi\u0119zi pomi\u0119dzy narodami Europy\"Europa musi definitywnie pot\u0119pi\u0107 komunizm i zwi\u0105zan\u0105 z nim zbrodnicz\u0105 ideologi\u0119\"\nProf. Renato CRISTIN, profesor Uniwersytetu w Trie\u015bcie we W\u0142oszech, by\u0142y dyrektor W\u0142oskiego Instytutu Kultury w Berlinie i by\u0142y dyrektor naukowy Fondazione Liberal w Rzymie.\nPot\u0119pienie zbrodni ideologii komunistycznej to w istocie rzeczy potrzeba, kt\u00f3ra dotyka sumienia obywatelskiego i moralnego wolnego \u015bwiata.\n\u00a0W 1945 roku, czyli prawie trzydzie\u015bci lat od narodzin Zwi\u0105zku Radzieckiego w roku 1917, komunizm jako re\u017cim polityczny i forma pa\u0144stwa podzieli\u0142 kontynent europejski na dwie cz\u0119\u015bci, wyznaczaj\u0105c terrorem i krwi\u0105 granic\u0119, kt\u00f3ra niczym g\u0142\u0119boka rana sprawi\u0142a, \u017ce narody Europy Wschodniej cierpia\u0142y, a obywatele jej zachodniej cz\u0119\u015bci byli oburzeni.\nMikrokosmosem tej wielkiej geopolitycznej rany by\u0142o miasto Berlin, w kt\u00f3rym mur odzwierciedla\u0142 istot\u0119 \u017celaznej kurtyny i gdzie mo\u017cna by\u0142o obserwowa\u0107 niczym pod szk\u0142em powi\u0119kszaj\u0105cym w laboratorium ludzkie dramaty i historyczne tragedie wywo\u0142ane przez komunizm. W 1989 roku Mur Berli\u0144ski zosta\u0142 zburzony dzi\u0119ki uporowi Zachodu, kt\u00f3remu przewodzi\u0142y Stany Zjednoczone. Ich wytrwa\u0142o\u015b\u0107 by\u0142a symbolicznie, ale tak\u017ce fizycznie reprezentowana przez Ronalda Reagana i wielkiego papie\u017ca Polaka Jana Paw\u0142a II.\nPrzez prawie pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat komunizm stanowi\u0142 przyczyn\u0119 rozdarcia mi\u0119dzy dwoma blokami podzielonego na p\u00f3\u0142 \u015bwiata, a tym samym i Europy. Lecz to pa\u0144stwa lub ich rz\u0105dy by\u0142y wrogo wobec siebie nastawione: z jednej strony pa\u0144stwa socjalno-komunistyczne, z drugiej za\u015b kraje liberalno-demokratyczne.\nNatomiast poszczeg\u00f3lne narody w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci nie by\u0142y podzielone, poniewa\u017c zar\u00f3wno na Wschodzie, jak i na Zachodzie by\u0142y one tradycyjnie, zw\u0142aszcza pocz\u0105wszy od czas\u00f3w nowo\u017cytnych, natchnione zasad\u0105, kt\u00f3rej komunizm zaprzecza\u0142 i kt\u00f3r\u0105 t\u0142umi\u0142: wolno\u015bci\u0105 rozumian\u0105 jako swoboda osobista i obywatelska, wolno\u015bci\u0105 wyznania oraz wolno\u015bci\u0105 artystyczn\u0105, wolno\u015bci\u0105 my\u015bli i s\u0142owa, przedsi\u0119biorczo\u015bci\u0105 i w\u0142asno\u015bci\u0105 prywatn\u0105. Ideologia komunistyczna to zaiste ogromna i tragiczna rysa na historii wsp\u00f3\u0142czesnej Europy.\nObecnie, trzydzie\u015bci lat po upadku Zwi\u0105zku Radzieckiego i jego satelickich re\u017cim\u00f3w, zrozumienie z\u0142a, kt\u00f3rym by\u0142 komunizm, mo\u017ce pom\u00f3c w dalszym jednoczeniu narod\u00f3w Europy. Moja teza jest nast\u0119puj\u0105ca: je\u015bli w ko\u0144cu zdecydujemy si\u0119 ostatecznie pot\u0119pi\u0107 komunizm, tak jak s\u0142usznie zrobili\u015bmy to w przypadku narodowego socjalizmu, to jednomy\u015blne odrzucenie tej nieliberalnej, antyeuropejskiej, antychrze\u015bcija\u0144skiej, kryminalnej i antyludzkiej ideologii mog\u0142oby wzmocni\u0107 zar\u00f3wno wi\u0119zi mi\u0119dzyludzkie, jak i wi\u0119zi pomi\u0119dzy narodami Europy.\nTego w\u0119z\u0142a gordyjskiego, kt\u00f3rym jest komunizm, nigdy do ko\u0144ca nie przeci\u0119\u0142y ani europejska kultura, ani polityka. Dopiero gdy ostatecznie rozwi\u0105\u017cemy ten problem, odnajdziemy jednocz\u0105cy element, kt\u00f3rego wci\u0105\u017c brakuje w pozytywnej dialektyce mi\u0119dzy partiami europejskimi \u2013 kt\u00f3re posiadaj\u0105 swoich reprezentant\u00f3w w Parlamencie Europejskim. Tak jak \u2013 z wyj\u0105tkiem nielicznych i niewielkich grup neonazist\u00f3w \u2013 wszystkie europejskie partie s\u0105 zjednoczone w pot\u0119pieniu narodowego socjalizmu, tak samo powinno si\u0119 sta\u0107 z ostatecznym pot\u0119pieniem komunizmu i jego \u015bmierciono\u015bnej ideologii.\nAle w tym przypadku tak nie jest, a przynajmniej jeszcze nie teraz. Niestety, przed nami nadal daleka droga do takiej \u015bwiadomo\u015bci, a Europa wci\u0105\u017c jest wewn\u0119trznie rozdarta chorob\u0105 duszy, czyli ideologi\u0105 komunizmu. Aby przeanalizowa\u0107 obecno\u015b\u0107 tej ideologii we wsp\u00f3\u0142czesnej Europie, musimy zacz\u0105\u0107 od konkretnego pytania: dlaczego nie uczyniono wobec komunizmu tego samego, co zosta\u0142o zrobione \u2013 a co by\u0142o naszym \u015bwi\u0119tym prawem \u2013 wobec narodowego socjalizmu?\nStawiaj\u0105c tutaj znak r\u00f3wno\u015bci, chc\u0119 podkre\u015bli\u0107 zar\u00f3wno pokrewno\u015b\u0107 obu totalitaryzm\u00f3w w ich zbrodniczej i ludob\u00f3jczej istocie, jak i r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy nimi w zakresie metod kontroli spo\u0142ecznej i masowej eksterminacji. Uwa\u017cam, \u017ce w\u0142a\u015bnie po to, by uszanowa\u0107 wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 Shoah, czyli Holokaustu, konieczne jest tak\u017ce ostateczne pot\u0119pienie komunistycznych zbrodni i ludob\u00f3jstw.\nGdy sprawa stanie si\u0119 ostatecznie res iudicata, na powa\u017cnie i bez niedopowiedze\u0144, komunizm ma szans\u0119 sta\u0107 si\u0119 potworem, kt\u00f3rego nale\u017cy si\u0119 ba\u0107, tragedi\u0105, kt\u00f3rej nie wolno nigdy wi\u0119cej powt\u00f3rzy\u0107. To mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 zjednoczeniu Europejczyk\u00f3w przeciwko ich prawdziwemu wsp\u00f3lnemu wrogowi (kt\u00f3rym jest oczywi\u015bcie komunizm, lecz dzi\u015b tak\u017ce radykalny islamizm). Musimy sprawi\u0107, by Europejczycy zrozumieli, \u017ce komunizm jest wirusem, organizmem obcym w stosunku do prawdziwych tradycji Europy, wrogiem jej cywilizacji.\nOstateczne pot\u0119pienie komunizmu powinno zatem by\u0107 g\u0142\u00f3wnym celem politycznym, do kt\u00f3rego Unia Europejska musi dzisiaj d\u0105\u017cy\u0107 \u2013 z jednej strony dlatego, \u017ce narody Europy Wschodniej chc\u0105 historycznego wyroku, kt\u00f3ry uniemo\u017cliwi\u0142by zar\u00f3wno powr\u00f3t komunizmu w jakiejkolwiek formie, jak i ich ponowny ucisk, a z drugiej strony dlatego, \u017ce narody Zachodu powinny zna\u0107 t\u0119 ideologi\u0119, ba\u0107 si\u0119 jej i odrzuca\u0107 jej nowe ogniska w swoich krajach.\nW\u0142a\u015bnie pod\u0105\u017caj\u0105c tym tokiem my\u015blowym, w ubieg\u0142ym roku wsp\u00f3lnie z nie\u017cyj\u0105cym ju\u017c przyjacielem W\u0142adimirem Bukowskim sporz\u0105dzili\u015bmy i wystosowali\u015bmy apel o proces norymberski dla komunizmu, kt\u00f3ry mia\u0142by nie tylko warto\u015b\u0107 historyczn\u0105, ale tak\u017ce polityczn\u0105 i moraln\u0105. Pot\u0119pienie zbrodni ideologii komunistycznej to w istocie rzeczy potrzeba, kt\u00f3ra dotyka sumienia obywatelskiego i moralnego wolnego \u015bwiata. To sumienie powinno wyci\u0105gn\u0105\u0107 wnioski z niechcianych do\u015bwiadcze\u0144 narod\u00f3w Europy \u015arodkowej i Wschodniej.\nJednakowo\u017c pod wzgl\u0119dem d\u0105\u017cenia do tego celu od dawna istnieje w Europie du\u017cy op\u00f3r; \u015bwiat kultury i medi\u00f3w, ten zr\u00f3\u017cnicowany kontekst post\u0119powo\u015bci, kt\u00f3ry zawsze wspiera\u0142 kulturowy marksizm, odmawia uto\u017csamienia komunizmu z nazizmem i ogranicza si\u0119 do krytyki tzw. realnego socjalizmu, ratuj\u0105c w ten spos\u00f3b ide\u0119 komunistyczn\u0105 przedstawian\u0105 jako idea\u0142 dobra i sprawiedliwo\u015bci.\nTo wielkie historyczne i teoretyczne k\u0142amstwo pozwoli\u0142o w Europie i na ca\u0142ym \u015bwiecie propagowa\u0107 komunizm, ale nadszed\u0142 najwy\u017cszy czas, aby go zdemaskowa\u0107 i obwie\u015bci\u0107 \u015bwiatu prawd\u0119, co mo\u017ce doprowadzi\u0107 do ostatecznego pot\u0119pienia tej ideologii.\nTekst publikowany r\u00f3wnocze\u015bnie z polskim miesi\u0119cznikiem opinii Wszystko Co Najwa\u017cniejsze w ramach projektu realizowanego z Instytutem Pami\u0119ci Narodowej.\n\u00a0"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/12\/11\/50-rocznica-grudnia-1970-i-39-rocznica-wprowadzenia-stanu-wojennego-w-polsce\/#primaryimage","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/12\/EpGq3DcXUAAaIaL.jpg","contentUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2020\/12\/EpGq3DcXUAAaIaL.jpg","width":680,"height":442},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/pl\/2020\/12\/11\/50-rocznica-grudnia-1970-i-39-rocznica-wprowadzenia-stanu-wojennego-w-polsce\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"50. rocznica Grudnia 1970 i 39. rocznica wprowadzenia stanu wojennego w Polsce"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#website","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/","name":"Instytut Polski w Dusseldorfie","description":"Instytuty Polskie","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#\/schema\/person\/6b4b76776c5d49a1eb862046e311998e","name":"kolinskia","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9bb79075402c1d25f1e9e4e8260c2d13?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9bb79075402c1d25f1e9e4e8260c2d13?s=96&d=mm&r=g","caption":"kolinskia"},"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/author\/kolinskia\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3561","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/users\/103"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3561"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3561\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3562,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3561\/revisions\/3562"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3579"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3561"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3561"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/duesseldorf\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3561"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}