{"id":10177,"date":"2021-02-10T09:41:25","date_gmt":"2021-02-10T08:41:25","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/?page_id=10177"},"modified":"2021-02-10T09:48:04","modified_gmt":"2021-02-10T08:48:04","slug":"tadeusz-rozewicz-zyciorys","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/tadeusz-rozewicz-zyciorys\/","title":{"rendered":"Tadeusz R\u00f3\u017cewicz. \u017byciorys"},"content":{"rendered":"\n

Tadeusz R\u00f3\u017cewicz<\/b><\/strong>\u00a0urodzi\u0142 si\u0119 9 pa\u017adziernika 1921 roku w Radomsku jako czwarty z\u00a0pi\u0105tki dzieci. Za m\u0142odu uczy\u0142 si\u0119 w\u00a0Gimnazjum imienia Feliksa Fabianiego w\u00a0Radomsku. Tam te\u017c uzyska\u0142 tak zwan\u0105 ma\u0142\u0105 matur\u0119.<\/p>\n

Na zainteresowanie R\u00f3\u017cewicza literatur\u0105 w\u00a0du\u017cej mierze\u00a0wp\u0142yn\u0105\u0142 jego starszy brat Janusz. To w\u0142a\u015bnie on przedstawia\u0142 przysz\u0142emu poecie ksi\u0105\u017cki, a\u00a0tak\u017ce czasopisma, takie jak \u201eSkamandra\u201d czy \u201eWiadomo\u015bci Literackie\u201d. R\u00f3\u017cewicz zacz\u0105\u0142 pisa\u0107 pierwsze wiersze, gdy mia\u0142 kilkana\u015bcie lat. W\u00a0tym okresie pisa\u0142 tak\u017ce dla czasopisma \u201ePod Znakiem Marii\u201d.<\/p>\n

W czasie wojny R\u00f3\u017cewicz pracowa\u0142 pocz\u0105tkowo w\u00a0rodzinnym Radomsku jako magazynier i\u00a0goniec, p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 uczniem stolarskim w\u00a0jednej z\u00a0miejscowych fabryk.\u00a0<\/p>\n

W 1942 roku zosta\u0142 \u017co\u0142nierzem Armii Krajowej. R\u00f3\u017cewicz otrzyma\u0142 pseudonim \u201eSatyr\u201d. Rok p\u00f3\u017aniej przeniesiono go do oddzia\u0142\u00f3w le\u015bnych. W\u00a0latach 1943\u20131944 bra\u0142 czynny udzia\u0142 w\u00a0walkach prowadzonych przez \u017co\u0142nierzy Armii Krajowej. Stale pisa\u0142 wtedy wiersze, redagowa\u0142 tak\u017ce czasopismo wojenne \u201eCzyn Zbrojny\u201d. Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 cieszy\u0142a si\u0119 du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105 w\u015br\u00f3d innych partyzant\u00f3w.<\/p>\n

To wtedy powsta\u0142y\u00a0Echa le\u015bne<\/i><\/em>, kt\u00f3re nale\u017cy uzna\u0107 za faktyczny debiut literacki Tadeusza R\u00f3\u017cewicza. Pochlebne opinie o\u00a0tym tomiku wyra\u017ca\u0142o wielu przyjaci\u00f3\u0142 poety, a\u00a0tak\u017ce jego brat Janusz, kt\u00f3ry przepowiada\u0142 mu wielk\u0105 karier\u0119. Brat poety zgin\u0105\u0142 w\u00a01944 roku, najpierw pojmany, a\u00a0nast\u0119pnie rozstrzelany przez Niemc\u00f3w.<\/p>\n

W 1945 roku Tadeusz R\u00f3\u017cewicz ujawni\u0142 si\u0119 w\u00a0Komisji Likwidacyjnej. Kilka lat p\u00f3\u017aniej odznaczono go Medalem Wojska Polskiego. w\u00a01974 roku zosta\u0142 za\u015b uhonorowany Krzy\u017cem Armii Krajowej, kt\u00f3ry przyznano mu w\u00a0Londynie.<\/p>\n

Po wojnie pocz\u0105tkowo mieszka\u0142 w\u00a0Cz\u0119stochowie, gdzie dalej tworzy\u0142 i\u00a0udziela\u0142 si\u0119 w\u00a0miejscowym \u015brodowisku kulturalnym, mi\u0119dzy innymi pisz\u0105c dla czasopisma literackiego \u201eOdrodzenie\u201d. W\u00a0redakcji tego pisma pozna\u0142 Juliana Przybosia, kt\u00f3ry dostrzeg\u0142 w\u00a0R\u00f3\u017cewiczu wielki talent i\u00a0nam\u00f3wi\u0142 go, \u017ceby przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Krakowa.\u00a0W Krakowie R\u00f3\u017cewicz zda\u0142 matur\u0119, po czym rozpocz\u0105\u0142 studia z\u00a0historii sztuki na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim (ostatecznie ich nie uko\u0144czy\u0142). Aktywnie udziela\u0142 si\u0119 w\u00a0\u017cyciu intelektualnym i\u00a0literackim \u00f3wczesnego Krakowa.<\/p>\n

G\u0142o\u015bnym echem odbi\u0142y si\u0119 kolejne tomy R\u00f3\u017cewicza wydane ju\u017c po wojnie \u2013\u00a0Niepok\u00f3j i\u00a0Czerwona r\u0119kawiczka<\/i><\/em>. Wiersze m\u0142odego poety wysoko cenili mi\u0119dzy innymi Leopold Staff i\u00a0Czes\u0142aw Mi\u0142osz. To w\u0142a\u015bnie wtedy powsta\u0142 jeden z\u00a0najs\u0142ynniejszych wierszy R\u00f3\u017cewicza \u2013\u00a0Ocalony<\/i><\/em>.<\/p>\n

W kolejnych latach R\u00f3\u017cewicz pr\u00f3bowa\u0142 wyemigrowa\u0107 z\u00a0Polski, mi\u0119dzy innymi prosz\u0105c\u00a0Juliana Przybosia o\u00a0pomoc w\u00a0wyje\u017adzie do Pary\u017ca. Tych plan\u00f3w nie uda\u0142o\u00a0si\u0119 jednak zrealizowa\u0107. Kr\u00f3tki okres poeta sp\u0119dzi\u0142 tylko na W\u0119grzech.\u00a0Do Polski wr\u00f3ci\u0142 na pocz\u0105tku lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych i\u00a0zamieszka\u0142 w\u00a0Gliwicach, gdzie cierpia\u0142 bied\u0119. W\u00a0tym okresie wiele utwor\u00f3w poety by\u0142o poddawanych krytyce.\u00a0Na pocz\u0105tku lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych urodzili si\u0119 jego dwaj synowie.<\/p>\n

Po \u015bmierci J\u00f3zefa Stalina i\u00a0wydarzeniach 1956 roku krytyka zacz\u0119\u0142a ceni\u0107 wiersze R\u00f3\u017cewicza za podejmowanie przez poet\u0119 tematu d\u0105\u017cenia do wyzwolenia.<\/p>\n

W kolejnych latach R\u00f3\u017cewicz zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 w\u00a0stron\u0119 dramatu. Zafascynowany dokonaniami tw\u00f3rc\u00f3w teatru absurdu, Samuela Becketta czy Eug\u00e8ne\u2019a Ionesco, stworzy\u0142 jeden z\u00a0najwa\u017cniejszych utwor\u00f3w dramatycznych w\u00a0historii literatury polskiej \u2013\u00a0Kartotek\u0119<\/i><\/em>. Sztuka, powsta\u0142a w\u00a01960 roku, cz\u0119sto uznawana za jeden z\u00a0pierwszych przyk\u0142ad\u00f3w teatru absurdu w\u00a0rodzimej literaturze.<\/p>\n

W p\u00f3\u017aniejszym okresie R\u00f3\u017cewicz cz\u0119sto eksperymentowa\u0142 z\u00a0form\u0105, mieszaj\u0105c gatunki, \u0142\u0105cz\u0105c poezj\u0119 z\u00a0dramatem i\u00a0proz\u0105. Jednym z\u00a0najwa\u017cniejszych przyk\u0142ad\u00f3w tej strategii literackiej jest\u00a0Przygotowanie do wieczoru autorskiego<\/i><\/em>.<\/p>\n

W 1964 roku poeta zosta\u0142 wymieniony jako jeden z\u00a0sygnatariuszy listu pisarzy polskich wystosowanego w\u00a0prote\u015bcie przeciw \u201eListowi 34\u201d. W\u00a0li\u015bcie, kt\u00f3ry podpisa\u0142 R\u00f3\u017cewicz (zwanym \u201eKontrlistem 600\u201d), wyra\u017cano sprzeciw wobec, jak to okre\u015blono, uprawianej na \u0142amach prasy zachodniej kampanii oczerniaj\u0105cej Polsk\u0119 Ludow\u0105. Wielu literat\u00f3w, kt\u00f3rych nazwiska wymieniono w\u00a0li\u015bcie twierdzi\u0142o\u00a0jednak\u017ce, \u017ce jego tre\u015b\u0107 zmieniono po z\u0142o\u017ceniu przez nich podpis\u00f3w, a\u00a0tym samym by\u0142 on sfa\u0142szowany. W\u00a0kolejnych latach R\u00f3\u017cewicz by\u0142 celem atak\u00f3w ze strony r\u00f3\u017cnych literat\u00f3w, mi\u0119dzy innymi Przybosia.<\/p>\n

Od 1968 roku a\u017c do \u015bmierci poeta mieszka\u0142 we Wroc\u0142awiu.<\/p>\n

W kolejnych latach tworzy\u0142 zbiory poezji i\u00a0dramaty. Do najbardziej znanych utwor\u00f3w dramatycznych R\u00f3\u017cewicza z\u00a0lat p\u00f3\u017aniejszych zaliczaj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy innymi\u00a0Odej\u015bcie g\u0142odomora\u00a0<\/i><\/em>(1977) i\u00a0Do piachu<\/i><\/em>\u00a0(1979). Na pocz\u0105tku lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych R\u00f3\u017cewicz stworzy\u0142 uwsp\u00f3\u0142cze\u015bnion\u0105 wersj\u0119 swojego najs\u0142ynniejszego dzie\u0142a dramatycznego \u2013\u00a0Kartotek\u0119 rozrzucon\u0105<\/i><\/em>, w\u00a0kt\u00f3rej zawar\u0142 dodatkowe sceny odnosz\u0105ce si\u0119 do \u00f3wczesnej rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n

R\u00f3\u017cewicz by\u0142 cz\u0142onkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. By\u0142 laureatem licznych nagr\u00f3d literackich, mi\u0119dzy innymi Nagrody Poetyckiej Silesius przyznawanej we Wroc\u0142awiu za dokonania w\u00a0dziedzinie literatury \u015brodkowoeuropejskiej. W\u00a02000 roku zosta\u0142 laureatem Nagrody Literackiej Nike za tom poezji\u00a0Matka odchodzi<\/i><\/em>.<\/p>\n

Zmar\u0142 w\u00a0kwietniu 2014 roku we Wroc\u0142awiu. Jego prochy z\u0142o\u017cono na cmentarzu przy ko\u015bciele ewangelickim Naszego Zbawiciela w\u00a0Karpaczu.<\/p>\n

Dzie\u0142a Tadeusza R\u00f3\u017cewicza przet\u0142umaczono na 49 j\u0119zyk\u00f3w.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Tw\u00f3rczo\u015b\u0107<\/b><\/strong><\/p>\n

Poezja<\/b><\/strong>:<\/p>\n