{"id":9498,"date":"2020-12-16T08:55:17","date_gmt":"2020-12-16T07:55:17","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/?p=9498"},"modified":"2020-12-16T09:00:13","modified_gmt":"2020-12-16T08:00:13","slug":"krotki-przeglad-polskiej-prozy-swiatecznej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/12\/16\/krotki-przeglad-polskiej-prozy-swiatecznej\/","title":{"rendered":"Kr\u00f3tki przegl\u0105d polskiej prozy \u015bwi\u0105tecznej"},"content":{"rendered":"\n<p>Ju\u017c mo\u017cemy zdradzi\u0107 tajemnic\u0119 \u2013 za tydzie\u0144 w ramach cyklu spotka\u0144 \u201eSanatorium pod Klepsydr\u0105\u201d Andrej Khadanowich w towarzystwie trzech bia\u0142oruskich t\u0142umaczek opowie o Bo\u017cym Narodzeniu w polskiej poezji. Biblioteka online tymczasem zaprasza na kr\u00f3tki przegl\u0105d polskiej prozy \u015bwi\u0105tecznej.<\/p>\n<div id=\"attachment_9499\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/12\/Obraz3-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-9499\" class=\"size-medium wp-image-9499\" src=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/12\/Obraz3-1-300x189.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"189\" srcset=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/12\/Obraz3-1-300x189.jpg 300w, https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/12\/Obraz3-1.jpg 670w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-9499\" class=\"wp-caption-text\">Z \u017cyczeniami Weso\u0142ych \u015awi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia, poczt\u00f3wka \/ www.polona.pl<\/p><\/div>\n<p>\u015awi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia w tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej upami\u0119tniaj\u0105 narodziny Jezusa Chrystusa. Jest to najwa\u017cniejsze, zaraz po Wielkanocy, \u015bwi\u0119to w roku, poprzedzone okresem trzytygodniowego oczekiwania, zwanego Adwentem. \u015awi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia s\u0105 te\u017c najbogatsze w tradycje ludowe. Obrz\u0119dowo\u015b\u0107 Bo\u017cego Narodzenia kszta\u0142towa\u0142a si\u0119 stopniowo w ci\u0105gu kolejnych stuleci, przeplataj\u0105c w sobie prastare (z czas\u00f3w poga\u0144skich) zwyczaje i wierzenia ze zwyczajami nowszymi, przyniesionymi po chrystianizacji przez Ko\u015bci\u00f3\u0142, a tak\u017ce tymi, kt\u00f3re powsta\u0142y w wiekach p\u00f3\u017aniejszych w wyniku wzajemnego przenikania si\u0119 obwi\u0105zuj\u0105cego obrz\u0105dku ko\u015bcielnego i przedchrze\u015bcija\u0144skich element\u00f3w ludowej rolniczej tradycji. Najwi\u0119cej zwyczaj\u00f3w ludowych wi\u0105\u017ce si\u0119 z ostatnim dniem Adwentu, czyli z Wigili\u0105. S\u0142owo &#8222;wigilia&#8221; pochodzi z j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego i oznacza czuwanie.<\/p>\n<p>Jeden z najpi\u0119kniejszych opis\u00f3w Wigilii w polskiej literaturze klasycznej nale\u017cy do <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/W\u0142adys\u0142aw_Reymont\">W\u0142adys\u0142awa Reymonta<\/a>. Za powie\u015b\u0107 \u201eCh\u0142opi\u201d w 1924 roku pisarz otrzyma\u0142 Nagrod\u0119 Nobla. Powie\u015b\u0107 ukazuje \u017cycie spo\u0142eczno\u015bci wiejskiej na pocz\u0105tku XX wieku i obejmuje cztery pory roku. Oczywi\u015bcie, \u017ce opisania Wigilii nale\u017cy szuka\u0107 w tomie pt. <a href=\"https:\/\/wolnelektury.pl\/katalog\/lektura\/reymont-chlopi-zima.html\">\u201eZima\u201d<\/a> (rozdzia\u0142 IV).<\/p>\n<p><em>W Wigili\u0119 przed godnymi \u015bwi\u0119tami ju\u017c od samego \u015bwitania wrza\u0142 przyspieszony, gor\u0105czkowy ruch w ca\u0142ych Lipcach. [\u2026] Rojno by\u0142o od ludzi i wrzaskliwie; radosny nastr\u00f3j \u015bwi\u0119ta drga\u0142 w powietrzu, przenika\u0142 ludzi, nawet w bydl\u0105tkach si\u0119 odzywa\u0142; krzyki d\u017awi\u0119cza\u0142y w s\u0142uchliwym, mro\u017anym powietrzu kieby muzyka, \u015bmiechy rozg\u0142o\u015bne, weso\u0142e lecia\u0142y z ko\u0144ca w koniec wsi, rado\u015b\u0107 bucha\u0142a z serc; psy jak oszala\u0142e tarza\u0142y si\u0119 po \u015bniegach, szczeka\u0142y z uciechy i gania\u0142y za wronami, t\u0142uk\u0105cymi si\u0119 oko\u0142o dom\u00f3w, po stajniach r\u017ca\u0142y konie, z ob\u00f3r wyrywa\u0142y si\u0119 przeci\u0105g\u0142e, t\u0119skne ryki, a nawet ten \u015bnieg jakby rado\u015bniej skrzypia\u0142 pod nogami\u2026<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em>B\u0119d\u0105 tu \u015bwi\u0105teczne porz\u0105dki, pierwsza gwiazdka, dzielenie si\u0119 op\u0142atkiem, siano pod obrusem, wszystkie tradycyjne dania na stole wigilijnym (aktualne te\u017c dzisiaj!) oraz kol\u0119dowanie.<\/p>\n<p>Nowela <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Boles\u0142aw_Prus\">Boles\u0142awa Prusa<\/a> <a href=\"https:\/\/wolnelektury.pl\/katalog\/lektura\/prus-wigilia\/\">\u201eWigilia\u201d<\/a> wyra\u017anie koresponduje z klasyczn\u0105 \u201eOpowie\u015bci\u0105 wigilijn\u0105\u201d Charlesa Dickensa (te\u017c jest dost\u0119pna do lektury online \u2013 <a href=\"https:\/\/pl.wikisource.org\/wiki\/Opowie___wigilijna_(1925)\/ca_o__\">po polsku<\/a> i <a href=\"https:\/\/knihi.com\/Carlz_Dykiens\/Kaladny_charal.html\">po bia\u0142orusku<\/a>). Utw\u00f3r polskiego autora zosta\u0142 po raz pierwszy opublikowany w \u201eKurierze Warszawskim\u201d w latach siedemdziesi\u0105tych XIX wieku. Fabu\u0142a jest taka: pewien m\u0119\u017cczyzna, redaktor, ma perspektyw\u0119 sp\u0119dzi\u0107 Wigili\u0119 \u015awi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia w samotno\u015bci. Wizja ta bardzo go z\u0142o\u015bci, lecz w pewnym momencie dostrzega tajemnicz\u0105 zjaw\u0119. Ta przedstawia mu si\u0119 jako Wigilia. M\u0119\u017cczyzna wraz z Wigili\u0105 odwiedzi wiele dom\u00f3w, w kt\u00f3rych ludzie b\u0119d\u0105 zasiada\u0107 do \u015bwi\u0105tecznego sto\u0142u. B\u0119dzie to doskona\u0142y pretekst do przyjrzenia si\u0119 \u015bwi\u0105tecznym obyczajom w\u015br\u00f3d r\u00f3\u017cnych warstw spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego.<\/p>\n<p>Pi\u0119kny <a href=\"https:\/\/pl.wikisource.org\/wiki\/Tu\u0142acze_(Kraszewski,_1868)\/Tom_I\/Ksi\u0119ga_VI\">opis polskiej Wigilii<\/a> na wygnaniu podaje <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/J\u00f3zef_Ignacy_Kraszewski\">J\u00f3zef Ignacy Kraszewski<\/a> w powie\u015bci historycznej pt. \u201eTu\u0142acze\u201d. Autor m\u00f3wi o uroczystej wieczerzy w Ameryce jak\u0105 sp\u0119dzili ze sob\u0105 wielcy Polacy. Przygotowania trwa\u0142y bardzo d\u0142ugo. Niespodziewanie w odwiedziny przyjecha\u0142 sam Tadeusz Ko\u015bciuszko.<\/p>\n<p>Nowela <em><a href=\"https:\/\/wolnelektury.pl\/katalog\/lektura\/dabrowska-boze-narodzenie.html\">\u201eBo\u017ce Narodzenie\u201d<\/a> <\/em><a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Maria_D\u0105browska\">Marii D\u0105browskiej<\/a> <em>\u00a0<\/em>to ciep\u0142a kr\u00f3tka opowie\u015b\u0107 o tradycyjnych przygotowaniach do Bo\u017cego Narodzenia widzianych oczyma dzieci XX wieku. Autorka opisuje przed\u015bwi\u0105teczne porz\u0105dki, zakupy, wsp\u00f3lne robienie ozd\u00f3b choinkowych i inne czynno\u015bci, kt\u00f3re doskonale oddaj\u0105 magiczn\u0105 atmosfer\u0119 oczekiwania na \u015bwi\u0119ta. Lektura noweli D\u0105browskiej to \u015bwietna propozycja dla tych, kt\u00f3rzy chc\u0105 przypomnie\u0107 sobie tradycyjny obraz przygotowa\u0144 do \u015bwi\u0105t.<\/p>\n<div id=\"attachment_9500\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/12\/Obraz1-4.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-9500\" class=\"size-medium wp-image-9500\" src=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/12\/Obraz1-4-300x172.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"172\" srcset=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/12\/Obraz1-4-300x172.jpg 300w, https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/12\/Obraz1-4.jpg 306w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-9500\" class=\"wp-caption-text\">Wigilia w ziemiance, poczt\u00f3wka z lat 20. XX wieku.<\/p><\/div>\n<p>Je\u015bli lubi\u0105 Pa\u0144stwo wydania historyczne, polecamy \u015bwi\u0105teczny numer gazety \u017co\u0142nierskiej <a href=\"https:\/\/kpbc.umk.pl\/Content\/229248\/ArchEmig_POPC_C02_07_nr_50-51.pdf\">\u201ePolska walcz\u0105ca. \u017bo\u0142nierz polski na Obczy\u017anie\u201d<\/a> (22 grudnia 1945 roku): jase\u0142ka wojenne, opowie\u015bci o Wigilii na Pawiaku i w O\u015bwi\u0119cimiu autorstwa Zofii Kossak, kol\u0119da z obozu. S\u0142owa tej gazety dodawa\u0142y otuchy czytelnikom w trudnych czasach, jest to prawdziwy dokument epoki.<\/p>\n<p>Przypominamy r\u00f3wnie\u017c, \u017ce \u015bwi\u0105teczne przeboje \u015bwiatowe <a href=\"https:\/\/wolnelektury.pl\/katalog\/lektura\/dziewczynka-z-zapalkami\/\">\u201eDziewczynka z zapa\u0142kami\u201d<\/a> H.Ch.Andersena oraz <a href=\"https:\/\/wolnelektury.pl\/katalog\/lektura\/hoffmann-dziadek-do-orzechow\/\">\u201eDziadek do orzech\u00f3w\u201d<\/a> E.T.A.Hoffmanna (bardzo lubiane w Polsce) s\u0105 dost\u0119pne na stronie wolnelektury.pl jako teksty i audiobooki.<\/p>\n<p>Co roku wielkie i ma\u0142e wydawnictwa przygotowuj\u0105 pod choink\u0119 nowo\u015bci \u015bwi\u0105teczne, mog\u0105 to by\u0107:<\/p>\n<ul>\n<li>g\u0142o\u015bne premiery (w tym roku wielu czytelnik\u00f3w czekaj\u0105 na <a href=\"https:\/\/ebooki.swiatczytnikow.pl\/ebook\/9788308071977,olga-tokarczuk--czuly-narrator.html\">\u201eCzu\u0142ego narratora\u201d<\/a> Olgi Tokarczuk)<\/li>\n<li>pi\u0119kne ksi\u0105\u017cki kulinarne (<a href=\"https:\/\/smaker.pl\/polecane-ksiazki-kucharskie\/bo\u017ce-narodzenie\">tu<\/a> mo\u017cna znale\u017a\u0107 kilka bezp\u0142atnych wyda\u0144)<\/li>\n<li>nowe krymina\u0142y z Wigili\u0105 w tle (\u201eMorderstwo w Bo\u017ce Narodzenie\u201d Agathy Christie to chyba wzorzec gatunku, ale polecamy te\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na <a href=\"https:\/\/ebooki.swiatczytnikow.pl\/ebook\/9788380837294,magdalena--knedler--nie-calkiem-biale-boze-narodzenie.html\">\u201eNie ca\u0142kiem bia\u0142e Bo\u017ce Narodzenie\u201d<\/a> Magdaleny Knedler \u2013 miks nieporadnych \u015bledczych, oryginalnej zagadki i bez\u0142adnej krz\u0105taniny podejrzanych, dost\u0119pny te\u017c jako ebook)<\/li>\n<li>romantyczne powie\u015bci \u015bwi\u0105teczne (par\u0119 lat temu \u201cwystrzeli\u0142a\u201d Magdalena Kordel i jej <a href=\"https:\/\/ebooki.swiatczytnikow.pl\/ebook\/9788378392330,magdalena-kordel--sezon-na-cuda.html\">\u201eSezon na cuda\u201d<\/a>)<\/li>\n<li>bogato ilustrowane wydania dla dzieci (jako ebook mo\u017cemy zdoby\u0107 <a href=\"https:\/\/www.taniaksiazka.pl\/ebook\/basia-i-boze-narodzenie-zofia-stanecka\">\u201eBasi\u0119 i Bo\u017ce Narodzenie\u201d<\/a> Zofii Staneckiej)<\/li>\n<li>wybrane opowiadania znanych pisarzy<\/li>\n<\/ul>\n<p>Niech wi\u0119c ka\u017cdy znajdzie pod choink\u0105 to, czego pragnie.<\/p>\n<p><strong>Bonusy<\/strong>:<\/p>\n<p>Najs\u0142ynniejsze polskie kol\u0119dy \u2013 <a href=\"https:\/\/www.wroclaw.pl\/koledy-polskie-teksty\">teksty i nuty<\/a>.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/nadwyraz.com\/blog\/blog-ubierz-sie-w-slowa\/boze-narodzenie-u-polskich-pisarzy-jak-wygladaly-swieta-w-domach-poetow-boze-narodzenie-u-adama-mickiewicza-juliusza-slowackiego-czeslawa-milosza-i-wielu-innych\">O \u015bwi\u0119tach obchodzonych w domach najbardziej znanych polskich literat\u00f3w<\/a>: Adama Mickiewicza, Juliusza S\u0142owackiego, Czes\u0142awa Mi\u0142osza i wielu innych.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ju\u017c mo\u017cemy zdradzi\u0107 tajemnic\u0119 \u2013 za tydzie\u0144 w ramach cyklu spotka\u0144 \u201eSanatorium pod Klepsydr\u0105\u201d Andrej Khadanowich w towarzystwie trzech bia\u0142oruskich t\u0142umaczek opowie o Bo\u017cym Narodzeniu w polskiej poezji. Biblioteka online tymczasem zaprasza na kr\u00f3tki przegl\u0105d polskiej prozy \u015bwi\u0105tecznej. \u015awi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia w tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej upami\u0119tniaj\u0105 narodziny Jezusa Chrystusa. Jest to najwa\u017cniejsze, zaraz po Wielkanocy, \u015bwi\u0119to [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":65,"featured_media":9494,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[154,146],"tags":[],"class_list":["post-9498","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-literatura","category-wydarzenia"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Kr\u00f3tki przegl\u0105d polskiej prozy \u015bwi\u0105tecznej - Instytut Polski w Mi\u0144sku<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/12\/16\/krotki-przeglad-polskiej-prozy-swiatecznej\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kr\u00f3tki przegl\u0105d polskiej prozy \u015bwi\u0105tecznej - Instytut Polski w Mi\u0144sku\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ju\u017c mo\u017cemy zdradzi\u0107 tajemnic\u0119 \u2013 za tydzie\u0144 w ramach cyklu spotka\u0144 \u201eSanatorium pod Klepsydr\u0105\u201d Andrej Khadanowich w towarzystwie trzech bia\u0142oruskich t\u0142umaczek opowie o Bo\u017cym Narodzeniu w polskiej poezji. Biblioteka online tymczasem zaprasza na kr\u00f3tki przegl\u0105d polskiej prozy \u015bwi\u0105tecznej. \u015awi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia w tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej upami\u0119tniaj\u0105 narodziny Jezusa Chrystusa. Jest to najwa\u017cniejsze, zaraz po Wielkanocy, \u015bwi\u0119to [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/12\/16\/krotki-przeglad-polskiej-prozy-swiatecznej\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Instytut Polski w Mi\u0144sku\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-12-16T07:55:17+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-12-16T08:00:13+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/12\/\u0421\u043d\u0438\u043c\u043e\u043a-\u044d\u043a\u0440\u0430\u043d\u0430-2020-12-15-\u0432-6.39.27-PM.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2194\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1468\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"gudo\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"gudo\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"event\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/12\/16\/krotki-przeglad-polskiej-prozy-swiatecznej\/\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/12\/16\/krotki-przeglad-polskiej-prozy-swiatecznej\/\",\"name\":\"Kr\u00f3tki przegl\u0105d polskiej prozy \u015bwi\u0105tecznej\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/12\/16\/krotki-przeglad-polskiej-prozy-swiatecznej\/#primaryimage\"},\"image\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/12\/\u0421\u043d\u0438\u043c\u043e\u043a-\u044d\u043a\u0440\u0430\u043d\u0430-2020-12-15-\u0432-6.39.27-PM.png\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/12\/\u0421\u043d\u0438\u043c\u043e\u043a-\u044d\u043a\u0440\u0430\u043d\u0430-2020-12-15-\u0432-6.39.27-PM-300x201.png\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/12\/\u0421\u043d\u0438\u043c\u043e\u043a-\u044d\u043a\u0440\u0430\u043d\u0430-2020-12-15-\u0432-6.39.27-PM-1024x685.png\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/12\/\u0421\u043d\u0438\u043c\u043e\u043a-\u044d\u043a\u0440\u0430\u043d\u0430-2020-12-15-\u0432-6.39.27-PM.png\"],\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/12\/\u0421\u043d\u0438\u043c\u043e\u043a-\u044d\u043a\u0440\u0430\u043d\u0430-2020-12-15-\u0432-6.39.27-PM.png\",\"datePublished\":\"2020-12-16T07:55:17+03:00\",\"dateModified\":\"2020-12-16T08:00:13+03:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#\/schema\/person\/5a289b781d4e7b95c2800672408de941\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/12\/16\/krotki-przeglad-polskiej-prozy-swiatecznej\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/12\/16\/krotki-przeglad-polskiej-prozy-swiatecznej\/\"]}],\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"startDate\":\"2020-12-16\",\"endDate\":\"2020-12-21\",\"eventStatus\":\"EventScheduled\",\"eventAttendanceMode\":\"OnlineEventAttendanceMode\",\"location\":{\"@type\":\"VirtualLocation\",\"url\":\"\"},\"description\":\"Ju\u017c mo\u017cemy zdradzi\u0107 tajemnic\u0119 \u2013 za tydzie\u0144 w ramach cyklu spotka\u0144 \u201eSanatorium pod Klepsydr\u0105\u201d Andrej Khadanowich w towarzystwie trzech bia\u0142oruskich t\u0142umaczek opowie o Bo\u017cym Narodzeniu w polskiej poezji. Biblioteka online tymczasem zaprasza na kr\u00f3tki przegl\u0105d polskiej prozy \u015bwi\u0105tecznej.\\n[caption id=\\\"attachment_9499\\\" align=\\\"alignright\\\" width=\\\"300\\\"] Z \u017cyczeniami Weso\u0142ych \u015awi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia, poczt\u00f3wka \/ www.polona.pl[\/caption]\\n\u015awi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia w tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej upami\u0119tniaj\u0105 narodziny Jezusa Chrystusa. Jest to najwa\u017cniejsze, zaraz po Wielkanocy, \u015bwi\u0119to w roku, poprzedzone okresem trzytygodniowego oczekiwania, zwanego Adwentem. \u015awi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia s\u0105 te\u017c najbogatsze w tradycje ludowe. Obrz\u0119dowo\u015b\u0107 Bo\u017cego Narodzenia kszta\u0142towa\u0142a si\u0119 stopniowo w ci\u0105gu kolejnych stuleci, przeplataj\u0105c w sobie prastare (z czas\u00f3w poga\u0144skich) zwyczaje i wierzenia ze zwyczajami nowszymi, przyniesionymi po chrystianizacji przez Ko\u015bci\u00f3\u0142, a tak\u017ce tymi, kt\u00f3re powsta\u0142y w wiekach p\u00f3\u017aniejszych w wyniku wzajemnego przenikania si\u0119 obwi\u0105zuj\u0105cego obrz\u0105dku ko\u015bcielnego i przedchrze\u015bcija\u0144skich element\u00f3w ludowej rolniczej tradycji. Najwi\u0119cej zwyczaj\u00f3w ludowych wi\u0105\u017ce si\u0119 z ostatnim dniem Adwentu, czyli z Wigili\u0105. S\u0142owo \\\"wigilia\\\" pochodzi z j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego i oznacza czuwanie.\\nJeden z najpi\u0119kniejszych opis\u00f3w Wigilii w polskiej literaturze klasycznej nale\u017cy do W\u0142adys\u0142awa Reymonta. Za powie\u015b\u0107 \u201eCh\u0142opi\u201d w 1924 roku pisarz otrzyma\u0142 Nagrod\u0119 Nobla. Powie\u015b\u0107 ukazuje \u017cycie spo\u0142eczno\u015bci wiejskiej na pocz\u0105tku XX wieku i obejmuje cztery pory roku. Oczywi\u015bcie, \u017ce opisania Wigilii nale\u017cy szuka\u0107 w tomie pt. \u201eZima\u201d (rozdzia\u0142 IV).\\nW Wigili\u0119 przed godnymi \u015bwi\u0119tami ju\u017c od samego \u015bwitania wrza\u0142 przyspieszony, gor\u0105czkowy ruch w ca\u0142ych Lipcach. [\u2026] Rojno by\u0142o od ludzi i wrzaskliwie; radosny nastr\u00f3j \u015bwi\u0119ta drga\u0142 w powietrzu, przenika\u0142 ludzi, nawet w bydl\u0105tkach si\u0119 odzywa\u0142; krzyki d\u017awi\u0119cza\u0142y w s\u0142uchliwym, mro\u017anym powietrzu kieby muzyka, \u015bmiechy rozg\u0142o\u015bne, weso\u0142e lecia\u0142y z ko\u0144ca w koniec wsi, rado\u015b\u0107 bucha\u0142a z serc; psy jak oszala\u0142e tarza\u0142y si\u0119 po \u015bniegach, szczeka\u0142y z uciechy i gania\u0142y za wronami, t\u0142uk\u0105cymi si\u0119 oko\u0142o dom\u00f3w, po stajniach r\u017ca\u0142y konie, z ob\u00f3r wyrywa\u0142y si\u0119 przeci\u0105g\u0142e, t\u0119skne ryki, a nawet ten \u015bnieg jakby rado\u015bniej skrzypia\u0142 pod nogami\u2026\\n\u00a0B\u0119d\u0105 tu \u015bwi\u0105teczne porz\u0105dki, pierwsza gwiazdka, dzielenie si\u0119 op\u0142atkiem, siano pod obrusem, wszystkie tradycyjne dania na stole wigilijnym (aktualne te\u017c dzisiaj!) oraz kol\u0119dowanie.\\nNowela Boles\u0142awa Prusa \u201eWigilia\u201d wyra\u017anie koresponduje z klasyczn\u0105 \u201eOpowie\u015bci\u0105 wigilijn\u0105\u201d Charlesa Dickensa (te\u017c jest dost\u0119pna do lektury online \u2013 po polsku i po bia\u0142orusku). Utw\u00f3r polskiego autora zosta\u0142 po raz pierwszy opublikowany w \u201eKurierze Warszawskim\u201d w latach siedemdziesi\u0105tych XIX wieku. Fabu\u0142a jest taka: pewien m\u0119\u017cczyzna, redaktor, ma perspektyw\u0119 sp\u0119dzi\u0107 Wigili\u0119 \u015awi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia w samotno\u015bci. Wizja ta bardzo go z\u0142o\u015bci, lecz w pewnym momencie dostrzega tajemnicz\u0105 zjaw\u0119. Ta przedstawia mu si\u0119 jako Wigilia. M\u0119\u017cczyzna wraz z Wigili\u0105 odwiedzi wiele dom\u00f3w, w kt\u00f3rych ludzie b\u0119d\u0105 zasiada\u0107 do \u015bwi\u0105tecznego sto\u0142u. B\u0119dzie to doskona\u0142y pretekst do przyjrzenia si\u0119 \u015bwi\u0105tecznym obyczajom w\u015br\u00f3d r\u00f3\u017cnych warstw spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego.\\nPi\u0119kny opis polskiej Wigilii na wygnaniu podaje J\u00f3zef Ignacy Kraszewski w powie\u015bci historycznej pt. \u201eTu\u0142acze\u201d. Autor m\u00f3wi o uroczystej wieczerzy w Ameryce jak\u0105 sp\u0119dzili ze sob\u0105 wielcy Polacy. Przygotowania trwa\u0142y bardzo d\u0142ugo. Niespodziewanie w odwiedziny przyjecha\u0142 sam Tadeusz Ko\u015bciuszko.\\nNowela \u201eBo\u017ce Narodzenie\u201d Marii D\u0105browskiej \u00a0to ciep\u0142a kr\u00f3tka opowie\u015b\u0107 o tradycyjnych przygotowaniach do Bo\u017cego Narodzenia widzianych oczyma dzieci XX wieku. Autorka opisuje przed\u015bwi\u0105teczne porz\u0105dki, zakupy, wsp\u00f3lne robienie ozd\u00f3b choinkowych i inne czynno\u015bci, kt\u00f3re doskonale oddaj\u0105 magiczn\u0105 atmosfer\u0119 oczekiwania na \u015bwi\u0119ta. Lektura noweli D\u0105browskiej to \u015bwietna propozycja dla tych, kt\u00f3rzy chc\u0105 przypomnie\u0107 sobie tradycyjny obraz przygotowa\u0144 do \u015bwi\u0105t.\\n[caption id=\\\"attachment_9500\\\" align=\\\"alignleft\\\" width=\\\"300\\\"] Wigilia w ziemiance, poczt\u00f3wka z lat 20. XX wieku.[\/caption]\\nJe\u015bli lubi\u0105 Pa\u0144stwo wydania historyczne, polecamy \u015bwi\u0105teczny numer gazety \u017co\u0142nierskiej \u201ePolska walcz\u0105ca. \u017bo\u0142nierz polski na Obczy\u017anie\u201d (22 grudnia 1945 roku): jase\u0142ka wojenne, opowie\u015bci o Wigilii na Pawiaku i w O\u015bwi\u0119cimiu autorstwa Zofii Kossak, kol\u0119da z obozu. S\u0142owa tej gazety dodawa\u0142y otuchy czytelnikom w trudnych czasach, jest to prawdziwy dokument epoki.\\nPrzypominamy r\u00f3wnie\u017c, \u017ce \u015bwi\u0105teczne przeboje \u015bwiatowe \u201eDziewczynka z zapa\u0142kami\u201d H.Ch.Andersena oraz \u201eDziadek do orzech\u00f3w\u201d E.T.A.Hoffmanna (bardzo lubiane w Polsce) s\u0105 dost\u0119pne na stronie wolnelektury.pl jako teksty i audiobooki.\\nCo roku wielkie i ma\u0142e wydawnictwa przygotowuj\u0105 pod choink\u0119 nowo\u015bci \u015bwi\u0105teczne, mog\u0105 to by\u0107:\\ng\u0142o\u015bne premiery (w tym roku wielu czytelnik\u00f3w czekaj\u0105 na \u201eCzu\u0142ego narratora\u201d Olgi Tokarczuk)\\npi\u0119kne ksi\u0105\u017cki kulinarne (tu mo\u017cna znale\u017a\u0107 kilka bezp\u0142atnych wyda\u0144)\\nnowe krymina\u0142y z Wigili\u0105 w tle (\u201eMorderstwo w Bo\u017ce Narodzenie\u201d Agathy Christie to chyba wzorzec gatunku, ale polecamy te\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na \u201eNie ca\u0142kiem bia\u0142e Bo\u017ce Narodzenie\u201d Magdaleny Knedler \u2013 miks nieporadnych \u015bledczych, oryginalnej zagadki i bez\u0142adnej krz\u0105taniny podejrzanych, dost\u0119pny te\u017c jako ebook)\\nromantyczne powie\u015bci \u015bwi\u0105teczne (par\u0119 lat temu \u201cwystrzeli\u0142a\u201d Magdalena Kordel i jej \u201eSezon na cuda\u201d)\\nbogato ilustrowane wydania dla dzieci (jako ebook mo\u017cemy zdoby\u0107 \u201eBasi\u0119 i Bo\u017ce Narodzenie\u201d Zofii Staneckiej)\\nwybrane opowiadania znanych pisarzy\\nNiech wi\u0119c ka\u017cdy znajdzie pod choink\u0105 to, czego pragnie.\\nBonusy:\\nNajs\u0142ynniejsze polskie kol\u0119dy \u2013 teksty i nuty.\\nO \u015bwi\u0119tach obchodzonych w domach najbardziej znanych polskich literat\u00f3w: Adama Mickiewicza, Juliusza S\u0142owackiego, Czes\u0142awa Mi\u0142osza i wielu innych.\\n\u00a0\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/12\/16\/krotki-przeglad-polskiej-prozy-swiatecznej\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/12\/\u0421\u043d\u0438\u043c\u043e\u043a-\u044d\u043a\u0440\u0430\u043d\u0430-2020-12-15-\u0432-6.39.27-PM.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/12\/\u0421\u043d\u0438\u043c\u043e\u043a-\u044d\u043a\u0440\u0430\u043d\u0430-2020-12-15-\u0432-6.39.27-PM.png\",\"width\":2194,\"height\":1468},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/12\/16\/krotki-przeglad-polskiej-prozy-swiatecznej\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kr\u00f3tki przegl\u0105d polskiej prozy \u015bwi\u0105tecznej\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#website\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/\",\"name\":\"Instytut Polski w Mi\u0144sku\",\"description\":\"Instytuty Polskie\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#\/schema\/person\/5a289b781d4e7b95c2800672408de941\",\"name\":\"gudo\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9e61a9878af96adca2e123c46defb38f?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9e61a9878af96adca2e123c46defb38f?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"gudo\"},\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/author\/gudo\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kr\u00f3tki przegl\u0105d polskiej prozy \u015bwi\u0105tecznej - Instytut Polski w Mi\u0144sku","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/12\/16\/krotki-przeglad-polskiej-prozy-swiatecznej\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Kr\u00f3tki przegl\u0105d polskiej prozy \u015bwi\u0105tecznej - Instytut Polski w Mi\u0144sku","og_description":"Ju\u017c mo\u017cemy zdradzi\u0107 tajemnic\u0119 \u2013 za tydzie\u0144 w ramach cyklu spotka\u0144 \u201eSanatorium pod Klepsydr\u0105\u201d Andrej Khadanowich w towarzystwie trzech bia\u0142oruskich t\u0142umaczek opowie o Bo\u017cym Narodzeniu w polskiej poezji. Biblioteka online tymczasem zaprasza na kr\u00f3tki przegl\u0105d polskiej prozy \u015bwi\u0105tecznej. \u015awi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia w tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej upami\u0119tniaj\u0105 narodziny Jezusa Chrystusa. Jest to najwa\u017cniejsze, zaraz po Wielkanocy, \u015bwi\u0119to [&hellip;]","og_url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/12\/16\/krotki-przeglad-polskiej-prozy-swiatecznej\/","og_site_name":"Instytut Polski w Mi\u0144sku","article_published_time":"2020-12-16T07:55:17+00:00","article_modified_time":"2020-12-16T08:00:13+00:00","og_image":[{"width":2194,"height":1468,"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/12\/\u0421\u043d\u0438\u043c\u043e\u043a-\u044d\u043a\u0440\u0430\u043d\u0430-2020-12-15-\u0432-6.39.27-PM.png","type":"image\/png"}],"author":"gudo","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"gudo","Szacowany czas czytania":"5 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"event","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/12\/16\/krotki-przeglad-polskiej-prozy-swiatecznej\/","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/12\/16\/krotki-przeglad-polskiej-prozy-swiatecznej\/","name":"Kr\u00f3tki przegl\u0105d polskiej prozy \u015bwi\u0105tecznej","isPartOf":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/12\/16\/krotki-przeglad-polskiej-prozy-swiatecznej\/#primaryimage"},"image":["https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/12\/\u0421\u043d\u0438\u043c\u043e\u043a-\u044d\u043a\u0440\u0430\u043d\u0430-2020-12-15-\u0432-6.39.27-PM.png","https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/12\/\u0421\u043d\u0438\u043c\u043e\u043a-\u044d\u043a\u0440\u0430\u043d\u0430-2020-12-15-\u0432-6.39.27-PM-300x201.png","https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/12\/\u0421\u043d\u0438\u043c\u043e\u043a-\u044d\u043a\u0440\u0430\u043d\u0430-2020-12-15-\u0432-6.39.27-PM-1024x685.png","https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/12\/\u0421\u043d\u0438\u043c\u043e\u043a-\u044d\u043a\u0440\u0430\u043d\u0430-2020-12-15-\u0432-6.39.27-PM.png"],"thumbnailUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/12\/\u0421\u043d\u0438\u043c\u043e\u043a-\u044d\u043a\u0440\u0430\u043d\u0430-2020-12-15-\u0432-6.39.27-PM.png","datePublished":"2020-12-16T07:55:17+03:00","dateModified":"2020-12-16T08:00:13+03:00","author":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#\/schema\/person\/5a289b781d4e7b95c2800672408de941"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/12\/16\/krotki-przeglad-polskiej-prozy-swiatecznej\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/12\/16\/krotki-przeglad-polskiej-prozy-swiatecznej\/"]}],"@context":"https:\/\/schema.org","startDate":"2020-12-16","endDate":"2020-12-21","eventStatus":"EventScheduled","eventAttendanceMode":"OnlineEventAttendanceMode","location":{"@type":"VirtualLocation","url":""},"description":"Ju\u017c mo\u017cemy zdradzi\u0107 tajemnic\u0119 \u2013 za tydzie\u0144 w ramach cyklu spotka\u0144 \u201eSanatorium pod Klepsydr\u0105\u201d Andrej Khadanowich w towarzystwie trzech bia\u0142oruskich t\u0142umaczek opowie o Bo\u017cym Narodzeniu w polskiej poezji. Biblioteka online tymczasem zaprasza na kr\u00f3tki przegl\u0105d polskiej prozy \u015bwi\u0105tecznej.\n[caption id=\"attachment_9499\" align=\"alignright\" width=\"300\"] Z \u017cyczeniami Weso\u0142ych \u015awi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia, poczt\u00f3wka \/ www.polona.pl[\/caption]\n\u015awi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia w tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej upami\u0119tniaj\u0105 narodziny Jezusa Chrystusa. Jest to najwa\u017cniejsze, zaraz po Wielkanocy, \u015bwi\u0119to w roku, poprzedzone okresem trzytygodniowego oczekiwania, zwanego Adwentem. \u015awi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia s\u0105 te\u017c najbogatsze w tradycje ludowe. Obrz\u0119dowo\u015b\u0107 Bo\u017cego Narodzenia kszta\u0142towa\u0142a si\u0119 stopniowo w ci\u0105gu kolejnych stuleci, przeplataj\u0105c w sobie prastare (z czas\u00f3w poga\u0144skich) zwyczaje i wierzenia ze zwyczajami nowszymi, przyniesionymi po chrystianizacji przez Ko\u015bci\u00f3\u0142, a tak\u017ce tymi, kt\u00f3re powsta\u0142y w wiekach p\u00f3\u017aniejszych w wyniku wzajemnego przenikania si\u0119 obwi\u0105zuj\u0105cego obrz\u0105dku ko\u015bcielnego i przedchrze\u015bcija\u0144skich element\u00f3w ludowej rolniczej tradycji. Najwi\u0119cej zwyczaj\u00f3w ludowych wi\u0105\u017ce si\u0119 z ostatnim dniem Adwentu, czyli z Wigili\u0105. S\u0142owo \"wigilia\" pochodzi z j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego i oznacza czuwanie.\nJeden z najpi\u0119kniejszych opis\u00f3w Wigilii w polskiej literaturze klasycznej nale\u017cy do W\u0142adys\u0142awa Reymonta. Za powie\u015b\u0107 \u201eCh\u0142opi\u201d w 1924 roku pisarz otrzyma\u0142 Nagrod\u0119 Nobla. Powie\u015b\u0107 ukazuje \u017cycie spo\u0142eczno\u015bci wiejskiej na pocz\u0105tku XX wieku i obejmuje cztery pory roku. Oczywi\u015bcie, \u017ce opisania Wigilii nale\u017cy szuka\u0107 w tomie pt. \u201eZima\u201d (rozdzia\u0142 IV).\nW Wigili\u0119 przed godnymi \u015bwi\u0119tami ju\u017c od samego \u015bwitania wrza\u0142 przyspieszony, gor\u0105czkowy ruch w ca\u0142ych Lipcach. [\u2026] Rojno by\u0142o od ludzi i wrzaskliwie; radosny nastr\u00f3j \u015bwi\u0119ta drga\u0142 w powietrzu, przenika\u0142 ludzi, nawet w bydl\u0105tkach si\u0119 odzywa\u0142; krzyki d\u017awi\u0119cza\u0142y w s\u0142uchliwym, mro\u017anym powietrzu kieby muzyka, \u015bmiechy rozg\u0142o\u015bne, weso\u0142e lecia\u0142y z ko\u0144ca w koniec wsi, rado\u015b\u0107 bucha\u0142a z serc; psy jak oszala\u0142e tarza\u0142y si\u0119 po \u015bniegach, szczeka\u0142y z uciechy i gania\u0142y za wronami, t\u0142uk\u0105cymi si\u0119 oko\u0142o dom\u00f3w, po stajniach r\u017ca\u0142y konie, z ob\u00f3r wyrywa\u0142y si\u0119 przeci\u0105g\u0142e, t\u0119skne ryki, a nawet ten \u015bnieg jakby rado\u015bniej skrzypia\u0142 pod nogami\u2026\n\u00a0B\u0119d\u0105 tu \u015bwi\u0105teczne porz\u0105dki, pierwsza gwiazdka, dzielenie si\u0119 op\u0142atkiem, siano pod obrusem, wszystkie tradycyjne dania na stole wigilijnym (aktualne te\u017c dzisiaj!) oraz kol\u0119dowanie.\nNowela Boles\u0142awa Prusa \u201eWigilia\u201d wyra\u017anie koresponduje z klasyczn\u0105 \u201eOpowie\u015bci\u0105 wigilijn\u0105\u201d Charlesa Dickensa (te\u017c jest dost\u0119pna do lektury online \u2013 po polsku i po bia\u0142orusku). Utw\u00f3r polskiego autora zosta\u0142 po raz pierwszy opublikowany w \u201eKurierze Warszawskim\u201d w latach siedemdziesi\u0105tych XIX wieku. Fabu\u0142a jest taka: pewien m\u0119\u017cczyzna, redaktor, ma perspektyw\u0119 sp\u0119dzi\u0107 Wigili\u0119 \u015awi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia w samotno\u015bci. Wizja ta bardzo go z\u0142o\u015bci, lecz w pewnym momencie dostrzega tajemnicz\u0105 zjaw\u0119. Ta przedstawia mu si\u0119 jako Wigilia. M\u0119\u017cczyzna wraz z Wigili\u0105 odwiedzi wiele dom\u00f3w, w kt\u00f3rych ludzie b\u0119d\u0105 zasiada\u0107 do \u015bwi\u0105tecznego sto\u0142u. B\u0119dzie to doskona\u0142y pretekst do przyjrzenia si\u0119 \u015bwi\u0105tecznym obyczajom w\u015br\u00f3d r\u00f3\u017cnych warstw spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego.\nPi\u0119kny opis polskiej Wigilii na wygnaniu podaje J\u00f3zef Ignacy Kraszewski w powie\u015bci historycznej pt. \u201eTu\u0142acze\u201d. Autor m\u00f3wi o uroczystej wieczerzy w Ameryce jak\u0105 sp\u0119dzili ze sob\u0105 wielcy Polacy. Przygotowania trwa\u0142y bardzo d\u0142ugo. Niespodziewanie w odwiedziny przyjecha\u0142 sam Tadeusz Ko\u015bciuszko.\nNowela \u201eBo\u017ce Narodzenie\u201d Marii D\u0105browskiej \u00a0to ciep\u0142a kr\u00f3tka opowie\u015b\u0107 o tradycyjnych przygotowaniach do Bo\u017cego Narodzenia widzianych oczyma dzieci XX wieku. Autorka opisuje przed\u015bwi\u0105teczne porz\u0105dki, zakupy, wsp\u00f3lne robienie ozd\u00f3b choinkowych i inne czynno\u015bci, kt\u00f3re doskonale oddaj\u0105 magiczn\u0105 atmosfer\u0119 oczekiwania na \u015bwi\u0119ta. Lektura noweli D\u0105browskiej to \u015bwietna propozycja dla tych, kt\u00f3rzy chc\u0105 przypomnie\u0107 sobie tradycyjny obraz przygotowa\u0144 do \u015bwi\u0105t.\n[caption id=\"attachment_9500\" align=\"alignleft\" width=\"300\"] Wigilia w ziemiance, poczt\u00f3wka z lat 20. XX wieku.[\/caption]\nJe\u015bli lubi\u0105 Pa\u0144stwo wydania historyczne, polecamy \u015bwi\u0105teczny numer gazety \u017co\u0142nierskiej \u201ePolska walcz\u0105ca. \u017bo\u0142nierz polski na Obczy\u017anie\u201d (22 grudnia 1945 roku): jase\u0142ka wojenne, opowie\u015bci o Wigilii na Pawiaku i w O\u015bwi\u0119cimiu autorstwa Zofii Kossak, kol\u0119da z obozu. S\u0142owa tej gazety dodawa\u0142y otuchy czytelnikom w trudnych czasach, jest to prawdziwy dokument epoki.\nPrzypominamy r\u00f3wnie\u017c, \u017ce \u015bwi\u0105teczne przeboje \u015bwiatowe \u201eDziewczynka z zapa\u0142kami\u201d H.Ch.Andersena oraz \u201eDziadek do orzech\u00f3w\u201d E.T.A.Hoffmanna (bardzo lubiane w Polsce) s\u0105 dost\u0119pne na stronie wolnelektury.pl jako teksty i audiobooki.\nCo roku wielkie i ma\u0142e wydawnictwa przygotowuj\u0105 pod choink\u0119 nowo\u015bci \u015bwi\u0105teczne, mog\u0105 to by\u0107:\ng\u0142o\u015bne premiery (w tym roku wielu czytelnik\u00f3w czekaj\u0105 na \u201eCzu\u0142ego narratora\u201d Olgi Tokarczuk)\npi\u0119kne ksi\u0105\u017cki kulinarne (tu mo\u017cna znale\u017a\u0107 kilka bezp\u0142atnych wyda\u0144)\nnowe krymina\u0142y z Wigili\u0105 w tle (\u201eMorderstwo w Bo\u017ce Narodzenie\u201d Agathy Christie to chyba wzorzec gatunku, ale polecamy te\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na \u201eNie ca\u0142kiem bia\u0142e Bo\u017ce Narodzenie\u201d Magdaleny Knedler \u2013 miks nieporadnych \u015bledczych, oryginalnej zagadki i bez\u0142adnej krz\u0105taniny podejrzanych, dost\u0119pny te\u017c jako ebook)\nromantyczne powie\u015bci \u015bwi\u0105teczne (par\u0119 lat temu \u201cwystrzeli\u0142a\u201d Magdalena Kordel i jej \u201eSezon na cuda\u201d)\nbogato ilustrowane wydania dla dzieci (jako ebook mo\u017cemy zdoby\u0107 \u201eBasi\u0119 i Bo\u017ce Narodzenie\u201d Zofii Staneckiej)\nwybrane opowiadania znanych pisarzy\nNiech wi\u0119c ka\u017cdy znajdzie pod choink\u0105 to, czego pragnie.\nBonusy:\nNajs\u0142ynniejsze polskie kol\u0119dy \u2013 teksty i nuty.\nO \u015bwi\u0119tach obchodzonych w domach najbardziej znanych polskich literat\u00f3w: Adama Mickiewicza, Juliusza S\u0142owackiego, Czes\u0142awa Mi\u0142osza i wielu innych.\n\u00a0"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/12\/16\/krotki-przeglad-polskiej-prozy-swiatecznej\/#primaryimage","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/12\/\u0421\u043d\u0438\u043c\u043e\u043a-\u044d\u043a\u0440\u0430\u043d\u0430-2020-12-15-\u0432-6.39.27-PM.png","contentUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2020\/12\/\u0421\u043d\u0438\u043c\u043e\u043a-\u044d\u043a\u0440\u0430\u043d\u0430-2020-12-15-\u0432-6.39.27-PM.png","width":2194,"height":1468},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2020\/12\/16\/krotki-przeglad-polskiej-prozy-swiatecznej\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kr\u00f3tki przegl\u0105d polskiej prozy \u015bwi\u0105tecznej"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#website","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/","name":"Instytut Polski w Mi\u0144sku","description":"Instytuty Polskie","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#\/schema\/person\/5a289b781d4e7b95c2800672408de941","name":"gudo","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9e61a9878af96adca2e123c46defb38f?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9e61a9878af96adca2e123c46defb38f?s=96&d=mm&r=g","caption":"gudo"},"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/author\/gudo\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9498","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/65"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9498"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9498\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9502,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9498\/revisions\/9502"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9494"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9498"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9498"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9498"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}