{"id":333,"date":"2018-02-28T15:34:56","date_gmt":"2018-02-28T14:34:56","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskwa\/?p=333"},"modified":"2020-05-25T19:31:32","modified_gmt":"2020-05-25T17:31:32","slug":"kwestia-czasu-zhurnal-teatr-katarzyna-tokarska-stangret","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/2018\/02\/28\/kwestia-czasu-zhurnal-teatr-katarzyna-tokarska-stangret\/","title":{"rendered":"KWESTIA CZASU \u0416\u0423\u0420\u041d\u0410\u041b „\u0422\u0415\u0410\u0422\u0420”, KATARZYNA TOKARSKA-STANGRET"},"content":{"rendered":"\n

W\u00a0Kolada Teatr odby\u0142y\u00a0si\u0119 Dni Polskiej Dramaturgii, podczas kt\u00f3rych publiczno\u015b\u0107 z\u00a0Jekaterynburga wys\u0142ucha\u0142a\u00a0czyta\u0144 sztuk Sikorskiej-Miszczuk, Cholewi\u0144skiej, Chowaniec i\u00a0Pa\u0142ygi oraz obejrza\u0142a\u00a0premier\u0119 Miss HIV Kowalewskiego.<\/strong><\/p>\n

Z\u00a0Moskwy dolecia\u0142am\u00a0do\u00a0Jekaterynburga samolotem, ale da\u0142oby si\u0119 tam dojecha\u0107 kolej\u0105 transsyberyjsk\u0105. Kiedy Aleksander III wytycza\u0142 sw\u00f3j\u00a0trakt, nie omin\u0105\u0142 miasta bogatego w\u00a0zasoby naturalne, takie jak mied\u017a i\u00a0kamienie szlachetne. Dzi\u0119ki\u00a0temu Stalin w\u00a0latach trzydziestych ubieg\u0142ego wieku m\u00f3g\u0142 przerzuci\u0107 tam prawie ca\u0142y\u00a0przemys\u0142 zbrojeniowy i\u00a0metalurgiczny Rosji. Nada\u0142o\u00a0to\u00a0miastu charakter na\u00a0wiele lat. W\u00a0latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych Jekaterynburg (w\u00f3wczas Swierd\u0142owsk) prze\u017cy\u0142 przemys\u0142owo-kulturowy rozkwit, kt\u00f3ry\u00a0gwa\u0142townie sko\u0144czy\u0142 si\u0119 w\u00a0latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych. Odpowiedzialno\u015bci\u0105 za\u00a0kryzys, z\u00a0kt\u00f3rego Jekaterynburg jeszcze si\u0119 nie podni\u00f3s\u0142, obarcza si\u0119 jego najs\u0142awniejszego rodaka, pierwszego prezydenta Rosji Borysa Jelcyna, na\u00a0cze\u015b\u0107 kt\u00f3rego\u00a0\u2014 paradoksalnie\u00a0\u2014 w\u00a02015 roku powsta\u0142o\u00a0tu\u00a0nowoczesne i\u00a0skrojone na\u00a0wz\u00f3r\u00a0europejski Jelcyn Centrum. Nie tylko z\u00a0rozmachem r\u00f3wnym naszym najwi\u0119kszym muzeom historii, jak Centrum Solidarno\u015bci\u00a0czy Muzeum Powstania Warszawskiego, buduje ono narracj\u0119 o\u00a0jednym cz\u0142owieku, stawiaj\u0105c\u00a0go\u00a0w\u00a0g\u0142\u00f3wnym nurcie wezbranej (na\u0142adowanej eksponatami) rzeki historii XX\u00a0wieku. Stara si\u0119 r\u00f3wnie\u017c stworzy\u0107 w\u0142asny obraz tej prezydentury. Wystawa ko\u0144czy si\u0119 w\u00a0pustej przestrzeni, w\u00a0kt\u00f3rej spotykamy tylko hologramy os\u00f3b, kt\u00f3re\u00a0odwiedzi\u0142y\u00a0muzeum i\u00a0wypowiedzia\u0142y\u00a0si\u0119 na\u00a0temat poczucia wolno\u015bci, jak\u0105 przynios\u0142y\u00a0Rosjanom czasy Jelcyna. Ka\u017cdy\u00a0mo\u017ce\u00a0zamkn\u0105\u0107 si\u0119 w\u00a0kapsule i\u00a0nagra\u0107 kilka s\u0142\u00f3w.<\/p>\n

Przez ogromne okna Sali Wolno\u015bci, jak j\u0105 nazwano, wida\u0107 z\u0142ote kopu\u0142y\u00a0cerkwi Na\u00a0Krwi, wzniesionej w\u00a0miejscu, gdzie sta\u0142 tzw. dom specjalnego przeznaczenia, w\u00a0kt\u00f3rym przetrzymywano carsk\u0105 rodzin\u0119 Romanow\u00f3w, zanim zosta\u0142a\u00a0ona rozstrzelana przez bolszewik\u00f3w\u00a01918 roku. Przyje\u017cd\u017camy do\u00a0Jekaterynburga w\u0142a\u015bnie wtedy, gdy na\u00a0ekrany kin w\u00a0atmosferze skandalu wchodzi Matylda, opowiadaj\u0105ca\u00a0o\u00a0mi\u0142osnej relacji Miko\u0142aja II\u00a0z\u00a0primabalerin\u0105 polskiego pochodzenia, Matyld\u0105 Krzesi\u0144sk\u0105. Kto\u015b protestuje przeciwko obrazoburczej premierze, wje\u017cd\u017caj\u0105c\u00a0w\u00a0kino ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0105 za\u0142adowan\u0105 butlami gazowymi, inni zapalaj\u0105 \u015bwiece przed spokojnymi ikonami \u015bwi\u0119tych car\u00f3w, cho\u0107 modl\u0105cych si\u0119 pewnie nie ma\u00a0wi\u0119cej ni\u017c zazwyczaj. Jak cz\u0119sto w\u00a0miejscach kultu, najpierw, od\u00a0wej\u015bcia, pami\u0105tkowe dewocjonalia, a\u00a0z\u00a0boku do\u015b\u0107 tandetne muzeum, ale w\u00a0g\u0142\u0119bi\u00a0cisza i\u00a0skupienie, zapach wosku. Natomiast i\u00a0w\u00a0cerkwi, i\u00a0w\u00a0politycznym Jelcyn Centrum dopada mnie podobne poczucie oficjalno\u015bci. Znika, kiedy zaczynaj\u0105 opowiada\u0107 arty\u015bci, kt\u00f3rzy specjalnie na\u00a0uralskie biennale przygotowali prace o\u00a0regionie.<\/p>\n

Czwarte Uralskie Industrialne Biennale Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej odbywa si\u0119 w\u00a0tym samym czasie, co\u00a0Dni Polskiej Dramaturgii w\u00a0Kolada Teatr. G\u0142\u00f3wn\u0105 wystaw\u0119 pomieszczono w\u00a0\u017celbetonowym labiryncie nieczynnej fabryki, po\u0142o\u017conej nad jeziorem w\u00a0\u015brodku miasta, po\u00a0przek\u0105tnej do\u00a0muzeum Jelcyna. Historia te\u017c opowiedziana jest tam w\u00a0spos\u00f3b\u00a0przeciwstawny: wyrywkowa, a\u00a0nie linearna; oszcz\u0119dna, wr\u0119cz\u00a0surowa, a\u00a0nie na\u0142adowana artefaktami; raczej opowiadaj\u0105ca\u00a0o\u00a0czym\u015b, czego nie ma\u00a0albo co\u00a0zanika, ni\u017c tworz\u0105ca\u00a0du\u017ce\u00a0narracje. Podobaj\u0105 mi\u00a0si\u0119 zawieszone tu\u017c nad betonow\u0105 pod\u0142og\u0105 na\u00a0prawie niewidzialnych strunach miedziane blachy wygi\u0119te\u00a0w\u00a0faluj\u0105ce\u00a0\u00abm\u00bb (jak mied\u017a?), kt\u00f3re\u00a0s\u0105 poprodukcyjnym odpadem z\u00a0pewnie wygaszonej dzi\u015b fabryki. Przechodz\u0105c\u00a0pomi\u0119dzy nimi, ca\u0142\u0105 uwag\u0119 koncentruje si\u0119 na\u00a0tym, \u017ceby nie tr\u0105ci\u0107 lub nie urwa\u0107 linki, kiedy natomiast usi\u0105dzie si\u0119 na\u00a0krze\u015ble\u00a0w\u00a0pustej sali, mo\u017cna\u00a0us\u0142ysze\u0107, jak mied\u017a, wprawiona w\u00a0mikrodrgania, gra. Jest to\u00a0swoista pie\u015b\u0144 zmechanizowanej przesz\u0142o\u015bci\u00a0i\u00a0odwieczna pie\u015b\u0144 tej ziemi. Inny artysta powl\u00f3k\u0142 uralskie pejza\u017ce\u00a0na\u00a0swoich obrazach filtrem spreparowanym z\u00a0tutejszych minera\u0142\u00f3w, zabarwiaj\u0105c\u00a0nimi niebo i\u00a0czyni\u0105c\u00a0je\u00a0jednocze\u015bnie toksycznym i\u00a0ba\u015bniowym. Bardzo prosto i\u00a0pi\u0119knie\u00a0\u2014 dar i\u00a0przekle\u0144stwo razem.<\/p>\n

Kolada te\u017c nawi\u0105zuje do\u00a0zasob\u00f3w\u00a0naturalnych Jekaterynburga. Kiedy wchodzi si\u0119 do\u00a0jego teatru, strza\u0142ka\u00a0kieruje na\u00a0lewo, do\u00a0Sali Malachitowej. Zanim jednak dojdziemy do\u00a0tej wi\u0119kszej (na\u00a0120 miejsc) sceny, przejdziemy przez pod\u0142u\u017cne\u00a0jak poczekalnia foyer, przypominaj\u0105ce\u00a0wy\u0142adowan\u0105 suwenirami gablot\u0119. Osobliwe bibeloty (w\u015br\u00f3d\u00a0niech maskotki, obrazki, tandetne figurki gipsowe, samowary, witryny, szyde\u0142kowe kapy, ro\u015bliny, sztuczna g\u0142owa \u0142osia i\u00a0\u017cywe kr\u00f3liki w\u00a0klatce) tworz\u0105 zbi\u00f3r\u00a0przypominaj\u0105cy\u00a0rodzinne pami\u0105tki, ozdabiaj\u0105ce\u00a0teatr-dom, otwarty na\u00a0swoich i\u00a0go\u015bci. Obok stolika, gdzie mo\u017cna\u00a0kupi\u0107 dekoracyjny talerz albo kt\u00f3ry\u015b z\u00a0(jedenastu wydanych dot\u0105d) tom\u00f3w\u00a0dzie\u0142 zebranych Niko\u0142aja Kolady, u\u015bmiecha si\u0119 tekturowy Kolada trzymaj\u0105cy\u00a0pluszowego misia. Na\u00a0\u015bcianach, w\u015br\u00f3d\u00a0wyr\u00f3\u017cnie\u0144, afiszy i\u00a0plakat\u00f3w, komunikaty zapewniaj\u0105ce\u00a0widza: kochamy ci\u0119. Kiedy przyje\u017cd\u017camy, jest przed 22.00, ko\u0144czy si\u0119 spektakl\u00a0\u2014 dyrektor odprowadza swoj\u0105 publiczno\u015b\u0107 do\u00a0szatni, podpisuje programy, rozmawia. Robi to\u00a0kilka razy dziennie, wita i\u00a0\u017cegna, poniewa\u017c ten prywatny teatr gra na\u00a0swoich dw\u00f3ch\u00a0scenach od\u00a0dw\u00f3ch\u00a0do\u00a0nawet pi\u0119ciu przedstawie\u0144 (niekt\u00f3re\u00a0rozpoczynaj\u0105 si\u0119 o\u00a0godzinie 22.00). Po\u00a0spektaklu aktorzy robi\u0105 w\u00a0bufecie kaw\u0119 i\u00a0podaj\u0105 strudel, wycieraj\u0105 zab\u0142ocone pod\u0142ogi albo jad\u0105 po\u00a0nas na\u00a0lotnisko. Potem wracaj\u0105 do\u00a0teatru, kt\u00f3ry\u00a0jest oddany w\u00a0posiadanie niemal wszystkim. Spontanicznie zwo\u0142uj\u0105 pr\u00f3b\u0119, chocia\u017c druga w\u00a0nocy (i\u00a0pozwalaj\u0105 j\u0105 podejrze\u0107 go\u015bciom z\u00a0zagranicy), a\u00a0na\u00a0koniec, kiedy ju\u017c wsz\u0119dzie ucichnie, niekt\u00f3rzy z\u00a0nich rozk\u0142adaj\u0105 polowe \u0142\u00f3\u017cka\u00a0mi\u0119dzy drzwiami wej\u015bciowymi a\u00a0kas\u0105. Inni udaj\u0105 si\u0119 do\u00a0mieszka\u0144, kt\u00f3re\u00a0Kolada kupi\u0142 dla swoich aktor\u00f3w.<\/p>\n

Budynek mie\u015bci\u00a0si\u0119 przy szerokim Prospekcie Lenina, g\u0142\u00f3wnej ulicy miasta. By\u0142 niegdy\u015b kinem, Kolada dosta\u0142 go\u00a0do\u00a0u\u017cytku od\u00a0w\u0142adz, ale przystosowa\u0107 musia\u0142 na\u00a0sw\u00f3j\u00a0koszt i\u00a0pewnie w\u0142asnymi si\u0142ami. S\u0142ysz\u0119, \u017ce\u00a0prawdziwy klimat tego teatru pozosta\u0142 w\u00a0jego dawnej siedzibie. Idziemy ogl\u0105da\u0107 dzi\u015b opustosza\u0142\u0105, ma\u0142\u0105, drewnian\u0105 izbuszk\u0119, bielon\u0105, z\u00a0filigranowymi koronkami wyci\u0119tymi w\u00a0drewnie, uchowan\u0105 jak jaki\u015b delikatny p\u0105k\u00a0w\u00a0architektonicznie \u015bwietnym, konstruktywistycznym miasteczku czekist\u00f3w\u00a0(niepozwalaj\u0105cym zapomnie\u0107 o\u00a0militarnych tradycjach miasta, kt\u00f3re\u00a0po\u00a0wojnie przez d\u0142ugi okres by\u0142o\u00a0zamkni\u0119te\u00a0dla obcokrajowc\u00f3w, a\u00a0i\u00a0do\u00a0dzi\u015b s\u0105 miejsca, do\u00a0kt\u00f3rych nie wolno zagl\u0105da\u0107). Po\u00a0drugiej stronie chodnika budka, w\u00a0kt\u00f3rej pokazywano minispektakle lalkowe. Format du\u017co\u00a0skromniejszy od\u00a0naszej szekspirowskiej Sceny w\u00a0Oknie. Spad\u0142 pierwszy \u015bnieg, podobno zima potrwa tu\u00a0do\u00a0maja.<\/p>\n

Dni Polskiej Dramaturgii, mo\u017cliwe dzi\u0119ki\u00a0zaproszeniu od\u00a0Niko\u0142aja Kolady oraz organizacyjnej energii Filipa Fr\u0105tczaka z\u00a0Fundacji \u00abPlac Teatralny\u00bb i\u00a0wsp\u00f3\u0142pracy z\u00a0moskiewskim Instytutem Polskim oraz Instytutem Adama Mickiewicza w\u00a0Warszawie, mia\u0142y\u00a0miejsce od\u00a027 do\u00a029 pa\u017adziernika 2017 roku. W\u00a0pi\u0105tek dwie (ze\u00a0zmienion\u0105 obsad\u0105) premiery Miss HIV Macieja Kowalewskiego w\u00a0re\u017cyserii Macieja Wiktora, a\u00a0przez kolejne dwa dni czytania dramat\u00f3w\u00a0przygotowane przez m\u0142od\u0105 re\u017cyserk\u0119 z\u00a0uralskiej szko\u0142y\u00a0dramatu, Masz\u0119 Kantorowicz (r\u00f3wnocze\u015bnie asystentk\u0119 Macieja Wiktora przy Miss HIV)\u00a0\u2014 Cia\u0142a\u00a0obce Julii Holewi\u0144skiej i\u00a0Gardenia El\u017cbiety Chowaniec oraz W\u00a0promieniach Artura Pa\u0142ygi i\u00a0Walizka Ma\u0142gorzaty Sikorskiej-Miszczuk. Po\u00a0ka\u017cdym wydarzeniu odbywa\u0142y\u00a0si\u0119 d\u0142ugie dyskusje, na\u00a0kt\u00f3re\u00a0publiczno\u015b\u0107 ch\u0119tnie zostawa\u0142a, mo\u017ce\u00a0zach\u0119cona obecno\u015bci\u0105 Kowalewskiego, Pa\u0142ygi i\u00a0Wiktora, a\u00a0mo\u017ce\u00a0tematyk\u0105 polskiej dramaturgii. Podkre\u015blano bowiem, \u017ce\u00a0dla rosyjskiego dramatu i\u00a0teatru takie spo\u0142eczne tematy jak HIV czy transseksualno\u015b\u0107 nadal s\u0105 tabu.<\/p>\n

Przypomnia\u0142o\u00a0mi\u00a0si\u0119 wi\u0119c, jak to\u00a0by\u0142o\u00a0w\u00a0Polsce kilkana\u015bcie lat temu z\u00a0prapremier\u0105 Miss HIV\u00a0\u2014 nie czytaniem w\u00a0Laboratorium Dramatu, tylko spektaklem, kt\u00f3ry\u00a0Kowalewski sam re\u017cyserowa\u0142 w\u00a0modnym warszawskim klubie Le\u00a0Madame w\u00a02005 roku (kr\u00f3tko przed g\u0142o\u015bn\u0105 likwidacj\u0105 tego miejsca, po\u00a0kt\u00f3rej spektakl trafi\u0142 na\u00a0deski Teatru Polonia, a\u00a0nast\u0119pnie do\u00a0Och-Teatru, gdzie pozosta\u0142 w\u00a0repertuarze do\u00a02015 roku). By\u0142o\u00a0apogeum ery m\u0142odych brutalist\u00f3w, spodziewano si\u0119 skandalu. Tymczasem tekst powsta\u0142 na\u00a0wymy\u015blony i\u00a0koordynowany przez Remigiusza Grzel\u0119 konkurs Krajowego Centrum ds. AIDS na\u00a0sztuk\u0119 o\u00a0HIV\/AIDS, by\u0142 konsultowany i\u00a0opiera\u0142 si\u0119 na\u00a0informacji prasowej o\u00a0prawdziwym konkursie pi\u0119kno\u015bci\u00a0dla dziewcz\u0105t\u00a0zara\u017conych HIV, odbywaj\u0105cym si\u0119 w\u00a0stolicy Botswany (wybory Miss HIV\/AIDS Stigma Free). O\u00a0ile w\u00a0przypadku polskiej prapremiery ekscytacj\u0119 kreowa\u0142a\u00a0atmosfera miejsca, kt\u00f3re\u00a0kojarzone by\u0142o\u00a0tyle\u017c ze\u00a0sztuk\u0105, co\u00a0ze\u00a0\u015brodowiskiem LGBT, co\u00a0troch\u0119 cedowa\u0142o\u00a0problem na\u00a0nieliczn\u0105 grup\u0119, o\u00a0tyle w\u00a0Rosji g\u0142o\u015bno\u00a0m\u00f3wi\u00a0si\u0119 dzi\u015b o\u00a0epidemii HIV, Jekaterynburg za\u015b, i\u00a0ca\u0142y\u00a0obw\u00f3d\u00a0swierd\u0142owski, wymienia si\u0119 jako jej epicentrum. Liczba nosicieli w\u015br\u00f3d\u00a0mieszka\u0144c\u00f3w, jak si\u0119 szacuje, przekroczy\u0142a\u00a0tu\u00a02%. A\u00a0poniewa\u017c Kolada kocha swoich widz\u00f3w, ale ich nie oszcz\u0119dza, ka\u017c\u0105c\u00a0im\u00a0patrze\u0107 na\u00a0siebie samych \u015bmiesznych, w\u00a0fufajkach, walonkach i\u00a0w\u015br\u00f3d\u00a0bazarowej tandety, mo\u017ce\u00a0i\u00a0spektakl Macieja Wiktora wk\u0142ada kij w\u00a0mrowisko? Mo\u017ce\u00a0re\u017cyser zna Bia\u0142\u0105 gor\u0105czk\u0119 Jacka Hugo-Badera i\u00a0jego rozmow\u0119 z\u00a0(jedyn\u0105, poniewa\u017c konkurs og\u0142oszono tylko raz) Miss HIV Rosji\u00a0\u2014 Swiet\u0142an\u0105 Izambajew\u0105, kt\u00f3ra\u00a0odebra\u0142a\u00a0tytu\u0142 \u00abMiss Positive\u00bb w\u00a02005 roku: \u00abMy\u015bla\u0142am, \u017ce\u00a0to\u00a0b\u0119dzie cicha, kameralna uroczysto\u015b\u0107 w\u00a0\u015brodowisku nosicieli, a\u00a0zrobili pomp\u0119 jak na\u00a0rozdaniu Oscar\u00f3w. \u015awiat\u0142a, kamery, teatr pe\u0142en\u00a0ludzi, a\u00a0potem konferencja prasowa. By\u0142am\u00a0przera\u017cona. Od\u00a0rana do\u00a0wieczora pokazywali mnie w\u00a0wiadomo\u015bciach wszystkich stacji telewizyjnych\u00bb. Widzowie musz\u0105 to\u00a0pami\u0119ta\u0107, raczej te\u017c nie s\u0105 im\u00a0obce doniesienia o\u00a0epidemii wirusa. Ale ja\u00a0nie znam tej publiczno\u015bci. Patrz\u0119 na\u00a0scen\u0119 i\u00a0my\u015bl\u0119, jak wiele niespotykanie pi\u0119knych dziewczyn, kt\u00f3re\u00a0potrafi\u0105 perfekcyjnie podkre\u015bli\u0107 swoj\u0105 urod\u0119, widzia\u0142am\u00a0na\u00a0ulicach Jekaterynburga. I\u00a0podoba mi\u00a0si\u0119, \u017ce\u00a0Maciej Wiktor wyszed\u0142 poza publicystyk\u0119, a\u00a0nawet zjawisko, kt\u00f3re\u00a0zaj\u0119\u0142o\u00a0Kowalewskiego, \u017ce\u00a0konsekwentnie, ale nienachalnie po\u0142\u0105czy\u0142 tani blichtr i\u00a0\u015bmier\u0107.<\/p>\n

W\u00a0telewizji i\u00a0Internecie (tak przebiega\u0142o\u00a0g\u0142osowanie w\u00a0Rosji, ale by\u0107 mo\u017ce\u00a0chodzi tylko o\u00a0nowe technologie) transmitowany jest na\u00a0\u017cywo fina\u0142 wybor\u00f3w\u00a0Miss HIV. Prowadz\u0105cy\u00a0go\u00a0Rafael biega w\u00a0kostiumie drag queen mi\u0119dzy scen\u0105 a\u00a0garderob\u0105, gdzie na\u00a0werdykt czekaj\u0105 Urszula, Irina, Julia i\u00a0Klara. Koncept dramatopisarza polega na\u00a0kontra\u015bcie mi\u0119dzy u\u017cytym przez telewizj\u0119 stereotypem, kt\u00f3rym chce si\u0119 podbi\u0107 ogl\u0105dalno\u015b\u0107 (tabuizowana choroba, prowadz\u0105cy\u00a0transwestyta), a\u00a0zwyczajno\u015bci\u0105 postaci i\u00a0ich losu, kt\u00f3ra\u00a0emanuje ze\u00a0zwierze\u0144 i\u00a0k\u0142\u00f3tni w\u00a0kulisach. Nosiciele HIV to\u00a0r\u00f3\u017cni\u00a0ludzie, niewolni od\u00a0wad, kt\u00f3re\u00a0Kowalewski podkr\u0119ca\u00a0dla efektu komicznego. Re\u017cyser za\u015b pogrubia kresk\u0119, zbli\u017ca\u00a0si\u0119 bardziej do\u00a0groteski, pocz\u0105wszy od\u00a0charakteryzacji i\u00a0gry aktorskiej. Ciekawe, \u017ce\u00a0mimo dw\u00f3ch\u00a0zupe\u0142nie r\u00f3\u017cnych obsad, poza Klar\u0105 (przy czym dwie aktorki wymieniaj\u0105 si\u0119 rolami: Julii oraz asystentki uzbrojonej w\u00a0tablet\u00a0\u2014 wsp\u00f3\u0142czesne oko kamery, kt\u00f3re\u00a0wizytuje kulisy, \u017ceby wyrwa\u0107 dla telewidz\u00f3w\u00a0kawa\u0142ek\u00a0prywatno\u015bci), w\u00a0trakcie wsp\u00f3lnych dla wszystkich pr\u00f3b\u00a0pozwolono w\u00a0ramach wypracowanych schemat\u00f3w\u00a0na\u00a0w\u0142asne kreacje.<\/p>\n

I\u00a0tak jedna szesnastoletnia Julia jest pe\u0142na\u00a0entuzjazmu, po\u00a0dziewcz\u0119cemu wiotka, niepewna w\u00a0ruchach, jakby zaraz mia\u0142a\u00a0ulecie\u0107 w\u00a0swojej r\u00f3\u017cowej sukience. Druga ma\u00a0ju\u017c kszta\u0142tne cia\u0142o, ale naiwne oczy i\u00a0zwi\u0105zane w\u00a0kucyki w\u0142osy, nosi kus\u0105 sp\u00f3dniczk\u0119, lecz kolana trzyma z\u0142\u0105czone razem, ko\u015blawi\u0105c\u00a0stop\u0119 do\u00a0\u015brodka. Irina, kt\u00f3ra\u00a0\u2014 co\u00a0oka\u017ce\u00a0si\u0119, gdy kamera wr\u00f3ci\u00a0do\u00a0finalistek po\u00a0wyborach\u00a0\u2014 oszukuje, \u017ce\u00a0jest nosicielk\u0105, w\u00a0jednej ods\u0142onie b\u0119dzie wampem z\u00a0burz\u0105 rudych w\u0142os\u00f3w, wij\u0105c\u0105 si\u0119 i\u00a0wydymaj\u0105c\u0105 wargi, a\u00a0w\u00a0drugiej\u00a0\u2014 energiczn\u0105, troch\u0119 natchnion\u0105 bioenergoterapeutk\u0105. Pierwsza pragnie nagrody i\u00a0pie\u015bci\u00a0ego, druga pr\u00f3cz\u00a0tego sieje lekki zam\u0119t, bawi si\u0119. Urszula reprezentuje w\u00a0konkursie swoj\u0105 zmar\u0142\u0105 na\u00a0AIDS siostr\u0119 misjonark\u0119 (obie aktorki obnosz\u0105 w\u0142asne zdj\u0119cie w\u00a0habicie i\u00a0wielkich okularach, z\u00a0wyszczerzonym u\u015bmiechem), ale ta\u00a0\u015bwi\u0119ta\u00a0powinno\u015b\u0107 u\u00a0jednej podszyta jest pretensjami i\u00a0zgorzknieniem, pachnie jak naftalina w\u00a0szafie, u\u00a0drugiej\u00a0\u2014 temperamentem, a\u00a0nawet zalotno\u015bci\u0105, co\u00a0odzwierciedla ods\u0142aniaj\u0105ca\u00a0ramiona suknia. Klara, zdradzona przez m\u0119\u017ca\u00a0geja matka dw\u00f3jki dzieci, patrzy ponuro, z\u00a0powstrzymywan\u0105 furi\u0105, popijaj\u0105c\u00a0ze\u00a0schowanej w\u00a0kotarach butelki. To\u00a0ona, wbrew tekstowi sztuki, zdob\u0119dzie koron\u0119.<\/p>\n

Spektakl ma\u00a0struktur\u0119 otwart\u0105 na\u00a0tak du\u017ce\u00a0zmiany w\u00a0obsadzie. Oczywi\u015bcie zgranie mo\u017ce\u00a0by\u0107 lepsze lub gorsze, jak od\u00a0razu pokaza\u0142y\u00a0dwa sk\u0142ady, z\u00a0pewno\u015bci\u0105 jednak aktorzy Kolady bez problemu kreuj\u0105 \u015bcieraj\u0105ce\u00a0si\u0119 tu\u00a0typy: naiwno\u015b\u0107, spryt, pos\u0142annictwo, determinacj\u0119. Natomiast walka o\u00a0nagrody, spory o\u00a0warto\u015bci\u00a0i\u00a0postawy, \u015bwiecide\u0142ka\u00a0i\u00a0splendor, prawdziwe i\u00a0zmy\u015blone historie\u00a0\u2014 nie znacz\u0105 w\u00a0spektaklu wi\u0119cej ni\u017c niepozorny taniec na\u00a0wietrze torby foliowej w\u015br\u00f3d\u00a0zesch\u0142ych li\u015bci, kt\u00f3ry\u00a0zawsze wzrusza w\u00a0filmie American Beauty. Bohaterki, zanim zaczn\u0105 b\u0142yszcze\u0107, wchodz\u0105 na\u00a0scen\u0119 ubrane w\u00a0niebieskie p\u0142aszcze ochronne z\u00a0najcie\u0144szej folii, jak w\u00a0workach na\u00a0\u015bmieci. Jakby same by\u0142y\u00a0\u015bmieciem bezwolnie ko\u0142ysanym przez wiatr, kiedy staj\u0105 frontem do\u00a0widowni lekko pochylone do\u00a0przodu i\u00a0wyrzucaj\u0105c\u00a0r\u0119ce\u00a0na\u00a0boki, robi\u0105 w\u00a0rytm ostrej muzyki kilka krok\u00f3w\u00a0wprz\u00f3d\u00a0i\u00a0wstecz, po\u00a0ka\u017cdym nieruchomiej\u0105c\u00a0na\u00a0kr\u00f3tk\u0105 chwil\u0119. Zyskuj\u0105 tak mechanik\u0119 zabawki nakr\u0119conej przez zegarmistrza czasu, wypuszczanej tylko na\u00a0chwil\u0119 spod jego rygoru. Spektakl ma\u00a0takie momenty metafizyczne, kiedy \u017cycie wymyka si\u0119 spod w\u0142adzy show i\u00a0ujawnia swoj\u0105 mozoln\u0105 udr\u0119k\u0119 w\u00a0spowolnionej choreografii. Ten oraz kilka innych element\u00f3w, jak koronowanie miss plastikowymi ko\u0142nierzami ochronnymi, zak\u0142adanymi w\u00a0lecznicach zwierz\u0119tom, powoduje, \u017ce\u00a0los wszystkich, \u0142\u0105cznie z\u00a0Urszul\u0105, Irin\u0105 i\u00a0Rafaelem, nie jest jeszcze dope\u0142niony, ale ju\u017c przes\u0105dzony.<\/p>\n

Wybory Miss HIV tylko mami\u0105, \u017ce\u00a0s\u0105 jak konkurs Miss World, jednak miar\u0105 nie jest w\u00a0nich kategoria pi\u0119kna, tylko r\u00f3\u017cne\u00a0przyn\u0119ty: wzruszenia, moralno\u015bci, pikanterii, wstydu, przyjemno\u015bci\u00a0p\u0142yn\u0105cej z\u00a0wywy\u017cszenia poni\u017conego, ostatecznie za\u015b weryfikuje \u015bmier\u0107. Maciej Wiktor wyczu\u0142 t\u0119 dwuznaczno\u015b\u0107. Pozwoli\u0142, \u017ceby karnawa\u0142 trwa\u0142, lecz aktorkom w\u00a0jego spektaklu partneruj\u0105 trumny, cho\u0107 nie od\u00a0razu jest to\u00a0jasne. G\u0142\u00f3wnym elementem scenograficznym s\u0105 cztery funkcjonalne prostopad\u0142o\u015bciany zbudowane z\u00a0lekkich rurek. Na\u00a0przedni\u0105 \u015bcian\u0119 i\u00a0d\u0142u\u017csze boki naci\u0105gni\u0119ta\u00a0zosta\u0142a\u00a0srebrna, mieni\u0105ca\u00a0si\u0119 jak dyskotekowa kula folia. Re\u017cyser dobrze wykorzysta\u0142 przy tym ma\u0142\u0105 przestrze\u0144 sceny z\u00a0jednym wyj\u015bciem, kt\u00f3re\u00a0odgrodzi\u0142 po\u0142yskliw\u0105 kurtynk\u0105 z\u00a0anielskiego w\u0142osia. Zsuwaj\u0105c\u00a0kuby, mo\u017cna\u00a0zbudowa\u0107 \u015bciank\u0119 (w\u00a0ten spos\u00f3b\u00a0kulisy staj\u0105 si\u0119 nagle scen\u0105 telewizyjnego studia, jakby\u015bmy\u00a0odwr\u00f3cili perspektyw\u0119 o\u00a0sto osiemdziesi\u0105t\u00a0stopni), dostawiaj\u0105c\u00a0wysok\u0105 walizk\u0119\u00a0\u2014 stworzy\u0107 toaletk\u0119 z\u00a0lustrem, k\u0142ad\u0105c\u00a0kuby na\u00a0pod\u0142odze\u00a0\u2014 trumn\u0119. I\u00a0tak te\u017c zaraz po\u00a0wyga\u015bni\u0119ciu \u015bwiate\u0142 kamer robi\u0105 bohaterki, staj\u0105c\u00a0ka\u017cda\u00a0u\u00a0wezg\u0142owia swojego pude\u0142ka\u00a0na\u00a0kr\u00f3tki epilog przed kamer\u0105 \u00abrok po\u00bb. St\u0105d\u00a0na\u00a0sam koniec tak\u017ce\u00a0filmowy efekt: w\u00a0zwolnionym tempie prawa r\u0119ka\u00a0podrzuca tabletk\u0119 antyretrowirusow\u0105, g\u0142owy si\u0119 odginaj\u0105, zgi\u0119ta\u00a0r\u0119ka\u00a0zostaje w\u00a0g\u00f3rze i\u00a0powoli opada. W\u00a0tle chyba Radiohead.<\/p>\n

Miss HIV prze\u0142o\u017cy\u0142 Denis Viren, pozosta\u0142e\u00a0dramaty r\u00f3wnie\u017c mia\u0142y\u00a0nowe lub pierwsze t\u0142umaczenia, jak W\u00a0promieniach Artura Pa\u0142ygi. To\u00a0w\u00a0Rosji dramat, w\u00a0kt\u00f3rym Sk\u0142odowska-Curie wyznaje, \u017ce\u00a0nazwa\u0142a\u00a0sw\u00f3j\u00a0radioaktywny polon \u00abprzeciwko Ruskim\u00bb, autor us\u0142ysza\u0142 po\u00a0raz pierwszy ze\u00a0sceny. Ale w\u0105tek ten za\u00a0chwil\u0119 uton\u0105\u0142 we\u00a0wzburzonym, ekspresywnym monologu pi\u0119knej aktorki, kt\u00f3ra\u00a0lekko zachrypni\u0119tym g\u0142osem, szeroko gestykuluj\u0105c, czyta\u0142a\u00a0\u00ablisty pisane do\u00a0siebie\u00bb, nie kryj\u0105c\u00a0wzruszenia i\u00a0ocieraj\u0105c\u00a0na\u00a0scenie prawdziwe \u0142zy. W\u00a0pozosta\u0142ych czytaniach zaimprowizowane, fantazyjne kostiumy, zarysowane role, dynamiczne tempo i\u00a0silne \u015brodki wyrazu. Oprawa wizualno-muzyczna nawi\u0105zywa\u0142a\u00a0do\u00a0element\u00f3w\u00a0wykorzystanych w\u00a0Miss HIV, czyni\u0105c\u00a0ze\u0144 wsp\u00f3lne wydarzenie: polski dramat w\u00a0Kolada Teatr. Wrzucono mo\u017ce\u00a0w\u00a0ten spos\u00f3b\u00a0r\u00f3\u017cne\u00a0teksty do\u00a0jednego worka, ale zastosowana konwencja dla publiczno\u015bci\u00a0tego teatru wydawa\u0142a\u00a0si\u0119 przezroczysta i\u00a0pomaga\u0142a\u00a0jej skupi\u0107 si\u0119 nie na\u00a0formie, ale na\u00a0tre\u015bci\u00a0sztuk.<\/p>\n

A\u00a0one zaciekawi\u0142y\u00a0Rosjan przede wszystkim tym, \u017ce\u00a0opowiadaj\u0105 o\u00a0historii poprzez prywatne, wr\u0119cz\u00a0intymne, zdejmuj\u0105c\u00a0z\u00a0niej patos. Oraz \u017ce\u00a0mo\u017cna\u00a0w\u00a0teatrze rozmawia\u0107 na\u00a0takie tematy, jak seksualno\u015b\u0107, fizjologia, choroba cia\u0142a\u00a0czy na\u0142\u00f3g. Sprowokowa\u0142y\u00a0do\u00a0analitycznych pyta\u0144 o\u00a0same teksty, ale te\u017c o\u00a0nasz wsp\u00f3\u0142czesny teatr i\u00a0dramaturgi\u0119, a\u00a0o\u00a0to\u00a0przecie\u017c w\u00a0takich mi\u0119dzynarodowych wydarzeniach chodzi.<\/p>\n

\u043e\u0440\u0438\u0433\u0438\u043d\u0430\u043b\u044c\u043d\u044b\u0439 \u0430\u0434\u0440\u0435\u0441 \u0441\u0442\u0430\u0442\u044c\u0438<\/a>\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W\u00a0Kolada Teatr odby\u0142y\u00a0si\u0119 Dni Polskiej Dramaturgii, podczas kt\u00f3rych publiczno\u015b\u0107 z\u00a0Jekaterynburga wys\u0142ucha\u0142a\u00a0czyta\u0144 sztuk Sikorskiej-Miszczuk, Cholewi\u0144skiej, Chowaniec i\u00a0Pa\u0142ygi oraz obejrza\u0142a\u00a0premier\u0119 Miss HIV Kowalewskiego. Z\u00a0Moskwy dolecia\u0142am\u00a0do\u00a0Jekaterynburga samolotem, ale da\u0142oby si\u0119 tam dojecha\u0107 kolej\u0105 transsyberyjsk\u0105. Kiedy Aleksander III wytycza\u0142 sw\u00f3j\u00a0trakt, nie omin\u0105\u0142 miasta bogatego w\u00a0zasoby naturalne, takie jak mied\u017a i\u00a0kamienie szlachetne. Dzi\u0119ki\u00a0temu Stalin w\u00a0latach trzydziestych ubieg\u0142ego wieku m\u00f3g\u0142 przerzuci\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":1424,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[38],"tags":[],"class_list":["post-333","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-publications"],"yoast_head":"\nKWESTIA CZASU \u0416\u0423\u0420\u041d\u0410\u041b "\u0422\u0415\u0410\u0422\u0420", KATARZYNA TOKARSKA-STANGRET - Instytut Polski w Moskwie \/\/ \u041f\u043e\u043b\u044c\u0441\u043a\u0438\u0439 \u043a\u0443\u043b\u044c\u0442\u0443\u0440\u043d\u044b\u0439 \u0446\u0435\u043d\u0442\u0440 \u0432 \u041c\u043e\u0441\u043a\u0432\u0435<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/2018\/02\/28\/kwestia-czasu-zhurnal-teatr-katarzyna-tokarska-stangret\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"KWESTIA CZASU \u0416\u0423\u0420\u041d\u0410\u041b "\u0422\u0415\u0410\u0422\u0420", KATARZYNA TOKARSKA-STANGRET - Instytut Polski w Moskwie \/\/ \u041f\u043e\u043b\u044c\u0441\u043a\u0438\u0439 \u043a\u0443\u043b\u044c\u0442\u0443\u0440\u043d\u044b\u0439 \u0446\u0435\u043d\u0442\u0440 \u0432 \u041c\u043e\u0441\u043a\u0432\u0435\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W\u00a0Kolada Teatr odby\u0142y\u00a0si\u0119 Dni Polskiej Dramaturgii, podczas kt\u00f3rych publiczno\u015b\u0107 z\u00a0Jekaterynburga wys\u0142ucha\u0142a\u00a0czyta\u0144 sztuk Sikorskiej-Miszczuk, Cholewi\u0144skiej, Chowaniec i\u00a0Pa\u0142ygi oraz obejrza\u0142a\u00a0premier\u0119 Miss HIV Kowalewskiego. Z\u00a0Moskwy dolecia\u0142am\u00a0do\u00a0Jekaterynburga samolotem, ale da\u0142oby si\u0119 tam dojecha\u0107 kolej\u0105 transsyberyjsk\u0105. Kiedy Aleksander III wytycza\u0142 sw\u00f3j\u00a0trakt, nie omin\u0105\u0142 miasta bogatego w\u00a0zasoby naturalne, takie jak mied\u017a i\u00a0kamienie szlachetne. Dzi\u0119ki\u00a0temu Stalin w\u00a0latach trzydziestych ubieg\u0142ego wieku m\u00f3g\u0142 przerzuci\u0107 […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/2018\/02\/28\/kwestia-czasu-zhurnal-teatr-katarzyna-tokarska-stangret\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Instytut Polski w Moskwie \/\/ \u041f\u043e\u043b\u044c\u0441\u043a\u0438\u0439 \u043a\u0443\u043b\u044c\u0442\u0443\u0440\u043d\u044b\u0439 \u0446\u0435\u043d\u0442\u0440 \u0432 \u041c\u043e\u0441\u043a\u0432\u0435\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-02-28T14:34:56+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-05-25T17:31:32+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/wp-content\/uploads\/sites\/7\/2018\/02\/miniaturka.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"615\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"410\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"event\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/2018\/02\/28\/kwestia-czasu-zhurnal-teatr-katarzyna-tokarska-stangret\/\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/2018\/02\/28\/kwestia-czasu-zhurnal-teatr-katarzyna-tokarska-stangret\/\",\"name\":\"KWESTIA CZASU \u0416\u0423\u0420\u041d\u0410\u041b \\\"\u0422\u0415\u0410\u0422\u0420\\\", KATARZYNA TOKARSKA-STANGRET\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/2018\/02\/28\/kwestia-czasu-zhurnal-teatr-katarzyna-tokarska-stangret\/#primaryimage\"},\"image\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/wp-content\/uploads\/sites\/7\/2018\/02\/miniaturka.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/wp-content\/uploads\/sites\/7\/2018\/02\/miniaturka-300x200.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/wp-content\/uploads\/sites\/7\/2018\/02\/miniaturka.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/wp-content\/uploads\/sites\/7\/2018\/02\/miniaturka.jpg\"],\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/wp-content\/uploads\/sites\/7\/2018\/02\/miniaturka.jpg\",\"datePublished\":\"2018-02-28T14:34:56+02:00\",\"dateModified\":\"2020-05-25T17:31:32+02:00\",\"author\":{\"@id\":\"\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/2018\/02\/28\/kwestia-czasu-zhurnal-teatr-katarzyna-tokarska-stangret\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/2018\/02\/28\/kwestia-czasu-zhurnal-teatr-katarzyna-tokarska-stangret\/\"]}],\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"startDate\":\"2018-02-28\",\"endDate\":\"2018-02-28\",\"eventStatus\":\"EventScheduled\",\"eventAttendanceMode\":\"OfflineEventAttendanceMode\",\"location\":{\"@type\":\"place\",\"name\":\"\",\"address\":\"\",\"geo\":{\"@type\":\"GeoCoordinates\",\"latitude\":\"\",\"longitude\":\"\"}},\"description\":\"W\u00a0Kolada Teatr odby\u0142y\u00a0si\u0119 Dni Polskiej Dramaturgii, podczas kt\u00f3rych publiczno\u015b\u0107 z\u00a0Jekaterynburga wys\u0142ucha\u0142a\u00a0czyta\u0144 sztuk Sikorskiej-Miszczuk, Cholewi\u0144skiej, Chowaniec i\u00a0Pa\u0142ygi oraz obejrza\u0142a\u00a0premier\u0119 Miss HIV Kowalewskiego.\\nZ\u00a0Moskwy dolecia\u0142am\u00a0do\u00a0Jekaterynburga samolotem, ale da\u0142oby si\u0119 tam dojecha\u0107 kolej\u0105 transsyberyjsk\u0105. Kiedy Aleksander III wytycza\u0142 sw\u00f3j\u00a0trakt, nie omin\u0105\u0142 miasta bogatego w\u00a0zasoby naturalne, takie jak mied\u017a i\u00a0kamienie szlachetne. Dzi\u0119ki\u00a0temu Stalin w\u00a0latach trzydziestych ubieg\u0142ego wieku m\u00f3g\u0142 przerzuci\u0107 tam prawie ca\u0142y\u00a0przemys\u0142 zbrojeniowy i\u00a0metalurgiczny Rosji. Nada\u0142o\u00a0to\u00a0miastu charakter na\u00a0wiele lat. W\u00a0latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych Jekaterynburg (w\u00f3wczas Swierd\u0142owsk) prze\u017cy\u0142 przemys\u0142owo-kulturowy rozkwit, kt\u00f3ry\u00a0gwa\u0142townie sko\u0144czy\u0142 si\u0119 w\u00a0latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych. Odpowiedzialno\u015bci\u0105 za\u00a0kryzys, z\u00a0kt\u00f3rego Jekaterynburg jeszcze si\u0119 nie podni\u00f3s\u0142, obarcza si\u0119 jego najs\u0142awniejszego rodaka, pierwszego prezydenta Rosji Borysa Jelcyna, na\u00a0cze\u015b\u0107 kt\u00f3rego\u00a0\u2014 paradoksalnie\u00a0\u2014 w\u00a02015 roku powsta\u0142o\u00a0tu\u00a0nowoczesne i\u00a0skrojone na\u00a0wz\u00f3r\u00a0europejski Jelcyn Centrum. Nie tylko z\u00a0rozmachem r\u00f3wnym naszym najwi\u0119kszym muzeom historii, jak Centrum Solidarno\u015bci\u00a0czy Muzeum Powstania Warszawskiego, buduje ono narracj\u0119 o\u00a0jednym cz\u0142owieku, stawiaj\u0105c\u00a0go\u00a0w\u00a0g\u0142\u00f3wnym nurcie wezbranej (na\u0142adowanej eksponatami) rzeki historii XX\u00a0wieku. Stara si\u0119 r\u00f3wnie\u017c stworzy\u0107 w\u0142asny obraz tej prezydentury. Wystawa ko\u0144czy si\u0119 w\u00a0pustej przestrzeni, w\u00a0kt\u00f3rej spotykamy tylko hologramy os\u00f3b, kt\u00f3re\u00a0odwiedzi\u0142y\u00a0muzeum i\u00a0wypowiedzia\u0142y\u00a0si\u0119 na\u00a0temat poczucia wolno\u015bci, jak\u0105 przynios\u0142y\u00a0Rosjanom czasy Jelcyna. Ka\u017cdy\u00a0mo\u017ce\u00a0zamkn\u0105\u0107 si\u0119 w\u00a0kapsule i\u00a0nagra\u0107 kilka s\u0142\u00f3w.\\nPrzez ogromne okna Sali Wolno\u015bci, jak j\u0105 nazwano, wida\u0107 z\u0142ote kopu\u0142y\u00a0cerkwi Na\u00a0Krwi, wzniesionej w\u00a0miejscu, gdzie sta\u0142 tzw. dom specjalnego przeznaczenia, w\u00a0kt\u00f3rym przetrzymywano carsk\u0105 rodzin\u0119 Romanow\u00f3w, zanim zosta\u0142a\u00a0ona rozstrzelana przez bolszewik\u00f3w\u00a01918 roku. Przyje\u017cd\u017camy do\u00a0Jekaterynburga w\u0142a\u015bnie wtedy, gdy na\u00a0ekrany kin w\u00a0atmosferze skandalu wchodzi Matylda, opowiadaj\u0105ca\u00a0o\u00a0mi\u0142osnej relacji Miko\u0142aja II\u00a0z\u00a0primabalerin\u0105 polskiego pochodzenia, Matyld\u0105 Krzesi\u0144sk\u0105. Kto\u015b protestuje przeciwko obrazoburczej premierze, wje\u017cd\u017caj\u0105c\u00a0w\u00a0kino ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0105 za\u0142adowan\u0105 butlami gazowymi, inni zapalaj\u0105 \u015bwiece przed spokojnymi ikonami \u015bwi\u0119tych car\u00f3w, cho\u0107 modl\u0105cych si\u0119 pewnie nie ma\u00a0wi\u0119cej ni\u017c zazwyczaj. Jak cz\u0119sto w\u00a0miejscach kultu, najpierw, od\u00a0wej\u015bcia, pami\u0105tkowe dewocjonalia, a\u00a0z\u00a0boku do\u015b\u0107 tandetne muzeum, ale w\u00a0g\u0142\u0119bi\u00a0cisza i\u00a0skupienie, zapach wosku. Natomiast i\u00a0w\u00a0cerkwi, i\u00a0w\u00a0politycznym Jelcyn Centrum dopada mnie podobne poczucie oficjalno\u015bci. Znika, kiedy zaczynaj\u0105 opowiada\u0107 arty\u015bci, kt\u00f3rzy specjalnie na\u00a0uralskie biennale przygotowali prace o\u00a0regionie.\\nCzwarte Uralskie Industrialne Biennale Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej odbywa si\u0119 w\u00a0tym samym czasie, co\u00a0Dni Polskiej Dramaturgii w\u00a0Kolada Teatr. G\u0142\u00f3wn\u0105 wystaw\u0119 pomieszczono w\u00a0\u017celbetonowym labiryncie nieczynnej fabryki, po\u0142o\u017conej nad jeziorem w\u00a0\u015brodku miasta, po\u00a0przek\u0105tnej do\u00a0muzeum Jelcyna. Historia te\u017c opowiedziana jest tam w\u00a0spos\u00f3b\u00a0przeciwstawny: wyrywkowa, a\u00a0nie linearna; oszcz\u0119dna, wr\u0119cz\u00a0surowa, a\u00a0nie na\u0142adowana artefaktami; raczej opowiadaj\u0105ca\u00a0o\u00a0czym\u015b, czego nie ma\u00a0albo co\u00a0zanika, ni\u017c tworz\u0105ca\u00a0du\u017ce\u00a0narracje. Podobaj\u0105 mi\u00a0si\u0119 zawieszone tu\u017c nad betonow\u0105 pod\u0142og\u0105 na\u00a0prawie niewidzialnych strunach miedziane blachy wygi\u0119te\u00a0w\u00a0faluj\u0105ce\u00a0\u00abm\u00bb (jak mied\u017a?), kt\u00f3re\u00a0s\u0105 poprodukcyjnym odpadem z\u00a0pewnie wygaszonej dzi\u015b fabryki. Przechodz\u0105c\u00a0pomi\u0119dzy nimi, ca\u0142\u0105 uwag\u0119 koncentruje si\u0119 na\u00a0tym, \u017ceby nie tr\u0105ci\u0107 lub nie urwa\u0107 linki, kiedy natomiast usi\u0105dzie si\u0119 na\u00a0krze\u015ble\u00a0w\u00a0pustej sali, mo\u017cna\u00a0us\u0142ysze\u0107, jak mied\u017a, wprawiona w\u00a0mikrodrgania, gra. Jest to\u00a0swoista pie\u015b\u0144 zmechanizowanej przesz\u0142o\u015bci\u00a0i\u00a0odwieczna pie\u015b\u0144 tej ziemi. Inny artysta powl\u00f3k\u0142 uralskie pejza\u017ce\u00a0na\u00a0swoich obrazach filtrem spreparowanym z\u00a0tutejszych minera\u0142\u00f3w, zabarwiaj\u0105c\u00a0nimi niebo i\u00a0czyni\u0105c\u00a0je\u00a0jednocze\u015bnie toksycznym i\u00a0ba\u015bniowym. Bardzo prosto i\u00a0pi\u0119knie\u00a0\u2014 dar i\u00a0przekle\u0144stwo razem.\\nKolada te\u017c nawi\u0105zuje do\u00a0zasob\u00f3w\u00a0naturalnych Jekaterynburga. Kiedy wchodzi si\u0119 do\u00a0jego teatru, strza\u0142ka\u00a0kieruje na\u00a0lewo, do\u00a0Sali Malachitowej. Zanim jednak dojdziemy do\u00a0tej wi\u0119kszej (na\u00a0120 miejsc) sceny, przejdziemy przez pod\u0142u\u017cne\u00a0jak poczekalnia foyer, przypominaj\u0105ce\u00a0wy\u0142adowan\u0105 suwenirami gablot\u0119. Osobliwe bibeloty (w\u015br\u00f3d\u00a0niech maskotki, obrazki, tandetne figurki gipsowe, samowary, witryny, szyde\u0142kowe kapy, ro\u015bliny, sztuczna g\u0142owa \u0142osia i\u00a0\u017cywe kr\u00f3liki w\u00a0klatce) tworz\u0105 zbi\u00f3r\u00a0przypominaj\u0105cy\u00a0rodzinne pami\u0105tki, ozdabiaj\u0105ce\u00a0teatr-dom, otwarty na\u00a0swoich i\u00a0go\u015bci. Obok stolika, gdzie mo\u017cna\u00a0kupi\u0107 dekoracyjny talerz albo kt\u00f3ry\u015b z\u00a0(jedenastu wydanych dot\u0105d) tom\u00f3w\u00a0dzie\u0142 zebranych Niko\u0142aja Kolady, u\u015bmiecha si\u0119 tekturowy Kolada trzymaj\u0105cy\u00a0pluszowego misia. Na\u00a0\u015bcianach, w\u015br\u00f3d\u00a0wyr\u00f3\u017cnie\u0144, afiszy i\u00a0plakat\u00f3w, komunikaty zapewniaj\u0105ce\u00a0widza: kochamy ci\u0119. Kiedy przyje\u017cd\u017camy, jest przed 22.00, ko\u0144czy si\u0119 spektakl\u00a0\u2014 dyrektor odprowadza swoj\u0105 publiczno\u015b\u0107 do\u00a0szatni, podpisuje programy, rozmawia. Robi to\u00a0kilka razy dziennie, wita i\u00a0\u017cegna, poniewa\u017c ten prywatny teatr gra na\u00a0swoich dw\u00f3ch\u00a0scenach od\u00a0dw\u00f3ch\u00a0do\u00a0nawet pi\u0119ciu przedstawie\u0144 (niekt\u00f3re\u00a0rozpoczynaj\u0105 si\u0119 o\u00a0godzinie 22.00). Po\u00a0spektaklu aktorzy robi\u0105 w\u00a0bufecie kaw\u0119 i\u00a0podaj\u0105 strudel, wycieraj\u0105 zab\u0142ocone pod\u0142ogi albo jad\u0105 po\u00a0nas na\u00a0lotnisko. Potem wracaj\u0105 do\u00a0teatru, kt\u00f3ry\u00a0jest oddany w\u00a0posiadanie niemal wszystkim. Spontanicznie zwo\u0142uj\u0105 pr\u00f3b\u0119, chocia\u017c druga w\u00a0nocy (i\u00a0pozwalaj\u0105 j\u0105 podejrze\u0107 go\u015bciom z\u00a0zagranicy), a\u00a0na\u00a0koniec, kiedy ju\u017c wsz\u0119dzie ucichnie, niekt\u00f3rzy z\u00a0nich rozk\u0142adaj\u0105 polowe \u0142\u00f3\u017cka\u00a0mi\u0119dzy drzwiami wej\u015bciowymi a\u00a0kas\u0105. Inni udaj\u0105 si\u0119 do\u00a0mieszka\u0144, kt\u00f3re\u00a0Kolada kupi\u0142 dla swoich aktor\u00f3w.\\nBudynek mie\u015bci\u00a0si\u0119 przy szerokim Prospekcie Lenina, g\u0142\u00f3wnej ulicy miasta. By\u0142 niegdy\u015b kinem, Kolada dosta\u0142 go\u00a0do\u00a0u\u017cytku od\u00a0w\u0142adz, ale przystosowa\u0107 musia\u0142 na\u00a0sw\u00f3j\u00a0koszt i\u00a0pewnie w\u0142asnymi si\u0142ami. S\u0142ysz\u0119, \u017ce\u00a0prawdziwy klimat tego teatru pozosta\u0142 w\u00a0jego dawnej siedzibie. Idziemy ogl\u0105da\u0107 dzi\u015b opustosza\u0142\u0105, ma\u0142\u0105, drewnian\u0105 izbuszk\u0119, bielon\u0105, z\u00a0filigranowymi koronkami wyci\u0119tymi w\u00a0drewnie, uchowan\u0105 jak jaki\u015b delikatny p\u0105k\u00a0w\u00a0architektonicznie \u015bwietnym, konstruktywistycznym miasteczku czekist\u00f3w\u00a0(niepozwalaj\u0105cym zapomnie\u0107 o\u00a0militarnych tradycjach miasta, kt\u00f3re\u00a0po\u00a0wojnie przez d\u0142ugi okres by\u0142o\u00a0zamkni\u0119te\u00a0dla obcokrajowc\u00f3w, a\u00a0i\u00a0do\u00a0dzi\u015b s\u0105 miejsca, do\u00a0kt\u00f3rych nie wolno zagl\u0105da\u0107). Po\u00a0drugiej stronie chodnika budka, w\u00a0kt\u00f3rej pokazywano minispektakle lalkowe. Format du\u017co\u00a0skromniejszy od\u00a0naszej szekspirowskiej Sceny w\u00a0Oknie. Spad\u0142 pierwszy \u015bnieg, podobno zima potrwa tu\u00a0do\u00a0maja.\\nDni Polskiej Dramaturgii, mo\u017cliwe dzi\u0119ki\u00a0zaproszeniu od\u00a0Niko\u0142aja Kolady oraz organizacyjnej energii Filipa Fr\u0105tczaka z\u00a0Fundacji \u00abPlac Teatralny\u00bb i\u00a0wsp\u00f3\u0142pracy z\u00a0moskiewskim Instytutem Polskim oraz Instytutem Adama Mickiewicza w\u00a0Warszawie, mia\u0142y\u00a0miejsce od\u00a027 do\u00a029 pa\u017adziernika 2017 roku. W\u00a0pi\u0105tek dwie (ze\u00a0zmienion\u0105 obsad\u0105) premiery Miss HIV Macieja Kowalewskiego w\u00a0re\u017cyserii Macieja Wiktora, a\u00a0przez kolejne dwa dni czytania dramat\u00f3w\u00a0przygotowane przez m\u0142od\u0105 re\u017cyserk\u0119 z\u00a0uralskiej szko\u0142y\u00a0dramatu, Masz\u0119 Kantorowicz (r\u00f3wnocze\u015bnie asystentk\u0119 Macieja Wiktora przy Miss HIV)\u00a0\u2014 Cia\u0142a\u00a0obce Julii Holewi\u0144skiej i\u00a0Gardenia El\u017cbiety Chowaniec oraz W\u00a0promieniach Artura Pa\u0142ygi i\u00a0Walizka Ma\u0142gorzaty Sikorskiej-Miszczuk. Po\u00a0ka\u017cdym wydarzeniu odbywa\u0142y\u00a0si\u0119 d\u0142ugie dyskusje, na\u00a0kt\u00f3re\u00a0publiczno\u015b\u0107 ch\u0119tnie zostawa\u0142a, mo\u017ce\u00a0zach\u0119cona obecno\u015bci\u0105 Kowalewskiego, Pa\u0142ygi i\u00a0Wiktora, a\u00a0mo\u017ce\u00a0tematyk\u0105 polskiej dramaturgii. Podkre\u015blano bowiem, \u017ce\u00a0dla rosyjskiego dramatu i\u00a0teatru takie spo\u0142eczne tematy jak HIV czy transseksualno\u015b\u0107 nadal s\u0105 tabu.\\nPrzypomnia\u0142o\u00a0mi\u00a0si\u0119 wi\u0119c, jak to\u00a0by\u0142o\u00a0w\u00a0Polsce kilkana\u015bcie lat temu z\u00a0prapremier\u0105 Miss HIV\u00a0\u2014 nie czytaniem w\u00a0Laboratorium Dramatu, tylko spektaklem, kt\u00f3ry\u00a0Kowalewski sam re\u017cyserowa\u0142 w\u00a0modnym warszawskim klubie Le\u00a0Madame w\u00a02005 roku (kr\u00f3tko przed g\u0142o\u015bn\u0105 likwidacj\u0105 tego miejsca, po\u00a0kt\u00f3rej spektakl trafi\u0142 na\u00a0deski Teatru Polonia, a\u00a0nast\u0119pnie do\u00a0Och-Teatru, gdzie pozosta\u0142 w\u00a0repertuarze do\u00a02015 roku). By\u0142o\u00a0apogeum ery m\u0142odych brutalist\u00f3w, spodziewano si\u0119 skandalu. Tymczasem tekst powsta\u0142 na\u00a0wymy\u015blony i\u00a0koordynowany przez Remigiusza Grzel\u0119 konkurs Krajowego Centrum ds. AIDS na\u00a0sztuk\u0119 o\u00a0HIV\/AIDS, by\u0142 konsultowany i\u00a0opiera\u0142 si\u0119 na\u00a0informacji prasowej o\u00a0prawdziwym konkursie pi\u0119kno\u015bci\u00a0dla dziewcz\u0105t\u00a0zara\u017conych HIV, odbywaj\u0105cym si\u0119 w\u00a0stolicy Botswany (wybory Miss HIV\/AIDS Stigma Free). O\u00a0ile w\u00a0przypadku polskiej prapremiery ekscytacj\u0119 kreowa\u0142a\u00a0atmosfera miejsca, kt\u00f3re\u00a0kojarzone by\u0142o\u00a0tyle\u017c ze\u00a0sztuk\u0105, co\u00a0ze\u00a0\u015brodowiskiem LGBT, co\u00a0troch\u0119 cedowa\u0142o\u00a0problem na\u00a0nieliczn\u0105 grup\u0119, o\u00a0tyle w\u00a0Rosji g\u0142o\u015bno\u00a0m\u00f3wi\u00a0si\u0119 dzi\u015b o\u00a0epidemii HIV, Jekaterynburg za\u015b, i\u00a0ca\u0142y\u00a0obw\u00f3d\u00a0swierd\u0142owski, wymienia si\u0119 jako jej epicentrum. Liczba nosicieli w\u015br\u00f3d\u00a0mieszka\u0144c\u00f3w, jak si\u0119 szacuje, przekroczy\u0142a\u00a0tu\u00a02%. A\u00a0poniewa\u017c Kolada kocha swoich widz\u00f3w, ale ich nie oszcz\u0119dza, ka\u017c\u0105c\u00a0im\u00a0patrze\u0107 na\u00a0siebie samych \u015bmiesznych, w\u00a0fufajkach, walonkach i\u00a0w\u015br\u00f3d\u00a0bazarowej tandety, mo\u017ce\u00a0i\u00a0spektakl Macieja Wiktora wk\u0142ada kij w\u00a0mrowisko? Mo\u017ce\u00a0re\u017cyser zna Bia\u0142\u0105 gor\u0105czk\u0119 Jacka Hugo-Badera i\u00a0jego rozmow\u0119 z\u00a0(jedyn\u0105, poniewa\u017c konkurs og\u0142oszono tylko raz) Miss HIV Rosji\u00a0\u2014 Swiet\u0142an\u0105 Izambajew\u0105, kt\u00f3ra\u00a0odebra\u0142a\u00a0tytu\u0142 \u00abMiss Positive\u00bb w\u00a02005 roku: \u00abMy\u015bla\u0142am, \u017ce\u00a0to\u00a0b\u0119dzie cicha, kameralna uroczysto\u015b\u0107 w\u00a0\u015brodowisku nosicieli, a\u00a0zrobili pomp\u0119 jak na\u00a0rozdaniu Oscar\u00f3w. \u015awiat\u0142a, kamery, teatr pe\u0142en\u00a0ludzi, a\u00a0potem konferencja prasowa. By\u0142am\u00a0przera\u017cona. Od\u00a0rana do\u00a0wieczora pokazywali mnie w\u00a0wiadomo\u015bciach wszystkich stacji telewizyjnych\u00bb. Widzowie musz\u0105 to\u00a0pami\u0119ta\u0107, raczej te\u017c nie s\u0105 im\u00a0obce doniesienia o\u00a0epidemii wirusa. Ale ja\u00a0nie znam tej publiczno\u015bci. Patrz\u0119 na\u00a0scen\u0119 i\u00a0my\u015bl\u0119, jak wiele niespotykanie pi\u0119knych dziewczyn, kt\u00f3re\u00a0potrafi\u0105 perfekcyjnie podkre\u015bli\u0107 swoj\u0105 urod\u0119, widzia\u0142am\u00a0na\u00a0ulicach Jekaterynburga. I\u00a0podoba mi\u00a0si\u0119, \u017ce\u00a0Maciej Wiktor wyszed\u0142 poza publicystyk\u0119, a\u00a0nawet zjawisko, kt\u00f3re\u00a0zaj\u0119\u0142o\u00a0Kowalewskiego, \u017ce\u00a0konsekwentnie, ale nienachalnie po\u0142\u0105czy\u0142 tani blichtr i\u00a0\u015bmier\u0107.\\nW\u00a0telewizji i\u00a0Internecie (tak przebiega\u0142o\u00a0g\u0142osowanie w\u00a0Rosji, ale by\u0107 mo\u017ce\u00a0chodzi tylko o\u00a0nowe technologie) transmitowany jest na\u00a0\u017cywo fina\u0142 wybor\u00f3w\u00a0Miss HIV. Prowadz\u0105cy\u00a0go\u00a0Rafael biega w\u00a0kostiumie drag queen mi\u0119dzy scen\u0105 a\u00a0garderob\u0105, gdzie na\u00a0werdykt czekaj\u0105 Urszula, Irina, Julia i\u00a0Klara. Koncept dramatopisarza polega na\u00a0kontra\u015bcie mi\u0119dzy u\u017cytym przez telewizj\u0119 stereotypem, kt\u00f3rym chce si\u0119 podbi\u0107 ogl\u0105dalno\u015b\u0107 (tabuizowana choroba, prowadz\u0105cy\u00a0transwestyta), a\u00a0zwyczajno\u015bci\u0105 postaci i\u00a0ich losu, kt\u00f3ra\u00a0emanuje ze\u00a0zwierze\u0144 i\u00a0k\u0142\u00f3tni w\u00a0kulisach. Nosiciele HIV to\u00a0r\u00f3\u017cni\u00a0ludzie, niewolni od\u00a0wad, kt\u00f3re\u00a0Kowalewski podkr\u0119ca\u00a0dla efektu komicznego. Re\u017cyser za\u015b pogrubia kresk\u0119, zbli\u017ca\u00a0si\u0119 bardziej do\u00a0groteski, pocz\u0105wszy od\u00a0charakteryzacji i\u00a0gry aktorskiej. Ciekawe, \u017ce\u00a0mimo dw\u00f3ch\u00a0zupe\u0142nie r\u00f3\u017cnych obsad, poza Klar\u0105 (przy czym dwie aktorki wymieniaj\u0105 si\u0119 rolami: Julii oraz asystentki uzbrojonej w\u00a0tablet\u00a0\u2014 wsp\u00f3\u0142czesne oko kamery, kt\u00f3re\u00a0wizytuje kulisy, \u017ceby wyrwa\u0107 dla telewidz\u00f3w\u00a0kawa\u0142ek\u00a0prywatno\u015bci), w\u00a0trakcie wsp\u00f3lnych dla wszystkich pr\u00f3b\u00a0pozwolono w\u00a0ramach wypracowanych schemat\u00f3w\u00a0na\u00a0w\u0142asne kreacje.\\nI\u00a0tak jedna szesnastoletnia Julia jest pe\u0142na\u00a0entuzjazmu, po\u00a0dziewcz\u0119cemu wiotka, niepewna w\u00a0ruchach, jakby zaraz mia\u0142a\u00a0ulecie\u0107 w\u00a0swojej r\u00f3\u017cowej sukience. Druga ma\u00a0ju\u017c kszta\u0142tne cia\u0142o, ale naiwne oczy i\u00a0zwi\u0105zane w\u00a0kucyki w\u0142osy, nosi kus\u0105 sp\u00f3dniczk\u0119, lecz kolana trzyma z\u0142\u0105czone razem, ko\u015blawi\u0105c\u00a0stop\u0119 do\u00a0\u015brodka. Irina, kt\u00f3ra\u00a0\u2014 co\u00a0oka\u017ce\u00a0si\u0119, gdy kamera wr\u00f3ci\u00a0do\u00a0finalistek po\u00a0wyborach\u00a0\u2014 oszukuje, \u017ce\u00a0jest nosicielk\u0105, w\u00a0jednej ods\u0142onie b\u0119dzie wampem z\u00a0burz\u0105 rudych w\u0142os\u00f3w, wij\u0105c\u0105 si\u0119 i\u00a0wydymaj\u0105c\u0105 wargi, a\u00a0w\u00a0drugiej\u00a0\u2014 energiczn\u0105, troch\u0119 natchnion\u0105 bioenergoterapeutk\u0105. Pierwsza pragnie nagrody i\u00a0pie\u015bci\u00a0ego, druga pr\u00f3cz\u00a0tego sieje lekki zam\u0119t, bawi si\u0119. Urszula reprezentuje w\u00a0konkursie swoj\u0105 zmar\u0142\u0105 na\u00a0AIDS siostr\u0119 misjonark\u0119 (obie aktorki obnosz\u0105 w\u0142asne zdj\u0119cie w\u00a0habicie i\u00a0wielkich okularach, z\u00a0wyszczerzonym u\u015bmiechem), ale ta\u00a0\u015bwi\u0119ta\u00a0powinno\u015b\u0107 u\u00a0jednej podszyta jest pretensjami i\u00a0zgorzknieniem, pachnie jak naftalina w\u00a0szafie, u\u00a0drugiej\u00a0\u2014 temperamentem, a\u00a0nawet zalotno\u015bci\u0105, co\u00a0odzwierciedla ods\u0142aniaj\u0105ca\u00a0ramiona suknia. Klara, zdradzona przez m\u0119\u017ca\u00a0geja matka dw\u00f3jki dzieci, patrzy ponuro, z\u00a0powstrzymywan\u0105 furi\u0105, popijaj\u0105c\u00a0ze\u00a0schowanej w\u00a0kotarach butelki. To\u00a0ona, wbrew tekstowi sztuki, zdob\u0119dzie koron\u0119.\\nSpektakl ma\u00a0struktur\u0119 otwart\u0105 na\u00a0tak du\u017ce\u00a0zmiany w\u00a0obsadzie. Oczywi\u015bcie zgranie mo\u017ce\u00a0by\u0107 lepsze lub gorsze, jak od\u00a0razu pokaza\u0142y\u00a0dwa sk\u0142ady, z\u00a0pewno\u015bci\u0105 jednak aktorzy Kolady bez problemu kreuj\u0105 \u015bcieraj\u0105ce\u00a0si\u0119 tu\u00a0typy: naiwno\u015b\u0107, spryt, pos\u0142annictwo, determinacj\u0119. Natomiast walka o\u00a0nagrody, spory o\u00a0warto\u015bci\u00a0i\u00a0postawy, \u015bwiecide\u0142ka\u00a0i\u00a0splendor, prawdziwe i\u00a0zmy\u015blone historie\u00a0\u2014 nie znacz\u0105 w\u00a0spektaklu wi\u0119cej ni\u017c niepozorny taniec na\u00a0wietrze torby foliowej w\u015br\u00f3d\u00a0zesch\u0142ych li\u015bci, kt\u00f3ry\u00a0zawsze wzrusza w\u00a0filmie American Beauty. Bohaterki, zanim zaczn\u0105 b\u0142yszcze\u0107, wchodz\u0105 na\u00a0scen\u0119 ubrane w\u00a0niebieskie p\u0142aszcze ochronne z\u00a0najcie\u0144szej folii, jak w\u00a0workach na\u00a0\u015bmieci. Jakby same by\u0142y\u00a0\u015bmieciem bezwolnie ko\u0142ysanym przez wiatr, kiedy staj\u0105 frontem do\u00a0widowni lekko pochylone do\u00a0przodu i\u00a0wyrzucaj\u0105c\u00a0r\u0119ce\u00a0na\u00a0boki, robi\u0105 w\u00a0rytm ostrej muzyki kilka krok\u00f3w\u00a0wprz\u00f3d\u00a0i\u00a0wstecz, po\u00a0ka\u017cdym nieruchomiej\u0105c\u00a0na\u00a0kr\u00f3tk\u0105 chwil\u0119. Zyskuj\u0105 tak mechanik\u0119 zabawki nakr\u0119conej przez zegarmistrza czasu, wypuszczanej tylko na\u00a0chwil\u0119 spod jego rygoru. Spektakl ma\u00a0takie momenty metafizyczne, kiedy \u017cycie wymyka si\u0119 spod w\u0142adzy show i\u00a0ujawnia swoj\u0105 mozoln\u0105 udr\u0119k\u0119 w\u00a0spowolnionej choreografii. Ten oraz kilka innych element\u00f3w, jak koronowanie miss plastikowymi ko\u0142nierzami ochronnymi, zak\u0142adanymi w\u00a0lecznicach zwierz\u0119tom, powoduje, \u017ce\u00a0los wszystkich, \u0142\u0105cznie z\u00a0Urszul\u0105, Irin\u0105 i\u00a0Rafaelem, nie jest jeszcze dope\u0142niony, ale ju\u017c przes\u0105dzony.\\nWybory Miss HIV tylko mami\u0105, \u017ce\u00a0s\u0105 jak konkurs Miss World, jednak miar\u0105 nie jest w\u00a0nich kategoria pi\u0119kna, tylko r\u00f3\u017cne\u00a0przyn\u0119ty: wzruszenia, moralno\u015bci, pikanterii, wstydu, przyjemno\u015bci\u00a0p\u0142yn\u0105cej z\u00a0wywy\u017cszenia poni\u017conego, ostatecznie za\u015b weryfikuje \u015bmier\u0107. Maciej Wiktor wyczu\u0142 t\u0119 dwuznaczno\u015b\u0107. Pozwoli\u0142, \u017ceby karnawa\u0142 trwa\u0142, lecz aktorkom w\u00a0jego spektaklu partneruj\u0105 trumny, cho\u0107 nie od\u00a0razu jest to\u00a0jasne. G\u0142\u00f3wnym elementem scenograficznym s\u0105 cztery funkcjonalne prostopad\u0142o\u015bciany zbudowane z\u00a0lekkich rurek. Na\u00a0przedni\u0105 \u015bcian\u0119 i\u00a0d\u0142u\u017csze boki naci\u0105gni\u0119ta\u00a0zosta\u0142a\u00a0srebrna, mieni\u0105ca\u00a0si\u0119 jak dyskotekowa kula folia. Re\u017cyser dobrze wykorzysta\u0142 przy tym ma\u0142\u0105 przestrze\u0144 sceny z\u00a0jednym wyj\u015bciem, kt\u00f3re\u00a0odgrodzi\u0142 po\u0142yskliw\u0105 kurtynk\u0105 z\u00a0anielskiego w\u0142osia. Zsuwaj\u0105c\u00a0kuby, mo\u017cna\u00a0zbudowa\u0107 \u015bciank\u0119 (w\u00a0ten spos\u00f3b\u00a0kulisy staj\u0105 si\u0119 nagle scen\u0105 telewizyjnego studia, jakby\u015bmy\u00a0odwr\u00f3cili perspektyw\u0119 o\u00a0sto osiemdziesi\u0105t\u00a0stopni), dostawiaj\u0105c\u00a0wysok\u0105 walizk\u0119\u00a0\u2014 stworzy\u0107 toaletk\u0119 z\u00a0lustrem, k\u0142ad\u0105c\u00a0kuby na\u00a0pod\u0142odze\u00a0\u2014 trumn\u0119. I\u00a0tak te\u017c zaraz po\u00a0wyga\u015bni\u0119ciu \u015bwiate\u0142 kamer robi\u0105 bohaterki, staj\u0105c\u00a0ka\u017cda\u00a0u\u00a0wezg\u0142owia swojego pude\u0142ka\u00a0na\u00a0kr\u00f3tki epilog przed kamer\u0105 \u00abrok po\u00bb. St\u0105d\u00a0na\u00a0sam koniec tak\u017ce\u00a0filmowy efekt: w\u00a0zwolnionym tempie prawa r\u0119ka\u00a0podrzuca tabletk\u0119 antyretrowirusow\u0105, g\u0142owy si\u0119 odginaj\u0105, zgi\u0119ta\u00a0r\u0119ka\u00a0zostaje w\u00a0g\u00f3rze i\u00a0powoli opada. W\u00a0tle chyba Radiohead.\\nMiss HIV prze\u0142o\u017cy\u0142 Denis Viren, pozosta\u0142e\u00a0dramaty r\u00f3wnie\u017c mia\u0142y\u00a0nowe lub pierwsze t\u0142umaczenia, jak W\u00a0promieniach Artura Pa\u0142ygi. To\u00a0w\u00a0Rosji dramat, w\u00a0kt\u00f3rym Sk\u0142odowska-Curie wyznaje, \u017ce\u00a0nazwa\u0142a\u00a0sw\u00f3j\u00a0radioaktywny polon \u00abprzeciwko Ruskim\u00bb, autor us\u0142ysza\u0142 po\u00a0raz pierwszy ze\u00a0sceny. Ale w\u0105tek ten za\u00a0chwil\u0119 uton\u0105\u0142 we\u00a0wzburzonym, ekspresywnym monologu pi\u0119knej aktorki, kt\u00f3ra\u00a0lekko zachrypni\u0119tym g\u0142osem, szeroko gestykuluj\u0105c, czyta\u0142a\u00a0\u00ablisty pisane do\u00a0siebie\u00bb, nie kryj\u0105c\u00a0wzruszenia i\u00a0ocieraj\u0105c\u00a0na\u00a0scenie prawdziwe \u0142zy. W\u00a0pozosta\u0142ych czytaniach zaimprowizowane, fantazyjne kostiumy, zarysowane role, dynamiczne tempo i\u00a0silne \u015brodki wyrazu. Oprawa wizualno-muzyczna nawi\u0105zywa\u0142a\u00a0do\u00a0element\u00f3w\u00a0wykorzystanych w\u00a0Miss HIV, czyni\u0105c\u00a0ze\u0144 wsp\u00f3lne wydarzenie: polski dramat w\u00a0Kolada Teatr. Wrzucono mo\u017ce\u00a0w\u00a0ten spos\u00f3b\u00a0r\u00f3\u017cne\u00a0teksty do\u00a0jednego worka, ale zastosowana konwencja dla publiczno\u015bci\u00a0tego teatru wydawa\u0142a\u00a0si\u0119 przezroczysta i\u00a0pomaga\u0142a\u00a0jej skupi\u0107 si\u0119 nie na\u00a0formie, ale na\u00a0tre\u015bci\u00a0sztuk.\\nA\u00a0one zaciekawi\u0142y\u00a0Rosjan przede wszystkim tym, \u017ce\u00a0opowiadaj\u0105 o\u00a0historii poprzez prywatne, wr\u0119cz\u00a0intymne, zdejmuj\u0105c\u00a0z\u00a0niej patos. Oraz \u017ce\u00a0mo\u017cna\u00a0w\u00a0teatrze rozmawia\u0107 na\u00a0takie tematy, jak seksualno\u015b\u0107, fizjologia, choroba cia\u0142a\u00a0czy na\u0142\u00f3g. Sprowokowa\u0142y\u00a0do\u00a0analitycznych pyta\u0144 o\u00a0same teksty, ale te\u017c o\u00a0nasz wsp\u00f3\u0142czesny teatr i\u00a0dramaturgi\u0119, a\u00a0o\u00a0to\u00a0przecie\u017c w\u00a0takich mi\u0119dzynarodowych wydarzeniach chodzi.\\n\u043e\u0440\u0438\u0433\u0438\u043d\u0430\u043b\u044c\u043d\u044b\u0439 \u0430\u0434\u0440\u0435\u0441 \u0441\u0442\u0430\u0442\u044c\u0438\u00a0\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/2018\/02\/28\/kwestia-czasu-zhurnal-teatr-katarzyna-tokarska-stangret\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/wp-content\/uploads\/sites\/7\/2018\/02\/miniaturka.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/wp-content\/uploads\/sites\/7\/2018\/02\/miniaturka.jpg\",\"width\":615,\"height\":410},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/2018\/02\/28\/kwestia-czasu-zhurnal-teatr-katarzyna-tokarska-stangret\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"KWESTIA CZASU \u0416\u0423\u0420\u041d\u0410\u041b «\u0422\u0415\u0410\u0422\u0420», KATARZYNA TOKARSKA-STANGRET\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/#website\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/\",\"name\":\"Instytut Polski w Moskwie \/\/ \u041f\u043e\u043b\u044c\u0441\u043a\u0438\u0439 \u043a\u0443\u043b\u044c\u0442\u0443\u0440\u043d\u044b\u0439 \u0446\u0435\u043d\u0442\u0440 \u0432 \u041c\u043e\u0441\u043a\u0432\u0435\",\"description\":\"Instytuty Polskie\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/author\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"KWESTIA CZASU \u0416\u0423\u0420\u041d\u0410\u041b \"\u0422\u0415\u0410\u0422\u0420\", KATARZYNA TOKARSKA-STANGRET - Instytut Polski w Moskwie \/\/ \u041f\u043e\u043b\u044c\u0441\u043a\u0438\u0439 \u043a\u0443\u043b\u044c\u0442\u0443\u0440\u043d\u044b\u0439 \u0446\u0435\u043d\u0442\u0440 \u0432 \u041c\u043e\u0441\u043a\u0432\u0435","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/2018\/02\/28\/kwestia-czasu-zhurnal-teatr-katarzyna-tokarska-stangret\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"KWESTIA CZASU \u0416\u0423\u0420\u041d\u0410\u041b \"\u0422\u0415\u0410\u0422\u0420\", KATARZYNA TOKARSKA-STANGRET - Instytut Polski w Moskwie \/\/ \u041f\u043e\u043b\u044c\u0441\u043a\u0438\u0439 \u043a\u0443\u043b\u044c\u0442\u0443\u0440\u043d\u044b\u0439 \u0446\u0435\u043d\u0442\u0440 \u0432 \u041c\u043e\u0441\u043a\u0432\u0435","og_description":"W\u00a0Kolada Teatr odby\u0142y\u00a0si\u0119 Dni Polskiej Dramaturgii, podczas kt\u00f3rych publiczno\u015b\u0107 z\u00a0Jekaterynburga wys\u0142ucha\u0142a\u00a0czyta\u0144 sztuk Sikorskiej-Miszczuk, Cholewi\u0144skiej, Chowaniec i\u00a0Pa\u0142ygi oraz obejrza\u0142a\u00a0premier\u0119 Miss HIV Kowalewskiego. Z\u00a0Moskwy dolecia\u0142am\u00a0do\u00a0Jekaterynburga samolotem, ale da\u0142oby si\u0119 tam dojecha\u0107 kolej\u0105 transsyberyjsk\u0105. Kiedy Aleksander III wytycza\u0142 sw\u00f3j\u00a0trakt, nie omin\u0105\u0142 miasta bogatego w\u00a0zasoby naturalne, takie jak mied\u017a i\u00a0kamienie szlachetne. Dzi\u0119ki\u00a0temu Stalin w\u00a0latach trzydziestych ubieg\u0142ego wieku m\u00f3g\u0142 przerzuci\u0107 […]","og_url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/2018\/02\/28\/kwestia-czasu-zhurnal-teatr-katarzyna-tokarska-stangret\/","og_site_name":"Instytut Polski w Moskwie \/\/ \u041f\u043e\u043b\u044c\u0441\u043a\u0438\u0439 \u043a\u0443\u043b\u044c\u0442\u0443\u0440\u043d\u044b\u0439 \u0446\u0435\u043d\u0442\u0440 \u0432 \u041c\u043e\u0441\u043a\u0432\u0435","article_published_time":"2018-02-28T14:34:56+00:00","article_modified_time":"2020-05-25T17:31:32+00:00","og_image":[{"width":615,"height":410,"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/wp-content\/uploads\/sites\/7\/2018\/02\/miniaturka.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"","Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"event","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/2018\/02\/28\/kwestia-czasu-zhurnal-teatr-katarzyna-tokarska-stangret\/","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/2018\/02\/28\/kwestia-czasu-zhurnal-teatr-katarzyna-tokarska-stangret\/","name":"KWESTIA CZASU \u0416\u0423\u0420\u041d\u0410\u041b \"\u0422\u0415\u0410\u0422\u0420\", KATARZYNA TOKARSKA-STANGRET","isPartOf":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/2018\/02\/28\/kwestia-czasu-zhurnal-teatr-katarzyna-tokarska-stangret\/#primaryimage"},"image":["https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/wp-content\/uploads\/sites\/7\/2018\/02\/miniaturka.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/wp-content\/uploads\/sites\/7\/2018\/02\/miniaturka-300x200.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/wp-content\/uploads\/sites\/7\/2018\/02\/miniaturka.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/wp-content\/uploads\/sites\/7\/2018\/02\/miniaturka.jpg"],"thumbnailUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/wp-content\/uploads\/sites\/7\/2018\/02\/miniaturka.jpg","datePublished":"2018-02-28T14:34:56+02:00","dateModified":"2020-05-25T17:31:32+02:00","author":{"@id":""},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/2018\/02\/28\/kwestia-czasu-zhurnal-teatr-katarzyna-tokarska-stangret\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/2018\/02\/28\/kwestia-czasu-zhurnal-teatr-katarzyna-tokarska-stangret\/"]}],"@context":"https:\/\/schema.org","startDate":"2018-02-28","endDate":"2018-02-28","eventStatus":"EventScheduled","eventAttendanceMode":"OfflineEventAttendanceMode","location":{"@type":"place","name":"","address":"","geo":{"@type":"GeoCoordinates","latitude":"","longitude":""}},"description":"W\u00a0Kolada Teatr odby\u0142y\u00a0si\u0119 Dni Polskiej Dramaturgii, podczas kt\u00f3rych publiczno\u015b\u0107 z\u00a0Jekaterynburga wys\u0142ucha\u0142a\u00a0czyta\u0144 sztuk Sikorskiej-Miszczuk, Cholewi\u0144skiej, Chowaniec i\u00a0Pa\u0142ygi oraz obejrza\u0142a\u00a0premier\u0119 Miss HIV Kowalewskiego.\nZ\u00a0Moskwy dolecia\u0142am\u00a0do\u00a0Jekaterynburga samolotem, ale da\u0142oby si\u0119 tam dojecha\u0107 kolej\u0105 transsyberyjsk\u0105. Kiedy Aleksander III wytycza\u0142 sw\u00f3j\u00a0trakt, nie omin\u0105\u0142 miasta bogatego w\u00a0zasoby naturalne, takie jak mied\u017a i\u00a0kamienie szlachetne. Dzi\u0119ki\u00a0temu Stalin w\u00a0latach trzydziestych ubieg\u0142ego wieku m\u00f3g\u0142 przerzuci\u0107 tam prawie ca\u0142y\u00a0przemys\u0142 zbrojeniowy i\u00a0metalurgiczny Rosji. Nada\u0142o\u00a0to\u00a0miastu charakter na\u00a0wiele lat. W\u00a0latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych Jekaterynburg (w\u00f3wczas Swierd\u0142owsk) prze\u017cy\u0142 przemys\u0142owo-kulturowy rozkwit, kt\u00f3ry\u00a0gwa\u0142townie sko\u0144czy\u0142 si\u0119 w\u00a0latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych. Odpowiedzialno\u015bci\u0105 za\u00a0kryzys, z\u00a0kt\u00f3rego Jekaterynburg jeszcze si\u0119 nie podni\u00f3s\u0142, obarcza si\u0119 jego najs\u0142awniejszego rodaka, pierwszego prezydenta Rosji Borysa Jelcyna, na\u00a0cze\u015b\u0107 kt\u00f3rego\u00a0\u2014 paradoksalnie\u00a0\u2014 w\u00a02015 roku powsta\u0142o\u00a0tu\u00a0nowoczesne i\u00a0skrojone na\u00a0wz\u00f3r\u00a0europejski Jelcyn Centrum. Nie tylko z\u00a0rozmachem r\u00f3wnym naszym najwi\u0119kszym muzeom historii, jak Centrum Solidarno\u015bci\u00a0czy Muzeum Powstania Warszawskiego, buduje ono narracj\u0119 o\u00a0jednym cz\u0142owieku, stawiaj\u0105c\u00a0go\u00a0w\u00a0g\u0142\u00f3wnym nurcie wezbranej (na\u0142adowanej eksponatami) rzeki historii XX\u00a0wieku. Stara si\u0119 r\u00f3wnie\u017c stworzy\u0107 w\u0142asny obraz tej prezydentury. Wystawa ko\u0144czy si\u0119 w\u00a0pustej przestrzeni, w\u00a0kt\u00f3rej spotykamy tylko hologramy os\u00f3b, kt\u00f3re\u00a0odwiedzi\u0142y\u00a0muzeum i\u00a0wypowiedzia\u0142y\u00a0si\u0119 na\u00a0temat poczucia wolno\u015bci, jak\u0105 przynios\u0142y\u00a0Rosjanom czasy Jelcyna. Ka\u017cdy\u00a0mo\u017ce\u00a0zamkn\u0105\u0107 si\u0119 w\u00a0kapsule i\u00a0nagra\u0107 kilka s\u0142\u00f3w.\nPrzez ogromne okna Sali Wolno\u015bci, jak j\u0105 nazwano, wida\u0107 z\u0142ote kopu\u0142y\u00a0cerkwi Na\u00a0Krwi, wzniesionej w\u00a0miejscu, gdzie sta\u0142 tzw. dom specjalnego przeznaczenia, w\u00a0kt\u00f3rym przetrzymywano carsk\u0105 rodzin\u0119 Romanow\u00f3w, zanim zosta\u0142a\u00a0ona rozstrzelana przez bolszewik\u00f3w\u00a01918 roku. Przyje\u017cd\u017camy do\u00a0Jekaterynburga w\u0142a\u015bnie wtedy, gdy na\u00a0ekrany kin w\u00a0atmosferze skandalu wchodzi Matylda, opowiadaj\u0105ca\u00a0o\u00a0mi\u0142osnej relacji Miko\u0142aja II\u00a0z\u00a0primabalerin\u0105 polskiego pochodzenia, Matyld\u0105 Krzesi\u0144sk\u0105. Kto\u015b protestuje przeciwko obrazoburczej premierze, wje\u017cd\u017caj\u0105c\u00a0w\u00a0kino ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0105 za\u0142adowan\u0105 butlami gazowymi, inni zapalaj\u0105 \u015bwiece przed spokojnymi ikonami \u015bwi\u0119tych car\u00f3w, cho\u0107 modl\u0105cych si\u0119 pewnie nie ma\u00a0wi\u0119cej ni\u017c zazwyczaj. Jak cz\u0119sto w\u00a0miejscach kultu, najpierw, od\u00a0wej\u015bcia, pami\u0105tkowe dewocjonalia, a\u00a0z\u00a0boku do\u015b\u0107 tandetne muzeum, ale w\u00a0g\u0142\u0119bi\u00a0cisza i\u00a0skupienie, zapach wosku. Natomiast i\u00a0w\u00a0cerkwi, i\u00a0w\u00a0politycznym Jelcyn Centrum dopada mnie podobne poczucie oficjalno\u015bci. Znika, kiedy zaczynaj\u0105 opowiada\u0107 arty\u015bci, kt\u00f3rzy specjalnie na\u00a0uralskie biennale przygotowali prace o\u00a0regionie.\nCzwarte Uralskie Industrialne Biennale Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej odbywa si\u0119 w\u00a0tym samym czasie, co\u00a0Dni Polskiej Dramaturgii w\u00a0Kolada Teatr. G\u0142\u00f3wn\u0105 wystaw\u0119 pomieszczono w\u00a0\u017celbetonowym labiryncie nieczynnej fabryki, po\u0142o\u017conej nad jeziorem w\u00a0\u015brodku miasta, po\u00a0przek\u0105tnej do\u00a0muzeum Jelcyna. Historia te\u017c opowiedziana jest tam w\u00a0spos\u00f3b\u00a0przeciwstawny: wyrywkowa, a\u00a0nie linearna; oszcz\u0119dna, wr\u0119cz\u00a0surowa, a\u00a0nie na\u0142adowana artefaktami; raczej opowiadaj\u0105ca\u00a0o\u00a0czym\u015b, czego nie ma\u00a0albo co\u00a0zanika, ni\u017c tworz\u0105ca\u00a0du\u017ce\u00a0narracje. Podobaj\u0105 mi\u00a0si\u0119 zawieszone tu\u017c nad betonow\u0105 pod\u0142og\u0105 na\u00a0prawie niewidzialnych strunach miedziane blachy wygi\u0119te\u00a0w\u00a0faluj\u0105ce\u00a0\u00abm\u00bb (jak mied\u017a?), kt\u00f3re\u00a0s\u0105 poprodukcyjnym odpadem z\u00a0pewnie wygaszonej dzi\u015b fabryki. Przechodz\u0105c\u00a0pomi\u0119dzy nimi, ca\u0142\u0105 uwag\u0119 koncentruje si\u0119 na\u00a0tym, \u017ceby nie tr\u0105ci\u0107 lub nie urwa\u0107 linki, kiedy natomiast usi\u0105dzie si\u0119 na\u00a0krze\u015ble\u00a0w\u00a0pustej sali, mo\u017cna\u00a0us\u0142ysze\u0107, jak mied\u017a, wprawiona w\u00a0mikrodrgania, gra. Jest to\u00a0swoista pie\u015b\u0144 zmechanizowanej przesz\u0142o\u015bci\u00a0i\u00a0odwieczna pie\u015b\u0144 tej ziemi. Inny artysta powl\u00f3k\u0142 uralskie pejza\u017ce\u00a0na\u00a0swoich obrazach filtrem spreparowanym z\u00a0tutejszych minera\u0142\u00f3w, zabarwiaj\u0105c\u00a0nimi niebo i\u00a0czyni\u0105c\u00a0je\u00a0jednocze\u015bnie toksycznym i\u00a0ba\u015bniowym. Bardzo prosto i\u00a0pi\u0119knie\u00a0\u2014 dar i\u00a0przekle\u0144stwo razem.\nKolada te\u017c nawi\u0105zuje do\u00a0zasob\u00f3w\u00a0naturalnych Jekaterynburga. Kiedy wchodzi si\u0119 do\u00a0jego teatru, strza\u0142ka\u00a0kieruje na\u00a0lewo, do\u00a0Sali Malachitowej. Zanim jednak dojdziemy do\u00a0tej wi\u0119kszej (na\u00a0120 miejsc) sceny, przejdziemy przez pod\u0142u\u017cne\u00a0jak poczekalnia foyer, przypominaj\u0105ce\u00a0wy\u0142adowan\u0105 suwenirami gablot\u0119. Osobliwe bibeloty (w\u015br\u00f3d\u00a0niech maskotki, obrazki, tandetne figurki gipsowe, samowary, witryny, szyde\u0142kowe kapy, ro\u015bliny, sztuczna g\u0142owa \u0142osia i\u00a0\u017cywe kr\u00f3liki w\u00a0klatce) tworz\u0105 zbi\u00f3r\u00a0przypominaj\u0105cy\u00a0rodzinne pami\u0105tki, ozdabiaj\u0105ce\u00a0teatr-dom, otwarty na\u00a0swoich i\u00a0go\u015bci. Obok stolika, gdzie mo\u017cna\u00a0kupi\u0107 dekoracyjny talerz albo kt\u00f3ry\u015b z\u00a0(jedenastu wydanych dot\u0105d) tom\u00f3w\u00a0dzie\u0142 zebranych Niko\u0142aja Kolady, u\u015bmiecha si\u0119 tekturowy Kolada trzymaj\u0105cy\u00a0pluszowego misia. Na\u00a0\u015bcianach, w\u015br\u00f3d\u00a0wyr\u00f3\u017cnie\u0144, afiszy i\u00a0plakat\u00f3w, komunikaty zapewniaj\u0105ce\u00a0widza: kochamy ci\u0119. Kiedy przyje\u017cd\u017camy, jest przed 22.00, ko\u0144czy si\u0119 spektakl\u00a0\u2014 dyrektor odprowadza swoj\u0105 publiczno\u015b\u0107 do\u00a0szatni, podpisuje programy, rozmawia. Robi to\u00a0kilka razy dziennie, wita i\u00a0\u017cegna, poniewa\u017c ten prywatny teatr gra na\u00a0swoich dw\u00f3ch\u00a0scenach od\u00a0dw\u00f3ch\u00a0do\u00a0nawet pi\u0119ciu przedstawie\u0144 (niekt\u00f3re\u00a0rozpoczynaj\u0105 si\u0119 o\u00a0godzinie 22.00). Po\u00a0spektaklu aktorzy robi\u0105 w\u00a0bufecie kaw\u0119 i\u00a0podaj\u0105 strudel, wycieraj\u0105 zab\u0142ocone pod\u0142ogi albo jad\u0105 po\u00a0nas na\u00a0lotnisko. Potem wracaj\u0105 do\u00a0teatru, kt\u00f3ry\u00a0jest oddany w\u00a0posiadanie niemal wszystkim. Spontanicznie zwo\u0142uj\u0105 pr\u00f3b\u0119, chocia\u017c druga w\u00a0nocy (i\u00a0pozwalaj\u0105 j\u0105 podejrze\u0107 go\u015bciom z\u00a0zagranicy), a\u00a0na\u00a0koniec, kiedy ju\u017c wsz\u0119dzie ucichnie, niekt\u00f3rzy z\u00a0nich rozk\u0142adaj\u0105 polowe \u0142\u00f3\u017cka\u00a0mi\u0119dzy drzwiami wej\u015bciowymi a\u00a0kas\u0105. Inni udaj\u0105 si\u0119 do\u00a0mieszka\u0144, kt\u00f3re\u00a0Kolada kupi\u0142 dla swoich aktor\u00f3w.\nBudynek mie\u015bci\u00a0si\u0119 przy szerokim Prospekcie Lenina, g\u0142\u00f3wnej ulicy miasta. By\u0142 niegdy\u015b kinem, Kolada dosta\u0142 go\u00a0do\u00a0u\u017cytku od\u00a0w\u0142adz, ale przystosowa\u0107 musia\u0142 na\u00a0sw\u00f3j\u00a0koszt i\u00a0pewnie w\u0142asnymi si\u0142ami. S\u0142ysz\u0119, \u017ce\u00a0prawdziwy klimat tego teatru pozosta\u0142 w\u00a0jego dawnej siedzibie. Idziemy ogl\u0105da\u0107 dzi\u015b opustosza\u0142\u0105, ma\u0142\u0105, drewnian\u0105 izbuszk\u0119, bielon\u0105, z\u00a0filigranowymi koronkami wyci\u0119tymi w\u00a0drewnie, uchowan\u0105 jak jaki\u015b delikatny p\u0105k\u00a0w\u00a0architektonicznie \u015bwietnym, konstruktywistycznym miasteczku czekist\u00f3w\u00a0(niepozwalaj\u0105cym zapomnie\u0107 o\u00a0militarnych tradycjach miasta, kt\u00f3re\u00a0po\u00a0wojnie przez d\u0142ugi okres by\u0142o\u00a0zamkni\u0119te\u00a0dla obcokrajowc\u00f3w, a\u00a0i\u00a0do\u00a0dzi\u015b s\u0105 miejsca, do\u00a0kt\u00f3rych nie wolno zagl\u0105da\u0107). Po\u00a0drugiej stronie chodnika budka, w\u00a0kt\u00f3rej pokazywano minispektakle lalkowe. Format du\u017co\u00a0skromniejszy od\u00a0naszej szekspirowskiej Sceny w\u00a0Oknie. Spad\u0142 pierwszy \u015bnieg, podobno zima potrwa tu\u00a0do\u00a0maja.\nDni Polskiej Dramaturgii, mo\u017cliwe dzi\u0119ki\u00a0zaproszeniu od\u00a0Niko\u0142aja Kolady oraz organizacyjnej energii Filipa Fr\u0105tczaka z\u00a0Fundacji \u00abPlac Teatralny\u00bb i\u00a0wsp\u00f3\u0142pracy z\u00a0moskiewskim Instytutem Polskim oraz Instytutem Adama Mickiewicza w\u00a0Warszawie, mia\u0142y\u00a0miejsce od\u00a027 do\u00a029 pa\u017adziernika 2017 roku. W\u00a0pi\u0105tek dwie (ze\u00a0zmienion\u0105 obsad\u0105) premiery Miss HIV Macieja Kowalewskiego w\u00a0re\u017cyserii Macieja Wiktora, a\u00a0przez kolejne dwa dni czytania dramat\u00f3w\u00a0przygotowane przez m\u0142od\u0105 re\u017cyserk\u0119 z\u00a0uralskiej szko\u0142y\u00a0dramatu, Masz\u0119 Kantorowicz (r\u00f3wnocze\u015bnie asystentk\u0119 Macieja Wiktora przy Miss HIV)\u00a0\u2014 Cia\u0142a\u00a0obce Julii Holewi\u0144skiej i\u00a0Gardenia El\u017cbiety Chowaniec oraz W\u00a0promieniach Artura Pa\u0142ygi i\u00a0Walizka Ma\u0142gorzaty Sikorskiej-Miszczuk. Po\u00a0ka\u017cdym wydarzeniu odbywa\u0142y\u00a0si\u0119 d\u0142ugie dyskusje, na\u00a0kt\u00f3re\u00a0publiczno\u015b\u0107 ch\u0119tnie zostawa\u0142a, mo\u017ce\u00a0zach\u0119cona obecno\u015bci\u0105 Kowalewskiego, Pa\u0142ygi i\u00a0Wiktora, a\u00a0mo\u017ce\u00a0tematyk\u0105 polskiej dramaturgii. Podkre\u015blano bowiem, \u017ce\u00a0dla rosyjskiego dramatu i\u00a0teatru takie spo\u0142eczne tematy jak HIV czy transseksualno\u015b\u0107 nadal s\u0105 tabu.\nPrzypomnia\u0142o\u00a0mi\u00a0si\u0119 wi\u0119c, jak to\u00a0by\u0142o\u00a0w\u00a0Polsce kilkana\u015bcie lat temu z\u00a0prapremier\u0105 Miss HIV\u00a0\u2014 nie czytaniem w\u00a0Laboratorium Dramatu, tylko spektaklem, kt\u00f3ry\u00a0Kowalewski sam re\u017cyserowa\u0142 w\u00a0modnym warszawskim klubie Le\u00a0Madame w\u00a02005 roku (kr\u00f3tko przed g\u0142o\u015bn\u0105 likwidacj\u0105 tego miejsca, po\u00a0kt\u00f3rej spektakl trafi\u0142 na\u00a0deski Teatru Polonia, a\u00a0nast\u0119pnie do\u00a0Och-Teatru, gdzie pozosta\u0142 w\u00a0repertuarze do\u00a02015 roku). By\u0142o\u00a0apogeum ery m\u0142odych brutalist\u00f3w, spodziewano si\u0119 skandalu. Tymczasem tekst powsta\u0142 na\u00a0wymy\u015blony i\u00a0koordynowany przez Remigiusza Grzel\u0119 konkurs Krajowego Centrum ds. AIDS na\u00a0sztuk\u0119 o\u00a0HIV\/AIDS, by\u0142 konsultowany i\u00a0opiera\u0142 si\u0119 na\u00a0informacji prasowej o\u00a0prawdziwym konkursie pi\u0119kno\u015bci\u00a0dla dziewcz\u0105t\u00a0zara\u017conych HIV, odbywaj\u0105cym si\u0119 w\u00a0stolicy Botswany (wybory Miss HIV\/AIDS Stigma Free). O\u00a0ile w\u00a0przypadku polskiej prapremiery ekscytacj\u0119 kreowa\u0142a\u00a0atmosfera miejsca, kt\u00f3re\u00a0kojarzone by\u0142o\u00a0tyle\u017c ze\u00a0sztuk\u0105, co\u00a0ze\u00a0\u015brodowiskiem LGBT, co\u00a0troch\u0119 cedowa\u0142o\u00a0problem na\u00a0nieliczn\u0105 grup\u0119, o\u00a0tyle w\u00a0Rosji g\u0142o\u015bno\u00a0m\u00f3wi\u00a0si\u0119 dzi\u015b o\u00a0epidemii HIV, Jekaterynburg za\u015b, i\u00a0ca\u0142y\u00a0obw\u00f3d\u00a0swierd\u0142owski, wymienia si\u0119 jako jej epicentrum. Liczba nosicieli w\u015br\u00f3d\u00a0mieszka\u0144c\u00f3w, jak si\u0119 szacuje, przekroczy\u0142a\u00a0tu\u00a02%. A\u00a0poniewa\u017c Kolada kocha swoich widz\u00f3w, ale ich nie oszcz\u0119dza, ka\u017c\u0105c\u00a0im\u00a0patrze\u0107 na\u00a0siebie samych \u015bmiesznych, w\u00a0fufajkach, walonkach i\u00a0w\u015br\u00f3d\u00a0bazarowej tandety, mo\u017ce\u00a0i\u00a0spektakl Macieja Wiktora wk\u0142ada kij w\u00a0mrowisko? Mo\u017ce\u00a0re\u017cyser zna Bia\u0142\u0105 gor\u0105czk\u0119 Jacka Hugo-Badera i\u00a0jego rozmow\u0119 z\u00a0(jedyn\u0105, poniewa\u017c konkurs og\u0142oszono tylko raz) Miss HIV Rosji\u00a0\u2014 Swiet\u0142an\u0105 Izambajew\u0105, kt\u00f3ra\u00a0odebra\u0142a\u00a0tytu\u0142 \u00abMiss Positive\u00bb w\u00a02005 roku: \u00abMy\u015bla\u0142am, \u017ce\u00a0to\u00a0b\u0119dzie cicha, kameralna uroczysto\u015b\u0107 w\u00a0\u015brodowisku nosicieli, a\u00a0zrobili pomp\u0119 jak na\u00a0rozdaniu Oscar\u00f3w. \u015awiat\u0142a, kamery, teatr pe\u0142en\u00a0ludzi, a\u00a0potem konferencja prasowa. By\u0142am\u00a0przera\u017cona. Od\u00a0rana do\u00a0wieczora pokazywali mnie w\u00a0wiadomo\u015bciach wszystkich stacji telewizyjnych\u00bb. Widzowie musz\u0105 to\u00a0pami\u0119ta\u0107, raczej te\u017c nie s\u0105 im\u00a0obce doniesienia o\u00a0epidemii wirusa. Ale ja\u00a0nie znam tej publiczno\u015bci. Patrz\u0119 na\u00a0scen\u0119 i\u00a0my\u015bl\u0119, jak wiele niespotykanie pi\u0119knych dziewczyn, kt\u00f3re\u00a0potrafi\u0105 perfekcyjnie podkre\u015bli\u0107 swoj\u0105 urod\u0119, widzia\u0142am\u00a0na\u00a0ulicach Jekaterynburga. I\u00a0podoba mi\u00a0si\u0119, \u017ce\u00a0Maciej Wiktor wyszed\u0142 poza publicystyk\u0119, a\u00a0nawet zjawisko, kt\u00f3re\u00a0zaj\u0119\u0142o\u00a0Kowalewskiego, \u017ce\u00a0konsekwentnie, ale nienachalnie po\u0142\u0105czy\u0142 tani blichtr i\u00a0\u015bmier\u0107.\nW\u00a0telewizji i\u00a0Internecie (tak przebiega\u0142o\u00a0g\u0142osowanie w\u00a0Rosji, ale by\u0107 mo\u017ce\u00a0chodzi tylko o\u00a0nowe technologie) transmitowany jest na\u00a0\u017cywo fina\u0142 wybor\u00f3w\u00a0Miss HIV. Prowadz\u0105cy\u00a0go\u00a0Rafael biega w\u00a0kostiumie drag queen mi\u0119dzy scen\u0105 a\u00a0garderob\u0105, gdzie na\u00a0werdykt czekaj\u0105 Urszula, Irina, Julia i\u00a0Klara. Koncept dramatopisarza polega na\u00a0kontra\u015bcie mi\u0119dzy u\u017cytym przez telewizj\u0119 stereotypem, kt\u00f3rym chce si\u0119 podbi\u0107 ogl\u0105dalno\u015b\u0107 (tabuizowana choroba, prowadz\u0105cy\u00a0transwestyta), a\u00a0zwyczajno\u015bci\u0105 postaci i\u00a0ich losu, kt\u00f3ra\u00a0emanuje ze\u00a0zwierze\u0144 i\u00a0k\u0142\u00f3tni w\u00a0kulisach. Nosiciele HIV to\u00a0r\u00f3\u017cni\u00a0ludzie, niewolni od\u00a0wad, kt\u00f3re\u00a0Kowalewski podkr\u0119ca\u00a0dla efektu komicznego. Re\u017cyser za\u015b pogrubia kresk\u0119, zbli\u017ca\u00a0si\u0119 bardziej do\u00a0groteski, pocz\u0105wszy od\u00a0charakteryzacji i\u00a0gry aktorskiej. Ciekawe, \u017ce\u00a0mimo dw\u00f3ch\u00a0zupe\u0142nie r\u00f3\u017cnych obsad, poza Klar\u0105 (przy czym dwie aktorki wymieniaj\u0105 si\u0119 rolami: Julii oraz asystentki uzbrojonej w\u00a0tablet\u00a0\u2014 wsp\u00f3\u0142czesne oko kamery, kt\u00f3re\u00a0wizytuje kulisy, \u017ceby wyrwa\u0107 dla telewidz\u00f3w\u00a0kawa\u0142ek\u00a0prywatno\u015bci), w\u00a0trakcie wsp\u00f3lnych dla wszystkich pr\u00f3b\u00a0pozwolono w\u00a0ramach wypracowanych schemat\u00f3w\u00a0na\u00a0w\u0142asne kreacje.\nI\u00a0tak jedna szesnastoletnia Julia jest pe\u0142na\u00a0entuzjazmu, po\u00a0dziewcz\u0119cemu wiotka, niepewna w\u00a0ruchach, jakby zaraz mia\u0142a\u00a0ulecie\u0107 w\u00a0swojej r\u00f3\u017cowej sukience. Druga ma\u00a0ju\u017c kszta\u0142tne cia\u0142o, ale naiwne oczy i\u00a0zwi\u0105zane w\u00a0kucyki w\u0142osy, nosi kus\u0105 sp\u00f3dniczk\u0119, lecz kolana trzyma z\u0142\u0105czone razem, ko\u015blawi\u0105c\u00a0stop\u0119 do\u00a0\u015brodka. Irina, kt\u00f3ra\u00a0\u2014 co\u00a0oka\u017ce\u00a0si\u0119, gdy kamera wr\u00f3ci\u00a0do\u00a0finalistek po\u00a0wyborach\u00a0\u2014 oszukuje, \u017ce\u00a0jest nosicielk\u0105, w\u00a0jednej ods\u0142onie b\u0119dzie wampem z\u00a0burz\u0105 rudych w\u0142os\u00f3w, wij\u0105c\u0105 si\u0119 i\u00a0wydymaj\u0105c\u0105 wargi, a\u00a0w\u00a0drugiej\u00a0\u2014 energiczn\u0105, troch\u0119 natchnion\u0105 bioenergoterapeutk\u0105. Pierwsza pragnie nagrody i\u00a0pie\u015bci\u00a0ego, druga pr\u00f3cz\u00a0tego sieje lekki zam\u0119t, bawi si\u0119. Urszula reprezentuje w\u00a0konkursie swoj\u0105 zmar\u0142\u0105 na\u00a0AIDS siostr\u0119 misjonark\u0119 (obie aktorki obnosz\u0105 w\u0142asne zdj\u0119cie w\u00a0habicie i\u00a0wielkich okularach, z\u00a0wyszczerzonym u\u015bmiechem), ale ta\u00a0\u015bwi\u0119ta\u00a0powinno\u015b\u0107 u\u00a0jednej podszyta jest pretensjami i\u00a0zgorzknieniem, pachnie jak naftalina w\u00a0szafie, u\u00a0drugiej\u00a0\u2014 temperamentem, a\u00a0nawet zalotno\u015bci\u0105, co\u00a0odzwierciedla ods\u0142aniaj\u0105ca\u00a0ramiona suknia. Klara, zdradzona przez m\u0119\u017ca\u00a0geja matka dw\u00f3jki dzieci, patrzy ponuro, z\u00a0powstrzymywan\u0105 furi\u0105, popijaj\u0105c\u00a0ze\u00a0schowanej w\u00a0kotarach butelki. To\u00a0ona, wbrew tekstowi sztuki, zdob\u0119dzie koron\u0119.\nSpektakl ma\u00a0struktur\u0119 otwart\u0105 na\u00a0tak du\u017ce\u00a0zmiany w\u00a0obsadzie. Oczywi\u015bcie zgranie mo\u017ce\u00a0by\u0107 lepsze lub gorsze, jak od\u00a0razu pokaza\u0142y\u00a0dwa sk\u0142ady, z\u00a0pewno\u015bci\u0105 jednak aktorzy Kolady bez problemu kreuj\u0105 \u015bcieraj\u0105ce\u00a0si\u0119 tu\u00a0typy: naiwno\u015b\u0107, spryt, pos\u0142annictwo, determinacj\u0119. Natomiast walka o\u00a0nagrody, spory o\u00a0warto\u015bci\u00a0i\u00a0postawy, \u015bwiecide\u0142ka\u00a0i\u00a0splendor, prawdziwe i\u00a0zmy\u015blone historie\u00a0\u2014 nie znacz\u0105 w\u00a0spektaklu wi\u0119cej ni\u017c niepozorny taniec na\u00a0wietrze torby foliowej w\u015br\u00f3d\u00a0zesch\u0142ych li\u015bci, kt\u00f3ry\u00a0zawsze wzrusza w\u00a0filmie American Beauty. Bohaterki, zanim zaczn\u0105 b\u0142yszcze\u0107, wchodz\u0105 na\u00a0scen\u0119 ubrane w\u00a0niebieskie p\u0142aszcze ochronne z\u00a0najcie\u0144szej folii, jak w\u00a0workach na\u00a0\u015bmieci. Jakby same by\u0142y\u00a0\u015bmieciem bezwolnie ko\u0142ysanym przez wiatr, kiedy staj\u0105 frontem do\u00a0widowni lekko pochylone do\u00a0przodu i\u00a0wyrzucaj\u0105c\u00a0r\u0119ce\u00a0na\u00a0boki, robi\u0105 w\u00a0rytm ostrej muzyki kilka krok\u00f3w\u00a0wprz\u00f3d\u00a0i\u00a0wstecz, po\u00a0ka\u017cdym nieruchomiej\u0105c\u00a0na\u00a0kr\u00f3tk\u0105 chwil\u0119. Zyskuj\u0105 tak mechanik\u0119 zabawki nakr\u0119conej przez zegarmistrza czasu, wypuszczanej tylko na\u00a0chwil\u0119 spod jego rygoru. Spektakl ma\u00a0takie momenty metafizyczne, kiedy \u017cycie wymyka si\u0119 spod w\u0142adzy show i\u00a0ujawnia swoj\u0105 mozoln\u0105 udr\u0119k\u0119 w\u00a0spowolnionej choreografii. Ten oraz kilka innych element\u00f3w, jak koronowanie miss plastikowymi ko\u0142nierzami ochronnymi, zak\u0142adanymi w\u00a0lecznicach zwierz\u0119tom, powoduje, \u017ce\u00a0los wszystkich, \u0142\u0105cznie z\u00a0Urszul\u0105, Irin\u0105 i\u00a0Rafaelem, nie jest jeszcze dope\u0142niony, ale ju\u017c przes\u0105dzony.\nWybory Miss HIV tylko mami\u0105, \u017ce\u00a0s\u0105 jak konkurs Miss World, jednak miar\u0105 nie jest w\u00a0nich kategoria pi\u0119kna, tylko r\u00f3\u017cne\u00a0przyn\u0119ty: wzruszenia, moralno\u015bci, pikanterii, wstydu, przyjemno\u015bci\u00a0p\u0142yn\u0105cej z\u00a0wywy\u017cszenia poni\u017conego, ostatecznie za\u015b weryfikuje \u015bmier\u0107. Maciej Wiktor wyczu\u0142 t\u0119 dwuznaczno\u015b\u0107. Pozwoli\u0142, \u017ceby karnawa\u0142 trwa\u0142, lecz aktorkom w\u00a0jego spektaklu partneruj\u0105 trumny, cho\u0107 nie od\u00a0razu jest to\u00a0jasne. G\u0142\u00f3wnym elementem scenograficznym s\u0105 cztery funkcjonalne prostopad\u0142o\u015bciany zbudowane z\u00a0lekkich rurek. Na\u00a0przedni\u0105 \u015bcian\u0119 i\u00a0d\u0142u\u017csze boki naci\u0105gni\u0119ta\u00a0zosta\u0142a\u00a0srebrna, mieni\u0105ca\u00a0si\u0119 jak dyskotekowa kula folia. Re\u017cyser dobrze wykorzysta\u0142 przy tym ma\u0142\u0105 przestrze\u0144 sceny z\u00a0jednym wyj\u015bciem, kt\u00f3re\u00a0odgrodzi\u0142 po\u0142yskliw\u0105 kurtynk\u0105 z\u00a0anielskiego w\u0142osia. Zsuwaj\u0105c\u00a0kuby, mo\u017cna\u00a0zbudowa\u0107 \u015bciank\u0119 (w\u00a0ten spos\u00f3b\u00a0kulisy staj\u0105 si\u0119 nagle scen\u0105 telewizyjnego studia, jakby\u015bmy\u00a0odwr\u00f3cili perspektyw\u0119 o\u00a0sto osiemdziesi\u0105t\u00a0stopni), dostawiaj\u0105c\u00a0wysok\u0105 walizk\u0119\u00a0\u2014 stworzy\u0107 toaletk\u0119 z\u00a0lustrem, k\u0142ad\u0105c\u00a0kuby na\u00a0pod\u0142odze\u00a0\u2014 trumn\u0119. I\u00a0tak te\u017c zaraz po\u00a0wyga\u015bni\u0119ciu \u015bwiate\u0142 kamer robi\u0105 bohaterki, staj\u0105c\u00a0ka\u017cda\u00a0u\u00a0wezg\u0142owia swojego pude\u0142ka\u00a0na\u00a0kr\u00f3tki epilog przed kamer\u0105 \u00abrok po\u00bb. St\u0105d\u00a0na\u00a0sam koniec tak\u017ce\u00a0filmowy efekt: w\u00a0zwolnionym tempie prawa r\u0119ka\u00a0podrzuca tabletk\u0119 antyretrowirusow\u0105, g\u0142owy si\u0119 odginaj\u0105, zgi\u0119ta\u00a0r\u0119ka\u00a0zostaje w\u00a0g\u00f3rze i\u00a0powoli opada. W\u00a0tle chyba Radiohead.\nMiss HIV prze\u0142o\u017cy\u0142 Denis Viren, pozosta\u0142e\u00a0dramaty r\u00f3wnie\u017c mia\u0142y\u00a0nowe lub pierwsze t\u0142umaczenia, jak W\u00a0promieniach Artura Pa\u0142ygi. To\u00a0w\u00a0Rosji dramat, w\u00a0kt\u00f3rym Sk\u0142odowska-Curie wyznaje, \u017ce\u00a0nazwa\u0142a\u00a0sw\u00f3j\u00a0radioaktywny polon \u00abprzeciwko Ruskim\u00bb, autor us\u0142ysza\u0142 po\u00a0raz pierwszy ze\u00a0sceny. Ale w\u0105tek ten za\u00a0chwil\u0119 uton\u0105\u0142 we\u00a0wzburzonym, ekspresywnym monologu pi\u0119knej aktorki, kt\u00f3ra\u00a0lekko zachrypni\u0119tym g\u0142osem, szeroko gestykuluj\u0105c, czyta\u0142a\u00a0\u00ablisty pisane do\u00a0siebie\u00bb, nie kryj\u0105c\u00a0wzruszenia i\u00a0ocieraj\u0105c\u00a0na\u00a0scenie prawdziwe \u0142zy. W\u00a0pozosta\u0142ych czytaniach zaimprowizowane, fantazyjne kostiumy, zarysowane role, dynamiczne tempo i\u00a0silne \u015brodki wyrazu. Oprawa wizualno-muzyczna nawi\u0105zywa\u0142a\u00a0do\u00a0element\u00f3w\u00a0wykorzystanych w\u00a0Miss HIV, czyni\u0105c\u00a0ze\u0144 wsp\u00f3lne wydarzenie: polski dramat w\u00a0Kolada Teatr. Wrzucono mo\u017ce\u00a0w\u00a0ten spos\u00f3b\u00a0r\u00f3\u017cne\u00a0teksty do\u00a0jednego worka, ale zastosowana konwencja dla publiczno\u015bci\u00a0tego teatru wydawa\u0142a\u00a0si\u0119 przezroczysta i\u00a0pomaga\u0142a\u00a0jej skupi\u0107 si\u0119 nie na\u00a0formie, ale na\u00a0tre\u015bci\u00a0sztuk.\nA\u00a0one zaciekawi\u0142y\u00a0Rosjan przede wszystkim tym, \u017ce\u00a0opowiadaj\u0105 o\u00a0historii poprzez prywatne, wr\u0119cz\u00a0intymne, zdejmuj\u0105c\u00a0z\u00a0niej patos. Oraz \u017ce\u00a0mo\u017cna\u00a0w\u00a0teatrze rozmawia\u0107 na\u00a0takie tematy, jak seksualno\u015b\u0107, fizjologia, choroba cia\u0142a\u00a0czy na\u0142\u00f3g. Sprowokowa\u0142y\u00a0do\u00a0analitycznych pyta\u0144 o\u00a0same teksty, ale te\u017c o\u00a0nasz wsp\u00f3\u0142czesny teatr i\u00a0dramaturgi\u0119, a\u00a0o\u00a0to\u00a0przecie\u017c w\u00a0takich mi\u0119dzynarodowych wydarzeniach chodzi.\n\u043e\u0440\u0438\u0433\u0438\u043d\u0430\u043b\u044c\u043d\u044b\u0439 \u0430\u0434\u0440\u0435\u0441 \u0441\u0442\u0430\u0442\u044c\u0438\u00a0"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/2018\/02\/28\/kwestia-czasu-zhurnal-teatr-katarzyna-tokarska-stangret\/#primaryimage","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/wp-content\/uploads\/sites\/7\/2018\/02\/miniaturka.jpg","contentUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/wp-content\/uploads\/sites\/7\/2018\/02\/miniaturka.jpg","width":615,"height":410},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/2018\/02\/28\/kwestia-czasu-zhurnal-teatr-katarzyna-tokarska-stangret\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"KWESTIA CZASU \u0416\u0423\u0420\u041d\u0410\u041b «\u0422\u0415\u0410\u0422\u0420», KATARZYNA TOKARSKA-STANGRET"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/#website","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/","name":"Instytut Polski w Moskwie \/\/ \u041f\u043e\u043b\u044c\u0441\u043a\u0438\u0439 \u043a\u0443\u043b\u044c\u0442\u0443\u0440\u043d\u044b\u0439 \u0446\u0435\u043d\u0442\u0440 \u0432 \u041c\u043e\u0441\u043a\u0432\u0435","description":"Instytuty Polskie","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/author\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/333","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=333"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/333\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":335,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/333\/revisions\/335"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1424"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=333"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=333"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/moskva\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=333"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}