{"id":3554,"date":"2020-11-19T15:33:29","date_gmt":"2020-11-19T14:33:29","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/petersburg\/?p=3554"},"modified":"2021-01-07T13:26:15","modified_gmt":"2021-01-07T12:26:15","slug":"255-rocznica-powstania-teatru-narodowego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/petersburg\/pl\/2020\/11\/19\/255-rocznica-powstania-teatru-narodowego\/","title":{"rendered":"255. rocznica powstania Teatru Narodowego"},"content":{"rendered":"\n

Kiedy Stanis\u0142aw August Poniatowski \u2013 ostatni kr\u00f3l Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w \u2013 wst\u0105pi\u0142 na tron, d\u0105\u017cy\u0142 do naprawy upadaj\u0105cego pa\u0144stwa. M\u0142ody kr\u00f3l dzia\u0142a\u0142 w duchu o\u015bwiecenia i zgodnie z jego ideami chcia\u0142 powo\u0142a\u0107 teatr, kt\u00f3ry edukowa\u0142by obywateli i szerzy\u0142 reformatorskie idee. Mia\u0142 to by\u0107 teatr sta\u0142y i zawodowy, a tak\u017ce publiczny i narodowy \u2013 czyli dost\u0119pny dla ka\u017cdego i graj\u0105cy w j\u0119zyku polskim.<\/p>\n\n\n\n

Aktorowie Narodowi Jego Kr\u00f3lewskiej Mo\u015bci dali pierwsze przedstawienie 19 listopada 1765 roku. Przez nast\u0119pne burzliwe lata zesp\u00f3\u0142 dzia\u0142a\u0142 z przerwami, r\u00f3\u017cne si\u0142y polityczne walczy\u0142y o kontrol\u0119 nad tym \u015brodkiem masowego przekazu. Z czasem utar\u0142a si\u0119 kr\u00f3tsza nazwa: Teatr Narodowy. W\u0142a\u015bciw\u0105 rang\u0119 nada\u0142 mu dopiero, w ponad dwadzie\u015bcia lat p\u00f3\u017aniej, jego trzykrotny dyrektor Wojciech Bogus\u0142awski.<\/p>\n\n\n\n

Po ostatecznym upadku Rzeczypospolitej Teatr Narodowy sta\u0142 na stra\u017cy zagro\u017conej kultury: bywa\u0142 jedyn\u0105 opr\u00f3cz ko\u015bcio\u0142\u00f3w instytucj\u0105 publiczn\u0105 w Warszawie, gdzie wolno by\u0142o m\u00f3wi\u0107 po polsku. Zabrano mu jego nazw\u0119. Mimo przeciwno\u015bci stara\u0142 si\u0119 utrzymywa\u0107 wysoki poziom artystyczny. Podupad\u0142 dopiero pod koniec XIX wieku.<\/p>\n\n\n\n

W II Rzeczpospolitej szuka\u0142 swego miejsca na mapie kulturalnej. Odbudowany po II wojnie \u015bwiatowej, zacz\u0105\u0142 odzyskiwa\u0107 to\u017csamo\u015b\u0107 pod rz\u0105dami Erwina Axera i Wilama Horzycy. Za dyrekcji Kazimierza Dejmka pr\u00f3bowa\u0142 stan\u0105\u0107 na nogi w pe\u0142ni swych zada\u0144 i funkcji: przyj\u0105\u0107 statut, stworzy\u0107 \u017celazny repertuar, o\u017cywia\u0107 r\u00f3\u017cnorodne zasoby polskiej dramaturgii. Pod dyrekcj\u0105 Adama Hanuszkiewicza, w czasach gierkowskiej modernizacji sta\u0142 si\u0119 trybun\u0105 ludzi \u015bwie\u017co wykszta\u0142conych, o\u015brodkiem popularyzacji kultury na wielk\u0105 skal\u0119. Sp\u0142on\u0105\u0142 w stanie wojennym. Od 1997 roku, kiedy otwarto go po kolejnej odbudowie, liczy si\u0119 jego wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107. Pierwszy kszta\u0142t nada\u0142 mu Jerzy Grzegorzewski \u2013 wizjoner, kt\u00f3ry sw\u00f3j program zawar\u0142 w ha\u015ble \u201eDomu Wyspia\u0144skiego\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Pi\u0119\u0107 lat temu Teatr Narodowy \u015bwi\u0119towa\u0142 hucznie 250 lat swojego istnienia. 19 listopada odby\u0142a si\u0119 premiera Kordiana<\/em> S\u0142owackiego w re\u017cyserii dyrektora artystycznego Jana Englerta, z udzia\u0142em ca\u0142ego zespo\u0142u teatru, a w ci\u0105gu ca\u0142ego jubileuszowego sezonu, w\u015br\u00f3d wielu innych wydarze\u0144 odby\u0142 si\u0119 masowy festyn na Placu Teatralnym i wydane zosta\u0142o siedem tom\u00f3w Dziej\u00f3w Teatru Narodowego.<\/p>\n\n\n\n