Nie lubi\u0119 s\u0142owa „sukces”, bo w og\u00f3le nie wiem, co to s\u0142owo znaczy.
Sukces dla mnie to osi\u0105gn\u0105\u0107 co\u015b, czego naprawd\u0119 bym chcia\u0142.
A to, czego chc\u0119, jest prawdopodobnie nie do osi\u0105gni\u0119cia<\/p>\n\n\n\n
Krzysztof Kie\u015blowski<\/p>\n\n\n\n
M\u00f3g\u0142by sta\u0107 si\u0119 bohaterem filmu, najlepiej zrealizowanego przez niego. By\u0142 pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem postaci\u0105 dramatyczn\u0105. Mo\u017ce i tragiczn\u0105. \u017bycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Krzysztofa Kie\u015blowskiego uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 w fascynuj\u0105c\u0105 opowie\u015b\u0107, pe\u0142n\u0105 tajemnic i sprzeczno\u015bci, spl\u0105tan\u0105, nieoczywist\u0105 i niejednoznaczn\u0105. „Refleksje dotycz\u0105ce jego dzie\u0142 – pisze w interesuj\u0105cej ksi\u0105\u017cce Ergo Sum – poszukiwania sensu istnienia w polskim i radzieckim filmie 1960-1990 Irina Tatarowa – nie tylko nie daj\u0105 si\u0119 \u0142atwo pogodzi\u0107, ale najcz\u0119\u015bciej s\u0105 sprzeczne. Cel i sens poszukiwa\u0144 artysty wzbudzaj\u0105 ca\u0142\u0105 gam\u0119 emocjonalnych reakcji – od gwa\u0142townej nieakceptacji, poprzez pob\u0142a\u017cliw\u0105 oboj\u0119tno\u015b\u0107 lub wytrwa\u0142e pr\u00f3by zrozumienia, a\u017c po uwielbienie”.<\/p>\n\n\n\n
Od debiutanckiej Blizny, kt\u00f3rej nie lubi\u0142, a kt\u00f3ra tak idealnie rymuje si\u0119 z Czerwonym, dzie\u0142em ostatnim, ulubionym, z pe\u0142nego pasji, charyzmatycznego bujnow\u0142osego ch\u0142opca zmienia\u0142 si\u0119 stopniowo, mimo sukces\u00f3w i \u015bwiatowej s\u0142awy, w zgorzknia\u0142ego samotnika i mizantropa. Autobiografia O sobie jest poruszaj\u0105cym zapisem pesymizmu, goryczy i poczucia kl\u0119ski, \u015bwiadectwem g\u0142\u0119bokiego rozczarowania i zniech\u0119cenia do sztuki, kt\u00f3r\u0105 uprawia\u0142. A przecie\u017c spo\u015br\u00f3d polskich re\u017cyser\u00f3w osi\u0105gn\u0105\u0142 najwi\u0119ksz\u0105 zagraniczn\u0105 s\u0142aw\u0119 i popularno\u015b\u0107, sta\u0142 si\u0119 postaci\u0105, rzec mo\u017cna, kultow\u0105, rodzajem guru, zw\u0142aszcza dla ludzi m\u0142odych, spragnionych autorytet\u00f3w i osoby ojca.<\/p>\n\n\n\n
„Pami\u0119tam – wspomina pierwsze z nim spotkanie Agnieszka Holland – \u017ce Krzysztof zrobi\u0142 na mnie od razu du\u017ce wra\u017cenie. Czu\u0142o si\u0119, \u017ce jest liderem. By\u0142o w nim co\u015b takiego, \u017ce kiedy zabiera\u0142 g\u0142os, wszyscy momentalnie zwracali si\u0119 w jego stron\u0119”. Jego osobowo\u015b\u0107 fascynowa\u0142a przyjaci\u00f3\u0142 i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w. Ksi\u0105\u017cka Stanis\u0142awa Zawi\u015bli\u0144skiego Kie\u015blowski – wa\u017cne \u017ceby i\u015b\u0107… wyrasta z tej fascynacji w\u0142a\u015bnie, z podziwu dla postawy moralnej re\u017cysera, jego wewn\u0119trznej uczciwo\u015bci, jego stosunku do \u017cycia i sztuki. Z jego bliskiego my\u015bli filozoficzno-religijnej tao przekonania, \u017ce wa\u017cniejsza jest droga ni\u017c cel. Nie jest to zreszt\u0105 pierwsza publikacja, jak\u0105 autor po\u015bwi\u0119ci\u0142 tw\u00f3rcy Amatora. Z biegiem lat sta\u0142 si\u0119 wiernym i pilnym kronikarzem jego \u017cycia i dzie\u0142a. Gromadzi\u0142 materia\u0142y, dokumenty, \u015bwiadectwa. Uczestniczy\u0142 w wydarzeniach zwi\u0105zanych z pami\u0119ci\u0105 o Kie\u015blowskim.<\/p>\n\n\n\n
W swojej ksi\u0105\u017cce si\u0119gn\u0105\u0142 nawet do kronik rodzinnych, do historii nie tylko rodzic\u00f3w, ale i dziadk\u00f3w re\u017cysera. Kie\u015blowski dzieci\u0144stwo mia\u0142 niezbyt sielskie, m\u0142odo\u015b\u0107 trudn\u0105. R\u00f3s\u0142 i dojrzewa\u0142 w cieniu \u015bmiertelnej choroby ojca, ci\u0105gle zmienia\u0142 miejsca zamieszkania, szko\u0142y, koleg\u00f3w. P\u0119dzi\u0142 \u017cywot nomada. Nie mog\u0142o to pozosta\u0107 bez wp\u0142ywu na psychik\u0119 ch\u0142opca. „Przera\u017ca\u0142a go krucho\u015b\u0107 \u017cycia, absurdalna ulotno\u015b\u0107 ludzkiej egzystencji” – pisze Zawi\u015bli\u0144ski. Temat nietrwa\u0142o\u015bci wszystkiego, temat \u015bmierci przewija si\u0119 przez ca\u0142\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Kie\u015blowskiego, jest jednym z jej g\u0142\u00f3wnych motyw\u00f3w. Ojciec by\u0142 dla niego postaci\u0105 wa\u017cn\u0105. Autorytetem. Osoba ojca odgrywa istotn\u0105 rol\u0119 w fabu\u0142ach jego film\u00f3w. Matka jest jakby nieobecna, co nie znaczy, \u017ce nie kocha\u0142 w\u0142asnej.<\/p>\n\n\n\n
Jako szesnastoletni ch\u0142opak l\u0105duje Krzysztof w stolicy, zaczyna nauk\u0119 w Liceum Technik Teatralnych. Mieszka w bursie, w Dziekance. W 1964 r. zostaje przyj\u0119ty na Wydzia\u0142 Re\u017cyserii \u0142\u00f3dzkiej szko\u0142y filmowej, wynajmuje pierwszy, „w\u0142asny” pok\u00f3j w smutnej i szarej \u0141odzi. Rozpoczyna kolejny rozdzia\u0142 \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n
Zawi\u015bli\u0144ski z detalami opisuje dzieje tego \u017cycia, szkicuje konteksty, przywo\u0142uje wypowiedzi i komentarze wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w i przyjaci\u00f3\u0142. Dla tw\u00f3rcy Przypadku najwa\u017cniejszym etapem realizacji filmu by\u0142 monta\u017c. Nic tedy dziwnego, \u017ce po\u015bwi\u0119cona mu monografia jest utworem monta\u017cowym. Daje to w efekcie nowoczesny, dynamiczny rytm – ksi\u0105\u017ck\u0119 \u015bwietnie si\u0119 czyta – rzuca wielopunktowe \u015bwiat\u0142o na histori\u0119 i posta\u0107 bohatera. W sposobie konstruowania dzie\u0142a, w stylu opowie\u015bci wyczuwa si\u0119 g\u0142\u0119boko emocjonalny stosunek autora do podmiotu jego rozwa\u017ca\u0144. Zawi\u015bli\u0144ski wsp\u00f3\u0142tworzy i zarazem podbija mit Kie\u015blowskiego. Mit Artysty z Ludzk\u0105 Twarz\u0105, niezale\u017cnego, krocz\u0105cego w\u0142asnymi \u015bcie\u017ckami, uczciwego do szpiku ko\u015bci, zdolnego wyrazi\u0107 na ekranie to, co ludzi najbardziej boli i czego najbardziej potrzebuj\u0105: wiar\u0119, nadziej\u0119 i mi\u0142o\u015b\u0107. Tytu\u0142y rozdzia\u0142\u00f3w i podrozdzia\u0142\u00f3w m\u00f3wi\u0105 za siebie: \u017beby film by\u0142 filmem, Wielka gor\u0105czka, Od mi\u0142o\u015bci do nienawi\u015bci, Podr\u00f3\u017c w g\u0142\u0105b duszy czy Wolno\u015b\u0107 i dusza, Ol\u015bniewa i wzmacnia, Tworzenie i oddzia\u0142ywanie itd.<\/p>\n\n\n\n
Autor nie kryje faktu, \u017ce im bardziej tw\u00f3rca Trzech kolor\u00f3w ceniony by\u0142 za granic\u0105, im bardziej obrasta\u0142 w presti\u017c i s\u0142aw\u0119, tym wi\u0119ksze budzi\u0142 resentymenty w ojczy\u017anie. Zacz\u0119\u0142o si\u0119, oczywi\u015bcie, od polityki, od kt\u00f3rej, rozczarowany, oddala\u0142 si\u0119 powoli, lecz konsekwentnie w\u0142a\u015bciwie ju\u017c od Robotnik\u00f3w ’71. „Dla Krzysztofa to by\u0142o do\u015bwiadczenie kra\u0144cowe – m\u00f3wi Agnieszka Holland. – Po Robotnikach wpad\u0142 w totalny pesymizm. Utraci\u0142 ostatecznie wiar\u0119 w to, \u017ce mo\u017cna co\u015b zmieni\u0107 w \u015bwiecie”.<\/p>\n\n\n\n
Analizuj\u0105c Przypadek, Stanis\u0142aw Zawi\u015bli\u0144ski cytuje m.in. Tadeusza Sobolewskiego: „… nasta\u0142y trudne czasy dla tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie chc\u0105 by\u0107 wyrazicielami \u017cadnej ideologii, pragn\u0105 natomiast zachowa\u0107 postaw\u0119 dokumentalisty, rejestratora stanu ducha, w\u0142asnego i potocznego. (…) Tw\u00f3rca tego formatu co Kie\u015blowski (…) musi za wierno\u015b\u0107 sobie zap\u0142aci\u0107 pewn\u0105 cen\u0119 u w\u0142adz, u krytyki i u publiczno\u015bci. S\u0105dz\u0119, \u017ce osamotnienie re\u017cysera bierze si\u0119 nie st\u0105d, \u017ce \u017ale si\u0119 ustawi\u0142 (tak\u0105 opini\u0119 o nim s\u0142ysza\u0142em), ale \u017ce nie ustawi\u0142 si\u0119 wcale”.<\/p>\n\n\n\n
Ukazanie si\u0119 ksi\u0105\u017cki Stanis\u0142awa Zawi\u015bli\u0144skiego by\u0142o prologiem do uroczysto\u015bci Roku Kie\u015blowskiego. Potem by\u0142a katowicka sesja i przegl\u0105d film\u00f3w „W kr\u0119gu Kie\u015blowskiego”. Nast\u0119pnie wyj\u0105tkowo interesuj\u0105ca multimedialna wystawa „Kie\u015blowski – \u015blady i pami\u0119\u0107” w \u0142\u00f3dzkim Muzeum Kinematografii, z pewno\u015bci\u0105 najlepsza w dziejach tej plac\u00f3wki. Zdj\u0119cia, cz\u0119sto amatorskie, werki, artyku\u0142y drukowane i w maszynopisie, listy publiczne i prywatne. Wycinki prasowe. Plakaty. Ksi\u0105\u017cki. Materia\u0142y filmowe. Pasjonuj\u0105cy portret cz\u0142owieka, od dzieci\u0144stwa do lat ostatnich. Kuratorki wystawy Krystyna Zamys\u0142owska i Barbara Kurowska zebra\u0142y imponuj\u0105cy materia\u0142 i \u015bwietnie go „zmontowa\u0142y”. Wystawa robi mi\u0119dzynarodow\u0105 karier\u0119. Trafi\u0142a ju\u017c na Berlinale, ale to dopiero pocz\u0105tek zagranicznych podr\u00f3\u017cy.<\/p>\n\n\n\n
Podczas Camerimage 2005 Ralphowi Fiennesowi wr\u0119czono Nagrod\u0119 imienia Kie\u015blowskiego. W Muzeum Kinematografii otwarto wystaw\u0119 „Krzysztof Kie\u015blowski. Zdj\u0119cia z miasta \u0141odzi”, robione w okresie studi\u00f3w. Fotografowa\u0142 miejskie pejza\u017ce. Szare i smutne. Scenki uliczne. Bawi\u0105ce si\u0119 dzieci. \u0141obuzerskie bu\u017aki ch\u0142opak\u00f3w. Kobiety w r\u00f3\u017cnym wieku. Robotnice. Twarze na og\u00f3\u0142 pospolite, zwyczajne. Jak w filmach, kt\u00f3re wkr\u00f3tce zacz\u0105\u0142 robi\u0107. W dokumentach, w s\u0142awnym filmie Z miasta \u0141odzi, a potem w fabu\u0142ach, w Personelu, Bli\u017anie, Amatorze, Spokoju, Przypadku. Twarz jakby \u017cywcem wyj\u0119t\u0105 z tych zdj\u0119\u0107 mia\u0142 ulubiony aktor re\u017cysera – Jerzy Stuhr.<\/p>\n\n\n\n
Pierwszym sygna\u0142em zmiany patrzenia by\u0142 film Bez ko\u0144ca: Gra\u017cyna Szapo\u0142owska i Jerzy Radziwi\u0142owicz to by\u0142a ju\u017c inna p\u00f3\u0142ka. A w Podw\u00f3jnym \u017cyciu Weroniki, w Trzech kolorach pojawi\u0142 si\u0119 \u015bwiat ca\u0142kiem inny. Znik\u0142a gdzie\u015b brzydota i bylejako\u015b\u0107 miejskiego pejza\u017cu, pospolito\u015b\u0107 twarzy. Zrobi\u0142o si\u0119 \u0142adnie. Stylowo. Jak w reklamie lub kolorowej prasie kobiecej. B\u0142ysn\u0119\u0142y urod\u0105 \u015bliczne aktorki, przez S\u0142awomira Idziaka i Piotra Soboci\u0144skiego zmys\u0142owo fotografowane. Wszystko zacz\u0119\u0142o s\u0142u\u017cy\u0107 urodzie \u015bwiata i kadru, nawet s\u0142awetne trzy kolory, zw\u0142aszcza niebieski i czerwony.<\/p>\n\n\n\n
Zmienia\u0142 si\u0119 jednak nie tylko obraz rzeczywisto\u015bci w filmach Kie\u015blowskiego. Zmienia\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c on sam. Fizycznie i chyba psychicznie. Ukazuj\u0105 to eksponowane na \u015bcianach Muzeum Kinematografii portrety fotograficzne re\u017cysera. Fotografia bywa niebezpiecznym \u015bwiadectwem. Wystylizowany na Jamesa Deana, emanuj\u0105cy energi\u0105 „ch\u0142opak” o b\u0142yszcz\u0105cych oczach ze zdj\u0119\u0107 m\u0142odzie\u0144czych sta\u0142 si\u0119 z biegiem lat cz\u0142owiekiem \u015bmiertelnie zm\u0119czonym, o naznaczonej cieniem twarzy i przera\u017caj\u0105co smutnych oczach.<\/p>\n\n\n\n
Podczas Camerimage 2005 spotkali si\u0119 operatorzy Kie\u015blowskiego. Jacek Petrycki i Witold Stok towarzyszyli wiernie jego wczesnej tw\u00f3rczo\u015bci. Stok, wybitnie inteligentny, z du\u017cym poczuciem humoru, pracowa\u0142 m.in. przy Personelu. Petrycki – Agnieszka Holland m\u00f3wi o nim „wyj\u0105tkowo czysty i prawy, ma niezwyk\u0142e wyczucie moralnej prawdy” – robi\u0142 potem zdj\u0119cia do Spokoju, Amatora i Bez ko\u0144ca. Obaj wspominali dramatyczne perypetie zwi\u0105zane z realizacj\u0105 Robotnik\u00f3w ’71. By\u0142 to projekt grupowy, praktycznie pokoleniowy, m\u0142odzi wsp\u00f3lnie prze\u017cywali inicjacj\u0119 w zawodzie, kt\u00f3ry – jak wierzyli – wskazywa\u0142 drog\u0119 do prawdy, a prawda jest narz\u0119dziem naprawy tego \u015bwiata. Realizacja tego filmu zacz\u0119\u0142a si\u0119 pod znakiem wielkiej przygody, a sko\u0144czy\u0142a gigantycznym kacem, gorzk\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 ogranicze\u0144 profesji filmowca.<\/p>\n\n\n\n
Jacek B\u0142awut i Wies\u0142aw Zdort wspominali sw\u0105 prac\u0119 przy Dekalogu. Kie\u015blowski unika\u0142 gotowych rozwi\u0105za\u0144, nieustannie poszukiwa\u0142. Otwarty na wyobra\u017ani\u0119 i inwencj\u0119 innych, stwarza\u0142 operatorom wielkie szanse. Wierzy\u0142 w obraz.<\/p>\n\n\n\n
W polskiej \u015bwiadomo\u015bci zbiorowej, poczynaj\u0105c od lat 60., \u015bciera\u0142y si\u0119 dwie w zasadzie uniwersalne tendencje: d\u0105\u017cenie do „normalno\u015bci”, stabilizacji, \u017cycia rodzinnego oraz przyrodzony ludzkiej naturze niepok\u00f3j znajduj\u0105cy cz\u0119\u015bciowo uj\u015bcie w dzia\u0142alno\u015bci politycznej lub w tw\u00f3rczo\u015bci. Konflikt mi\u0119dzy pragnieniem spokoju a owym odwiecznym towarzyszem cz\u0142owieka – niepokojem wydaje si\u0119 kluczowy zar\u00f3wno dla postawy, jak i dzie\u0142a Kie\u015blowskiego, czego \u015bwiadectwem s\u0105 filmy Personel, Amator, Przypadek, Podw\u00f3jne \u017cycie Weroniki, Niebieski. I tu tkwi, by\u0107 mo\u017ce, jedno ze \u017ar\u00f3de\u0142 sukcesu Krzysztofa Kie\u015blowskiego. Niepokoju, jaki wzbudza.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nie lubi\u0119 s\u0142owa „sukces”, bo w og\u00f3le nie wiem, co to s\u0142owo znaczy.Sukces dla mnie to osi\u0105gn\u0105\u0107 co\u015b, czego naprawd\u0119 bym chcia\u0142.A to, czego chc\u0119, jest prawdopodobnie nie do osi\u0105gni\u0119cia Krzysztof Kie\u015blowski M\u00f3g\u0142by sta\u0107 si\u0119 bohaterem filmu, najlepiej zrealizowanego przez niego. By\u0142 pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem postaci\u0105 dramatyczn\u0105. Mo\u017ce i tragiczn\u0105. \u017bycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Krzysztofa Kie\u015blowskiego […]<\/p>\n","protected":false},"author":160,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[75],"tags":[],"class_list":["post-11295","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wydarzenia"],"yoast_head":"\n