22 stycznia 2026, czwartek, godz. 18.15

Biblioteka Instytutu Polskiego, wstęp wolny

Spotkanie odbędzie się w języku polskim.

Rano 7 maja 1977 roku w kamienicy przy Szewskiej w Krakowie znaleziono zwłoki mężczyzny. Był nim Stanisław Pyjas – student polonistyki, zaangażowany w działalność nieformalnej grupy studenckiej na Uniwersytecie Jagiellońskim, która nawiązała kontakt z Komitetem Obrony Robotników i szybko stała się obiektem rozpracowania przez Służbę Bezpieczeństwa. Uczestnicy grupy byli zastraszani, inwigilowani, a nawet umieszczono pośród nich tajnych informatorów. Dlatego też podejrzenia o spowodowanie śmierci Pyjasa od razu padły na funkcjonariuszy bezpieki. W niedzielę 15 maja z inicjatywy przyjaciół Staszka na ulice miasta tłumnie wyszli studenci i jego mieszkańcy. W żałobnym marszu, nazwanym później czarnym, ruszyli pod Wawel, gdzie powołano Studencki Komitet Solidarności, pierwszą jawną opozycyjną organizację studencką w Krakowie. Protokoły i notatki SB, milicji, prokuratury, a także relacje i wspomnienia uczestników i świadków krakowskich wydarzeń posłużyły Cezaremu Łazarewiczowi do skrupulatnego odtworzenia przebiegu i tła śledztw w sprawie tragicznej śmierci Stanisława Pyjasa – zarówno tego prowadzonego za komuny, jak i wznowionego w 1991 roku.

„Na Szewskiej. Sprawa Stanisława Pyjasa” Cezarego Łazarewicza to wielowątkowy, brawurowo skonstruowany reportaż, który trzyma czytelnika w napięciu niczym porywający thriller czy kryminał. Co tak naprawdę wydarzyło się w Krakowie wiosną 1977 roku? W książce „Na Szewskiej. Sprawa Stanisława Pyjasa” Cezary Łazarewicz, opierając się na dokumentach milicji i prokuratury, a także wspomnieniach świadków, skrupulatnie odtwarza przebieg wydarzeń i późniejszego śledztwa wyjaśniającego okoliczności tragicznej śmierci krakowskiego studenta politechniki, Stanisława Pyjasa.

Książka została nominowana do nagrody NIKE w 2024 r.