\u017byjemy w zdumiewaj\u0105cych czasach. Ostatnie kilkana\u015bcie miesi\u0119cy up\u0142yn\u0119\u0142o pod znakiem obaw o zdrowie i \u017cycie, a tak\u017ce l\u0119ku zwi\u0105zanego z przysz\u0142o\u015bci\u0105. Wielu Polak\u00f3w zadawa\u0142o sobie pytanie nie tylko o to, czy uda im si\u0119 unikn\u0105\u0107 koronawirusa, ale te\u017c o to, czy b\u0119d\u0105 dalej mieli prac\u0119, czy ich rodziny b\u0119d\u0105 mia\u0142y zapewnione bezpiecze\u0144stwo finansowe, a ich dzieci nie b\u0119d\u0105 musia\u0142y po\u017cegna\u0107 si\u0119 z nadziej\u0105 na lepsz\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n
Pandemia koronawirusa naprawd\u0119 mog\u0142a nas cofn\u0105\u0107 w rozwoju do lat 90. Wystarczy spojrze\u0107 na fatalne dane gospodarcze niekt\u00f3rych kraj\u00f3w \u2013 tak\u017ce w Europie \u2013 by zobaczy\u0107, \u017ce czarny scenariusz nie by\u0142 tylko fantazj\u0105 z filmu katastroficznego. Tak si\u0119 jednak nie sta\u0142o, i to dlatego, \u017ce dzi\u015b, w przeciwie\u0144stwie do lat 90., Polacy mogli liczy\u0107 na pa\u0144stwo aktywnie w\u0142\u0105czaj\u0105ce si\u0119 w organizacj\u0119 pomocy wszystkim, kt\u00f3rzy tego potrzebowali. Bezprecedensowe wsparcie w ramach Tarczy Antykryzysowej i Tarczy Finansowej pozwoli\u0142o nam wyhamowa\u0107 katastrofalne konsekwencje kryzysu COVID-19 i zatrzyma\u0107 spadek PKB za rok 2020 na poziomie poni\u017cej 3 proc., co by\u0142o trzecim najlepszym wynikiem w Europie, a w grupie du\u017cych pa\u0144stw powy\u017cej 10 mln mieszka\u0144c\u00f3w nie mieli\u015bmy konkurencji. Jeszcze wi\u0119kszy sukces to utrzymanie bezrobocia na poziomie w okolicach 3 proc. \u2013 i tu ju\u017c mamy absolutnie najlepszy wynik w Unii Europejskiej.<\/p>\n
Kolejne dane tylko potwierdzaj\u0105, \u017ce Polska gospodarka w warunkach kryzysu ma si\u0119 naprawd\u0119 dobrze. Ponad 110 mld z\u0142 eksportu w marcu 2021 roku to rekord wszech czas\u00f3w. W maju wska\u017anik PMI przekroczy\u0142 poziom 57 punkt\u00f3w \u2013 to r\u00f3wnie\u017c najlepszy wynik w historii pomiar\u00f3w. Kilka miesi\u0119cy wcze\u015bniej KE wskazywa\u0142a, \u017ce Polska jako jeden z zaledwie czterech kraj\u00f3w unijnych zar\u00f3wno w kr\u00f3tkim, jak i d\u0142ugim okresie ma zabezpieczon\u0105 stabilno\u015b\u0107 finans\u00f3w publicznych. W takiej sytuacji mo\u017cna pope\u0142ni\u0107 tylko jeden b\u0142\u0105d \u2013 uzna\u0107, \u017ce sprawy id\u0105 w dobrym kierunku, i zaprzesta\u0107 dzia\u0142ania.<\/p>\n
Kryzys \u2013 szansa czy katastrofa?<\/strong><\/p>\n Kryzys, z kt\u00f3rego nie wyci\u0105gniemy wniosk\u00f3w, to katastrofa. Ale kryzys, kt\u00f3ry jest prawid\u0142owo odczytany i zrozumiany, to nie tylko szansa, ale te\u017c akcelerator zmiany \u2013 tak w dw\u00f3ch zdaniach mo\u017cna stre\u015bci\u0107 my\u015bl, kt\u00f3ra stoi u podstaw Polskiego \u0141adu.<\/p>\n Wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 dzisiejszego kryzysu polega na tym, \u017ce pr\u00f3\u017cno szuka\u0107 dla niego rozwi\u0105za\u0144 w podr\u0119cznikach. Niewa\u017cne, czy b\u0119dziemy szuka\u0107 u Hayeka, czy u Lassalle\u2019a \u2013 \u017cadna teoria kryzysu gospodarczego nie przewidywa\u0142a sytuacji, w kt\u00f3rej z dnia na dzie\u0144 nast\u0119puje parali\u017c aktywno\u015bci gospodarczej i spo\u0142ecznej niemal na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n Wobec kryzysu COVID-19 musimy wi\u0119c dzia\u0142a\u0107 tak jak lekarze wobec samego koronawirusa. Nie mamy konkretnego lekarstwa, ale do\u015bwiadczenie ka\u017ce oddzia\u0142ywa\u0107 na objawy. Do\u015bwiadczenie historyczne uczy za\u015b, \u017ce odpowiedzi\u0105 na kryzys musi by\u0107 zwi\u0119kszona aktywno\u015b\u0107 pa\u0144stwa, bo kryzysem \u2013 niezale\u017cnie od tego, czego on dotyczy \u2013 trzeba zarz\u0105dza\u0107, a nie zostawi\u0107 go samemu sobie.<\/p>\n W roku 1933 ameryka\u0144ski prezydent Franklin D. Roosevelt og\u0142osi\u0142 New Deal<\/em>, odpowied\u017a na Wielki Kryzys, program reform polegaj\u0105cy na pobudzeniu gospodarki, o\u017cywieniu handlu zagranicznego i ogromnych inwestycjach publicznych \u2013 zbudowano 120 tys. budynk\u00f3w publicznych i 77 tys. most\u00f3w. W nast\u0119pnej dekadzie Stany Zjednoczone oplot\u0142a sie\u0107 autostrad. Oto scenariusz, kt\u00f3ry jest dzi\u015b dla Polski inspiracj\u0105.<\/p>\n Polski \u0141ad, czyli nowa jako\u015b\u0107 <\/strong><\/p>\n Cele Polskiego \u0141adu obejmuj\u0105 nie tylko odbudow\u0119 po pandemii, ale tak\u017ce przebudow\u0119 polskiego systemu gospodarczo-spo\u0142ecznego, aby by\u0142 bardziej odporny w nast\u0119pnych momentach kryzysowych, bardziej sprawiedliwy i jednocze\u015bnie pozwoli\u0142 Polsce wej\u015b\u0107 na nowy poziom rozwoju.<\/p>\n Diagnoza pandemicznych bol\u0105czek musia\u0142a zacz\u0105\u0107 si\u0119 od stanu s\u0142u\u017cby zdrowia. COVID-19 postawi\u0142 na kraw\u0119dzi upadku systemy zdrowotne wszystkich, nawet najbogatszych pa\u0144stw. Nie inaczej by\u0142o w Polsce. Gdyby nie zdecydowana polityka obostrzeniowa i przeprowadzona w niezwyk\u0142ym tempie budowa sieci szpitali tymczasowych, r\u00f3wnie\u017c w naszym kraju dosz\u0142oby do epidemicznej katastrofy. Trudno sobie nawet wyobrazi\u0107 jej skal\u0119 i chaos, jaki m\u00f3g\u0142by zapanowa\u0107, gdyby\u015bmy wcze\u015bniej nie dokonali w znacz\u0105cym stopniu cyfryzacji s\u0142u\u017cby zdrowia.<\/p>\n W ci\u0105gu ostatnich 5 lat nak\u0142ady na s\u0142u\u017cb\u0119 zdrowia przekroczy\u0142y 100 mld z\u0142, a mimo to nadal jej jako\u015b\u0107 odbiega od standard\u00f3w oczekiwanych przez Polak\u00f3w. To jasny sygna\u0142, \u017ce system finansowania opieki medycznej, z kt\u00f3rym mamy do czynienia, osi\u0105gn\u0105\u0142 swoje maksimum. Czas sko\u0144czy\u0107 z filozofi\u0105 reorganizacji. Je\u015bli chcemy dokona\u0107 jako\u015bciowego skoku, kt\u00f3ry wywinduje Polsk\u0119 na poziom Zachodu, musimy gwa\u0142townie przyspieszy\u0107 marsz, kt\u00f3rego celem jest przeznaczanie 7 proc. PKB na zdrowie.<\/p>\n Polski paradoks podatkowy<\/strong><\/p>\n To oznacza zmian\u0119 modelu finansowania s\u0142u\u017cby zdrowia, a wi\u0119c zmian\u0119 w systemie podatkowym. Do tej pory Polska by\u0142a jedynym krajem, w kt\u00f3rym cz\u0119\u015b\u0107 sk\u0142adki zdrowotnej mo\u017cna by\u0142o odliczy\u0107 od podatku. Konstrukcja ca\u0142ego systemu sprawia\u0142a, \u017ce to ci, kt\u00f3rzy zarabiaj\u0105 najwi\u0119cej, mieli te\u017c stosunkowo najprostsz\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 optymalizacji podatkowej. Cho\u0107 polski system podatkowy nominalnie jest progresywny, to de facto<\/em> sta\u0142 si\u0119 systemem regresywnym. Osoby o ni\u017cszych dochodach p\u0142ac\u0105 proporcjonalnie wi\u0119ksze podatki ni\u017c osoby o dochodach wy\u017cszych.<\/p>\n Polski nieporz\u0105dek podatkowy nie tylko uderza\u0142 w poczucie sprawiedliwo\u015bci i uniemo\u017cliwia\u0142 budowanie sp\u00f3jno\u015bci spo\u0142ecznej. Przede wszystkim sprzyja\u0142 pog\u0142\u0119bianiu nier\u00f3wno\u015bci, a w sytuacji kryzysowej zjawiska te uleg\u0142y wzmocnieniu.<\/p>\n Kryzys jest jak pot\u0119\u017cna fala na morzu. Chwieje ogromnymi statkami, ale to tym ma\u0142ym grozi zatopieniem. Najnowsze badania jasno pokazuj\u0105, \u017ce pandemiczny rok 2020 pog\u0142\u0119bi\u0142 nier\u00f3wno\u015bci dochodowe. Najbogatsi zyskali \u2013 niezale\u017cnie od kryzysu \u2013 najbiedniejsi natomiast stracili w\u0142a\u015bnie ze wzgl\u0119du na trudne okoliczno\u015bci.<\/p>\n W kierunku Polski prawdziwie solidarnej<\/strong><\/p>\n Polski \u0141ad adresuje te wyzwania, bo wyrasta z ducha autentycznej solidarno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 trzeba rozumie\u0107 bardzo szeroko. To solidarno\u015b\u0107 w wymiarze horyzontalnym, a wi\u0119c troska o spo\u0142eczn\u0105 sprawiedliwo\u015b\u0107, o niwelowanie nier\u00f3wno\u015bci dochodowych, o wspieranie os\u00f3b, kt\u00f3re zarabiaj\u0105 najmniej. W tym wymiarze zaproponowali\u015bmy kwot\u0119 woln\u0105 od podatku na poziomie 30 tys. z\u0142, a wi\u0119c na poziomie por\u00f3wnywalnym z krajami zachodnimi \u2013 wy\u017csz\u0105 ni\u017c we Francji, por\u00f3wnywaln\u0105 z Dani\u0105. Ale w Polskim \u0141adzie chodzi r\u00f3wnie\u017c o solidarno\u015b\u0107 w wymiarze wertykalnym, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna nazwa\u0107 solidarno\u015bci\u0105 mi\u0119dzypokoleniow\u0105. Z jednej strony to zwrot w kierunku przesz\u0142o\u015bci, wsparcie materialne dla senior\u00f3w w postaci emerytury bez podatku, zwrot ku warto\u015bciom, bez kt\u00f3rych trudno wyobrazi\u0107 sobie przysz\u0142o\u015b\u0107 polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa i ca\u0142ej Europy. Z drugiej to te\u017c zdolno\u015b\u0107 do zadbania o przysz\u0142e pokolenia, zbudowania fundament\u00f3w rozwoju, kt\u00f3re pozwol\u0105 naszym dzieciom zarabia\u0107 lepiej i pracowa\u0107 w lepszych warunkach, i \u2013 last but not least<\/em> \u2013 \u017cy\u0107 w \u015brodowisku, w kt\u00f3rym b\u0119dzie mo\u017cna oddycha\u0107 czystym powietrzem, a nie czyta\u0107 o nim jako czym\u015b reglamentowanym, dost\u0119pnym tylko dla wybranych.<\/p>\n Pocz\u0105tek lat 20. XXI wieku to niezwykle wa\u017cny moment dla Polski. Stoimy u progu cywilizacyjnych zmian na niespotykan\u0105 dot\u0105d skal\u0119. Historia sprawi\u0142a, \u017ce poprzednie takie zmiany mogli\u015bmy tylko obserwowa\u0107. Teraz mamy szans\u0119 by\u0107 g\u0142\u00f3wnymi aktorami tych przemian. Scenariusz jest ju\u017c gotowy. Wystarczy tylko, by\u015bmy razem zrealizowali Polski \u0141ad. B\u0119dziemy zabiega\u0107 o jak najszersz\u0105 jego akceptacj\u0119, bo tylko wtedy mo\u017cna uzna\u0107 tego typu strategie za udane.<\/p>\n Mateusz Morawiecki<\/strong><\/p>\n Tekst publikowany r\u00f3wnocze\u015bnie w polskim miesi\u0119czniku opinii \u201eWszystko co Najwa\u017cniejsze\u201d w ramach projektu realizowanego z Instytutem Pami\u0119ci Narodowej oraz Narodowym Bankiem Polskim.<\/em><\/p>\n\n\n\n 2020.04.09 Warszawa | Konferencja nt. utrzymania ogranicze\u0144 s\u0142u\u017c\u0105cych walce z koronawirusem. Fot: Krystian Maj\/KPRM<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u017byjemy w zdumiewaj\u0105cych czasach. Ostatnie kilkana\u015bcie miesi\u0119cy up\u0142yn\u0119\u0142o pod znakiem obaw o zdrowie i \u017cycie, a tak\u017ce l\u0119ku zwi\u0105zanego z przysz\u0142o\u015bci\u0105. Wielu Polak\u00f3w zadawa\u0142o sobie pytanie nie tylko o to, czy uda im si\u0119 unikn\u0105\u0107 koronawirusa, ale te\u017c o to, czy b\u0119d\u0105 dalej mieli prac\u0119, czy ich rodziny b\u0119d\u0105 mia\u0142y zapewnione bezpiecze\u0144stwo finansowe, a ich […]<\/p>\n","protected":false},"author":65,"featured_media":12848,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-12851","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"yoast_head":"\n