{"id":9871,"date":"2021-01-20T13:12:36","date_gmt":"2021-01-20T12:12:36","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/?p=9871"},"modified":"2021-01-20T13:19:20","modified_gmt":"2021-01-20T12:19:20","slug":"powstanie-styczniowe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/01\/20\/powstanie-styczniowe\/","title":{"rendered":"Powstanie styczniowe"},"content":{"rendered":"\n

Powstanie og\u00f3lnonarodowe, ostatni romantyczny zryw, najkrwawsze polskie powstanie, strace\u0144cze \u2013 tak m\u00f3wi si\u0119 o powstaniu styczniowym<\/strong>. Swoim zasi\u0119giem obj\u0119\u0142o tereny dawnej Rzeczypospolitej: Polsk\u0119, Bia\u0142oru\u015b, Litw\u0119 i cz\u0119\u015b\u0107 Ukrainy. W dniu 22 stycznia<\/strong> obchodzimy rocznic\u0119 wybuchu powstania styczniowego, w zwi\u0105zku z czym Biblioteka online proponuje si\u0119gn\u0105\u0107 po klasyk\u0119 literatury polskiej. Polecamy nasz odcinek o powie\u015bci \u201eWierna rzeka\u201d Stefana \u017beromskiego<\/a> i zapraszamy do lektury tekstu o powstaniu w biografii Stanis\u0142awa Wokulskiego<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Stanis\u0142aw Wokulski jest jednym z najbardziej znanych polskich bohater\u00f3w literackich. Protagonista powie\u015bci \u201eLalka\u201d Boles\u0142awa Prusa<\/strong>,<\/strong> posta\u0107 Wokulskiego sta\u0142a si\u0119 w polskiej kulturze masowej symbolem przedsi\u0119biorczo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Zgodnie z fabu\u0142\u0105 powie\u015bci Wokulski urodzi\u0142 si\u0119 prawdopodobnie w 1832 roku, pochodzi\u0142 ze zubo\u017ca\u0142ej rodziny szlacheckiej. Ju\u017c jako m\u0142ody cz\u0142owiek du\u017co pracowa\u0142, zmuszony do tego przez w\u0142asnego ojca. Rozpocz\u0105\u0142 nauk\u0119 na wydziale matematyczno\u2013przyrodniczym w Szkole G\u0142\u00f3wnej w Warszawie. Zafascynowany nauk\u0105 i technik\u0105, mia\u0142 te\u017c niezwyk\u0142e zdolno\u015bci wynalazcy: pracowa\u0142 nad modelem maszyny lataj\u0105cej z ograniczonymi mo\u017cliwo\u015bciami sterowania oraz nad maszyn\u0105 pompuj\u0105ca wod\u0119. Mimo tego tu\u017c po wybuchu powstania styczniowego Wokulski porzuci\u0142 studia i zaci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 do oddzia\u0142u powsta\u0144czego, a skutkiem tego by\u0142a zsy\u0142ka do Irkucka. Wr\u00f3ci\u0142 stamt\u0105d dopiero po 7 latach.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Artur Grottger cykl „Polonia”, IV. Bitwa<\/em>. \u0179r\u00f3d\u0142o – Wikimedia Commons<\/em><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Powstanie sta\u0142o si\u0119 pocz\u0105tkiem wielkiej historii Wokulskiego. Czy mia\u0142a ta posta\u0107 jaki\u015b pierwowz\u00f3r? W publikacji prasowej z 1937 przy okazji upami\u0119tnienia Wokulskiego w Warszawie podano, \u017ce prototypy postaci \u201cLalki\u201d \u017cy\u0142y w Lublinie. Wed\u0142ug historyka Zbigniewa Klejna pierwowzorem postaci Wokulskiego by\u0142 Jakub Lange, szwajcarski przedsi\u0119biorca, kt\u00f3ry oko\u0142o po\u0142owy XIX przyjecha\u0142 do Warszawy. Interesuj\u0105c\u0105 teori\u0119 przytacza Jerzy Kasprzycki w ksi\u0105\u017cce \u201eWarszawa nieznana\u201d, gdzie podaje, \u017ce pewne cechy charakteru Stanis\u0142awa Wokulskiego pisarz zaczerpn\u0105\u0142 z biografii warszawskiego przemys\u0142owca i wynalazcy Stanis\u0142awa Str\u00f3jw\u0105sa \u2013 syna weterana z powstania styczniowego.<\/p>\n\n\n\n

Czym by\u0142o powstanie styczniowe dla tej generacji? Walcz\u0105c w powstaniu, potwierdzali sw\u0105 warto\u015b\u0107 jako Polacy i ludzie, uczyli si\u0119 wytrwa\u0142o\u015bci i nadziei. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na fakt, \u017ce Boles\u0142aw Prus w powie\u015bci cz\u0119sto u\u017cywa j\u0119zyka ezopowego, czyli nie m\u00f3wi wprost o powstaniu styczniowym, a jedynie sugeruje czytelnikowi utajone tre\u015bci. W taki spos\u00f3b unika\u0142 ingerencji powszechnej w\u00f3wczas cenzury.  Z drobnych wzmianek dowiadujemy si\u0119 jednak o emocjach ludzi przygotowuj\u0105cych si\u0119 do walki:<\/p>\n\n\n\n

Zdawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce w Warszawie jest cia\u015bniej i \u017ce wszyscy s\u0105 odurzeni. Co godzin\u0119 oczekiwa\u0142em jakiej\u015b niespodzianki, lecz mimo to wszyscy mieli\u015bmy doskona\u0142y humor i g\u0142owy pe\u0142ne projekt\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Proponujemy nast\u0119puj\u0105ce linki:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pierwsze wydanie „Lalki” Boles\u0142awa Prusa<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n

Powie\u015b\u0107 w ca\u0142o\u015bci <\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n

Bia\u0142oruskie t\u0142umaczenie<\/strong><\/a> M.Chaustowicza, red. H.\u017barko<\/p>\n\n\n\n

Powie\u015b\u0107 w postaci audiobooka TOM I<\/strong><\/a>, TOM II<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n

P<\/strong>owstanie styczniowe w literaturze<\/strong><\/a>,<\/strong> numer specjalny czasopisma \u201eCiechanowskie Zeszyty Literackie\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Powstanie og\u00f3lnonarodowe, ostatni romantyczny zryw, najkrwawsze polskie powstanie, strace\u0144cze \u2013 tak m\u00f3wi si\u0119 o powstaniu styczniowym. Swoim zasi\u0119giem obj\u0119\u0142o tereny dawnej Rzeczypospolitej: Polsk\u0119, Bia\u0142oru\u015b, Litw\u0119 i cz\u0119\u015b\u0107 Ukrainy. W dniu 22 stycznia obchodzimy rocznic\u0119 wybuchu powstania styczniowego, w zwi\u0105zku z czym Biblioteka online proponuje si\u0119gn\u0105\u0107 po klasyk\u0119 literatury polskiej. Polecamy nasz odcinek o powie\u015bci \u201eWierna […]<\/p>\n","protected":false},"author":65,"featured_media":9862,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[150,154,146],"tags":[],"class_list":["post-9871","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","category-literatura","category-wydarzenia"],"yoast_head":"\nPowstanie styczniowe - Instytut Polski w Mi\u0144sku<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/01\/20\/powstanie-styczniowe\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Powstanie styczniowe - Instytut Polski w Mi\u0144sku\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Powstanie og\u00f3lnonarodowe, ostatni romantyczny zryw, najkrwawsze polskie powstanie, strace\u0144cze \u2013 tak m\u00f3wi si\u0119 o powstaniu styczniowym. Swoim zasi\u0119giem obj\u0119\u0142o tereny dawnej Rzeczypospolitej: Polsk\u0119, Bia\u0142oru\u015b, Litw\u0119 i cz\u0119\u015b\u0107 Ukrainy. W dniu 22 stycznia obchodzimy rocznic\u0119 wybuchu powstania styczniowego, w zwi\u0105zku z czym Biblioteka online proponuje si\u0119gn\u0105\u0107 po klasyk\u0119 literatury polskiej. Polecamy nasz odcinek o powie\u015bci \u201eWierna […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/01\/20\/powstanie-styczniowe\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Instytut Polski w Mi\u0144sku\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-01-20T12:12:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-01-20T12:19:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/01\/Biblioteka-online-3.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"940\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"788\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"gudo\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"gudo\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"event\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/01\/20\/powstanie-styczniowe\/\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/01\/20\/powstanie-styczniowe\/\",\"name\":\"Powstanie styczniowe\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/01\/20\/powstanie-styczniowe\/#primaryimage\"},\"image\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/01\/Biblioteka-online-3.png\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/01\/Biblioteka-online-3-300x251.png\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/01\/Biblioteka-online-3.png\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/01\/Biblioteka-online-3.png\"],\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/01\/Biblioteka-online-3.png\",\"datePublished\":\"2021-01-20T12:12:36+03:00\",\"dateModified\":\"2021-01-20T12:19:20+03:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#\/schema\/person\/5a289b781d4e7b95c2800672408de941\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/01\/20\/powstanie-styczniowe\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/01\/20\/powstanie-styczniowe\/\"]}],\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"startDate\":\"2021-01-20\",\"endDate\":\"2021-01-26\",\"eventStatus\":\"EventScheduled\",\"eventAttendanceMode\":\"OfflineEventAttendanceMode\",\"location\":{\"@type\":\"place\",\"name\":\"\",\"address\":\"\",\"geo\":{\"@type\":\"GeoCoordinates\",\"latitude\":\"\",\"longitude\":\"\"}},\"description\":\"Powstanie og\u00f3lnonarodowe, ostatni romantyczny zryw, najkrwawsze polskie powstanie, strace\u0144cze \u2013 tak m\u00f3wi si\u0119 o powstaniu styczniowym. Swoim zasi\u0119giem obj\u0119\u0142o tereny dawnej Rzeczypospolitej: Polsk\u0119, Bia\u0142oru\u015b, Litw\u0119 i cz\u0119\u015b\u0107 Ukrainy. W dniu 22 stycznia obchodzimy rocznic\u0119 wybuchu powstania styczniowego, w zwi\u0105zku z czym Biblioteka online proponuje si\u0119gn\u0105\u0107 po klasyk\u0119 literatury polskiej. Polecamy nasz odcinek o powie\u015bci \u201eWierna rzeka\u201d Stefana \u017beromskiego i zapraszamy do lektury tekstu o powstaniu w biografii Stanis\u0142awa Wokulskiego.\\nStanis\u0142aw Wokulski jest jednym z najbardziej znanych polskich bohater\u00f3w literackich. Protagonista powie\u015bci \u201eLalka\u201d Boles\u0142awa Prusa, posta\u0107 Wokulskiego sta\u0142a si\u0119 w polskiej kulturze masowej symbolem przedsi\u0119biorczo\u015bci.\\nZgodnie z fabu\u0142\u0105 powie\u015bci Wokulski urodzi\u0142 si\u0119 prawdopodobnie w 1832 roku, pochodzi\u0142 ze zubo\u017ca\u0142ej rodziny szlacheckiej. Ju\u017c jako m\u0142ody cz\u0142owiek du\u017co pracowa\u0142, zmuszony do tego przez w\u0142asnego ojca. Rozpocz\u0105\u0142 nauk\u0119 na wydziale matematyczno\u2013przyrodniczym w Szkole G\u0142\u00f3wnej w Warszawie. Zafascynowany nauk\u0105 i technik\u0105, mia\u0142 te\u017c niezwyk\u0142e zdolno\u015bci wynalazcy: pracowa\u0142 nad modelem maszyny lataj\u0105cej z ograniczonymi mo\u017cliwo\u015bciami sterowania oraz nad maszyn\u0105 pompuj\u0105ca wod\u0119. Mimo tego tu\u017c po wybuchu powstania styczniowego Wokulski porzuci\u0142 studia i zaci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 do oddzia\u0142u powsta\u0144czego, a skutkiem tego by\u0142a zsy\u0142ka do Irkucka. Wr\u00f3ci\u0142 stamt\u0105d dopiero po 7 latach.\\nPowstanie sta\u0142o si\u0119 pocz\u0105tkiem wielkiej historii Wokulskiego. Czy mia\u0142a ta posta\u0107 jaki\u015b pierwowz\u00f3r? W publikacji prasowej z 1937 przy okazji upami\u0119tnienia Wokulskiego w Warszawie podano, \u017ce prototypy postaci \u201cLalki\u201d \u017cy\u0142y w Lublinie. Wed\u0142ug historyka Zbigniewa Klejna pierwowzorem postaci Wokulskiego by\u0142 Jakub Lange, szwajcarski przedsi\u0119biorca, kt\u00f3ry oko\u0142o po\u0142owy XIX przyjecha\u0142 do Warszawy. Interesuj\u0105c\u0105 teori\u0119 przytacza Jerzy Kasprzycki w ksi\u0105\u017cce \u201eWarszawa nieznana\u201d, gdzie podaje, \u017ce pewne cechy charakteru Stanis\u0142awa Wokulskiego pisarz zaczerpn\u0105\u0142 z biografii warszawskiego przemys\u0142owca i wynalazcy Stanis\u0142awa Str\u00f3jw\u0105sa \u2013 syna weterana z powstania styczniowego.\\nCzym by\u0142o powstanie styczniowe dla tej generacji? Walcz\u0105c w powstaniu, potwierdzali sw\u0105 warto\u015b\u0107 jako Polacy i ludzie, uczyli si\u0119 wytrwa\u0142o\u015bci i nadziei. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na fakt, \u017ce Boles\u0142aw Prus w powie\u015bci cz\u0119sto u\u017cywa j\u0119zyka ezopowego, czyli nie m\u00f3wi wprost o powstaniu styczniowym, a jedynie sugeruje czytelnikowi utajone tre\u015bci. W taki spos\u00f3b unika\u0142 ingerencji powszechnej w\u00f3wczas cenzury. Z drobnych wzmianek dowiadujemy si\u0119 jednak o emocjach ludzi przygotowuj\u0105cych si\u0119 do walki:\\nZdawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce w Warszawie jest cia\u015bniej i \u017ce wszyscy s\u0105 odurzeni. Co godzin\u0119 oczekiwa\u0142em jakiej\u015b niespodzianki, lecz mimo to wszyscy mieli\u015bmy doskona\u0142y humor i g\u0142owy pe\u0142ne projekt\u00f3w.\\nProponujemy nast\u0119puj\u0105ce linki:\\nPierwsze wydanie \\\"Lalki\\\" Boles\u0142awa Prusa\\nPowie\u015b\u0107 w ca\u0142o\u015bci \\nBia\u0142oruskie t\u0142umaczenie M.Chaustowicza, red. H.\u017barko\\nPowie\u015b\u0107 w postaci audiobooka TOM I, TOM II\\nPowstanie styczniowe w literaturze, numer specjalny czasopisma \u201eCiechanowskie Zeszyty Literackie\u201d\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/01\/20\/powstanie-styczniowe\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/01\/Biblioteka-online-3.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/01\/Biblioteka-online-3.png\",\"width\":940,\"height\":788},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/01\/20\/powstanie-styczniowe\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Powstanie styczniowe\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#website\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/\",\"name\":\"Instytut Polski w Mi\u0144sku\",\"description\":\"Instytuty Polskie\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#\/schema\/person\/5a289b781d4e7b95c2800672408de941\",\"name\":\"gudo\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9e61a9878af96adca2e123c46defb38f?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9e61a9878af96adca2e123c46defb38f?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"gudo\"},\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/author\/gudo\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Powstanie styczniowe - Instytut Polski w Mi\u0144sku","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/01\/20\/powstanie-styczniowe\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Powstanie styczniowe - Instytut Polski w Mi\u0144sku","og_description":"Powstanie og\u00f3lnonarodowe, ostatni romantyczny zryw, najkrwawsze polskie powstanie, strace\u0144cze \u2013 tak m\u00f3wi si\u0119 o powstaniu styczniowym. Swoim zasi\u0119giem obj\u0119\u0142o tereny dawnej Rzeczypospolitej: Polsk\u0119, Bia\u0142oru\u015b, Litw\u0119 i cz\u0119\u015b\u0107 Ukrainy. W dniu 22 stycznia obchodzimy rocznic\u0119 wybuchu powstania styczniowego, w zwi\u0105zku z czym Biblioteka online proponuje si\u0119gn\u0105\u0107 po klasyk\u0119 literatury polskiej. Polecamy nasz odcinek o powie\u015bci \u201eWierna […]","og_url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/01\/20\/powstanie-styczniowe\/","og_site_name":"Instytut Polski w Mi\u0144sku","article_published_time":"2021-01-20T12:12:36+00:00","article_modified_time":"2021-01-20T12:19:20+00:00","og_image":[{"width":940,"height":788,"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/01\/Biblioteka-online-3.png","type":"image\/png"}],"author":"gudo","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"gudo","Szacowany czas czytania":"3 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"event","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/01\/20\/powstanie-styczniowe\/","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/01\/20\/powstanie-styczniowe\/","name":"Powstanie styczniowe","isPartOf":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/01\/20\/powstanie-styczniowe\/#primaryimage"},"image":["https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/01\/Biblioteka-online-3.png","https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/01\/Biblioteka-online-3-300x251.png","https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/01\/Biblioteka-online-3.png","https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/01\/Biblioteka-online-3.png"],"thumbnailUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/01\/Biblioteka-online-3.png","datePublished":"2021-01-20T12:12:36+03:00","dateModified":"2021-01-20T12:19:20+03:00","author":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#\/schema\/person\/5a289b781d4e7b95c2800672408de941"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/01\/20\/powstanie-styczniowe\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/01\/20\/powstanie-styczniowe\/"]}],"@context":"https:\/\/schema.org","startDate":"2021-01-20","endDate":"2021-01-26","eventStatus":"EventScheduled","eventAttendanceMode":"OfflineEventAttendanceMode","location":{"@type":"place","name":"","address":"","geo":{"@type":"GeoCoordinates","latitude":"","longitude":""}},"description":"Powstanie og\u00f3lnonarodowe, ostatni romantyczny zryw, najkrwawsze polskie powstanie, strace\u0144cze \u2013 tak m\u00f3wi si\u0119 o powstaniu styczniowym. Swoim zasi\u0119giem obj\u0119\u0142o tereny dawnej Rzeczypospolitej: Polsk\u0119, Bia\u0142oru\u015b, Litw\u0119 i cz\u0119\u015b\u0107 Ukrainy. W dniu 22 stycznia obchodzimy rocznic\u0119 wybuchu powstania styczniowego, w zwi\u0105zku z czym Biblioteka online proponuje si\u0119gn\u0105\u0107 po klasyk\u0119 literatury polskiej. Polecamy nasz odcinek o powie\u015bci \u201eWierna rzeka\u201d Stefana \u017beromskiego i zapraszamy do lektury tekstu o powstaniu w biografii Stanis\u0142awa Wokulskiego.\nStanis\u0142aw Wokulski jest jednym z najbardziej znanych polskich bohater\u00f3w literackich. Protagonista powie\u015bci \u201eLalka\u201d Boles\u0142awa Prusa, posta\u0107 Wokulskiego sta\u0142a si\u0119 w polskiej kulturze masowej symbolem przedsi\u0119biorczo\u015bci.\nZgodnie z fabu\u0142\u0105 powie\u015bci Wokulski urodzi\u0142 si\u0119 prawdopodobnie w 1832 roku, pochodzi\u0142 ze zubo\u017ca\u0142ej rodziny szlacheckiej. Ju\u017c jako m\u0142ody cz\u0142owiek du\u017co pracowa\u0142, zmuszony do tego przez w\u0142asnego ojca. Rozpocz\u0105\u0142 nauk\u0119 na wydziale matematyczno\u2013przyrodniczym w Szkole G\u0142\u00f3wnej w Warszawie. Zafascynowany nauk\u0105 i technik\u0105, mia\u0142 te\u017c niezwyk\u0142e zdolno\u015bci wynalazcy: pracowa\u0142 nad modelem maszyny lataj\u0105cej z ograniczonymi mo\u017cliwo\u015bciami sterowania oraz nad maszyn\u0105 pompuj\u0105ca wod\u0119. Mimo tego tu\u017c po wybuchu powstania styczniowego Wokulski porzuci\u0142 studia i zaci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 do oddzia\u0142u powsta\u0144czego, a skutkiem tego by\u0142a zsy\u0142ka do Irkucka. Wr\u00f3ci\u0142 stamt\u0105d dopiero po 7 latach.\nPowstanie sta\u0142o si\u0119 pocz\u0105tkiem wielkiej historii Wokulskiego. Czy mia\u0142a ta posta\u0107 jaki\u015b pierwowz\u00f3r? W publikacji prasowej z 1937 przy okazji upami\u0119tnienia Wokulskiego w Warszawie podano, \u017ce prototypy postaci \u201cLalki\u201d \u017cy\u0142y w Lublinie. Wed\u0142ug historyka Zbigniewa Klejna pierwowzorem postaci Wokulskiego by\u0142 Jakub Lange, szwajcarski przedsi\u0119biorca, kt\u00f3ry oko\u0142o po\u0142owy XIX przyjecha\u0142 do Warszawy. Interesuj\u0105c\u0105 teori\u0119 przytacza Jerzy Kasprzycki w ksi\u0105\u017cce \u201eWarszawa nieznana\u201d, gdzie podaje, \u017ce pewne cechy charakteru Stanis\u0142awa Wokulskiego pisarz zaczerpn\u0105\u0142 z biografii warszawskiego przemys\u0142owca i wynalazcy Stanis\u0142awa Str\u00f3jw\u0105sa \u2013 syna weterana z powstania styczniowego.\nCzym by\u0142o powstanie styczniowe dla tej generacji? Walcz\u0105c w powstaniu, potwierdzali sw\u0105 warto\u015b\u0107 jako Polacy i ludzie, uczyli si\u0119 wytrwa\u0142o\u015bci i nadziei. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na fakt, \u017ce Boles\u0142aw Prus w powie\u015bci cz\u0119sto u\u017cywa j\u0119zyka ezopowego, czyli nie m\u00f3wi wprost o powstaniu styczniowym, a jedynie sugeruje czytelnikowi utajone tre\u015bci. W taki spos\u00f3b unika\u0142 ingerencji powszechnej w\u00f3wczas cenzury. Z drobnych wzmianek dowiadujemy si\u0119 jednak o emocjach ludzi przygotowuj\u0105cych si\u0119 do walki:\nZdawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce w Warszawie jest cia\u015bniej i \u017ce wszyscy s\u0105 odurzeni. Co godzin\u0119 oczekiwa\u0142em jakiej\u015b niespodzianki, lecz mimo to wszyscy mieli\u015bmy doskona\u0142y humor i g\u0142owy pe\u0142ne projekt\u00f3w.\nProponujemy nast\u0119puj\u0105ce linki:\nPierwsze wydanie \"Lalki\" Boles\u0142awa Prusa\nPowie\u015b\u0107 w ca\u0142o\u015bci \nBia\u0142oruskie t\u0142umaczenie M.Chaustowicza, red. H.\u017barko\nPowie\u015b\u0107 w postaci audiobooka TOM I, TOM II\nPowstanie styczniowe w literaturze, numer specjalny czasopisma \u201eCiechanowskie Zeszyty Literackie\u201d"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/01\/20\/powstanie-styczniowe\/#primaryimage","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/01\/Biblioteka-online-3.png","contentUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-content\/uploads\/sites\/6\/2021\/01\/Biblioteka-online-3.png","width":940,"height":788},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/pl\/2021\/01\/20\/powstanie-styczniowe\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Powstanie styczniowe"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#website","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/","name":"Instytut Polski w Mi\u0144sku","description":"Instytuty Polskie","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#\/schema\/person\/5a289b781d4e7b95c2800672408de941","name":"gudo","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9e61a9878af96adca2e123c46defb38f?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/9e61a9878af96adca2e123c46defb38f?s=96&d=mm&r=g","caption":"gudo"},"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/author\/gudo\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9871","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/65"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9871"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9871\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9873,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9871\/revisions\/9873"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9862"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9871"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9871"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/minsk\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9871"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}