Wielu z nich zosta\u0142o wys\u0142anych do oboz\u00f3w jenieckich w oczekiwaniu na dalsze decyzje. Wiosn\u0105 1940 r. Stalin podpisa\u0142 rozkaz rozstrzelania ok. 22 tys. Polak\u00f3w, w tym 15 tys. je\u0144c\u00f3w wojennych, w tym oficer\u00f3w, policjant\u00f3w i cz\u0142onk\u00f3w Korpusu Ochrony Pogranicza z trzech du\u017cych oboz\u00f3w: Kozielska, Starobielska i Ostaszkowa.<\/p>\n\n\n\n
W kwietniu 1940 r. rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 transport je\u0144c\u00f3w do miejsc egzekucji. Ci z Kozielska zostali przewiezieni do Katynia, gdzie przez kolejne tygodnie byli rozstrzeliwani strza\u0142em w ty\u0142 g\u0142owy przez funkcjonariuszy NKWD. Ich cia\u0142a grzebano w masowych grobach.<\/p>\n\n\n\n
Po z\u0142amaniu przez Hitlera paktu Ribbentrop-Mo\u0142otow i ataku na ZSRR latem 1941 r. ziemie te znalaz\u0142y si\u0119 pod okupacj\u0105 niemieck\u0105. Wiosn\u0105 1943 r. Niemcy upublicznili odkrycie grob\u00f3w polskich oficer\u00f3w w Katyniu. Stalin od pocz\u0105tku zaprzecza\u0142, \u017ce zostali oni zabici przez Rosjan, zrzucaj\u0105c win\u0119 na III Rzesz\u0119, co sta\u0142o si\u0119 oficjaln\u0105 wersj\u0105 sowieckiej propagandy na kolejne pi\u0119\u0107 dekad. R\u00f3wnie\u017c w powojennej Polsce, kontrolowanej przez ZSRR, oficjalnie zabronione by\u0142o m\u00f3wienie o sowieckiej odpowiedzialno\u015bci za Katy\u0144, a m\u00f3wienie o tym by\u0142o surowo karane przez w\u0142adze. Dopiero po upadku komunizmu Rosjanie ujawnili dokumenty, z kt\u00f3rych wynika\u0142a ich niew\u0105tpliwa odpowiedzialno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Zbrodnia katy\u0144ska i p\u00f3\u017aniejsze k\u0142amstwa s\u0105 dowodem na to, jak dzia\u0142aj\u0105 systemy totalitarne: si\u0142a wszechobecnej propagandy, nieuzasadniona przemoc wobec jednostek lub grup uznawanych za wrog\u00f3w systemu oraz lekcewa\u017cenie ludzkiej godno\u015bci i \u017cycia. Dzi\u015b, bardziej ni\u017c kiedykolwiek, powinni\u015bmy zastanowi\u0107 si\u0119 nad tymi tragicznymi wydarzeniami z przesz\u0142o\u015bci i wyci\u0105gn\u0105\u0107 z nich wnioski.<\/p>\n\n\n\n
Fot. Muzeum Katy\u0144skie, Warszawa. \u00a9 Mariusz Cieszewski \/ <\/p>\n\n\n\n