{"id":10515,"date":"2021-03-03T15:52:34","date_gmt":"2021-03-03T12:52:34","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/?p=10515"},"modified":"2021-03-05T13:34:18","modified_gmt":"2021-03-05T10:34:18","slug":"tadeusz-dolega-mostowicz-w-bialoruskich-tlumaczeniach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/03\/03\/tadeusz-dolega-mostowicz-w-bialoruskich-tlumaczeniach\/","title":{"rendered":"Tadeusz Do\u0142\u0119ga-Mostowicz w bia\u0142oruskich t\u0142umaczeniach"},"content":{"rendered":"\n<p><a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Tadeusz_Do%C5%82%C4%99ga-Mostowicz\"><strong>Tadeusz Do\u0142\u0119ga-Mostowicz<\/strong><\/a> &#8211; klasyk polskiej literatury mi\u0119dzywojennej, urodzony na Bia\u0142orusi.<\/p>\n<p><u>G\u0142\u00f3wne w\u0105tki rozmowy<\/u>:<\/p>\n<ul>\n<li><em>Od felietonistyki po powie\u015bci bestselerowe.<\/em><\/li>\n<li><em>Przyczyny ogromnego powodzenia w\u015br\u00f3d czytelnik\u00f3w.<\/em><\/li>\n<li><em>Satyra spo\u0142eczno-polityczna pisarza (&#8222;Kariera Nikodema Dyzmy&#8221;).<\/em><\/li>\n<li><em>Powie\u015b\u0107 przygodowa w tw\u00f3rczo\u015bci literata.<\/em><\/li>\n<li><em>Motywy bia\u0142oruskie w tw\u00f3rczo\u015bci polskiego autora.<\/em><\/li>\n<li><em>&#8222;Kinematograficzno\u015b\u0107&#8221; prozy pisarza i ekranizacje jego utwor\u00f3w. <\/em><\/li>\n<li><em>T. <\/em><em>Do\u0142\u0119ga-Mostowicz jako scenarzysta.<br \/><\/em><em>&#8222;Znachor&#8221; w wersjach Micha\u0142a Waszy\u0144skiego i Jerzego Hoffmana.<br \/><\/em><em>Literatura masowa czy sprawdzona klasyka?<\/em><\/li>\n<li><em>Jak T\u0142umacze pracuj\u0105 w zespole? (o przygotowaniu bia\u0142oruskiego wydania &#8222;Znachora&#8221;).<\/em><\/li>\n<li><em>Powie\u015bci pisarza na \u0142amach czasopisma &#8222;Po\u0142ymia&#8221;.<\/em><\/li>\n<li><em>Prezentacja przet\u0142umaczonej na j\u0119zyk bia\u0142oruski i opublikowanej w czasopi\u015bmie &#8222;Po\u0142ymia&#8221; powie\u015bci &#8222;Kariera Nikodema Dyzmy&#8221;.<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<p>W spotkanie bior\u0105 udzia\u0142 t\u0142umacze <strong>Maria Puszkina<\/strong> i <strong>Ale\u015b Jemielianau-Szy\u0142owicz<\/strong>, oraz redaktorka naczelna \u00a0czasopisma &#8222;Po\u0142ymia&#8221; <strong>Alena Malczeuskaja<\/strong>.<\/p>\n<p>Moderator \u2013 <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/andrej.khadanovich?__tn__=K-R&amp;eid=ARDUwlgN7WeGzwmYZ2K4m018HRtqH_4MoT2M3aPV0P4C9nEQDwZS_VPvM5v9eCc9a8zrverutVHR-GoD&amp;fref=mentions\"><strong>Andrej Chadanowicz<\/strong><\/a><strong>.<\/strong><\/p>\n<p>Transmisja na \u017cywo we wtorek <strong>9 marca<\/strong><strong> o godz. 18:00<\/strong> na profilu <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/instytutpolski.wminsku\/\">Instytutu Polskiego w Mi\u0144sku na Facebook<\/a><!--more--><\/p>\n\n\n\n<p><strong><b><a href=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Tadeusz_Dolega-Mostowicz.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-10512\" src=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Tadeusz_Dolega-Mostowicz-231x300.jpg\" alt=\"\" width=\"231\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Tadeusz_Dolega-Mostowicz-231x300.jpg 231w, https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Tadeusz_Dolega-Mostowicz-788x1024.jpg 788w, https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Tadeusz_Dolega-Mostowicz-768x997.jpg 768w, https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Tadeusz_Dolega-Mostowicz.jpg 800w\" sizes=\"auto, (max-width: 231px) 100vw, 231px\" \/><\/a>Tadeusz Do\u0142\u0119ga-Mostowicz<\/b><\/strong> (1898-1939) \u2013 polski pisarz, prozaik, scenarzysta i dziennikarz.<\/p>\n<p>Urodzi\u0142 si\u0119 10 sierpnia 1898 w folwarku Okuniewo ko\u0142o G\u0142\u0119bokiego (Bia\u0142oru\u015b). Syn Stefana i Stanis\u0142awy z Popowicz\u00f3w. Ojciec Tadeusza wydzier\u017cawi\u0142 maj\u0105tek i prowadzi\u0142 wzorowe gospodarstwo, kt\u00f3re uwa\u017cano za jedno z najlepszych w powiecie. Wspomnienia z dzieci\u0144stwa, kt\u00f3re up\u0142yn\u0119\u0142o w atmosferze dobrobytu i spokoju oraz \u015brodowiska, w kt\u00f3rym mieszka\u0142a miejscowa szlachta, s\u0105 osi\u0105 wielu opowiada\u0144 T. Do\u0142\u0119gi-Mostowicza. P\u00f3\u017aniej rodzina przenios\u0142a si\u0119 do G\u0142\u0119bokiego. Dom Mostowicz\u00f3w w G\u0142\u0119bokim znajdowa\u0142 si\u0119 przy ul. Krakowskiej (obecnie w tym miejscu jest dom nr 2 przy ul. Sowieckiej).<\/p>\n<p>Wykszta\u0142cenie podstawowe otrzyma\u0142 w domu, p\u00f3\u017aniej ucz\u0119szcza\u0142 do \u00a0gimnazjum w Wilnie, kt\u00f3re uko\u0144czy\u0142 w roku 1915 uko\u0144czy\u0142. Bra\u0142 udzia\u0142 w nielegalnych organizacjach patriotycznych. W czasie studi\u00f3w na Uniwersytecie w Kijowie nale\u017ca\u0142 do konspiracyjnej Polskiej Organizacji Wojskowej. W 1917 przerwa\u0142 studia i wyjecha\u0142 do Warszawy, gdzie zaci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 ochotniczo do wojska. Bra\u0142 udzia\u0142 w wojnie polsko-bolszewickiej.<\/p>\n<p>W latach 1922\u20131926 by\u0142 wsp\u00f3\u0142pracownikiem, a nast\u0119pnie redaktorem dziennika \u201eRzeczpospolita; jako felietonista u\u017cywa\u0142 wtedy pseudonimu C. hr. Zan. W publicystyce porusza\u0142 m.in. dra\u017cliwe politycznie sprawy.<\/p>\n<p>W 1927 Do\u0142\u0119ga-Mostowicz zosta\u0142 pobity przez nieznanych sprawc\u00f3w. Jak podaje w przedmowie do powie\u015bci <em><i>Kiwony<\/i><\/em> J\u00f3zef Rurawski, pisarz zosta\u0142 porwany 8 wrze\u015bnia 1927 z ulicy Gr\u00f3jeckiej, si\u0142\u0105 wci\u0105gni\u0119ty do samochodu, wywieziony do Janek pod Warszaw\u0105, pobity w lesie i wrzucony do do\u0142u ziemnego. Uratowa\u0142 go od \u015bmierci przechodz\u0105cy przypadkowo rolnik. Wed\u0142ug opozycji mia\u0142a to by\u0107 pr\u00f3ba zastraszenia (lub nawet unieszkodliwienia) krytycznego wobec rz\u0105du felietonisty. Po porwaniu i pobiciu pisarz straci\u0142 zdrowie i wycofa\u0142 si\u0119 z dzia\u0142alno\u015bci dziennikarskiej na rzecz pracy literackiej[5].<\/p>\n<p>W 1932 ukaza\u0142a si\u0119 najwa\u017cniejsza jego powie\u015b\u0107 \u2013 <strong><em><b><i>Kariera Nikodema Dyzmy<\/i><\/b><\/em><\/strong>, w kt\u00f3rej ukaza\u0142 mechanizmy kieruj\u0105ce \u00f3wczesnymi elitami w\u0142adzy w Polsce.<\/p>\n<p>Po wielkim sukcesie wydawniczym powie\u015bci Do\u0142\u0119ga-Mostowicz zaj\u0105\u0142 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie dzia\u0142alno\u015bci\u0105 literack\u0105. W latach 30. zosta\u0142 autorem kilkunastu bardzo poczytnych ksi\u0105\u017cek oraz kilku zrealizowanych scenariuszy filmowych. W ci\u0105gu roku pisa\u0142 \u015brednio dwie nowe powie\u015bci (\u0142\u0105cznie napisa\u0142 ich 16). Dzi\u0119ki popularno\u015bci swych utwor\u00f3w dorobi\u0142 si\u0119 znacznego maj\u0105tku.<\/p>\n<p>Istnieje kilka wersji ostatnich chwil Tadeusza Do\u0142\u0119gi-Mostowicza. O ile bezspornym jest, \u017ce poni\u00f3s\u0142 \u015bmier\u0107 w granicznym miasteczku Kuty, o tyle okoliczno\u015bci tego wydarzenia nie s\u0105 do ko\u0144ca jasne. Prawdopodobnie sta\u0142o si\u0119 to w czasie walki polskiego patrolu os\u0142onowego, kt\u00f3rym dowodzi\u0142, z sowieckimi \u017co\u0142nierzami. W wersji Zygmunta Antoszewskiego pisarz mia\u0142 zawr\u00f3ci\u0107 do Kut znad granicy polsko-rumu\u0144skiej, by rozda\u0107 g\u0142oduj\u0105cym mieszka\u0144com chleb pozostawiony w budynku koszar. W tym czasie do miasta wkroczy\u0142y wojska radzieckie i trzy sowieckie czo\u0142gi ostrzela\u0142y samoch\u00f3d z nios\u0105cymi pomoc polskimi \u017co\u0142nierzami, kt\u00f3rzy wycofali si\u0119 w stron\u0119 mostu. Wed\u0142ug naocznego \u015bwiadka Do\u0142\u0119ga-Mostowicz mia\u0142 zgin\u0105\u0107 w samochodzie w czasie ostrza\u0142u z karabinu maszynowego przez sowiet\u00f3w. Wedle innej wersji pisarz zgin\u0105\u0142 z r\u0105k sowieckich \u017co\u0142nierzy, gdy zwleka\u0142 z poddaniem si\u0119 i oddaniem broni. Istnieje r\u00f3wnie\u017c relacja m\u00f3wi\u0105ca, \u017ce Do\u0142\u0119g\u0119 zabi\u0142 sowiecki \u017co\u0142nierz zainteresowany jego butami. R\u00f3wnie\u017c dok\u0142adna data jego \u015bmierci pozostaje nierozstrzygni\u0119ta. W\u015br\u00f3d historyk\u00f3w przewa\u017ca dzie\u0144 20 wrze\u015bnia, jednak reprezentowana jest tak\u017ce wersja, \u017ce Mostowicz zgin\u0105\u0142 dwa dni wcze\u015bniej, tj. 18 wrze\u015bnia.<\/p>\n<p>Pierwotnie zosta\u0142 pochowany w Kutach 22 wrze\u015bnia 1939 przez miejscowych Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy ufundowali pomnik nagrobny (zawieraj\u0105cy z konieczno\u015bci inskrypcj\u0119 w j\u0119zyku ukrai\u0144skim) i przez lata nim si\u0119 opiekowali. Jego prochy sprowadzono do Warszawy 24 listopada 1978 i pochowano w katakumbach na Cmentarzu Pow\u0105zkowskim. Po\u015bwi\u0119cone pisarzowi epitafium znajduje si\u0119 w kru\u017cgankach (ci\u0105g lewy) warszawskiego ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Antoniego Padewskiego.<\/p>\n<p><strong><b>Tw\u00f3rczo\u015b\u0107<\/b><\/strong><\/p>\n<p>Autor kilkunastu powie\u015bci, m.in. Ostatnia brygada (druk w odcinkach 1930, wyd. ksi\u0105\u017ckowe 1932), Kariera Nikodema Dyzmy (1932), Kiwony (druk w odcinkach 1932, wyd. ksi\u0105\u017ckowe 1987), Prokurator Alicja Horn (1933), Bracia Dalcz i S-ka (1933), Doktor Murek zredukowany i Drugie \u017cycie doktora Murka (1936), Znachor (1937), Trzy serca (1938), Profesor Wilczur (1939) czy Pami\u0119tnik pani Hanki (1939).<\/p>\n<p>Mniej znanymi obecnie powie\u015bciami (lecz tak\u017ce bardzo popularnymi w latach trzydziestych) s\u0105 zaliczane do tzw. literatury dla kobiet: Trzecia p\u0142e\u0107 (1934), \u015awiat pani Malinowskiej (1934) oraz dylogia Z\u0142ota Maska (1935) i Wysokie Progi (1935).<\/p>\n<p>Wszystkie jego utwory z wyj\u0105tkiem Kariery Nikodema Dyzmy, Znachora i Profesora Wilczura zosta\u0142y w 1951 obj\u0119te zapisem cenzury w Polsce, tj. podlega\u0142y natychmiastowemu wycofaniu z bibliotek.<\/p>\n<p>Ju\u017c przed wojn\u0105 znaczna cz\u0119\u015b\u0107 jego powie\u015bci doczeka\u0142a si\u0119 adaptacji filmowych, z kt\u00f3rych niekt\u00f3re zyska\u0142y du\u017c\u0105 popularno\u015b\u0107, m.in. \u201cProkurator Alicja Horn\u201d (1933), \u201cZnachor\u201d (1937), \u201cProfesor Wilczur\u201d (1938), \u201cTrzy serca\u201d (1939).<\/p>\n\n\n\n<hr \/>\n<p><strong>\u201eSanatorium pod Klepsydr\u0105\u201d: <\/strong><strong>czytania online literatury polskiej po bia\u0142orusku<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right\"><strong>\u00a0<\/strong><em>\u201eReaktywujemy tu przesz\u0142y czas z jego wszystkimi mo\u017cliwo\u015bciami, a zatem i z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 wyzdrowienia.\u201d<br \/><\/em>Bruno Schultz \u201eSanatorium pod Klepsydr\u0105\u201d<\/p>\n<p>T\u0142umaczenie literatury pokonuje odleg\u0142o\u015bci w przestrzeni i czasie, usuwa (samo)izolacj\u0119 j\u0119zykow\u0105 i kulturow\u0105, czyni dawnych klasyk\u00f3w &#8222;wsp\u00f3\u0142czesnymi&#8221;, a zagranicznych wsp\u00f3\u0142czesnych autor\u00f3w &#8222;rodakami&#8221;. Ukazanie tych w\u0142a\u015bnie proces\u00f3w ma na celu cykl spotka\u0144 online z bia\u0142oruskimi t\u0142umaczami polskiej poezji i prozy.<\/p>\n<p>Organizowany przez <strong>Instytut Polski w Mi\u0144sku<\/strong> przy wsparciu <strong>Wydawnictwa \u201e\u0141ohwinau\u201d<\/strong> cykl <strong>\u201eSanatorium pod Klepsydr\u0105\u201d<\/strong> obejmuje czytania utwor\u00f3w i rozmowy o kultowych polskich autorach XX-XXI wieku, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych jest kilku laureat\u00f3w i laureatek Nagrody Nobla. Dobra okazja, nie wychodz\u0105c z mieszkania, us\u0142ysze\u0107 genialn\u0105 poezj\u0119, zainteresowa\u0107 si\u0119 aktualn\u0105 proz\u0105, dowiedzie\u0107 si\u0119 o najlepszych opublikowanych t\u0142umaczeniach polskich pisarzy po bia\u0142orusku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tadeusz Do\u0142\u0119ga-Mostowicz &#8211; klasyk polskiej literatury mi\u0119dzywojennej, urodzony na Bia\u0142orusi. G\u0142\u00f3wne w\u0105tki rozmowy: Od felietonistyki po powie\u015bci bestselerowe. Przyczyny ogromnego powodzenia w\u015br\u00f3d czytelnik\u00f3w. Satyra spo\u0142eczno-polityczna pisarza (&#8222;Kariera Nikodema Dyzmy&#8221;). Powie\u015b\u0107 przygodowa w tw\u00f3rczo\u015bci literata. Motywy bia\u0142oruskie w tw\u00f3rczo\u015bci polskiego autora. &#8222;Kinematograficzno\u015b\u0107&#8221; prozy pisarza i ekranizacje jego utwor\u00f3w. T. Do\u0142\u0119ga-Mostowicz jako scenarzysta.&#8222;Znachor&#8221; w wersjach Micha\u0142a Waszy\u0144skiego [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":65,"featured_media":10513,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[154,146],"tags":[],"class_list":["post-10515","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-literatura","category-wydarzenia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Tadeusz Do\u0142\u0119ga-Mostowicz w bia\u0142oruskich t\u0142umaczeniach - Instytut Polski w Mi\u0144sku<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/03\/03\/tadeusz-dolega-mostowicz-w-bialoruskich-tlumaczeniach\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tadeusz Do\u0142\u0119ga-Mostowicz w bia\u0142oruskich t\u0142umaczeniach - Instytut Polski w Mi\u0144sku\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tadeusz Do\u0142\u0119ga-Mostowicz &#8211; klasyk polskiej literatury mi\u0119dzywojennej, urodzony na Bia\u0142orusi. G\u0142\u00f3wne w\u0105tki rozmowy: Od felietonistyki po powie\u015bci bestselerowe. Przyczyny ogromnego powodzenia w\u015br\u00f3d czytelnik\u00f3w. Satyra spo\u0142eczno-polityczna pisarza (&#8222;Kariera Nikodema Dyzmy&#8221;). Powie\u015b\u0107 przygodowa w tw\u00f3rczo\u015bci literata. Motywy bia\u0142oruskie w tw\u00f3rczo\u015bci polskiego autora. &#8222;Kinematograficzno\u015b\u0107&#8221; prozy pisarza i ekranizacje jego utwor\u00f3w. T. Do\u0142\u0119ga-Mostowicz jako scenarzysta.&#8222;Znachor&#8221; w wersjach Micha\u0142a Waszy\u0144skiego [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/03\/03\/tadeusz-dolega-mostowicz-w-bialoruskich-tlumaczeniach\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Instytut Polski w Mi\u0144sku\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-03-03T12:52:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-03-05T10:34:18+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Dolega-Mostowicz-SPK-FB.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"630\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"gudo\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"gudo\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"event\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/03\/03\/tadeusz-dolega-mostowicz-w-bialoruskich-tlumaczeniach\/\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/03\/03\/tadeusz-dolega-mostowicz-w-bialoruskich-tlumaczeniach\/\",\"name\":\"Tadeusz Do\u0142\u0119ga-Mostowicz w bia\u0142oruskich t\u0142umaczeniach\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/03\/03\/tadeusz-dolega-mostowicz-w-bialoruskich-tlumaczeniach\/#primaryimage\"},\"image\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Dolega-Mostowicz-SPK-FB.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Dolega-Mostowicz-SPK-FB-300x158.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Dolega-Mostowicz-SPK-FB-1024x538.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Dolega-Mostowicz-SPK-FB.jpg\"],\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Dolega-Mostowicz-SPK-FB.jpg\",\"datePublished\":\"2021-03-03T12:52:34+03:00\",\"dateModified\":\"2021-03-05T10:34:18+03:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#\/schema\/person\/5a289b781d4e7b95c2800672408de941\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/03\/03\/tadeusz-dolega-mostowicz-w-bialoruskich-tlumaczeniach\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/03\/03\/tadeusz-dolega-mostowicz-w-bialoruskich-tlumaczeniach\/\"]}],\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"startDate\":\"2021-03-09T06:00:00+03:00\",\"endDate\":\"2021-03-09T07:30:00+03:00\",\"eventStatus\":\"EventScheduled\",\"eventAttendanceMode\":\"OnlineEventAttendanceMode\",\"location\":{\"@type\":\"VirtualLocation\",\"url\":\"http:\/\/Facebook\"},\"description\":\"Tadeusz Do\u0142\u0119ga-Mostowicz - klasyk polskiej literatury mi\u0119dzywojennej, urodzony na Bia\u0142orusi.\\nG\u0142\u00f3wne w\u0105tki rozmowy:\\nOd felietonistyki po powie\u015bci bestselerowe.\\nPrzyczyny ogromnego powodzenia w\u015br\u00f3d czytelnik\u00f3w.\\nSatyra spo\u0142eczno-polityczna pisarza (\\\"Kariera Nikodema Dyzmy\\\").\\nPowie\u015b\u0107 przygodowa w tw\u00f3rczo\u015bci literata.\\nMotywy bia\u0142oruskie w tw\u00f3rczo\u015bci polskiego autora.\\n\\\"Kinematograficzno\u015b\u0107\\\" prozy pisarza i ekranizacje jego utwor\u00f3w. \\nT. Do\u0142\u0119ga-Mostowicz jako scenarzysta.\\\"Znachor\\\" w wersjach Micha\u0142a Waszy\u0144skiego i Jerzego Hoffmana.Literatura masowa czy sprawdzona klasyka?\\nJak T\u0142umacze pracuj\u0105 w zespole? (o przygotowaniu bia\u0142oruskiego wydania \\\"Znachora\\\").\\nPowie\u015bci pisarza na \u0142amach czasopisma \\\"Po\u0142ymia\\\".\\nPrezentacja przet\u0142umaczonej na j\u0119zyk bia\u0142oruski i opublikowanej w czasopi\u015bmie \\\"Po\u0142ymia\\\" powie\u015bci \\\"Kariera Nikodema Dyzmy\\\".\\nW spotkanie bior\u0105 udzia\u0142 t\u0142umacze Maria Puszkina i Ale\u015b Jemielianau-Szy\u0142owicz, oraz redaktorka naczelna \u00a0czasopisma \\\"Po\u0142ymia\\\" Alena Malczeuskaja.\\nModerator \u2013 Andrej Chadanowicz.\\nTransmisja na \u017cywo we wtorek 9 marca o godz. 18:00 na profilu Instytutu Polskiego w Mi\u0144sku na Facebook\\nTadeusz Do\u0142\u0119ga-Mostowicz (1898-1939) \u2013 polski pisarz, prozaik, scenarzysta i dziennikarz.\\nUrodzi\u0142 si\u0119 10 sierpnia 1898 w folwarku Okuniewo ko\u0142o G\u0142\u0119bokiego (Bia\u0142oru\u015b). Syn Stefana i Stanis\u0142awy z Popowicz\u00f3w. Ojciec Tadeusza wydzier\u017cawi\u0142 maj\u0105tek i prowadzi\u0142 wzorowe gospodarstwo, kt\u00f3re uwa\u017cano za jedno z najlepszych w powiecie. Wspomnienia z dzieci\u0144stwa, kt\u00f3re up\u0142yn\u0119\u0142o w atmosferze dobrobytu i spokoju oraz \u015brodowiska, w kt\u00f3rym mieszka\u0142a miejscowa szlachta, s\u0105 osi\u0105 wielu opowiada\u0144 T. Do\u0142\u0119gi-Mostowicza. P\u00f3\u017aniej rodzina przenios\u0142a si\u0119 do G\u0142\u0119bokiego. Dom Mostowicz\u00f3w w G\u0142\u0119bokim znajdowa\u0142 si\u0119 przy ul. Krakowskiej (obecnie w tym miejscu jest dom nr 2 przy ul. Sowieckiej).\\nWykszta\u0142cenie podstawowe otrzyma\u0142 w domu, p\u00f3\u017aniej ucz\u0119szcza\u0142 do \u00a0gimnazjum w Wilnie, kt\u00f3re uko\u0144czy\u0142 w roku 1915 uko\u0144czy\u0142. Bra\u0142 udzia\u0142 w nielegalnych organizacjach patriotycznych. W czasie studi\u00f3w na Uniwersytecie w Kijowie nale\u017ca\u0142 do konspiracyjnej Polskiej Organizacji Wojskowej. W 1917 przerwa\u0142 studia i wyjecha\u0142 do Warszawy, gdzie zaci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 ochotniczo do wojska. Bra\u0142 udzia\u0142 w wojnie polsko-bolszewickiej.\\nW latach 1922\u20131926 by\u0142 wsp\u00f3\u0142pracownikiem, a nast\u0119pnie redaktorem dziennika \u201eRzeczpospolita; jako felietonista u\u017cywa\u0142 wtedy pseudonimu C. hr. Zan. W publicystyce porusza\u0142 m.in. dra\u017cliwe politycznie sprawy.\\nW 1927 Do\u0142\u0119ga-Mostowicz zosta\u0142 pobity przez nieznanych sprawc\u00f3w. Jak podaje w przedmowie do powie\u015bci Kiwony J\u00f3zef Rurawski, pisarz zosta\u0142 porwany 8 wrze\u015bnia 1927 z ulicy Gr\u00f3jeckiej, si\u0142\u0105 wci\u0105gni\u0119ty do samochodu, wywieziony do Janek pod Warszaw\u0105, pobity w lesie i wrzucony do do\u0142u ziemnego. Uratowa\u0142 go od \u015bmierci przechodz\u0105cy przypadkowo rolnik. Wed\u0142ug opozycji mia\u0142a to by\u0107 pr\u00f3ba zastraszenia (lub nawet unieszkodliwienia) krytycznego wobec rz\u0105du felietonisty. Po porwaniu i pobiciu pisarz straci\u0142 zdrowie i wycofa\u0142 si\u0119 z dzia\u0142alno\u015bci dziennikarskiej na rzecz pracy literackiej[5].\\nW 1932 ukaza\u0142a si\u0119 najwa\u017cniejsza jego powie\u015b\u0107 \u2013 Kariera Nikodema Dyzmy, w kt\u00f3rej ukaza\u0142 mechanizmy kieruj\u0105ce \u00f3wczesnymi elitami w\u0142adzy w Polsce.\\nPo wielkim sukcesie wydawniczym powie\u015bci Do\u0142\u0119ga-Mostowicz zaj\u0105\u0142 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie dzia\u0142alno\u015bci\u0105 literack\u0105. W latach 30. zosta\u0142 autorem kilkunastu bardzo poczytnych ksi\u0105\u017cek oraz kilku zrealizowanych scenariuszy filmowych. W ci\u0105gu roku pisa\u0142 \u015brednio dwie nowe powie\u015bci (\u0142\u0105cznie napisa\u0142 ich 16). Dzi\u0119ki popularno\u015bci swych utwor\u00f3w dorobi\u0142 si\u0119 znacznego maj\u0105tku.\\nIstnieje kilka wersji ostatnich chwil Tadeusza Do\u0142\u0119gi-Mostowicza. O ile bezspornym jest, \u017ce poni\u00f3s\u0142 \u015bmier\u0107 w granicznym miasteczku Kuty, o tyle okoliczno\u015bci tego wydarzenia nie s\u0105 do ko\u0144ca jasne. Prawdopodobnie sta\u0142o si\u0119 to w czasie walki polskiego patrolu os\u0142onowego, kt\u00f3rym dowodzi\u0142, z sowieckimi \u017co\u0142nierzami. W wersji Zygmunta Antoszewskiego pisarz mia\u0142 zawr\u00f3ci\u0107 do Kut znad granicy polsko-rumu\u0144skiej, by rozda\u0107 g\u0142oduj\u0105cym mieszka\u0144com chleb pozostawiony w budynku koszar. W tym czasie do miasta wkroczy\u0142y wojska radzieckie i trzy sowieckie czo\u0142gi ostrzela\u0142y samoch\u00f3d z nios\u0105cymi pomoc polskimi \u017co\u0142nierzami, kt\u00f3rzy wycofali si\u0119 w stron\u0119 mostu. Wed\u0142ug naocznego \u015bwiadka Do\u0142\u0119ga-Mostowicz mia\u0142 zgin\u0105\u0107 w samochodzie w czasie ostrza\u0142u z karabinu maszynowego przez sowiet\u00f3w. Wedle innej wersji pisarz zgin\u0105\u0142 z r\u0105k sowieckich \u017co\u0142nierzy, gdy zwleka\u0142 z poddaniem si\u0119 i oddaniem broni. Istnieje r\u00f3wnie\u017c relacja m\u00f3wi\u0105ca, \u017ce Do\u0142\u0119g\u0119 zabi\u0142 sowiecki \u017co\u0142nierz zainteresowany jego butami. R\u00f3wnie\u017c dok\u0142adna data jego \u015bmierci pozostaje nierozstrzygni\u0119ta. W\u015br\u00f3d historyk\u00f3w przewa\u017ca dzie\u0144 20 wrze\u015bnia, jednak reprezentowana jest tak\u017ce wersja, \u017ce Mostowicz zgin\u0105\u0142 dwa dni wcze\u015bniej, tj. 18 wrze\u015bnia.\\nPierwotnie zosta\u0142 pochowany w Kutach 22 wrze\u015bnia 1939 przez miejscowych Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy ufundowali pomnik nagrobny (zawieraj\u0105cy z konieczno\u015bci inskrypcj\u0119 w j\u0119zyku ukrai\u0144skim) i przez lata nim si\u0119 opiekowali. Jego prochy sprowadzono do Warszawy 24 listopada 1978 i pochowano w katakumbach na Cmentarzu Pow\u0105zkowskim. Po\u015bwi\u0119cone pisarzowi epitafium znajduje si\u0119 w kru\u017cgankach (ci\u0105g lewy) warszawskiego ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Antoniego Padewskiego.\\nTw\u00f3rczo\u015b\u0107\\nAutor kilkunastu powie\u015bci, m.in. Ostatnia brygada (druk w odcinkach 1930, wyd. ksi\u0105\u017ckowe 1932), Kariera Nikodema Dyzmy (1932), Kiwony (druk w odcinkach 1932, wyd. ksi\u0105\u017ckowe 1987), Prokurator Alicja Horn (1933), Bracia Dalcz i S-ka (1933), Doktor Murek zredukowany i Drugie \u017cycie doktora Murka (1936), Znachor (1937), Trzy serca (1938), Profesor Wilczur (1939) czy Pami\u0119tnik pani Hanki (1939).\\nMniej znanymi obecnie powie\u015bciami (lecz tak\u017ce bardzo popularnymi w latach trzydziestych) s\u0105 zaliczane do tzw. literatury dla kobiet: Trzecia p\u0142e\u0107 (1934), \u015awiat pani Malinowskiej (1934) oraz dylogia Z\u0142ota Maska (1935) i Wysokie Progi (1935).\\nWszystkie jego utwory z wyj\u0105tkiem Kariery Nikodema Dyzmy, Znachora i Profesora Wilczura zosta\u0142y w 1951 obj\u0119te zapisem cenzury w Polsce, tj. podlega\u0142y natychmiastowemu wycofaniu z bibliotek.\\nJu\u017c przed wojn\u0105 znaczna cz\u0119\u015b\u0107 jego powie\u015bci doczeka\u0142a si\u0119 adaptacji filmowych, z kt\u00f3rych niekt\u00f3re zyska\u0142y du\u017c\u0105 popularno\u015b\u0107, m.in. \u201cProkurator Alicja Horn\u201d (1933), \u201cZnachor\u201d (1937), \u201cProfesor Wilczur\u201d (1938), \u201cTrzy serca\u201d (1939).\\n\u201eSanatorium pod Klepsydr\u0105\u201d: czytania online literatury polskiej po bia\u0142orusku\\n\u00a0\u201eReaktywujemy tu przesz\u0142y czas z jego wszystkimi mo\u017cliwo\u015bciami, a zatem i z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 wyzdrowienia.\u201dBruno Schultz \u201eSanatorium pod Klepsydr\u0105\u201d\\nT\u0142umaczenie literatury pokonuje odleg\u0142o\u015bci w przestrzeni i czasie, usuwa (samo)izolacj\u0119 j\u0119zykow\u0105 i kulturow\u0105, czyni dawnych klasyk\u00f3w \\\"wsp\u00f3\u0142czesnymi\\\", a zagranicznych wsp\u00f3\u0142czesnych autor\u00f3w \\\"rodakami\\\". Ukazanie tych w\u0142a\u015bnie proces\u00f3w ma na celu cykl spotka\u0144 online z bia\u0142oruskimi t\u0142umaczami polskiej poezji i prozy.\\nOrganizowany przez Instytut Polski w Mi\u0144sku przy wsparciu Wydawnictwa \u201e\u0141ohwinau\u201d cykl \u201eSanatorium pod Klepsydr\u0105\u201d obejmuje czytania utwor\u00f3w i rozmowy o kultowych polskich autorach XX-XXI wieku, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych jest kilku laureat\u00f3w i laureatek Nagrody Nobla. Dobra okazja, nie wychodz\u0105c z mieszkania, us\u0142ysze\u0107 genialn\u0105 poezj\u0119, zainteresowa\u0107 si\u0119 aktualn\u0105 proz\u0105, dowiedzie\u0107 si\u0119 o najlepszych opublikowanych t\u0142umaczeniach polskich pisarzy po bia\u0142orusku.\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/03\/03\/tadeusz-dolega-mostowicz-w-bialoruskich-tlumaczeniach\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Dolega-Mostowicz-SPK-FB.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Dolega-Mostowicz-SPK-FB.jpg\",\"width\":1200,\"height\":630},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/03\/03\/tadeusz-dolega-mostowicz-w-bialoruskich-tlumaczeniach\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tadeusz Do\u0142\u0119ga-Mostowicz w bia\u0142oruskich t\u0142umaczeniach\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#website\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/\",\"name\":\"Instytut Polski w Mi\u0144sku\",\"description\":\"Instytuty Polskie\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#\/schema\/person\/5a289b781d4e7b95c2800672408de941\",\"name\":\"gudo\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9e61a9878af96adca2e123c46defb38f?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9e61a9878af96adca2e123c46defb38f?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"gudo\"},\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/author\/gudo\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tadeusz Do\u0142\u0119ga-Mostowicz w bia\u0142oruskich t\u0142umaczeniach - Instytut Polski w Mi\u0144sku","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/03\/03\/tadeusz-dolega-mostowicz-w-bialoruskich-tlumaczeniach\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Tadeusz Do\u0142\u0119ga-Mostowicz w bia\u0142oruskich t\u0142umaczeniach - Instytut Polski w Mi\u0144sku","og_description":"Tadeusz Do\u0142\u0119ga-Mostowicz &#8211; klasyk polskiej literatury mi\u0119dzywojennej, urodzony na Bia\u0142orusi. G\u0142\u00f3wne w\u0105tki rozmowy: Od felietonistyki po powie\u015bci bestselerowe. Przyczyny ogromnego powodzenia w\u015br\u00f3d czytelnik\u00f3w. Satyra spo\u0142eczno-polityczna pisarza (&#8222;Kariera Nikodema Dyzmy&#8221;). Powie\u015b\u0107 przygodowa w tw\u00f3rczo\u015bci literata. Motywy bia\u0142oruskie w tw\u00f3rczo\u015bci polskiego autora. &#8222;Kinematograficzno\u015b\u0107&#8221; prozy pisarza i ekranizacje jego utwor\u00f3w. T. Do\u0142\u0119ga-Mostowicz jako scenarzysta.&#8222;Znachor&#8221; w wersjach Micha\u0142a Waszy\u0144skiego [&hellip;]","og_url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/03\/03\/tadeusz-dolega-mostowicz-w-bialoruskich-tlumaczeniach\/","og_site_name":"Instytut Polski w Mi\u0144sku","article_published_time":"2021-03-03T12:52:34+00:00","article_modified_time":"2021-03-05T10:34:18+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":630,"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Dolega-Mostowicz-SPK-FB.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"gudo","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"gudo","Szacowany czas czytania":"6 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"event","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/03\/03\/tadeusz-dolega-mostowicz-w-bialoruskich-tlumaczeniach\/","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/03\/03\/tadeusz-dolega-mostowicz-w-bialoruskich-tlumaczeniach\/","name":"Tadeusz Do\u0142\u0119ga-Mostowicz w bia\u0142oruskich t\u0142umaczeniach","isPartOf":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/03\/03\/tadeusz-dolega-mostowicz-w-bialoruskich-tlumaczeniach\/#primaryimage"},"image":["https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Dolega-Mostowicz-SPK-FB.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Dolega-Mostowicz-SPK-FB-300x158.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Dolega-Mostowicz-SPK-FB-1024x538.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Dolega-Mostowicz-SPK-FB.jpg"],"thumbnailUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Dolega-Mostowicz-SPK-FB.jpg","datePublished":"2021-03-03T12:52:34+03:00","dateModified":"2021-03-05T10:34:18+03:00","author":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#\/schema\/person\/5a289b781d4e7b95c2800672408de941"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/03\/03\/tadeusz-dolega-mostowicz-w-bialoruskich-tlumaczeniach\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/03\/03\/tadeusz-dolega-mostowicz-w-bialoruskich-tlumaczeniach\/"]}],"@context":"https:\/\/schema.org","startDate":"2021-03-09T06:00:00+03:00","endDate":"2021-03-09T07:30:00+03:00","eventStatus":"EventScheduled","eventAttendanceMode":"OnlineEventAttendanceMode","location":{"@type":"VirtualLocation","url":"http:\/\/Facebook"},"description":"Tadeusz Do\u0142\u0119ga-Mostowicz - klasyk polskiej literatury mi\u0119dzywojennej, urodzony na Bia\u0142orusi.\nG\u0142\u00f3wne w\u0105tki rozmowy:\nOd felietonistyki po powie\u015bci bestselerowe.\nPrzyczyny ogromnego powodzenia w\u015br\u00f3d czytelnik\u00f3w.\nSatyra spo\u0142eczno-polityczna pisarza (\"Kariera Nikodema Dyzmy\").\nPowie\u015b\u0107 przygodowa w tw\u00f3rczo\u015bci literata.\nMotywy bia\u0142oruskie w tw\u00f3rczo\u015bci polskiego autora.\n\"Kinematograficzno\u015b\u0107\" prozy pisarza i ekranizacje jego utwor\u00f3w. \nT. Do\u0142\u0119ga-Mostowicz jako scenarzysta.\"Znachor\" w wersjach Micha\u0142a Waszy\u0144skiego i Jerzego Hoffmana.Literatura masowa czy sprawdzona klasyka?\nJak T\u0142umacze pracuj\u0105 w zespole? (o przygotowaniu bia\u0142oruskiego wydania \"Znachora\").\nPowie\u015bci pisarza na \u0142amach czasopisma \"Po\u0142ymia\".\nPrezentacja przet\u0142umaczonej na j\u0119zyk bia\u0142oruski i opublikowanej w czasopi\u015bmie \"Po\u0142ymia\" powie\u015bci \"Kariera Nikodema Dyzmy\".\nW spotkanie bior\u0105 udzia\u0142 t\u0142umacze Maria Puszkina i Ale\u015b Jemielianau-Szy\u0142owicz, oraz redaktorka naczelna \u00a0czasopisma \"Po\u0142ymia\" Alena Malczeuskaja.\nModerator \u2013 Andrej Chadanowicz.\nTransmisja na \u017cywo we wtorek 9 marca o godz. 18:00 na profilu Instytutu Polskiego w Mi\u0144sku na Facebook\nTadeusz Do\u0142\u0119ga-Mostowicz (1898-1939) \u2013 polski pisarz, prozaik, scenarzysta i dziennikarz.\nUrodzi\u0142 si\u0119 10 sierpnia 1898 w folwarku Okuniewo ko\u0142o G\u0142\u0119bokiego (Bia\u0142oru\u015b). Syn Stefana i Stanis\u0142awy z Popowicz\u00f3w. Ojciec Tadeusza wydzier\u017cawi\u0142 maj\u0105tek i prowadzi\u0142 wzorowe gospodarstwo, kt\u00f3re uwa\u017cano za jedno z najlepszych w powiecie. Wspomnienia z dzieci\u0144stwa, kt\u00f3re up\u0142yn\u0119\u0142o w atmosferze dobrobytu i spokoju oraz \u015brodowiska, w kt\u00f3rym mieszka\u0142a miejscowa szlachta, s\u0105 osi\u0105 wielu opowiada\u0144 T. Do\u0142\u0119gi-Mostowicza. P\u00f3\u017aniej rodzina przenios\u0142a si\u0119 do G\u0142\u0119bokiego. Dom Mostowicz\u00f3w w G\u0142\u0119bokim znajdowa\u0142 si\u0119 przy ul. Krakowskiej (obecnie w tym miejscu jest dom nr 2 przy ul. Sowieckiej).\nWykszta\u0142cenie podstawowe otrzyma\u0142 w domu, p\u00f3\u017aniej ucz\u0119szcza\u0142 do \u00a0gimnazjum w Wilnie, kt\u00f3re uko\u0144czy\u0142 w roku 1915 uko\u0144czy\u0142. Bra\u0142 udzia\u0142 w nielegalnych organizacjach patriotycznych. W czasie studi\u00f3w na Uniwersytecie w Kijowie nale\u017ca\u0142 do konspiracyjnej Polskiej Organizacji Wojskowej. W 1917 przerwa\u0142 studia i wyjecha\u0142 do Warszawy, gdzie zaci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 ochotniczo do wojska. Bra\u0142 udzia\u0142 w wojnie polsko-bolszewickiej.\nW latach 1922\u20131926 by\u0142 wsp\u00f3\u0142pracownikiem, a nast\u0119pnie redaktorem dziennika \u201eRzeczpospolita; jako felietonista u\u017cywa\u0142 wtedy pseudonimu C. hr. Zan. W publicystyce porusza\u0142 m.in. dra\u017cliwe politycznie sprawy.\nW 1927 Do\u0142\u0119ga-Mostowicz zosta\u0142 pobity przez nieznanych sprawc\u00f3w. Jak podaje w przedmowie do powie\u015bci Kiwony J\u00f3zef Rurawski, pisarz zosta\u0142 porwany 8 wrze\u015bnia 1927 z ulicy Gr\u00f3jeckiej, si\u0142\u0105 wci\u0105gni\u0119ty do samochodu, wywieziony do Janek pod Warszaw\u0105, pobity w lesie i wrzucony do do\u0142u ziemnego. Uratowa\u0142 go od \u015bmierci przechodz\u0105cy przypadkowo rolnik. Wed\u0142ug opozycji mia\u0142a to by\u0107 pr\u00f3ba zastraszenia (lub nawet unieszkodliwienia) krytycznego wobec rz\u0105du felietonisty. Po porwaniu i pobiciu pisarz straci\u0142 zdrowie i wycofa\u0142 si\u0119 z dzia\u0142alno\u015bci dziennikarskiej na rzecz pracy literackiej[5].\nW 1932 ukaza\u0142a si\u0119 najwa\u017cniejsza jego powie\u015b\u0107 \u2013 Kariera Nikodema Dyzmy, w kt\u00f3rej ukaza\u0142 mechanizmy kieruj\u0105ce \u00f3wczesnymi elitami w\u0142adzy w Polsce.\nPo wielkim sukcesie wydawniczym powie\u015bci Do\u0142\u0119ga-Mostowicz zaj\u0105\u0142 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie dzia\u0142alno\u015bci\u0105 literack\u0105. W latach 30. zosta\u0142 autorem kilkunastu bardzo poczytnych ksi\u0105\u017cek oraz kilku zrealizowanych scenariuszy filmowych. W ci\u0105gu roku pisa\u0142 \u015brednio dwie nowe powie\u015bci (\u0142\u0105cznie napisa\u0142 ich 16). Dzi\u0119ki popularno\u015bci swych utwor\u00f3w dorobi\u0142 si\u0119 znacznego maj\u0105tku.\nIstnieje kilka wersji ostatnich chwil Tadeusza Do\u0142\u0119gi-Mostowicza. O ile bezspornym jest, \u017ce poni\u00f3s\u0142 \u015bmier\u0107 w granicznym miasteczku Kuty, o tyle okoliczno\u015bci tego wydarzenia nie s\u0105 do ko\u0144ca jasne. Prawdopodobnie sta\u0142o si\u0119 to w czasie walki polskiego patrolu os\u0142onowego, kt\u00f3rym dowodzi\u0142, z sowieckimi \u017co\u0142nierzami. W wersji Zygmunta Antoszewskiego pisarz mia\u0142 zawr\u00f3ci\u0107 do Kut znad granicy polsko-rumu\u0144skiej, by rozda\u0107 g\u0142oduj\u0105cym mieszka\u0144com chleb pozostawiony w budynku koszar. W tym czasie do miasta wkroczy\u0142y wojska radzieckie i trzy sowieckie czo\u0142gi ostrzela\u0142y samoch\u00f3d z nios\u0105cymi pomoc polskimi \u017co\u0142nierzami, kt\u00f3rzy wycofali si\u0119 w stron\u0119 mostu. Wed\u0142ug naocznego \u015bwiadka Do\u0142\u0119ga-Mostowicz mia\u0142 zgin\u0105\u0107 w samochodzie w czasie ostrza\u0142u z karabinu maszynowego przez sowiet\u00f3w. Wedle innej wersji pisarz zgin\u0105\u0142 z r\u0105k sowieckich \u017co\u0142nierzy, gdy zwleka\u0142 z poddaniem si\u0119 i oddaniem broni. Istnieje r\u00f3wnie\u017c relacja m\u00f3wi\u0105ca, \u017ce Do\u0142\u0119g\u0119 zabi\u0142 sowiecki \u017co\u0142nierz zainteresowany jego butami. R\u00f3wnie\u017c dok\u0142adna data jego \u015bmierci pozostaje nierozstrzygni\u0119ta. W\u015br\u00f3d historyk\u00f3w przewa\u017ca dzie\u0144 20 wrze\u015bnia, jednak reprezentowana jest tak\u017ce wersja, \u017ce Mostowicz zgin\u0105\u0142 dwa dni wcze\u015bniej, tj. 18 wrze\u015bnia.\nPierwotnie zosta\u0142 pochowany w Kutach 22 wrze\u015bnia 1939 przez miejscowych Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy ufundowali pomnik nagrobny (zawieraj\u0105cy z konieczno\u015bci inskrypcj\u0119 w j\u0119zyku ukrai\u0144skim) i przez lata nim si\u0119 opiekowali. Jego prochy sprowadzono do Warszawy 24 listopada 1978 i pochowano w katakumbach na Cmentarzu Pow\u0105zkowskim. Po\u015bwi\u0119cone pisarzowi epitafium znajduje si\u0119 w kru\u017cgankach (ci\u0105g lewy) warszawskiego ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Antoniego Padewskiego.\nTw\u00f3rczo\u015b\u0107\nAutor kilkunastu powie\u015bci, m.in. Ostatnia brygada (druk w odcinkach 1930, wyd. ksi\u0105\u017ckowe 1932), Kariera Nikodema Dyzmy (1932), Kiwony (druk w odcinkach 1932, wyd. ksi\u0105\u017ckowe 1987), Prokurator Alicja Horn (1933), Bracia Dalcz i S-ka (1933), Doktor Murek zredukowany i Drugie \u017cycie doktora Murka (1936), Znachor (1937), Trzy serca (1938), Profesor Wilczur (1939) czy Pami\u0119tnik pani Hanki (1939).\nMniej znanymi obecnie powie\u015bciami (lecz tak\u017ce bardzo popularnymi w latach trzydziestych) s\u0105 zaliczane do tzw. literatury dla kobiet: Trzecia p\u0142e\u0107 (1934), \u015awiat pani Malinowskiej (1934) oraz dylogia Z\u0142ota Maska (1935) i Wysokie Progi (1935).\nWszystkie jego utwory z wyj\u0105tkiem Kariery Nikodema Dyzmy, Znachora i Profesora Wilczura zosta\u0142y w 1951 obj\u0119te zapisem cenzury w Polsce, tj. podlega\u0142y natychmiastowemu wycofaniu z bibliotek.\nJu\u017c przed wojn\u0105 znaczna cz\u0119\u015b\u0107 jego powie\u015bci doczeka\u0142a si\u0119 adaptacji filmowych, z kt\u00f3rych niekt\u00f3re zyska\u0142y du\u017c\u0105 popularno\u015b\u0107, m.in. \u201cProkurator Alicja Horn\u201d (1933), \u201cZnachor\u201d (1937), \u201cProfesor Wilczur\u201d (1938), \u201cTrzy serca\u201d (1939).\n\u201eSanatorium pod Klepsydr\u0105\u201d: czytania online literatury polskiej po bia\u0142orusku\n\u00a0\u201eReaktywujemy tu przesz\u0142y czas z jego wszystkimi mo\u017cliwo\u015bciami, a zatem i z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 wyzdrowienia.\u201dBruno Schultz \u201eSanatorium pod Klepsydr\u0105\u201d\nT\u0142umaczenie literatury pokonuje odleg\u0142o\u015bci w przestrzeni i czasie, usuwa (samo)izolacj\u0119 j\u0119zykow\u0105 i kulturow\u0105, czyni dawnych klasyk\u00f3w \"wsp\u00f3\u0142czesnymi\", a zagranicznych wsp\u00f3\u0142czesnych autor\u00f3w \"rodakami\". Ukazanie tych w\u0142a\u015bnie proces\u00f3w ma na celu cykl spotka\u0144 online z bia\u0142oruskimi t\u0142umaczami polskiej poezji i prozy.\nOrganizowany przez Instytut Polski w Mi\u0144sku przy wsparciu Wydawnictwa \u201e\u0141ohwinau\u201d cykl \u201eSanatorium pod Klepsydr\u0105\u201d obejmuje czytania utwor\u00f3w i rozmowy o kultowych polskich autorach XX-XXI wieku, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych jest kilku laureat\u00f3w i laureatek Nagrody Nobla. Dobra okazja, nie wychodz\u0105c z mieszkania, us\u0142ysze\u0107 genialn\u0105 poezj\u0119, zainteresowa\u0107 si\u0119 aktualn\u0105 proz\u0105, dowiedzie\u0107 si\u0119 o najlepszych opublikowanych t\u0142umaczeniach polskich pisarzy po bia\u0142orusku."},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/03\/03\/tadeusz-dolega-mostowicz-w-bialoruskich-tlumaczeniach\/#primaryimage","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Dolega-Mostowicz-SPK-FB.jpg","contentUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/03\/Dolega-Mostowicz-SPK-FB.jpg","width":1200,"height":630},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/03\/03\/tadeusz-dolega-mostowicz-w-bialoruskich-tlumaczeniach\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tadeusz Do\u0142\u0119ga-Mostowicz w bia\u0142oruskich t\u0142umaczeniach"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#website","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/","name":"Instytut Polski w Mi\u0144sku","description":"Instytuty Polskie","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#\/schema\/person\/5a289b781d4e7b95c2800672408de941","name":"gudo","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9e61a9878af96adca2e123c46defb38f?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9e61a9878af96adca2e123c46defb38f?s=96&d=mm&r=g","caption":"gudo"},"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/author\/gudo\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10515","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/65"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10515"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10515\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10538,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10515\/revisions\/10538"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10513"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10515"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10515"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10515"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}