{"id":6106,"date":"2020-06-22T10:48:03","date_gmt":"2020-06-22T08:48:03","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/?p=6106"},"modified":"2020-06-22T10:51:50","modified_gmt":"2020-06-22T08:51:50","slug":"biblioteka-online-11","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/06\/22\/biblioteka-online-11\/","title":{"rendered":"Biblioteka online. 11"},"content":{"rendered":"\n<blockquote>\n<p><em>Lecia\u0142 wiatr \u015bwiatem, ciekawy, niespokojny, s\u0142ucha\u0142 gwarze\u0144, opowiada\u0144 w\u00f3d, zb\u00f3\u017c, kwiat\u00f3w polnych, drzew przydro\u017cnych i \u2014 szumia\u0142. Szumia\u0142 o wszystkim, co widzia\u0142, co s\u0142ysza\u0142 na szerokim, wielkim, na przedziwnym \u015bwiecie, i lecia\u0142, a\u017c przylecia\u0142 do krainy w wody, trawy i drzewa bogatej, kt\u00f3ra nazywa si\u0119 Polesie litewskie.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right\"><em>\u00a0<\/em><em>Eliza Orzeszkowa<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p><strong>\u201eGloria victis<\/strong><strong>\u201d<\/strong> (czyli \u201eChwa\u0142a zwyci\u0119\u017conym\u201d) \u2013 zbi\u00f3r opowiada\u0144-nowel Elizy Orzeszkowej, po raz pierwszy wydany w 1910 roku po rewolucji 1905 roku, kt\u00f3ra przynios\u0142a znaczne z\u0142agodzenie cenzury na terenie zaboru rosyjskiego.<\/p>\n<p>Pierwotnie ksi\u0105\u017cka mia\u0142a nosi\u0107 tytu\u0142: <strong>\u201c1863<\/strong><strong>\u201d<\/strong>. Tematyka wszystkich umieszczonych w niej opowiada\u0144 dotyczy czas\u00f3w powstania styczniowego, losem kt\u00f3rego bardzo si\u0119 przejmowa\u0142a autorka. W tym czasie Eliza Orzeszkowa powr\u00f3ci\u0142a z Warszawy do maj\u0105tku Ludwinowo (blisko Drohiczyna) i aktywnie wspiera\u0142a powsta\u0144c\u00f3w w s\u0142u\u017cbach pomocniczych. Od po\u0142owy czerwca 1863, przez oko\u0142o dwa tygodnie, w Ludwinowie przebywa\u0142 wyczerpany i chory <strong>genera\u0142 Romuald Traugutt<\/strong>, kt\u00f3rego p\u00f3\u017aniej (w lipcu) Orzeszkowa w\u0142asn\u0105 karet\u0105 odwioz\u0142a do granicy Kr\u00f3lestwa Polskiego. Jednak nawet pomoc pisarki i jej m\u0119\u017ca nie uratowa\u0142a Traugutta. W nocy z 10 na 11 kwietnia 1864 \u00a0o 2 nad ranem Romuald Traugutt zosta\u0142 aresztowany, a skazany na kar\u0119 \u015bmierci. Wyrok wykonano przez powieszenie w okolicy Cytadeli Warszawskiej 5 sierpnia 1864. M\u0105\u017c Elizy Oreszkowej \u2013 Piotr Orzeszko \u2013 zosta\u0142 aresztowany jesieni\u0105 1863, a w marcu 1865 skazany na zes\u0142anie do guberni permskiej.<\/p>\n<p>Ot\u00f3\u017c prawie pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat po upadku powstania styczniowego Orzeszkowa chcia\u0142a przypomnie\u0107 wysi\u0142ek powsta\u0144c\u00f3w. Uwa\u017ca\u0142a, \u017ce m\u0142odzie\u017c, poddawana dobrowolnej lub przymusowej rusyfikacji, zapomina\u0142a o roli tych wydarze\u0144. Tymczasem dla pisarki, kt\u00f3ra sama aktywnie uczestniczy\u0142a w powstaniu, by\u0142o to nie do przyj\u0119cia.<\/p>\n<p>Wybuch rewolucji 1905 roku i zwi\u0105zane z ni\u0105 idee wolno\u015bciowe budzi\u0142y skojarzenia z atmosfer\u0105, jaka kiedy\u015b towarzyszy\u0142a powsta\u0144com. W ostatecznym st\u0142umieniu zrywu rewolucyjnego Orzeszkowa widzia\u0142a analogi\u0119 do kl\u0119ski powstania i nastroj\u00f3w og\u00f3lnego zniech\u0119cenia.<\/p>\n<p>W napisanych wiele lat p\u00f3\u017aniej nowelach, takich jak tytu\u0142owa \u201eGloria victis\u201d, pr\u00f3bowa\u0142a opisa\u0107 sw\u00f3j udzia\u0142 w powstaniu w formie zbeletryzowanej.<\/p>\n<p>Na zbi\u00f3r sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce opowiadania:<\/p>\n<ul>\n<li><em>Oni<\/em><\/li>\n<li><em> Oficer<\/em><\/li>\n<li><em> Hekuba<\/em><\/li>\n<li><em> B\u00f3g wie kto<\/em><\/li>\n<li><em> Gloria victis<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<p>P\u00f3\u017aniejsze wydania zawiera\u0142y dodatkowo opowiadania \u201eDziwna historia\u201d, \u201e\u015amier\u0107 domu\u201d i \u201ePanna R\u00f3\u017ca\u201d.<\/p>\n<p>Fabu\u0142\u0119 opowiadania \u201eGloria victis\u201d stanowi epizod z powstania styczniowego. Narratorem jest przyroda (drzewa, wiatr, kwiaty). Akcja rozgrywa si\u0119 na \u201ePolesiu litewskim\u201d. Jest to tragiczna historia dw\u00f3ch m\u0142odych \u017co\u0142nierzy z powsta\u0144czego oddzia\u0142u Romualda Traugutta i jednocze\u015bnie historia ca\u0142ego powstania. Mary\u015b Tar\u0142owski i jego przyjaciel Jagmin, zakochany w siostrze Marysia, Anielce, zgin\u0119li, po\u015bwi\u0119caj\u0105c swoje \u017cycie za ojczyzn\u0119. Zgin\u0105\u0142 ca\u0142y oddzia\u0142. Dzieje mogi\u0142y powsta\u0144czej opowiada stary d\u0105b, a pr\u0119dki wiatr niesie nad polami, wodami, miastami i wioskami, wo\u0142anie: \u201eGloria victis!\u201d, \u201eChwa\u0142a zwyci\u0119\u017conym!\u201d.<\/p>\n<p>Opowiadania z cyklu Elizy Orzeszkowej \u201eGloria victis\u201d upami\u0119tniaj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 histori\u0119 Polski, Bia\u0142orusi i Ukrainy. Na j\u0119zyk bia\u0142oruski nowele t\u0142umaczy Anatol Butewicz.<\/p>\n<p><em>Do czytania i s\u0142uchania:<\/em><\/p>\n<p>Ksi\u0105\u017cka <a href=\"https:\/\/polona.pl\/item\/gloria-victis-oni-oficer-hekuba-bog-wie-kto-panna-roza-smierc-domu,ODc4NTQzNzE\/8\/#info:metadata\">\u201eGloria victis\u201d<\/a> wydana przez Gebethnera i Wolfa w 1928 r. dost\u0119pna jest w serwisie Polona.pl<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/wolnelektury.pl\/katalog\/lektura\/gloria-victis-tom-opowiadan\/\">\u201eGloria victis\u201d<\/a> do pobrania w formatach PDF, EPUB, MOBI w serwisie Wolnelektury.pl. Opowiadanie \u201eGloria victis\u201d jest te\u017c dost\u0119pne w postaci <a href=\"https:\/\/wolnelektury.pl\/katalog\/lektura\/gloria-victis-gloria-victis\/\">audiobooka<\/a>.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/dziejaslou.by\/old\/www.dziejaslou.by\/inter\/dzeja\/dzeja.nsf\/htmlpage\/azh3502ec.html?OpenDocument\">Bia\u0142oruskie t\u0142umaczenie opowiadania \u201eGloria victis\u201d<\/a> z przedmow\u0105, t\u0142umacz i autor przedmowy \u2013 Anatol Butewicz.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><em>Ilustracja: Powsta\u0144cy styczniowi uzbrojeni w kosy, zdj\u0119cie ze zbior\u00f3w Muzeum Historii Polski<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lecia\u0142 wiatr \u015bwiatem, ciekawy, niespokojny, s\u0142ucha\u0142 gwarze\u0144, opowiada\u0144 w\u00f3d, zb\u00f3\u017c, kwiat\u00f3w polnych, drzew przydro\u017cnych i \u2014 szumia\u0142. Szumia\u0142 o wszystkim, co widzia\u0142, co s\u0142ysza\u0142 na szerokim, wielkim, na przedziwnym \u015bwiecie, i lecia\u0142, a\u017c przylecia\u0142 do krainy w wody, trawy i drzewa bogatej, kt\u00f3ra nazywa si\u0119 Polesie litewskie. \u00a0Eliza Orzeszkowa \u201eGloria victis\u201d (czyli \u201eChwa\u0142a zwyci\u0119\u017conym\u201d) \u2013 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":65,"featured_media":6104,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[154,146],"tags":[],"class_list":["post-6106","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-literatura","category-wydarzenia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Biblioteka online. 11 - Instytut Polski w Mi\u0144sku<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/06\/22\/biblioteka-online-11\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Biblioteka online. 11 - Instytut Polski w Mi\u0144sku\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Lecia\u0142 wiatr \u015bwiatem, ciekawy, niespokojny, s\u0142ucha\u0142 gwarze\u0144, opowiada\u0144 w\u00f3d, zb\u00f3\u017c, kwiat\u00f3w polnych, drzew przydro\u017cnych i \u2014 szumia\u0142. Szumia\u0142 o wszystkim, co widzia\u0142, co s\u0142ysza\u0142 na szerokim, wielkim, na przedziwnym \u015bwiecie, i lecia\u0142, a\u017c przylecia\u0142 do krainy w wody, trawy i drzewa bogatej, kt\u00f3ra nazywa si\u0119 Polesie litewskie. \u00a0Eliza Orzeszkowa \u201eGloria victis\u201d (czyli \u201eChwa\u0142a zwyci\u0119\u017conym\u201d) \u2013 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/06\/22\/biblioteka-online-11\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Instytut Polski w Mi\u0144sku\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-06-22T08:48:03+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-06-22T08:51:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/06\/skanuj0003-700x1024-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"700\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"gudo\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"gudo\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"event\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/06\/22\/biblioteka-online-11\/\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/06\/22\/biblioteka-online-11\/\",\"name\":\"Biblioteka online. 11\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/06\/22\/biblioteka-online-11\/#primaryimage\"},\"image\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/06\/skanuj0003-700x1024-1.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/06\/skanuj0003-700x1024-1-205x300.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/06\/skanuj0003-700x1024-1.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/06\/skanuj0003-700x1024-1.jpg\"],\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/06\/skanuj0003-700x1024-1.jpg\",\"datePublished\":\"2020-06-22T08:48:03+03:00\",\"dateModified\":\"2020-06-22T08:51:50+03:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#\/schema\/person\/5a289b781d4e7b95c2800672408de941\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/06\/22\/biblioteka-online-11\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/06\/22\/biblioteka-online-11\/\"]}],\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"startDate\":\"2020-06-23\",\"endDate\":\"2020-06-29\",\"eventStatus\":\"EventScheduled\",\"eventAttendanceMode\":\"OfflineEventAttendanceMode\",\"location\":{\"@type\":\"place\",\"name\":\"\",\"address\":\"\",\"geo\":{\"@type\":\"GeoCoordinates\",\"latitude\":\"\",\"longitude\":\"\"}},\"description\":\"Lecia\u0142 wiatr \u015bwiatem, ciekawy, niespokojny, s\u0142ucha\u0142 gwarze\u0144, opowiada\u0144 w\u00f3d, zb\u00f3\u017c, kwiat\u00f3w polnych, drzew przydro\u017cnych i \u2014 szumia\u0142. Szumia\u0142 o wszystkim, co widzia\u0142, co s\u0142ysza\u0142 na szerokim, wielkim, na przedziwnym \u015bwiecie, i lecia\u0142, a\u017c przylecia\u0142 do krainy w wody, trawy i drzewa bogatej, kt\u00f3ra nazywa si\u0119 Polesie litewskie.\\n\u00a0Eliza Orzeszkowa\\n\u201eGloria victis\u201d (czyli \u201eChwa\u0142a zwyci\u0119\u017conym\u201d) \u2013 zbi\u00f3r opowiada\u0144-nowel Elizy Orzeszkowej, po raz pierwszy wydany w 1910 roku po rewolucji 1905 roku, kt\u00f3ra przynios\u0142a znaczne z\u0142agodzenie cenzury na terenie zaboru rosyjskiego.\\nPierwotnie ksi\u0105\u017cka mia\u0142a nosi\u0107 tytu\u0142: \u201c1863\u201d. Tematyka wszystkich umieszczonych w niej opowiada\u0144 dotyczy czas\u00f3w powstania styczniowego, losem kt\u00f3rego bardzo si\u0119 przejmowa\u0142a autorka. W tym czasie Eliza Orzeszkowa powr\u00f3ci\u0142a z Warszawy do maj\u0105tku Ludwinowo (blisko Drohiczyna) i aktywnie wspiera\u0142a powsta\u0144c\u00f3w w s\u0142u\u017cbach pomocniczych. Od po\u0142owy czerwca 1863, przez oko\u0142o dwa tygodnie, w Ludwinowie przebywa\u0142 wyczerpany i chory genera\u0142 Romuald Traugutt, kt\u00f3rego p\u00f3\u017aniej (w lipcu) Orzeszkowa w\u0142asn\u0105 karet\u0105 odwioz\u0142a do granicy Kr\u00f3lestwa Polskiego. Jednak nawet pomoc pisarki i jej m\u0119\u017ca nie uratowa\u0142a Traugutta. W nocy z 10 na 11 kwietnia 1864 \u00a0o 2 nad ranem Romuald Traugutt zosta\u0142 aresztowany, a skazany na kar\u0119 \u015bmierci. Wyrok wykonano przez powieszenie w okolicy Cytadeli Warszawskiej 5 sierpnia 1864. M\u0105\u017c Elizy Oreszkowej \u2013 Piotr Orzeszko \u2013 zosta\u0142 aresztowany jesieni\u0105 1863, a w marcu 1865 skazany na zes\u0142anie do guberni permskiej.\\nOt\u00f3\u017c prawie pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat po upadku powstania styczniowego Orzeszkowa chcia\u0142a przypomnie\u0107 wysi\u0142ek powsta\u0144c\u00f3w. Uwa\u017ca\u0142a, \u017ce m\u0142odzie\u017c, poddawana dobrowolnej lub przymusowej rusyfikacji, zapomina\u0142a o roli tych wydarze\u0144. Tymczasem dla pisarki, kt\u00f3ra sama aktywnie uczestniczy\u0142a w powstaniu, by\u0142o to nie do przyj\u0119cia.\\nWybuch rewolucji 1905 roku i zwi\u0105zane z ni\u0105 idee wolno\u015bciowe budzi\u0142y skojarzenia z atmosfer\u0105, jaka kiedy\u015b towarzyszy\u0142a powsta\u0144com. W ostatecznym st\u0142umieniu zrywu rewolucyjnego Orzeszkowa widzia\u0142a analogi\u0119 do kl\u0119ski powstania i nastroj\u00f3w og\u00f3lnego zniech\u0119cenia.\\nW napisanych wiele lat p\u00f3\u017aniej nowelach, takich jak tytu\u0142owa \u201eGloria victis\u201d, pr\u00f3bowa\u0142a opisa\u0107 sw\u00f3j udzia\u0142 w powstaniu w formie zbeletryzowanej.\\nNa zbi\u00f3r sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce opowiadania:\\nOni\\n Oficer\\n Hekuba\\n B\u00f3g wie kto\\n Gloria victis\\nP\u00f3\u017aniejsze wydania zawiera\u0142y dodatkowo opowiadania \u201eDziwna historia\u201d, \u201e\u015amier\u0107 domu\u201d i \u201ePanna R\u00f3\u017ca\u201d.\\nFabu\u0142\u0119 opowiadania \u201eGloria victis\u201d stanowi epizod z powstania styczniowego. Narratorem jest przyroda (drzewa, wiatr, kwiaty). Akcja rozgrywa si\u0119 na \u201ePolesiu litewskim\u201d. Jest to tragiczna historia dw\u00f3ch m\u0142odych \u017co\u0142nierzy z powsta\u0144czego oddzia\u0142u Romualda Traugutta i jednocze\u015bnie historia ca\u0142ego powstania. Mary\u015b Tar\u0142owski i jego przyjaciel Jagmin, zakochany w siostrze Marysia, Anielce, zgin\u0119li, po\u015bwi\u0119caj\u0105c swoje \u017cycie za ojczyzn\u0119. Zgin\u0105\u0142 ca\u0142y oddzia\u0142. Dzieje mogi\u0142y powsta\u0144czej opowiada stary d\u0105b, a pr\u0119dki wiatr niesie nad polami, wodami, miastami i wioskami, wo\u0142anie: \u201eGloria victis!\u201d, \u201eChwa\u0142a zwyci\u0119\u017conym!\u201d.\\nOpowiadania z cyklu Elizy Orzeszkowej \u201eGloria victis\u201d upami\u0119tniaj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 histori\u0119 Polski, Bia\u0142orusi i Ukrainy. Na j\u0119zyk bia\u0142oruski nowele t\u0142umaczy Anatol Butewicz.\\nDo czytania i s\u0142uchania:\\nKsi\u0105\u017cka \u201eGloria victis\u201d wydana przez Gebethnera i Wolfa w 1928 r. dost\u0119pna jest w serwisie Polona.pl\\n\u201eGloria victis\u201d do pobrania w formatach PDF, EPUB, MOBI w serwisie Wolnelektury.pl. Opowiadanie \u201eGloria victis\u201d jest te\u017c dost\u0119pne w postaci audiobooka.\\nBia\u0142oruskie t\u0142umaczenie opowiadania \u201eGloria victis\u201d z przedmow\u0105, t\u0142umacz i autor przedmowy \u2013 Anatol Butewicz.\\n\u00a0\\nIlustracja: Powsta\u0144cy styczniowi uzbrojeni w kosy, zdj\u0119cie ze zbior\u00f3w Muzeum Historii Polski\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/06\/22\/biblioteka-online-11\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/06\/skanuj0003-700x1024-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/06\/skanuj0003-700x1024-1.jpg\",\"width\":700,\"height\":1024},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/06\/22\/biblioteka-online-11\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Biblioteka online. 11\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#website\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/\",\"name\":\"Instytut Polski w Mi\u0144sku\",\"description\":\"Instytuty Polskie\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#\/schema\/person\/5a289b781d4e7b95c2800672408de941\",\"name\":\"gudo\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9e61a9878af96adca2e123c46defb38f?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9e61a9878af96adca2e123c46defb38f?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"gudo\"},\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/author\/gudo\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Biblioteka online. 11 - Instytut Polski w Mi\u0144sku","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/06\/22\/biblioteka-online-11\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Biblioteka online. 11 - Instytut Polski w Mi\u0144sku","og_description":"Lecia\u0142 wiatr \u015bwiatem, ciekawy, niespokojny, s\u0142ucha\u0142 gwarze\u0144, opowiada\u0144 w\u00f3d, zb\u00f3\u017c, kwiat\u00f3w polnych, drzew przydro\u017cnych i \u2014 szumia\u0142. Szumia\u0142 o wszystkim, co widzia\u0142, co s\u0142ysza\u0142 na szerokim, wielkim, na przedziwnym \u015bwiecie, i lecia\u0142, a\u017c przylecia\u0142 do krainy w wody, trawy i drzewa bogatej, kt\u00f3ra nazywa si\u0119 Polesie litewskie. \u00a0Eliza Orzeszkowa \u201eGloria victis\u201d (czyli \u201eChwa\u0142a zwyci\u0119\u017conym\u201d) \u2013 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/06\/22\/biblioteka-online-11\/","og_site_name":"Instytut Polski w Mi\u0144sku","article_published_time":"2020-06-22T08:48:03+00:00","article_modified_time":"2020-06-22T08:51:50+00:00","og_image":[{"width":700,"height":1024,"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/06\/skanuj0003-700x1024-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"gudo","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"gudo","Szacowany czas czytania":"3 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"event","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/06\/22\/biblioteka-online-11\/","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/06\/22\/biblioteka-online-11\/","name":"Biblioteka online. 11","isPartOf":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/06\/22\/biblioteka-online-11\/#primaryimage"},"image":["https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/06\/skanuj0003-700x1024-1.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/06\/skanuj0003-700x1024-1-205x300.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/06\/skanuj0003-700x1024-1.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/06\/skanuj0003-700x1024-1.jpg"],"thumbnailUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/06\/skanuj0003-700x1024-1.jpg","datePublished":"2020-06-22T08:48:03+03:00","dateModified":"2020-06-22T08:51:50+03:00","author":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#\/schema\/person\/5a289b781d4e7b95c2800672408de941"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/06\/22\/biblioteka-online-11\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/06\/22\/biblioteka-online-11\/"]}],"@context":"https:\/\/schema.org","startDate":"2020-06-23","endDate":"2020-06-29","eventStatus":"EventScheduled","eventAttendanceMode":"OfflineEventAttendanceMode","location":{"@type":"place","name":"","address":"","geo":{"@type":"GeoCoordinates","latitude":"","longitude":""}},"description":"Lecia\u0142 wiatr \u015bwiatem, ciekawy, niespokojny, s\u0142ucha\u0142 gwarze\u0144, opowiada\u0144 w\u00f3d, zb\u00f3\u017c, kwiat\u00f3w polnych, drzew przydro\u017cnych i \u2014 szumia\u0142. Szumia\u0142 o wszystkim, co widzia\u0142, co s\u0142ysza\u0142 na szerokim, wielkim, na przedziwnym \u015bwiecie, i lecia\u0142, a\u017c przylecia\u0142 do krainy w wody, trawy i drzewa bogatej, kt\u00f3ra nazywa si\u0119 Polesie litewskie.\n\u00a0Eliza Orzeszkowa\n\u201eGloria victis\u201d (czyli \u201eChwa\u0142a zwyci\u0119\u017conym\u201d) \u2013 zbi\u00f3r opowiada\u0144-nowel Elizy Orzeszkowej, po raz pierwszy wydany w 1910 roku po rewolucji 1905 roku, kt\u00f3ra przynios\u0142a znaczne z\u0142agodzenie cenzury na terenie zaboru rosyjskiego.\nPierwotnie ksi\u0105\u017cka mia\u0142a nosi\u0107 tytu\u0142: \u201c1863\u201d. Tematyka wszystkich umieszczonych w niej opowiada\u0144 dotyczy czas\u00f3w powstania styczniowego, losem kt\u00f3rego bardzo si\u0119 przejmowa\u0142a autorka. W tym czasie Eliza Orzeszkowa powr\u00f3ci\u0142a z Warszawy do maj\u0105tku Ludwinowo (blisko Drohiczyna) i aktywnie wspiera\u0142a powsta\u0144c\u00f3w w s\u0142u\u017cbach pomocniczych. Od po\u0142owy czerwca 1863, przez oko\u0142o dwa tygodnie, w Ludwinowie przebywa\u0142 wyczerpany i chory genera\u0142 Romuald Traugutt, kt\u00f3rego p\u00f3\u017aniej (w lipcu) Orzeszkowa w\u0142asn\u0105 karet\u0105 odwioz\u0142a do granicy Kr\u00f3lestwa Polskiego. Jednak nawet pomoc pisarki i jej m\u0119\u017ca nie uratowa\u0142a Traugutta. W nocy z 10 na 11 kwietnia 1864 \u00a0o 2 nad ranem Romuald Traugutt zosta\u0142 aresztowany, a skazany na kar\u0119 \u015bmierci. Wyrok wykonano przez powieszenie w okolicy Cytadeli Warszawskiej 5 sierpnia 1864. M\u0105\u017c Elizy Oreszkowej \u2013 Piotr Orzeszko \u2013 zosta\u0142 aresztowany jesieni\u0105 1863, a w marcu 1865 skazany na zes\u0142anie do guberni permskiej.\nOt\u00f3\u017c prawie pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat po upadku powstania styczniowego Orzeszkowa chcia\u0142a przypomnie\u0107 wysi\u0142ek powsta\u0144c\u00f3w. Uwa\u017ca\u0142a, \u017ce m\u0142odzie\u017c, poddawana dobrowolnej lub przymusowej rusyfikacji, zapomina\u0142a o roli tych wydarze\u0144. Tymczasem dla pisarki, kt\u00f3ra sama aktywnie uczestniczy\u0142a w powstaniu, by\u0142o to nie do przyj\u0119cia.\nWybuch rewolucji 1905 roku i zwi\u0105zane z ni\u0105 idee wolno\u015bciowe budzi\u0142y skojarzenia z atmosfer\u0105, jaka kiedy\u015b towarzyszy\u0142a powsta\u0144com. W ostatecznym st\u0142umieniu zrywu rewolucyjnego Orzeszkowa widzia\u0142a analogi\u0119 do kl\u0119ski powstania i nastroj\u00f3w og\u00f3lnego zniech\u0119cenia.\nW napisanych wiele lat p\u00f3\u017aniej nowelach, takich jak tytu\u0142owa \u201eGloria victis\u201d, pr\u00f3bowa\u0142a opisa\u0107 sw\u00f3j udzia\u0142 w powstaniu w formie zbeletryzowanej.\nNa zbi\u00f3r sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce opowiadania:\nOni\n Oficer\n Hekuba\n B\u00f3g wie kto\n Gloria victis\nP\u00f3\u017aniejsze wydania zawiera\u0142y dodatkowo opowiadania \u201eDziwna historia\u201d, \u201e\u015amier\u0107 domu\u201d i \u201ePanna R\u00f3\u017ca\u201d.\nFabu\u0142\u0119 opowiadania \u201eGloria victis\u201d stanowi epizod z powstania styczniowego. Narratorem jest przyroda (drzewa, wiatr, kwiaty). Akcja rozgrywa si\u0119 na \u201ePolesiu litewskim\u201d. Jest to tragiczna historia dw\u00f3ch m\u0142odych \u017co\u0142nierzy z powsta\u0144czego oddzia\u0142u Romualda Traugutta i jednocze\u015bnie historia ca\u0142ego powstania. Mary\u015b Tar\u0142owski i jego przyjaciel Jagmin, zakochany w siostrze Marysia, Anielce, zgin\u0119li, po\u015bwi\u0119caj\u0105c swoje \u017cycie za ojczyzn\u0119. Zgin\u0105\u0142 ca\u0142y oddzia\u0142. Dzieje mogi\u0142y powsta\u0144czej opowiada stary d\u0105b, a pr\u0119dki wiatr niesie nad polami, wodami, miastami i wioskami, wo\u0142anie: \u201eGloria victis!\u201d, \u201eChwa\u0142a zwyci\u0119\u017conym!\u201d.\nOpowiadania z cyklu Elizy Orzeszkowej \u201eGloria victis\u201d upami\u0119tniaj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 histori\u0119 Polski, Bia\u0142orusi i Ukrainy. Na j\u0119zyk bia\u0142oruski nowele t\u0142umaczy Anatol Butewicz.\nDo czytania i s\u0142uchania:\nKsi\u0105\u017cka \u201eGloria victis\u201d wydana przez Gebethnera i Wolfa w 1928 r. dost\u0119pna jest w serwisie Polona.pl\n\u201eGloria victis\u201d do pobrania w formatach PDF, EPUB, MOBI w serwisie Wolnelektury.pl. Opowiadanie \u201eGloria victis\u201d jest te\u017c dost\u0119pne w postaci audiobooka.\nBia\u0142oruskie t\u0142umaczenie opowiadania \u201eGloria victis\u201d z przedmow\u0105, t\u0142umacz i autor przedmowy \u2013 Anatol Butewicz.\n\u00a0\nIlustracja: Powsta\u0144cy styczniowi uzbrojeni w kosy, zdj\u0119cie ze zbior\u00f3w Muzeum Historii Polski"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/06\/22\/biblioteka-online-11\/#primaryimage","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/06\/skanuj0003-700x1024-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/06\/skanuj0003-700x1024-1.jpg","width":700,"height":1024},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/06\/22\/biblioteka-online-11\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Biblioteka online. 11"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#website","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/","name":"Instytut Polski w Mi\u0144sku","description":"Instytuty Polskie","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#\/schema\/person\/5a289b781d4e7b95c2800672408de941","name":"gudo","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9e61a9878af96adca2e123c46defb38f?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9e61a9878af96adca2e123c46defb38f?s=96&d=mm&r=g","caption":"gudo"},"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/author\/gudo\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6106","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/65"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6106"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6106\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6108,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6106\/revisions\/6108"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6104"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6106"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6106"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6106"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}