{"id":2109,"date":"2020-04-10T16:40:59","date_gmt":"2020-04-10T14:40:59","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/?p=2109"},"modified":"2020-05-26T00:40:10","modified_gmt":"2020-05-25T22:40:10","slug":"bitwa-pod-iganiami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/pl\/2020\/04\/10\/bitwa-pod-iganiami\/","title":{"rendered":"Bitwa pod Iganiami"},"content":{"rendered":"\n

Po bitwie pod Grochowem (19-25.II.1831) nast\u0105pi\u0142a miesi\u0119czna przerwa w dzia\u0142aniach. W drugiej po\u0142owie marca feldmarsza\u0142ek Iwan Dybicz (w\u0142a\u015bciwie: Diebitsch) podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o marszu nad po\u0142udnie, nad Wieprz. Zamierza\u0142 przeprawi\u0107 si\u0119 przez Wis\u0142\u0119 powy\u017cej Warszawy (pod Tyrzynem i Pu\u0142awami) i wyda\u0107 Polakom decyduj\u0105c\u0105 bitw\u0119 na lewym brzegu rzeki. Operacj\u0119 mia\u0142y os\u0142ania\u0107 VI korpus gen. Grigorija Rosena (ok. 20 tys. ludzi) i oddzia\u0142 gen. Fiodora Geismara (ok. 6 tys.). W tym samym czasie armia polska podj\u0119\u0142a akcj\u0119 zaczepn\u0105, uniemo\u017cliwiaj\u0105c tym samym realizacj\u0119 planu Dybicza.<\/p>\n\n\n\n

Ofensywa kwietniowa<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ju\u017c w po\u0142owie marca kwatermistrz generalny armii polskiej, p\u0142k. Ignacy Pr\u0105dzy\u0144ski opracowa\u0142 plan uderzenia na formacje Rosena i Geismara, zaj\u0119cia Siedlec, a nast\u0119pnie natarcia na g\u0142\u00f3wne si\u0142y Dybicza. Realizacja tego planu dawa\u0142a realn\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 pobicia ca\u0142ej armii carskiej. Sprzeciw Naczelnego Wodza, gen. Jana Skrzyneckiego doprowadzi\u0142 do ograniczenia zar\u00f3wno si\u0142, jak i cel\u00f3w planowanej ofensywy, kt\u00f3ra mia\u0142a zako\u0144czy\u0107 si\u0119 zaj\u0119ciem Siedlec.<\/p>\n\n\n\n

30 marca si\u0142y polskie (ok. 40 tys.) wysz\u0142y z Warszawy. Nast\u0119pnego dnia pod Wawrem zosta\u0142 rozbity i odrzucony oddzia\u0142 Geismara. Po\u015bcig za nim wzd\u0142u\u017c szosy siedleckiej odbywa\u0142 si\u0119 powoli wskutek opiesza\u0142o\u015bci Skrzyneckiego. Umo\u017cliwi\u0142o to po\u0142\u0105czenie si\u0119 Geismara z Rosenem, kt\u00f3ry pod wsi\u0105 D\u0119be Wielkie zaj\u0105\u0142 mocn\u0105 pozycj\u0119 z 11 tys. ludzi. Jeszcze tego samego dnia dosz\u0142o do bitwy. Natarcie polskie rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 ok. 1530 dwoma pu\u0142kami piechoty. Skromne wyniki taktyczne zadowoli\u0142y Skrzyneckiego, kt\u00f3ry zdecydowa\u0142 przerwa\u0107 bitw\u0119. W\u00f3wczas gen. Bogus\u0142awski samowolnie natar\u0142 na wie\u015b, przeci\u0105gaj\u0105c bitw\u0119. Szar\u017ca jazdy gen. Skar\u017cy\u0144skiego zamieni\u0142a odwr\u00f3t Rosena w kl\u0119sk\u0119. Rosjanie stracili 2 tys. zabitych i 7-9 tys. je\u0144c\u00f3w. Oznacza\u0142o to unieszkodliwienie ca\u0142ego korpusu Rosena (pozosta\u0142o mu ok. 4 tys. ludzi, przynajmniej na razie niezdolnych do walki).<\/p>\n\n\n\n

Pr\u0105dzy\u0144ski ponownie przedstawi\u0142 Skrzyneckiemu plan uderzenia na g\u0142\u00f3wne si\u0142y Dybicza. Od tej akcji mog\u0142y zale\u017ce\u0107 losy wojny. W\u00f3dz Naczelny zn\u00f3w jednak nie zgodzi\u0142 si\u0119 na plan Pr\u0105dzy\u0144skiego. Co wi\u0119cej, Skrzynecki nie da\u0142 zgody na opanowanie Siedlec i zatrzyma\u0142 polski po\u015bcig za resztkami korpusu Rosena \u2013 w okolicach Kostrzynia (mi\u0119dzy Ka\u0142uszynem a Siedlcami). Tymczasem Dybicz rozpocz\u0105\u0142 marsz z pomoc\u0105 Rosenowi, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 ju\u017c pewne posi\u0142ki z Brze\u015bcia n. Bugiem. 5 kwietnia Pr\u0105dzy\u0144ski (poprzedniego dnia awansowany na genera\u0142a brygady) przedstawi\u0142 plan, zgodnie z kt\u00f3rym zamierza\u0142 z 20 tys. ludzi obej\u015b\u0107 pozycje Rosena (przez Wodynie), a nast\u0119pnie zaatakowa\u0107 Siedlce od wschodu. Skrzynecki da\u0142 zgod\u0119, ale nie kwapi\u0142 si\u0119 z wydaniem rozkazu wymarszu. Wreszcie, 9 kwietnia Pr\u0105dzy\u0144ski otrzyma\u0142 zgod\u0119, ale pierwotny plan ograniczono. Zredukowano si\u0142y przeznaczone do ataku i zrezygnowano z zaj\u0119cia Siedlec od wschodu (podtrzymuj\u0105c jednak zamiar zaj\u0119cia miasta). W tym momencie by\u0142 to ju\u017c bardzo ryzykowny manewr z uwagi na nadci\u0105gaj\u0105cego szybkim marszem Dybicza.<\/p>\n\n\n\n

Dow\u00f3dztwo nad grup\u0105 maj\u0105c\u0105 zaatakowa\u0107 Rosena obj\u0105\u0142 sam Pr\u0105dzy\u0144ski. Si\u0142y te liczy\u0142y ok. 11 tys. \u017co\u0142nierzy. Pr\u0105dzy\u0144ski zamierza\u0142 obej\u015b\u0107 stanowiska os\u0142ony Rosena pod Kostrzyniem, wyj\u015b\u0107 na jego ty\u0142y, a nast\u0119pnie uderzy\u0107 w rejonie Iga\u0144. W\u00f3wczas do walki mia\u0142 si\u0119 w\u0142\u0105czy\u0107 Skrzynecki atakuj\u0105c przez Kostrzy\u0144. Ca\u0142\u0105 operacj\u0119 ubezpieczali od strony Dybicza gen. Chrzanowski i gen. Skar\u017cy\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n

Wieczorem si\u0142y polskie ruszy\u0142y spod Latowicza, rozdzielaj\u0105c si\u0119 w Jeruzalu. Pr\u0105dzy\u0144ski ruszy\u0142 ku Wodyniom. O \u015bwicie 10 kwietnia jego przednia stra\u017c (2 pu\u0142k u\u0142an\u00f3w, gen. Kicki) zaatakowa\u0142a i rozbi\u0142a pod wsi\u0105 Domanice 3-krotnie liczniejsz\u0105 brygad\u0119 huzar\u00f3w gen. Sieviersa. Tymczasem pod Iganiami Rosen zgromadzi\u0142 ju\u017c ok. 16 tys. \u017co\u0142nierzy i czeka\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Iganie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Rosjanom sprzyja\u0142 teren bitwy. 4 kilometry na zach\u00f3d od Siedlec szerokim, bagnistym korytem p\u0142ynie rzeka Muchawiec (z p\u0142d. na p\u0142n.). Rosen postanowi\u0142 broni\u0107 si\u0119 w dolinie, przez kt\u00f3r\u0105 przebiega\u0142y 3 drogi (ko\u0142o Iga\u0144, \u017belkowa i Seku\u0142y) przechodz\u0105ce przez rzek\u0119. Kontrola tych przepraw pozwala\u0142a skutecznie broni\u0107 si\u0119 na wschodnim brzegu rzeki. Tak\u0105 taktyk\u0119 przyj\u0105\u0142 Rosen rozmieszczaj\u0105c wi\u0119kszo\u015b\u0107 swych si\u0142 po wschodniej stronie Muchawca. Po drugiej stronie, pod Iganiami, stan\u0119\u0142y 2 pu\u0142ki u\u0142an\u00f3w i brygada huzar\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Pr\u0105dzy\u0144ski przyby\u0142 w rejon Iga\u0144 ok. godz. 1300 i zarz\u0105dzi\u0142 odpoczynek. Zamierza\u0142 opanowa\u0107 wie\u015b i most na Muchawcu, aby odci\u0105\u0107 wrogowi odwr\u00f3t. Atak rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 ok. 1500. Do natarcia ruszy\u0142 gen. Kicki wspierany przez bateri\u0119 konnej artylerii mjr. J\u00f3zefa Bema. Po wyj\u015bciu na r\u00f3wnin\u0119 Polacy dostali si\u0119 pod silny ogie\u0144 28 dzia\u0142 rosyjskich z drugiego brzegu rzeki. Niewystarczaj\u0105cy zasi\u0119g artylerii polskiej uniemo\u017cliwia\u0142 odpowied\u017a na ten ostrza\u0142. Mimo znacznych strat natarcie posuwa\u0142o si\u0119 naprz\u00f3d i w ko\u0144cu nacieraj\u0105cy na prawym skrzydle 8 pu\u0142k piechoty opanowa\u0142 wschodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Iga\u0144. W\u00f3wczas gen. Rosen wys\u0142a\u0142 ze wschodniego brzegu Muchawca 3 bataliony jegr\u00f3w (ws\u0142awionych w wojnie z Turcj\u0105), kt\u00f3re przesz\u0142y most i uderzy\u0142y na os\u0142abiony walk\u0105 8 pu\u0142k. Wypar\u0142y go ze wsi i zacz\u0119\u0142y spycha\u0107 na pozycje wyj\u015bciowe.<\/p>\n\n\n\n

W tym samym czasie pojawi\u0142y si\u0119 jednostki rosyjskie wycofuj\u0105ce si\u0119 spod Kostrzynia. Gen. Faesi zszed\u0142 z szosy Siedleckiej i zamierza\u0142 w\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 do bitwy. W\u00f3wczas Pr\u0105dzy\u0144ski uda\u0142 si\u0119 na swoje lewe skrzyd\u0142o i osobi\u015bcie poprowadzi\u0142 do natarcia na jazd\u0119 Sieviersa 6 batalion\u00f3w piechoty. Rosjanie nie wytrzymali i zacz\u0119li si\u0119 cofa\u0107. Ich opuszczone pozycje zaj\u0119\u0142y jednak si\u0142y 2 pu\u0142k\u00f3w piechoty Faesiego. Pr\u0105dzy\u0144ski do ataku na te stanowiska wydzieli\u0142 1 pu\u0142k piechoty. Sam na czele 5 pu\u0142ku zmieni\u0142 kierunek ataku i ruszy\u0142 przez Iganie na bok i ty\u0142y jegr\u00f3w nacieraj\u0105cych na 8 pu\u0142k piechtoty. Artyleria rosyjska spoza Muchawca wstrzyma\u0142a ogie\u0144, aby nie razi\u0107 w\u0142asnych \u017co\u0142nierzy. Piechota rosyjska w Iganiach pr\u00f3bowa\u0142a stawia\u0107 op\u00f3r, zosta\u0142a jednak zniesiona w ataku na bagnety. Widz\u0105c gro\u017ab\u0119 odci\u0119cia odwrotu, Rosjanie przerwali atak na 8 pu\u0142k i pr\u00f3bowali ogniem zatrzyma\u0107 natarcie Pr\u0105dzy\u0144skiego. Kiedy nie odnios\u0142o to \u017cadnego rezultatu przerwali ostrza\u0142 i ruszyli biegiem w kierunku przeprawy na Muchawcu. Rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 wy\u015bcig do mostu. Od rezultatu tej gonitwy zale\u017ca\u0142 wynik bitwy. Polacy byli pierwsi. Rozp\u0119dzeni wpadli na rozci\u0105gni\u0119t\u0105 kolumn\u0119 rosyjsk\u0105. Po kr\u00f3tkiej, za\u017cartej walce opanowali przepraw\u0119. Jedynie cz\u0119\u015b\u0107 Rosjan zdo\u0142a\u0142a przej\u015b\u0107 na drugi brzeg, reszta pozbawona mo\u017cliwo\u015bci odwrotu z\u0142o\u017cy\u0142a bro\u0144. Wcze\u015bniej za Muchawiec zdo\u0142a\u0142a uj\u015b\u0107 jazda Sieviersa i 2 pu\u0142ki piechoty.<\/p>\n\n\n\n

Bitwa sko\u0144czy\u0142a si\u0119 ok. 1900. Straty rosyjskie wynios\u0142y ok. 5 tys. ludzi w zabitych, rannych i je\u0144cach. Polacy stracili ok. 400 \u017co\u0142nierzy. Korpus Rosena zosta\u0142 wyeliminowany z walki i odes\u0142any do Brze\u015bcia nad Bugiem. Pr\u0105dzy\u0144ski nalega\u0142 na kontynuowanie natarcia. Dybicz niebezpiecznie zbli\u017cy\u0142 si\u0119 ju\u017c do Siedlec. Wobec tego Skrzynecki zarz\u0105dzi\u0142 odwr\u00f3t. Nowa polska ofensywa rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w maju i zako\u0144czy\u0142a si\u0119 przegran\u0105 pod Ostro\u0142\u0119k\u0105, po kt\u00f3rej inicjatyw\u0119 w wojnie przej\u0119li Rosjanie.<\/p>\n\n\n\n

Genera\u0142 Pr\u0105dzy\u0144ski<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ignacy Pr\u0105dzy\u0144ski, (Seweryna Wys\u0142ouch, 1920-1930 (Polona)<\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ignacy Pr\u0105dzy\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 20 lipca 1792 roku w Sannikach. W listopadzie 1807 r. wst\u0105pi\u0142 do armii Ksi\u0119stwa Warszawskiego. Bra\u0142 udzia\u0142 w kampaniach 1809, 1812-14. Za t\u0119 ostatni\u0105 otrzyma\u0142 Z\u0142oty Krzy\u017c Virtuti Militari. Zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c kawalerem orderu Legii Honorowej. W roku 1815 by\u0142 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem tajnego Zwi\u0105zku Prawdziwych Polak\u00f3w. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z Towarzystwem Patriotycznym, za co by\u0142 aresztowany i wi\u0119ziony w latach 1826-29. Opracowa\u0142 projekt Kana\u0142u Augustowskiego. W powstaniu listopadowym by\u0142 doradc\u0105 gen. Micha\u0142a Radziwi\u0142la, kwatermistrzem generalnym (3-krotnie), p. o. Szefa Sztabu G\u0142\u00f3wnego, dow\u00f3dc\u0105 korpusu in\u017cynier\u00f3w wojennych, zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c mianowany przez Rz\u0105d Narodowy Wodzem Naczelnym (z racji niech\u0119ci innych genera\u0142\u00f3w, zw\u0142aszcza Krukowieckiego i Dembi\u0144skiego, poda\u0142 si\u0119 do dymisji). 19 sierpnia 1831 r. zosta\u0142 mianowany genera\u0142em dywizji. We wrze\u015bniu opracowa\u0142 plan obrony stolicy. 7 wrze\u015bnia bra\u0142 udzia\u0142 w rokowaniach kapitulacyjnych. Po upadku powstania w latach 1832-33 przebywa\u0142 na zes\u0142aniu w g\u0142\u0119bi Rosji. W roku 1850, ci\u0119\u017cko chory, wyjecha\u0142 na kuracj\u0119 na wysp\u0119 Helgoland, gdzie 4 sierpnia 1850 r. uton\u0105\u0142 podczas k\u0105pieli morskiej.<\/p>\n\n\n\n

Ignacy Pr\u0105dzy\u0144ski by\u0142 bodaj najbardziej utalentowanym polskim oficerem powstania listopadowego i jednym z najzdolniejszych polskich wojskowych I po\u0142owy XIX w.<\/p>\n\n\n\n

Pr\u0105dzy\u0144ski A. D. 1914 ?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Z osob\u0105 Ignacego Pr\u0105dzy\u0144skiego wi\u0105\u017ce si\u0119 interesuj\u0105ca historia rozgrywaj\u0105ca si\u0119 wiele lat po jego \u015bmierci. Pr\u0105dzy\u0144ski opracowa\u0142 na rozakaz cara w latach 1816, 1821, 1828 trzy plany (memoria\u0142y) na wypadek wojny Rosji z Austri\u0105, z Prusami oraz z po\u0142\u0105czonymi si\u0142ami austriacko-pruskimi. Niekt\u00f3rzy historycy (S. Askenazy, C. Bloch) wysuwaj\u0105 hipotez\u0119, \u017ce rosyjskie plany z drugiej po\u0142owy XIX wieku (Milutina, Obruczewa, Dragomirowa), a wi\u0119c plany \u201ena wypadek I wojny \u015bwiatowej\u201d, opiera\u0142y si\u0119 na koncepcjach Pr\u0105dzy\u0144skiego. S. Askenazy przytacza rozmow\u0119 z pocz\u0105tku XX wieku z carskim oficerem, gen. Aleksandrem Puzyrewskim, kt\u00f3ry mia\u0142 o projektach Pr\u0105dzy\u0144skiego wspomina\u0107. Niezale\u017cnie od tego, plany te s\u0105 uderzaj\u0105co podobne do koncepcji opracowywanych przez Rosjan przed pierwsz\u0105 wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105. Je\u017celi nawet dow\u00f3dcy carscy u\u0142o\u017cyli swoje plany samodzielnie to wpadli na te same pomys\u0142y, na kt\u00f3re kilkadziesi\u0105t lat wcze\u015bniej wpad\u0142 polski oficer \u2026<\/p>\n\n\n\n

Autor: Bartosz Musia\u0142owicz<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Po bitwie pod Grochowem (19-25.II.1831) nast\u0105pi\u0142a miesi\u0119czna przerwa w dzia\u0142aniach. W drugiej po\u0142owie marca feldmarsza\u0142ek Iwan Dybicz (w\u0142a\u015bciwie: Diebitsch) podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o marszu nad po\u0142udnie, nad Wieprz. Zamierza\u0142 przeprawi\u0107 si\u0119 przez Wis\u0142\u0119 powy\u017cej Warszawy (pod Tyrzynem i Pu\u0142awami) i wyda\u0107 Polakom decyduj\u0105c\u0105 bitw\u0119 na lewym brzegu rzeki. Operacj\u0119 mia\u0142y os\u0142ania\u0107 VI korpus gen. Grigorija Rosena […]<\/p>\n","protected":false},"author":134,"featured_media":2106,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[107],"tags":[],"class_list":["post-2109","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"yoast_head":"\nBitwa pod Iganiami - Instytut Polski w Kijowie<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/pl\/2020\/04\/10\/bitwa-pod-iganiami\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Bitwa pod Iganiami - Instytut Polski w Kijowie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Po bitwie pod Grochowem (19-25.II.1831) nast\u0105pi\u0142a miesi\u0119czna przerwa w dzia\u0142aniach. W drugiej po\u0142owie marca feldmarsza\u0142ek Iwan Dybicz (w\u0142a\u015bciwie: Diebitsch) podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o marszu nad po\u0142udnie, nad Wieprz. Zamierza\u0142 przeprawi\u0107 si\u0119 przez Wis\u0142\u0119 powy\u017cej Warszawy (pod Tyrzynem i Pu\u0142awami) i wyda\u0107 Polakom decyduj\u0105c\u0105 bitw\u0119 na lewym brzegu rzeki. Operacj\u0119 mia\u0142y os\u0142ania\u0107 VI korpus gen. Grigorija Rosena […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/pl\/2020\/04\/10\/bitwa-pod-iganiami\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Instytut Polski w Kijowie\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-04-10T14:40:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-05-25T22:40:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/wp-content\/uploads\/sites\/19\/2020\/05\/iganie_1_sm.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"448\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"290\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"stakhivskaj\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"stakhivskaj\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"event\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/pl\/2020\/04\/10\/bitwa-pod-iganiami\/\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/pl\/2020\/04\/10\/bitwa-pod-iganiami\/\",\"name\":\"Bitwa pod Iganiami\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/pl\/2020\/04\/10\/bitwa-pod-iganiami\/#primaryimage\"},\"image\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/wp-content\/uploads\/sites\/19\/2020\/05\/iganie_1_sm.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/wp-content\/uploads\/sites\/19\/2020\/05\/iganie_1_sm-300x194.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/wp-content\/uploads\/sites\/19\/2020\/05\/iganie_1_sm.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/wp-content\/uploads\/sites\/19\/2020\/05\/iganie_1_sm.jpg\"],\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/wp-content\/uploads\/sites\/19\/2020\/05\/iganie_1_sm.jpg\",\"datePublished\":\"2020-04-10T14:40:59+02:00\",\"dateModified\":\"2020-05-25T22:40:10+02:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/#\/schema\/person\/d866a3625e2372765831e1399715ed52\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/pl\/2020\/04\/10\/bitwa-pod-iganiami\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/pl\/2020\/04\/10\/bitwa-pod-iganiami\/\"]}],\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"startDate\":\"2020-04-10\",\"endDate\":\"2020-04-10\",\"eventStatus\":\"EventScheduled\",\"eventAttendanceMode\":\"OfflineEventAttendanceMode\",\"location\":{\"@type\":\"place\",\"name\":\"\",\"address\":\"\",\"geo\":{\"@type\":\"GeoCoordinates\",\"latitude\":\"\",\"longitude\":\"\"}},\"description\":\"Po bitwie pod Grochowem (19-25.II.1831) nast\u0105pi\u0142a miesi\u0119czna przerwa w dzia\u0142aniach. W drugiej po\u0142owie marca feldmarsza\u0142ek Iwan Dybicz (w\u0142a\u015bciwie: Diebitsch) podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o marszu nad po\u0142udnie, nad Wieprz. Zamierza\u0142 przeprawi\u0107 si\u0119 przez Wis\u0142\u0119 powy\u017cej Warszawy (pod Tyrzynem i Pu\u0142awami) i wyda\u0107 Polakom decyduj\u0105c\u0105 bitw\u0119 na lewym brzegu rzeki. Operacj\u0119 mia\u0142y os\u0142ania\u0107 VI korpus gen. Grigorija Rosena (ok. 20 tys. ludzi) i oddzia\u0142 gen. Fiodora Geismara (ok. 6 tys.). W tym samym czasie armia polska podj\u0119\u0142a akcj\u0119 zaczepn\u0105, uniemo\u017cliwiaj\u0105c tym samym realizacj\u0119 planu Dybicza.\\nOfensywa kwietniowa\\nJu\u017c w po\u0142owie marca kwatermistrz generalny armii polskiej, p\u0142k. Ignacy Pr\u0105dzy\u0144ski opracowa\u0142 plan uderzenia na formacje Rosena i Geismara, zaj\u0119cia Siedlec, a nast\u0119pnie natarcia na g\u0142\u00f3wne si\u0142y Dybicza. Realizacja tego planu dawa\u0142a realn\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 pobicia ca\u0142ej armii carskiej. Sprzeciw Naczelnego Wodza, gen. Jana Skrzyneckiego doprowadzi\u0142 do ograniczenia zar\u00f3wno si\u0142, jak i cel\u00f3w planowanej ofensywy, kt\u00f3ra mia\u0142a zako\u0144czy\u0107 si\u0119 zaj\u0119ciem Siedlec.\\n30 marca si\u0142y polskie (ok. 40 tys.) wysz\u0142y z Warszawy. Nast\u0119pnego dnia pod Wawrem zosta\u0142 rozbity i odrzucony oddzia\u0142 Geismara. Po\u015bcig za nim wzd\u0142u\u017c szosy siedleckiej odbywa\u0142 si\u0119 powoli wskutek opiesza\u0142o\u015bci Skrzyneckiego. Umo\u017cliwi\u0142o to po\u0142\u0105czenie si\u0119 Geismara z Rosenem, kt\u00f3ry pod wsi\u0105 D\u0119be Wielkie zaj\u0105\u0142 mocn\u0105 pozycj\u0119 z 11 tys. ludzi. Jeszcze tego samego dnia dosz\u0142o do bitwy. Natarcie polskie rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 ok. 1530 dwoma pu\u0142kami piechoty. Skromne wyniki taktyczne zadowoli\u0142y Skrzyneckiego, kt\u00f3ry zdecydowa\u0142 przerwa\u0107 bitw\u0119. W\u00f3wczas gen. Bogus\u0142awski samowolnie natar\u0142 na wie\u015b, przeci\u0105gaj\u0105c bitw\u0119. Szar\u017ca jazdy gen. Skar\u017cy\u0144skiego zamieni\u0142a odwr\u00f3t Rosena w kl\u0119sk\u0119. Rosjanie stracili 2 tys. zabitych i 7-9 tys. je\u0144c\u00f3w. Oznacza\u0142o to unieszkodliwienie ca\u0142ego korpusu Rosena (pozosta\u0142o mu ok. 4 tys. ludzi, przynajmniej na razie niezdolnych do walki).\\nPr\u0105dzy\u0144ski ponownie przedstawi\u0142 Skrzyneckiemu plan uderzenia na g\u0142\u00f3wne si\u0142y Dybicza. Od tej akcji mog\u0142y zale\u017ce\u0107 losy wojny. W\u00f3dz Naczelny zn\u00f3w jednak nie zgodzi\u0142 si\u0119 na plan Pr\u0105dzy\u0144skiego. Co wi\u0119cej, Skrzynecki nie da\u0142 zgody na opanowanie Siedlec i zatrzyma\u0142 polski po\u015bcig za resztkami korpusu Rosena \u2013 w okolicach Kostrzynia (mi\u0119dzy Ka\u0142uszynem a Siedlcami). Tymczasem Dybicz rozpocz\u0105\u0142 marsz z pomoc\u0105 Rosenowi, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 ju\u017c pewne posi\u0142ki z Brze\u015bcia n. Bugiem. 5 kwietnia Pr\u0105dzy\u0144ski (poprzedniego dnia awansowany na genera\u0142a brygady) przedstawi\u0142 plan, zgodnie z kt\u00f3rym zamierza\u0142 z 20 tys. ludzi obej\u015b\u0107 pozycje Rosena (przez Wodynie), a nast\u0119pnie zaatakowa\u0107 Siedlce od wschodu. Skrzynecki da\u0142 zgod\u0119, ale nie kwapi\u0142 si\u0119 z wydaniem rozkazu wymarszu. Wreszcie, 9 kwietnia Pr\u0105dzy\u0144ski otrzyma\u0142 zgod\u0119, ale pierwotny plan ograniczono. Zredukowano si\u0142y przeznaczone do ataku i zrezygnowano z zaj\u0119cia Siedlec od wschodu (podtrzymuj\u0105c jednak zamiar zaj\u0119cia miasta). W tym momencie by\u0142 to ju\u017c bardzo ryzykowny manewr z uwagi na nadci\u0105gaj\u0105cego szybkim marszem Dybicza.\\nDow\u00f3dztwo nad grup\u0105 maj\u0105c\u0105 zaatakowa\u0107 Rosena obj\u0105\u0142 sam Pr\u0105dzy\u0144ski. Si\u0142y te liczy\u0142y ok. 11 tys. \u017co\u0142nierzy. Pr\u0105dzy\u0144ski zamierza\u0142 obej\u015b\u0107 stanowiska os\u0142ony Rosena pod Kostrzyniem, wyj\u015b\u0107 na jego ty\u0142y, a nast\u0119pnie uderzy\u0107 w rejonie Iga\u0144. W\u00f3wczas do walki mia\u0142 si\u0119 w\u0142\u0105czy\u0107 Skrzynecki atakuj\u0105c przez Kostrzy\u0144. Ca\u0142\u0105 operacj\u0119 ubezpieczali od strony Dybicza gen. Chrzanowski i gen. Skar\u017cy\u0144ski.\\nWieczorem si\u0142y polskie ruszy\u0142y spod Latowicza, rozdzielaj\u0105c si\u0119 w Jeruzalu. Pr\u0105dzy\u0144ski ruszy\u0142 ku Wodyniom. O \u015bwicie 10 kwietnia jego przednia stra\u017c (2 pu\u0142k u\u0142an\u00f3w, gen. Kicki) zaatakowa\u0142a i rozbi\u0142a pod wsi\u0105 Domanice 3-krotnie liczniejsz\u0105 brygad\u0119 huzar\u00f3w gen. Sieviersa. Tymczasem pod Iganiami Rosen zgromadzi\u0142 ju\u017c ok. 16 tys. \u017co\u0142nierzy i czeka\u0142.\\nIganie\\nRosjanom sprzyja\u0142 teren bitwy. 4 kilometry na zach\u00f3d od Siedlec szerokim, bagnistym korytem p\u0142ynie rzeka Muchawiec (z p\u0142d. na p\u0142n.). Rosen postanowi\u0142 broni\u0107 si\u0119 w dolinie, przez kt\u00f3r\u0105 przebiega\u0142y 3 drogi (ko\u0142o Iga\u0144, \u017belkowa i Seku\u0142y) przechodz\u0105ce przez rzek\u0119. Kontrola tych przepraw pozwala\u0142a skutecznie broni\u0107 si\u0119 na wschodnim brzegu rzeki. Tak\u0105 taktyk\u0119 przyj\u0105\u0142 Rosen rozmieszczaj\u0105c wi\u0119kszo\u015b\u0107 swych si\u0142 po wschodniej stronie Muchawca. Po drugiej stronie, pod Iganiami, stan\u0119\u0142y 2 pu\u0142ki u\u0142an\u00f3w i brygada huzar\u00f3w.\\nPr\u0105dzy\u0144ski przyby\u0142 w rejon Iga\u0144 ok. godz. 1300 i zarz\u0105dzi\u0142 odpoczynek. Zamierza\u0142 opanowa\u0107 wie\u015b i most na Muchawcu, aby odci\u0105\u0107 wrogowi odwr\u00f3t. Atak rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 ok. 1500. Do natarcia ruszy\u0142 gen. Kicki wspierany przez bateri\u0119 konnej artylerii mjr. J\u00f3zefa Bema. Po wyj\u015bciu na r\u00f3wnin\u0119 Polacy dostali si\u0119 pod silny ogie\u0144 28 dzia\u0142 rosyjskich z drugiego brzegu rzeki. Niewystarczaj\u0105cy zasi\u0119g artylerii polskiej uniemo\u017cliwia\u0142 odpowied\u017a na ten ostrza\u0142. Mimo znacznych strat natarcie posuwa\u0142o si\u0119 naprz\u00f3d i w ko\u0144cu nacieraj\u0105cy na prawym skrzydle 8 pu\u0142k piechoty opanowa\u0142 wschodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Iga\u0144. W\u00f3wczas gen. Rosen wys\u0142a\u0142 ze wschodniego brzegu Muchawca 3 bataliony jegr\u00f3w (ws\u0142awionych w wojnie z Turcj\u0105), kt\u00f3re przesz\u0142y most i uderzy\u0142y na os\u0142abiony walk\u0105 8 pu\u0142k. Wypar\u0142y go ze wsi i zacz\u0119\u0142y spycha\u0107 na pozycje wyj\u015bciowe.\\nW tym samym czasie pojawi\u0142y si\u0119 jednostki rosyjskie wycofuj\u0105ce si\u0119 spod Kostrzynia. Gen. Faesi zszed\u0142 z szosy Siedleckiej i zamierza\u0142 w\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 do bitwy. W\u00f3wczas Pr\u0105dzy\u0144ski uda\u0142 si\u0119 na swoje lewe skrzyd\u0142o i osobi\u015bcie poprowadzi\u0142 do natarcia na jazd\u0119 Sieviersa 6 batalion\u00f3w piechoty. Rosjanie nie wytrzymali i zacz\u0119li si\u0119 cofa\u0107. Ich opuszczone pozycje zaj\u0119\u0142y jednak si\u0142y 2 pu\u0142k\u00f3w piechoty Faesiego. Pr\u0105dzy\u0144ski do ataku na te stanowiska wydzieli\u0142 1 pu\u0142k piechoty. Sam na czele 5 pu\u0142ku zmieni\u0142 kierunek ataku i ruszy\u0142 przez Iganie na bok i ty\u0142y jegr\u00f3w nacieraj\u0105cych na 8 pu\u0142k piechtoty. Artyleria rosyjska spoza Muchawca wstrzyma\u0142a ogie\u0144, aby nie razi\u0107 w\u0142asnych \u017co\u0142nierzy. Piechota rosyjska w Iganiach pr\u00f3bowa\u0142a stawia\u0107 op\u00f3r, zosta\u0142a jednak zniesiona w ataku na bagnety. Widz\u0105c gro\u017ab\u0119 odci\u0119cia odwrotu, Rosjanie przerwali atak na 8 pu\u0142k i pr\u00f3bowali ogniem zatrzyma\u0107 natarcie Pr\u0105dzy\u0144skiego. Kiedy nie odnios\u0142o to \u017cadnego rezultatu przerwali ostrza\u0142 i ruszyli biegiem w kierunku przeprawy na Muchawcu. Rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 wy\u015bcig do mostu. Od rezultatu tej gonitwy zale\u017ca\u0142 wynik bitwy. Polacy byli pierwsi. Rozp\u0119dzeni wpadli na rozci\u0105gni\u0119t\u0105 kolumn\u0119 rosyjsk\u0105. Po kr\u00f3tkiej, za\u017cartej walce opanowali przepraw\u0119. Jedynie cz\u0119\u015b\u0107 Rosjan zdo\u0142a\u0142a przej\u015b\u0107 na drugi brzeg, reszta pozbawona mo\u017cliwo\u015bci odwrotu z\u0142o\u017cy\u0142a bro\u0144. Wcze\u015bniej za Muchawiec zdo\u0142a\u0142a uj\u015b\u0107 jazda Sieviersa i 2 pu\u0142ki piechoty.\\nBitwa sko\u0144czy\u0142a si\u0119 ok. 1900. Straty rosyjskie wynios\u0142y ok. 5 tys. ludzi w zabitych, rannych i je\u0144cach. Polacy stracili ok. 400 \u017co\u0142nierzy. Korpus Rosena zosta\u0142 wyeliminowany z walki i odes\u0142any do Brze\u015bcia nad Bugiem. Pr\u0105dzy\u0144ski nalega\u0142 na kontynuowanie natarcia. Dybicz niebezpiecznie zbli\u017cy\u0142 si\u0119 ju\u017c do Siedlec. Wobec tego Skrzynecki zarz\u0105dzi\u0142 odwr\u00f3t. Nowa polska ofensywa rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w maju i zako\u0144czy\u0142a si\u0119 przegran\u0105 pod Ostro\u0142\u0119k\u0105, po kt\u00f3rej inicjatyw\u0119 w wojnie przej\u0119li Rosjanie.\\nGenera\u0142 Pr\u0105dzy\u0144ski\\nIgnacy Pr\u0105dzy\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 20 lipca 1792 roku w Sannikach. W listopadzie 1807 r. wst\u0105pi\u0142 do armii Ksi\u0119stwa Warszawskiego. Bra\u0142 udzia\u0142 w kampaniach 1809, 1812-14. Za t\u0119 ostatni\u0105 otrzyma\u0142 Z\u0142oty Krzy\u017c Virtuti Militari. Zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c kawalerem orderu Legii Honorowej. W roku 1815 by\u0142 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem tajnego Zwi\u0105zku Prawdziwych Polak\u00f3w. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z Towarzystwem Patriotycznym, za co by\u0142 aresztowany i wi\u0119ziony w latach 1826-29. Opracowa\u0142 projekt Kana\u0142u Augustowskiego. W powstaniu listopadowym by\u0142 doradc\u0105 gen. Micha\u0142a Radziwi\u0142la, kwatermistrzem generalnym (3-krotnie), p. o. Szefa Sztabu G\u0142\u00f3wnego, dow\u00f3dc\u0105 korpusu in\u017cynier\u00f3w wojennych, zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c mianowany przez Rz\u0105d Narodowy Wodzem Naczelnym (z racji niech\u0119ci innych genera\u0142\u00f3w, zw\u0142aszcza Krukowieckiego i Dembi\u0144skiego, poda\u0142 si\u0119 do dymisji). 19 sierpnia 1831 r. zosta\u0142 mianowany genera\u0142em dywizji. We wrze\u015bniu opracowa\u0142 plan obrony stolicy. 7 wrze\u015bnia bra\u0142 udzia\u0142 w rokowaniach kapitulacyjnych. Po upadku powstania w latach 1832-33 przebywa\u0142 na zes\u0142aniu w g\u0142\u0119bi Rosji. W roku 1850, ci\u0119\u017cko chory, wyjecha\u0142 na kuracj\u0119 na wysp\u0119 Helgoland, gdzie 4 sierpnia 1850 r. uton\u0105\u0142 podczas k\u0105pieli morskiej.\\nIgnacy Pr\u0105dzy\u0144ski by\u0142 bodaj najbardziej utalentowanym polskim oficerem powstania listopadowego i jednym z najzdolniejszych polskich wojskowych I po\u0142owy XIX w.\\nPr\u0105dzy\u0144ski A. D. 1914 ?\\nZ osob\u0105 Ignacego Pr\u0105dzy\u0144skiego wi\u0105\u017ce si\u0119 interesuj\u0105ca historia rozgrywaj\u0105ca si\u0119 wiele lat po jego \u015bmierci. Pr\u0105dzy\u0144ski opracowa\u0142 na rozakaz cara w latach 1816, 1821, 1828 trzy plany (memoria\u0142y) na wypadek wojny Rosji z Austri\u0105, z Prusami oraz z po\u0142\u0105czonymi si\u0142ami austriacko-pruskimi. Niekt\u00f3rzy historycy (S. Askenazy, C. Bloch) wysuwaj\u0105 hipotez\u0119, \u017ce rosyjskie plany z drugiej po\u0142owy XIX wieku (Milutina, Obruczewa, Dragomirowa), a wi\u0119c plany \u201ena wypadek I wojny \u015bwiatowej\u201d, opiera\u0142y si\u0119 na koncepcjach Pr\u0105dzy\u0144skiego. S. Askenazy przytacza rozmow\u0119 z pocz\u0105tku XX wieku z carskim oficerem, gen. Aleksandrem Puzyrewskim, kt\u00f3ry mia\u0142 o projektach Pr\u0105dzy\u0144skiego wspomina\u0107. Niezale\u017cnie od tego, plany te s\u0105 uderzaj\u0105co podobne do koncepcji opracowywanych przez Rosjan przed pierwsz\u0105 wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105. Je\u017celi nawet dow\u00f3dcy carscy u\u0142o\u017cyli swoje plany samodzielnie to wpadli na te same pomys\u0142y, na kt\u00f3re kilkadziesi\u0105t lat wcze\u015bniej wpad\u0142 polski oficer \u2026\\nAutor: Bartosz Musia\u0142owicz\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/pl\/2020\/04\/10\/bitwa-pod-iganiami\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/wp-content\/uploads\/sites\/19\/2020\/05\/iganie_1_sm.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/wp-content\/uploads\/sites\/19\/2020\/05\/iganie_1_sm.jpg\",\"width\":448,\"height\":290},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/pl\/2020\/04\/10\/bitwa-pod-iganiami\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Bitwa pod Iganiami\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/#website\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/\",\"name\":\"Instytut Polski w Kijowie\",\"description\":\"Instytuty Polskie\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/#\/schema\/person\/d866a3625e2372765831e1399715ed52\",\"name\":\"stakhivskaj\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ecf64eaf0b1c478b2d56e921c6cb89ba?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ecf64eaf0b1c478b2d56e921c6cb89ba?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"stakhivskaj\"},\"sameAs\":[\"stakhivskaj\"],\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/author\/stakhivskaj\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Bitwa pod Iganiami - Instytut Polski w Kijowie","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/pl\/2020\/04\/10\/bitwa-pod-iganiami\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Bitwa pod Iganiami - Instytut Polski w Kijowie","og_description":"Po bitwie pod Grochowem (19-25.II.1831) nast\u0105pi\u0142a miesi\u0119czna przerwa w dzia\u0142aniach. W drugiej po\u0142owie marca feldmarsza\u0142ek Iwan Dybicz (w\u0142a\u015bciwie: Diebitsch) podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o marszu nad po\u0142udnie, nad Wieprz. Zamierza\u0142 przeprawi\u0107 si\u0119 przez Wis\u0142\u0119 powy\u017cej Warszawy (pod Tyrzynem i Pu\u0142awami) i wyda\u0107 Polakom decyduj\u0105c\u0105 bitw\u0119 na lewym brzegu rzeki. Operacj\u0119 mia\u0142y os\u0142ania\u0107 VI korpus gen. Grigorija Rosena […]","og_url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/pl\/2020\/04\/10\/bitwa-pod-iganiami\/","og_site_name":"Instytut Polski w Kijowie","article_published_time":"2020-04-10T14:40:59+00:00","article_modified_time":"2020-05-25T22:40:10+00:00","og_image":[{"width":448,"height":290,"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/wp-content\/uploads\/sites\/19\/2020\/05\/iganie_1_sm.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"stakhivskaj","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"stakhivskaj","Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"event","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/pl\/2020\/04\/10\/bitwa-pod-iganiami\/","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/pl\/2020\/04\/10\/bitwa-pod-iganiami\/","name":"Bitwa pod Iganiami","isPartOf":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/pl\/2020\/04\/10\/bitwa-pod-iganiami\/#primaryimage"},"image":["https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/wp-content\/uploads\/sites\/19\/2020\/05\/iganie_1_sm.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/wp-content\/uploads\/sites\/19\/2020\/05\/iganie_1_sm-300x194.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/wp-content\/uploads\/sites\/19\/2020\/05\/iganie_1_sm.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/wp-content\/uploads\/sites\/19\/2020\/05\/iganie_1_sm.jpg"],"thumbnailUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/wp-content\/uploads\/sites\/19\/2020\/05\/iganie_1_sm.jpg","datePublished":"2020-04-10T14:40:59+02:00","dateModified":"2020-05-25T22:40:10+02:00","author":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/#\/schema\/person\/d866a3625e2372765831e1399715ed52"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/pl\/2020\/04\/10\/bitwa-pod-iganiami\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/pl\/2020\/04\/10\/bitwa-pod-iganiami\/"]}],"@context":"https:\/\/schema.org","startDate":"2020-04-10","endDate":"2020-04-10","eventStatus":"EventScheduled","eventAttendanceMode":"OfflineEventAttendanceMode","location":{"@type":"place","name":"","address":"","geo":{"@type":"GeoCoordinates","latitude":"","longitude":""}},"description":"Po bitwie pod Grochowem (19-25.II.1831) nast\u0105pi\u0142a miesi\u0119czna przerwa w dzia\u0142aniach. W drugiej po\u0142owie marca feldmarsza\u0142ek Iwan Dybicz (w\u0142a\u015bciwie: Diebitsch) podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o marszu nad po\u0142udnie, nad Wieprz. Zamierza\u0142 przeprawi\u0107 si\u0119 przez Wis\u0142\u0119 powy\u017cej Warszawy (pod Tyrzynem i Pu\u0142awami) i wyda\u0107 Polakom decyduj\u0105c\u0105 bitw\u0119 na lewym brzegu rzeki. Operacj\u0119 mia\u0142y os\u0142ania\u0107 VI korpus gen. Grigorija Rosena (ok. 20 tys. ludzi) i oddzia\u0142 gen. Fiodora Geismara (ok. 6 tys.). W tym samym czasie armia polska podj\u0119\u0142a akcj\u0119 zaczepn\u0105, uniemo\u017cliwiaj\u0105c tym samym realizacj\u0119 planu Dybicza.\nOfensywa kwietniowa\nJu\u017c w po\u0142owie marca kwatermistrz generalny armii polskiej, p\u0142k. Ignacy Pr\u0105dzy\u0144ski opracowa\u0142 plan uderzenia na formacje Rosena i Geismara, zaj\u0119cia Siedlec, a nast\u0119pnie natarcia na g\u0142\u00f3wne si\u0142y Dybicza. Realizacja tego planu dawa\u0142a realn\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 pobicia ca\u0142ej armii carskiej. Sprzeciw Naczelnego Wodza, gen. Jana Skrzyneckiego doprowadzi\u0142 do ograniczenia zar\u00f3wno si\u0142, jak i cel\u00f3w planowanej ofensywy, kt\u00f3ra mia\u0142a zako\u0144czy\u0107 si\u0119 zaj\u0119ciem Siedlec.\n30 marca si\u0142y polskie (ok. 40 tys.) wysz\u0142y z Warszawy. Nast\u0119pnego dnia pod Wawrem zosta\u0142 rozbity i odrzucony oddzia\u0142 Geismara. Po\u015bcig za nim wzd\u0142u\u017c szosy siedleckiej odbywa\u0142 si\u0119 powoli wskutek opiesza\u0142o\u015bci Skrzyneckiego. Umo\u017cliwi\u0142o to po\u0142\u0105czenie si\u0119 Geismara z Rosenem, kt\u00f3ry pod wsi\u0105 D\u0119be Wielkie zaj\u0105\u0142 mocn\u0105 pozycj\u0119 z 11 tys. ludzi. Jeszcze tego samego dnia dosz\u0142o do bitwy. Natarcie polskie rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 ok. 1530 dwoma pu\u0142kami piechoty. Skromne wyniki taktyczne zadowoli\u0142y Skrzyneckiego, kt\u00f3ry zdecydowa\u0142 przerwa\u0107 bitw\u0119. W\u00f3wczas gen. Bogus\u0142awski samowolnie natar\u0142 na wie\u015b, przeci\u0105gaj\u0105c bitw\u0119. Szar\u017ca jazdy gen. Skar\u017cy\u0144skiego zamieni\u0142a odwr\u00f3t Rosena w kl\u0119sk\u0119. Rosjanie stracili 2 tys. zabitych i 7-9 tys. je\u0144c\u00f3w. Oznacza\u0142o to unieszkodliwienie ca\u0142ego korpusu Rosena (pozosta\u0142o mu ok. 4 tys. ludzi, przynajmniej na razie niezdolnych do walki).\nPr\u0105dzy\u0144ski ponownie przedstawi\u0142 Skrzyneckiemu plan uderzenia na g\u0142\u00f3wne si\u0142y Dybicza. Od tej akcji mog\u0142y zale\u017ce\u0107 losy wojny. W\u00f3dz Naczelny zn\u00f3w jednak nie zgodzi\u0142 si\u0119 na plan Pr\u0105dzy\u0144skiego. Co wi\u0119cej, Skrzynecki nie da\u0142 zgody na opanowanie Siedlec i zatrzyma\u0142 polski po\u015bcig za resztkami korpusu Rosena \u2013 w okolicach Kostrzynia (mi\u0119dzy Ka\u0142uszynem a Siedlcami). Tymczasem Dybicz rozpocz\u0105\u0142 marsz z pomoc\u0105 Rosenowi, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 ju\u017c pewne posi\u0142ki z Brze\u015bcia n. Bugiem. 5 kwietnia Pr\u0105dzy\u0144ski (poprzedniego dnia awansowany na genera\u0142a brygady) przedstawi\u0142 plan, zgodnie z kt\u00f3rym zamierza\u0142 z 20 tys. ludzi obej\u015b\u0107 pozycje Rosena (przez Wodynie), a nast\u0119pnie zaatakowa\u0107 Siedlce od wschodu. Skrzynecki da\u0142 zgod\u0119, ale nie kwapi\u0142 si\u0119 z wydaniem rozkazu wymarszu. Wreszcie, 9 kwietnia Pr\u0105dzy\u0144ski otrzyma\u0142 zgod\u0119, ale pierwotny plan ograniczono. Zredukowano si\u0142y przeznaczone do ataku i zrezygnowano z zaj\u0119cia Siedlec od wschodu (podtrzymuj\u0105c jednak zamiar zaj\u0119cia miasta). W tym momencie by\u0142 to ju\u017c bardzo ryzykowny manewr z uwagi na nadci\u0105gaj\u0105cego szybkim marszem Dybicza.\nDow\u00f3dztwo nad grup\u0105 maj\u0105c\u0105 zaatakowa\u0107 Rosena obj\u0105\u0142 sam Pr\u0105dzy\u0144ski. Si\u0142y te liczy\u0142y ok. 11 tys. \u017co\u0142nierzy. Pr\u0105dzy\u0144ski zamierza\u0142 obej\u015b\u0107 stanowiska os\u0142ony Rosena pod Kostrzyniem, wyj\u015b\u0107 na jego ty\u0142y, a nast\u0119pnie uderzy\u0107 w rejonie Iga\u0144. W\u00f3wczas do walki mia\u0142 si\u0119 w\u0142\u0105czy\u0107 Skrzynecki atakuj\u0105c przez Kostrzy\u0144. Ca\u0142\u0105 operacj\u0119 ubezpieczali od strony Dybicza gen. Chrzanowski i gen. Skar\u017cy\u0144ski.\nWieczorem si\u0142y polskie ruszy\u0142y spod Latowicza, rozdzielaj\u0105c si\u0119 w Jeruzalu. Pr\u0105dzy\u0144ski ruszy\u0142 ku Wodyniom. O \u015bwicie 10 kwietnia jego przednia stra\u017c (2 pu\u0142k u\u0142an\u00f3w, gen. Kicki) zaatakowa\u0142a i rozbi\u0142a pod wsi\u0105 Domanice 3-krotnie liczniejsz\u0105 brygad\u0119 huzar\u00f3w gen. Sieviersa. Tymczasem pod Iganiami Rosen zgromadzi\u0142 ju\u017c ok. 16 tys. \u017co\u0142nierzy i czeka\u0142.\nIganie\nRosjanom sprzyja\u0142 teren bitwy. 4 kilometry na zach\u00f3d od Siedlec szerokim, bagnistym korytem p\u0142ynie rzeka Muchawiec (z p\u0142d. na p\u0142n.). Rosen postanowi\u0142 broni\u0107 si\u0119 w dolinie, przez kt\u00f3r\u0105 przebiega\u0142y 3 drogi (ko\u0142o Iga\u0144, \u017belkowa i Seku\u0142y) przechodz\u0105ce przez rzek\u0119. Kontrola tych przepraw pozwala\u0142a skutecznie broni\u0107 si\u0119 na wschodnim brzegu rzeki. Tak\u0105 taktyk\u0119 przyj\u0105\u0142 Rosen rozmieszczaj\u0105c wi\u0119kszo\u015b\u0107 swych si\u0142 po wschodniej stronie Muchawca. Po drugiej stronie, pod Iganiami, stan\u0119\u0142y 2 pu\u0142ki u\u0142an\u00f3w i brygada huzar\u00f3w.\nPr\u0105dzy\u0144ski przyby\u0142 w rejon Iga\u0144 ok. godz. 1300 i zarz\u0105dzi\u0142 odpoczynek. Zamierza\u0142 opanowa\u0107 wie\u015b i most na Muchawcu, aby odci\u0105\u0107 wrogowi odwr\u00f3t. Atak rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 ok. 1500. Do natarcia ruszy\u0142 gen. Kicki wspierany przez bateri\u0119 konnej artylerii mjr. J\u00f3zefa Bema. Po wyj\u015bciu na r\u00f3wnin\u0119 Polacy dostali si\u0119 pod silny ogie\u0144 28 dzia\u0142 rosyjskich z drugiego brzegu rzeki. Niewystarczaj\u0105cy zasi\u0119g artylerii polskiej uniemo\u017cliwia\u0142 odpowied\u017a na ten ostrza\u0142. Mimo znacznych strat natarcie posuwa\u0142o si\u0119 naprz\u00f3d i w ko\u0144cu nacieraj\u0105cy na prawym skrzydle 8 pu\u0142k piechoty opanowa\u0142 wschodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Iga\u0144. W\u00f3wczas gen. Rosen wys\u0142a\u0142 ze wschodniego brzegu Muchawca 3 bataliony jegr\u00f3w (ws\u0142awionych w wojnie z Turcj\u0105), kt\u00f3re przesz\u0142y most i uderzy\u0142y na os\u0142abiony walk\u0105 8 pu\u0142k. Wypar\u0142y go ze wsi i zacz\u0119\u0142y spycha\u0107 na pozycje wyj\u015bciowe.\nW tym samym czasie pojawi\u0142y si\u0119 jednostki rosyjskie wycofuj\u0105ce si\u0119 spod Kostrzynia. Gen. Faesi zszed\u0142 z szosy Siedleckiej i zamierza\u0142 w\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 do bitwy. W\u00f3wczas Pr\u0105dzy\u0144ski uda\u0142 si\u0119 na swoje lewe skrzyd\u0142o i osobi\u015bcie poprowadzi\u0142 do natarcia na jazd\u0119 Sieviersa 6 batalion\u00f3w piechoty. Rosjanie nie wytrzymali i zacz\u0119li si\u0119 cofa\u0107. Ich opuszczone pozycje zaj\u0119\u0142y jednak si\u0142y 2 pu\u0142k\u00f3w piechoty Faesiego. Pr\u0105dzy\u0144ski do ataku na te stanowiska wydzieli\u0142 1 pu\u0142k piechoty. Sam na czele 5 pu\u0142ku zmieni\u0142 kierunek ataku i ruszy\u0142 przez Iganie na bok i ty\u0142y jegr\u00f3w nacieraj\u0105cych na 8 pu\u0142k piechtoty. Artyleria rosyjska spoza Muchawca wstrzyma\u0142a ogie\u0144, aby nie razi\u0107 w\u0142asnych \u017co\u0142nierzy. Piechota rosyjska w Iganiach pr\u00f3bowa\u0142a stawia\u0107 op\u00f3r, zosta\u0142a jednak zniesiona w ataku na bagnety. Widz\u0105c gro\u017ab\u0119 odci\u0119cia odwrotu, Rosjanie przerwali atak na 8 pu\u0142k i pr\u00f3bowali ogniem zatrzyma\u0107 natarcie Pr\u0105dzy\u0144skiego. Kiedy nie odnios\u0142o to \u017cadnego rezultatu przerwali ostrza\u0142 i ruszyli biegiem w kierunku przeprawy na Muchawcu. Rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 wy\u015bcig do mostu. Od rezultatu tej gonitwy zale\u017ca\u0142 wynik bitwy. Polacy byli pierwsi. Rozp\u0119dzeni wpadli na rozci\u0105gni\u0119t\u0105 kolumn\u0119 rosyjsk\u0105. Po kr\u00f3tkiej, za\u017cartej walce opanowali przepraw\u0119. Jedynie cz\u0119\u015b\u0107 Rosjan zdo\u0142a\u0142a przej\u015b\u0107 na drugi brzeg, reszta pozbawona mo\u017cliwo\u015bci odwrotu z\u0142o\u017cy\u0142a bro\u0144. Wcze\u015bniej za Muchawiec zdo\u0142a\u0142a uj\u015b\u0107 jazda Sieviersa i 2 pu\u0142ki piechoty.\nBitwa sko\u0144czy\u0142a si\u0119 ok. 1900. Straty rosyjskie wynios\u0142y ok. 5 tys. ludzi w zabitych, rannych i je\u0144cach. Polacy stracili ok. 400 \u017co\u0142nierzy. Korpus Rosena zosta\u0142 wyeliminowany z walki i odes\u0142any do Brze\u015bcia nad Bugiem. Pr\u0105dzy\u0144ski nalega\u0142 na kontynuowanie natarcia. Dybicz niebezpiecznie zbli\u017cy\u0142 si\u0119 ju\u017c do Siedlec. Wobec tego Skrzynecki zarz\u0105dzi\u0142 odwr\u00f3t. Nowa polska ofensywa rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w maju i zako\u0144czy\u0142a si\u0119 przegran\u0105 pod Ostro\u0142\u0119k\u0105, po kt\u00f3rej inicjatyw\u0119 w wojnie przej\u0119li Rosjanie.\nGenera\u0142 Pr\u0105dzy\u0144ski\nIgnacy Pr\u0105dzy\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 20 lipca 1792 roku w Sannikach. W listopadzie 1807 r. wst\u0105pi\u0142 do armii Ksi\u0119stwa Warszawskiego. Bra\u0142 udzia\u0142 w kampaniach 1809, 1812-14. Za t\u0119 ostatni\u0105 otrzyma\u0142 Z\u0142oty Krzy\u017c Virtuti Militari. Zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c kawalerem orderu Legii Honorowej. W roku 1815 by\u0142 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem tajnego Zwi\u0105zku Prawdziwych Polak\u00f3w. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z Towarzystwem Patriotycznym, za co by\u0142 aresztowany i wi\u0119ziony w latach 1826-29. Opracowa\u0142 projekt Kana\u0142u Augustowskiego. W powstaniu listopadowym by\u0142 doradc\u0105 gen. Micha\u0142a Radziwi\u0142la, kwatermistrzem generalnym (3-krotnie), p. o. Szefa Sztabu G\u0142\u00f3wnego, dow\u00f3dc\u0105 korpusu in\u017cynier\u00f3w wojennych, zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c mianowany przez Rz\u0105d Narodowy Wodzem Naczelnym (z racji niech\u0119ci innych genera\u0142\u00f3w, zw\u0142aszcza Krukowieckiego i Dembi\u0144skiego, poda\u0142 si\u0119 do dymisji). 19 sierpnia 1831 r. zosta\u0142 mianowany genera\u0142em dywizji. We wrze\u015bniu opracowa\u0142 plan obrony stolicy. 7 wrze\u015bnia bra\u0142 udzia\u0142 w rokowaniach kapitulacyjnych. Po upadku powstania w latach 1832-33 przebywa\u0142 na zes\u0142aniu w g\u0142\u0119bi Rosji. W roku 1850, ci\u0119\u017cko chory, wyjecha\u0142 na kuracj\u0119 na wysp\u0119 Helgoland, gdzie 4 sierpnia 1850 r. uton\u0105\u0142 podczas k\u0105pieli morskiej.\nIgnacy Pr\u0105dzy\u0144ski by\u0142 bodaj najbardziej utalentowanym polskim oficerem powstania listopadowego i jednym z najzdolniejszych polskich wojskowych I po\u0142owy XIX w.\nPr\u0105dzy\u0144ski A. D. 1914 ?\nZ osob\u0105 Ignacego Pr\u0105dzy\u0144skiego wi\u0105\u017ce si\u0119 interesuj\u0105ca historia rozgrywaj\u0105ca si\u0119 wiele lat po jego \u015bmierci. Pr\u0105dzy\u0144ski opracowa\u0142 na rozakaz cara w latach 1816, 1821, 1828 trzy plany (memoria\u0142y) na wypadek wojny Rosji z Austri\u0105, z Prusami oraz z po\u0142\u0105czonymi si\u0142ami austriacko-pruskimi. Niekt\u00f3rzy historycy (S. Askenazy, C. Bloch) wysuwaj\u0105 hipotez\u0119, \u017ce rosyjskie plany z drugiej po\u0142owy XIX wieku (Milutina, Obruczewa, Dragomirowa), a wi\u0119c plany \u201ena wypadek I wojny \u015bwiatowej\u201d, opiera\u0142y si\u0119 na koncepcjach Pr\u0105dzy\u0144skiego. S. Askenazy przytacza rozmow\u0119 z pocz\u0105tku XX wieku z carskim oficerem, gen. Aleksandrem Puzyrewskim, kt\u00f3ry mia\u0142 o projektach Pr\u0105dzy\u0144skiego wspomina\u0107. Niezale\u017cnie od tego, plany te s\u0105 uderzaj\u0105co podobne do koncepcji opracowywanych przez Rosjan przed pierwsz\u0105 wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105. Je\u017celi nawet dow\u00f3dcy carscy u\u0142o\u017cyli swoje plany samodzielnie to wpadli na te same pomys\u0142y, na kt\u00f3re kilkadziesi\u0105t lat wcze\u015bniej wpad\u0142 polski oficer \u2026\nAutor: Bartosz Musia\u0142owicz"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/pl\/2020\/04\/10\/bitwa-pod-iganiami\/#primaryimage","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/wp-content\/uploads\/sites\/19\/2020\/05\/iganie_1_sm.jpg","contentUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/wp-content\/uploads\/sites\/19\/2020\/05\/iganie_1_sm.jpg","width":448,"height":290},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/pl\/2020\/04\/10\/bitwa-pod-iganiami\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Bitwa pod Iganiami"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/#website","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/","name":"Instytut Polski w Kijowie","description":"Instytuty Polskie","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/#\/schema\/person\/d866a3625e2372765831e1399715ed52","name":"stakhivskaj","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ecf64eaf0b1c478b2d56e921c6cb89ba?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ecf64eaf0b1c478b2d56e921c6cb89ba?s=96&d=mm&r=g","caption":"stakhivskaj"},"sameAs":["stakhivskaj"],"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/author\/stakhivskaj\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2109","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/wp-json\/wp\/v2\/users\/134"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2109"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2109\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2342,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2109\/revisions\/2342"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2106"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2109"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2109"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/kyiv\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2109"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}