{"id":2833,"date":"2020-07-17T13:13:19","date_gmt":"2020-07-17T11:13:19","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/?p=2833"},"modified":"2020-07-17T13:23:53","modified_gmt":"2020-07-17T11:23:53","slug":"29-maja-4-czerwca-1920","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2020\/07\/17\/29-maja-4-czerwca-1920\/","title":{"rendered":"29 maja – 4 czerwca 1920"},"content":{"rendered":"\n

\u201eWiktoria 1920\u201d to 31-odcinkowy, cotygodniowy cykl, w kt\u00f3rym w ka\u017cdy wtorek i czwartek zostanie przedstawiony kolejny tydzie\u0144 prze\u0142omowego roku 1920. Historia zosta\u0142a zapisana wspomnieniami os\u00f3b, kt\u00f3re bra\u0142y udzia\u0142 w tamtych wydarzeniach \u2013 listami, pami\u0119tnikami, notatkami prasowymi, oficjalnymi depeszami. Zebrane \u017ar\u00f3d\u0142a oddaj\u0105 g\u0142os dow\u00f3dcom i \u017co\u0142nierzom, robotnicom, urz\u0119dniczkom, ksi\u0119\u017com, artystkom, mieszka\u0144com miast i wsi.\u00a0Materia\u0142 zosta\u0142 przygotowany przez\u00a0<\/strong>O\u015brodek KARTA<\/strong><\/a>\u00a0na zlecenie\u00a0<\/strong>Biura Programu NIEPODLEG\u0141A<\/strong><\/a>, w ramach obchod\u00f3w setnej rocznicy odzyskania przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci i odbudowy polskiej pa\u0144stwowo\u015bci.<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u2042<\/strong><\/p>\n

29 maja – 4 czerwca 1920<\/strong><\/p>\n

Od 29 maja do 1 czerwca trwa natarcie 1 Armii Konnej Siemiona Budionnego, kt\u00f3rego celem jest przerwanie frontu polskiego. W dniach 1\u20132 czerwca na odcinku bia\u0142oruskim oddzia\u0142y polskie przechodz\u0105 do kontrofensywy. Sowieci rozpoczynaj\u0105 odwr\u00f3t, czasem wr\u0119cz ucieczk\u0119, unikaj\u0105c tym samym okr\u0105\u017cenia. Polacy dochodz\u0105 w po\u015bcigu do g\u00f3rnej Berezyny i Auty, gdzie zatrzymuje ich rozkaz Naczelnego Wodza. Konieczno\u015b\u0107 przerwania po\u015bcigu za Armi\u0105 Czerwon\u0105 wynika z niepowodze\u0144 armii polskiej na Ukrainie. Polskie dow\u00f3dztwo zaczyna uprzedza\u0107 podleg\u0142e jednostki, \u017ce dalsze wzmocnienia frontu nie s\u0105 mo\u017cliwe. W kraju nastroje spo\u0142eczne coraz gorsze; szaleje dro\u017cyna, trwa strajk warszawskich piekarzy. <\/strong><\/p>\n

\u00a0\u2042<\/strong><\/p>\n

Stanis\u0142aw Karpi\u0144ski (bankowiec) w dzienniku:<\/strong><\/p>\n

Z pieni\u0119dzmi coraz gorzej. Za gazet\u0119 p\u0142aci si\u0119 ju\u017c 2 marki. Rozwija si\u0119 coraz bardziej handel obcymi pieni\u0119dzmi. Powstaje coraz wi\u0119cej bank\u00f3w spod ciemnej gwiazdy. \u201eJeste\u015b w biedzie \u2013 za\u0142\u00f3\u017c bank\u201d \u2013 tak si\u0119 m\u00f3wi i tak si\u0119 robi. Jako prezes zwi\u0105zku bank\u00f3w (jestem nim dopiero trzeci miesi\u0105c), przeciwdzia\u0142am tej chorobie, jednak\u017ce nieskutecznie, gdy\u017c Ministerstwo udziela koncesji bez \u017cadnych trudno\u015bci. Z powodu braku m\u0105ki i cukru zamykaj\u0105 si\u0119 cukiernie i ust\u0119puj\u0105 swoje lokale bankom za wielkie pieni\u0105dze.<\/p>\n

Przyby\u0142 [Roman] Dmowski. Mo\u017ce oddzia\u0142a na lepsz\u0105 w kraju polityk\u0119. Z frontu nadchodz\u0105 niepokoj\u0105ce wie\u015bci.<\/p>\n

Warszawa, 29 maja 1920<\/p>\n

[Stanis\u0142aw Karpi\u0144ski, Pami\u0119tnik dziesi\u0119ciolecia 1915\u20131924<\/em>, Warszawa 1931]<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Z informacji w \u201eGo\u0144cu Cz\u0119stochowskim\u201d:<\/strong><\/p>\n

Wczorajsze pe\u0142ne posiedzenie Rady Narodowej powzi\u0119\u0142o nast\u0119puj\u0105c\u0105 rezolucj\u0119: \u201eW chwili najgorszych katuszy i najwi\u0119kszego niebezpiecze\u0144stwa dla polskiej ludno\u015bci w Zag\u0142\u0119biu \u015al\u0105skim, zwraca si\u0119 pe\u0142na Rada Ksi\u0119stwa Cieszy\u0144skiego z wezwaniem do ca\u0142ego narodu polskiego, do rz\u0105du, do Naczelnika Pa\u0144stwa, aby oczy swoje zwr\u00f3cili ku zachodowi, gdzie najci\u0119\u017cej zagro\u017cony jest prastary, polski szczep \u015al\u0105ska, wyrzucany masowo ze swoich siedzib, m\u0119czony przez \u017candarm\u00f3w czeskich i \u017co\u0142nierzy potworzonej boj\u00f3wki czeskiej. Walczy m\u0119\u017cnie, ale pozbawiony jest pomocy, w jak\u0105 obfituje jego czeski przeciwnik. Tej pomocy dla polskiego \u015al\u0105ska, odpowiadaj\u0105cej sile i powadze polskiej w tej dziejowej godzinie, domaga si\u0119 stanowczo Rada Narodowa\u201d.<\/p>\n

Cieszyn, 29 maja 1920<\/p>\n

[\u015al\u0105sk Cieszy\u0144ski wzywa pomocy, <\/em>\u201eGoniec Cz\u0119stochowski\u201d nr 121\/1920]<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Z o\u015bwiadczenia \u017cydowskich radnych Wilna:<\/strong><\/p>\n

My, ni\u017cej podpisani, zwracamy uwag\u0119 Rady Miejskiej na nast\u0119puj\u0105ce fakty: 27 i\u00a028 bie\u017c\u0105cego miesi\u0105ca napadli zn\u00f3w \u017co\u0142nierze polscy kilkakrotnie na \u017byd\u00f3w na ulicy Stefa\u0144skiej, oko\u0142o hali miejskiej i\u00a0na przylegaj\u0105cych ulicach, bili ich, obcinali brody, drwili i\u00a0niekt\u00f3rych ograbili. Widzimy si\u0119 zmuszonymi zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do Rady Miejskiej z nast\u0119puj\u0105cym zapytaniem. Od czasu zaj\u0119cia Wilna przez w\u0142adze polskie zdarzaj\u0105 si\u0119 wypadki podobne nie po raz pierwszy i powtarzaj\u0105 si\u0119 podczas prawie ka\u017cdej translokacji oddzia\u0142\u00f3w wojskowych w Wilnie i wszelkie nasze zabiegi przed w\u0142adzami prowadz\u0105 tylko do czasowego uspokojenia. Zapytujemy Rad\u0119 Miejsk\u0105, co zamierza ona uczyni\u0107, by raz na zawsze po\u0142o\u017cy\u0107 kres podobnym zdarzeniom i\u00a0by obroni\u0107 elementarne prawa dobrej po\u0142owy obywateli wile\u0144skich.<\/p>\n

Wilno, 29 maja 1920<\/p>\n

[Jaros\u0142aw Wo\u0142konowski,\u00a0Miasto polsko-\u017cydowskie<\/em>, \u201eKarta\u201d nr 34\/2002]<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

1920.
Oddzia\u0142 1 Armii Konnej Siemiona Budionnego.
Fot. Instytut Polski i Muzeum im. Gen. Sikorskiego w Londynie \/ O\u015brodek KARTA<\/p>\n

Mjr Tadeusz Kutrzeba <\/strong>(szef sztabu 3 Armii WP):<\/strong><\/p>\n

Na Ukrainie uko\u0144czyli\u015bmy operacje ofensywne, a armie nasze szykowa\u0142y si\u0119 do dalszych dzia\u0142a\u0144, w zasadzie obronnych, kt\u00f3re mia\u0142y si\u0119 rozwin\u0105\u0107 na specjalny rozkaz z chwil\u0105, gdy si\u0119 ujawni atak nieprzyjacielski w wi\u0119kszym stylu. Termin tego ataku wydawa\u0142 si\u0119 dosy\u0107 daleki, gdy\u017c armie sowieckie, kt\u00f3re tam operowa\u0142y, by\u0142y silnie przez nas rozbite, wi\u0119c wymaga\u0142y uzupe\u0142nie\u0144 i reorganizacji. […]<\/p>\n

W\u00a0od\u00adpar\u00adciu Bu\u00addion\u00adne\u00adgo nie wi\u00addzia\u00adno trud\u00adno\u00ad\u015bci. Wi\u0119c sy\u00adtu\u00ada\u00adcj\u0119 na Ukra\u00adi\u00adnie uwa\u00ad\u017ca\u00adno za spo\u00adkoj\u00adn\u0105, a\u00a0si\u00ad\u0142y prze\u00adzna\u00adczo\u00adne do obro\u00adny za wy\u00adstar\u00adczaj\u0105ce.<\/p>\n

W\u00a0mar\u00adszu znad Do\u00adnu na front pol\u00adski do\u00adtar\u00ad\u0142a wre\u00adszcie ar\u00admia Bu\u00addion\u00adne\u00adgo 28 ma\u00adja, w\u00a0re\u00adjon na po\u00ad\u0142u\u00addnie od Bia\u00ad\u0142ej Cer\u00adkwi. […] 29 ma\u00adja by\u0142 pierw\u00adszym dniem bi\u00adtwy kon\u00adni\u00adcy Bu\u00addion\u00adne\u00adgo z\u00a0obro\u00adn\u0105 pol\u00adsk\u0105, bi\u00adtwy, kt\u00f3ra [\u2026] za\u00adko\u0144\u00adczy\u00ad\u0142a si\u0119 nie\u00adpo\u00adwo\u00addze\u00adniem So\u00adwie\u00adt\u00f3w. […] Ra\u00addo\u015b\u0107 z\u00a0ra\u00adcji odbi\u00adcia ata\u00adk\u00f3w Bu\u00addion\u00adne\u00adgo by\u00ad\u0142a w\u00a0szta\u00adbie fron\u00adtu du\u00ad\u017ca. 2 czerwca zako\u0144czy\u0142y si\u0119, zwyci\u0119sko dla Polak\u00f3w, kilkudniowe walki armii konnej Budionnego, strajacej si\u0119 przerwa\u0107 przez front polski w kierunku na Koziatyn. Budionny mocno nadszarpni\u0119ty, ale jeszcze nie pobity, wycofa\u0142 si\u0119 z bitwy i odpoczywa\u0142. [\u2026] Na\u00adbra\u00adno otu\u00adchy i\u00a0wia\u00adry, a\u00a0mo\u00ad\u017ce na\u00adwet \u2013 tak mi si\u0119 zda\u00adje \u2013 za\u00adcz\u0119\u00adto lek\u00adce\u00adwa\u00ad\u017cy\u0107 nie\u00adprzy\u00adja\u00adcie\u00adla.<\/p>\n

[Tadeusz Kutrzeba, Wyprawa Kijowska 1920 roku<\/em>, Warszawa 1937]<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

P\u0142k J\u00f3zef Jaklicz <\/strong>(dow\u00f3dca 25 Pu\u0142ku Piechoty): <\/strong><\/p>\n

Wydaje mi si\u0119, \u017ce przeliczyli\u015bmy si\u0119 z si\u0142ami i poszli na\u00a0wielk\u0105 polityk\u0119 z anga\u017cowaniem militarnych si\u0142, nie\u00a0maj\u0105c nale\u017cytego zabezpieczenia. Odci\u0119ty od \u015bwiata \u2013 gdy\u017c nawet \u0142\u0105czno\u015bci\u0105 telefoniczn\u0105 z armiami nie\u00a0rozporz\u0105dzamy \u2013 nie wiem, co si\u0119 dzieje, zw\u0142aszcza na\u00a0p\u00f3\u0142nocy, nad D\u017awin\u0105, tam nie jest dobrze.<\/p>\n

Winnica, 30 maja 1920<\/p>\n

[Rok 1920. Wojna polsko-radziecka we wspomnieniach i innych dokumentach<\/em>, Warszawa 1990]<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Juliusz Zdanowski (ziemianin, polityk zwi\u0105zany z Narodow\u0105 Demokracj\u0105) w dzienniku:<\/strong><\/p>\n

Obiad w Resursie dla Dmowskiego. Przepyszny toast [W\u0142adys\u0142awa] Rabskiego. [\u2026] M\u00f3wi\u0142, \u017ce jemu [Dmowskiemu] Polska zawdzi\u0119cza sw\u00f3j dzie\u0144 dzisiejszy. Ot\u00f3\u017c mimo wielkiego brawa, mimo uznania, jakie mam dla p. Romana, tu jest rzecz, kt\u00f3ra mnie gdzie\u015b w g\u0142\u0119bi boli. Tak, z pewno\u015bci\u0105 za granic\u0105 du\u017co zrobi\u0142. Przygotowa\u0142 pole, a na wewn\u0105trz przygotowa\u0142 grunt antyniemiecki i przepowiedzia\u0142 od razu niemieck\u0105 kl\u0119sk\u0119. By\u0142 wi\u0119c bystry i przewiduj\u0105cy. Ale jednak to, co si\u0119 w kraju dzieje, to z innej my\u015bli p\u0142ynie. Nasza antyniemiecka orientacja nie by\u0142a ani jego, ani nasz\u0105 zas\u0142ug\u0105. Czynu z naszej strony tak ma\u0142o by\u0142o, tak ma\u0142o jest. Ramy nowej Polski i tre\u015b\u0107 jej nie my tworzymy. To mnie ci\u0105gle nurtuje na wewn\u0105trz i boli. My\u015bmy z bierno\u015bci, a nie ze \u015bwiadomej woli nie szli z Niemcami i na ich lep. A w czasach krwi i \u017celaza, z krwi i czynu rodzi si\u0119 przysz\u0142o\u015b\u0107. Z ofiar i po\u015bwi\u0119ce\u0144. My\u015bmy stali na boku.<\/p>\n

Warszawa, 30 maja 1920<\/p>\n

[Dziennik Juliusza Zdanowskiego<\/em>, t. 3: 4 VIII 1919 \u2013 28 III 1921<\/em>, Szczecin 2014]<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Plakat z 1920 roku.
Ze zbior\u00f3w Muzeum Narodowego w Krakowie.<\/p>\n

Z\u00a0roz\u00adka\u00adzu Na\u00adczel\u00adne\u00adgo Do\u00adw\u00f3dz\u00adtwa WP:<\/strong><\/p>\n

Woj\u00adna z bol\u00adsze\u00adwi\u00adka\u00admi we\u00adsz\u0142a obe\u00adcnie w sta\u00addium de\u00adcy\u00addu\u00adj\u0105\u00adce. Wia\u00addo\u00admo\u00ad\u015bci przy\u00adcho\u00addz\u0105\u00adce z Ro\u00adsji \u015bwiad\u00adcz\u0105 o sza\u00adlo\u00adnym wy\u00adsi\u0142\u00adku, ja\u00adki rz\u0105d so\u00adwiec\u00adki w\u0142o\u00ad\u017cy\u0142 w prze\u00ad\u0142a\u00adma\u00adnie fron\u00adtu pol\u00adskie\u00adgo […]. Wal\u00adki na p\u00f3\u0142\u00adnoc\u00adnym fron\u00adcie s\u0105 pro\u00adwa\u00addzo\u00adne si\u00ad\u0142a\u00admi i\u00a0z\u00a0za\u00adwzi\u0119\u00adto\u00ad\u015bci\u0105 do\u00adtych\u00adczas u\u00a0bol\u00adsze\u00adwi\u00adk\u00f3w na \u017cad\u00adnym fron\u00adcie niespo\u00adty\u00adka\u00adny\u00admi. […] Ata\u00adki, pro\u00adwa\u00addzo\u00adne jed\u00adno\u00adcze\u00ad\u015bnie przez bol\u00adsze\u00adwi\u00adk\u00f3w na Ukra\u00adi\u00adnie, nie ma\u00adj\u0105 dla nich tak za\u00adsa\u00addni\u00adcze\u00adgo zna\u00adcze\u00adnia, s\u0105 pro\u00adwa\u00addzo\u00adne mniej\u00adszy\u00admi si\u00ad\u0142a\u00admi, nie\u00admniej w\u00a0ra\u00adzie po\u00adwo\u00addze\u00adnia mo\u00adg\u0105 bar\u00addzo \u0142a\u00adtwo do\u00adpro\u00adwa\u00addzi\u0107 do zni\u00adszcze\u00adnia owo\u00adc\u00f3w na\u00adszej ofen\u00adsy\u00adwy ukra\u00adi\u0144\u00adskiej. […] W\u00a0tym mo\u00admen\u00adcie mu\u00adsz\u0105 wszy\u00adst\u00adkie woj\u00adska zro\u00adzu\u00admie\u0107, \u017ce roz\u00adstrzy\u00adga\u00adj\u0105 si\u0119 tu lo\u00adsy na\u00adszej Oj\u00adczy\u00adzny. \u017bo\u0142\u00adnierz nie mo\u00ad\u017ce li\u00adczy\u0107 na pod\u00adsu\u00adwa\u00adnie dal\u00adszych re\u00adzerw i\u00a0nie mo\u00ad\u017ce by\u0107 zm\u0119\u00adczo\u00adny. Kil\u00adka dni nad\u00adludz\u00adkich cho\u0107\u00adby wy\u00adsi\u0142\u00adk\u00f3w de\u00adcy\u00addu\u00adje tu\u00adtaj o\u00a0sta\u00adno\u00adwi\u00adsku i\u00a0si\u00adle Pol\u00adski.<\/p>\n

31 ma\u00adja 1920<\/p>\n

[Tadeusz Kutrzeba, Wyprawa Kijowska 1920 roku<\/em>, Warszawa 1937]<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Stanis\u0142aw Cywi\u0144ski<\/strong> (historyk literatury) w dzienniku:<\/strong><\/p>\n

Kl\u0119ska wyprawy na Kij\u00f3w mnie nie zaskoczy\u0142a. Prawda, zdziwi\u0142em si\u0119 troch\u0119, gdym nast\u0119pnego dnia po wie\u015bci o jego zdobyciu przeczyta\u0142 urywek, przedruk z jakiego\u015b pisma czeskiego, \u017ce ta wyprawa koniecznie musi si\u0119 sko\u0144czy\u0107 kl\u0119sk\u0105 [\u2026]. Ale nie jestem zbyt zasmucony, bo przecie\u017c militarnie to tylko epizod; i \u00f3w Czech, co wr\u00f3\u017cy bolszewik\u00f3w pod Warszaw\u0105, wydaje mi si\u0119 \u015bmieszny, za to politycznie by\u0142oby nasz\u0105 kl\u0119sk\u0105 stokro\u0107 wi\u0119ksz\u0105, gdyby si\u0119 wyprawa na Kij\u00f3w uda\u0142a. M\u00f3wi si\u0119: federacja! Ale\u017c federacj\u0119, czy w og\u00f3le jak\u0105kolwiek trwa\u0142\u0105 umow\u0119, mo\u017cna zawiera\u0107 tylko z pa\u0144stwem i to pa\u0144stwem praworz\u0105dnym; tymczasem \u2013 jak\u0105 egzekutyw\u0119 ma ten Petlura w stosunku do przysz\u0142ej konstytuanty ukrai\u0144skiej? Kt\u00f3\u017c w\u0105tpi, \u017ce Ukrai\u0144cy b\u0119d\u0105 zawsze woleli Moskali i Niemc\u00f3w ni\u017c Polak\u00f3w? W razie niepodleg\u0142ej, prawdziwie niepodleg\u0142ej Ukrainy, stracimy Lw\u00f3w, Przemy\u015bl i Che\u0142mszczyzn\u0119. Za\u015b p\u00f3\u0142niepodleg\u0142ej i zale\u017cnej od nas Ukrainy zupe\u0142nie niepodobna [sobie] wyobrazi\u0107. Tak czy inaczej, dobrze, \u017ce wyprawa kijowska sko\u0144czy\u0142a si\u0119 fiaskiem.<\/p>\n

Warszawa, 1 czerwca 1920<\/p>\n

[Stanis\u0142aw Cywi\u0144ski, Kartki z pami\u0119tnika (1914\u20131920)<\/em>, Wilno 1931]<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Edvard Bene\u0161 (czeski minister spraw zagranicznych) w telegramie do prezydenta Tom\u00e1\u0161a Masaryka:<\/strong><\/p>\n

Z lordem [George\u2019em] Curzonem ustalono, \u017ce pa\u0144stwa sprzymierzone wytycz\u0105 now\u0105 lini\u0119, w przy\u00adbli\u017ceniu przebiegaj\u0105c\u0105 po rzece Olzie i zasadniczo przyznaj\u0105c\u0105 nam racj\u0119. W najbli\u017cszych trzech dniach zostanie to przedstawione w Pary\u017cu przez rz\u0105d angielski. Gdyby decyzji tej nie mo\u017cna by\u0142o zrealizowa\u0107 z powodu sprzeciwu Polak\u00f3w, mo\u017ce doj\u015b\u0107 do tego, \u017ce kr\u00f3l belgijski z\u0142o\u017cy propozycj\u0119 arbitra\u017cu.<\/p>\n

Londyn, 1 czerwca 1920<\/p>\n

[Grzegorz G\u0105sior, Stawianie granicy<\/em>, \u201eKarta\u201d nr 55, 2008]<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Ze sprawozdania z obrad Sejmu:<\/strong><\/p>\n

Przyst\u0105piono do sprawozdania komisji rob\u00f3t publicznych w sprawie dzwonnicy i soboru na placu Saskim w Warszawie. W imieniu wi\u0119kszo\u015bci komisji, kt\u00f3ra domaga si\u0119, by decyzj\u0119 co do rozebrania soboru odroczy\u0107 na czas p\u00f3\u017aniejszy, przemawia\u0142 pose\u0142 [Nikodem] Hryckiewicz: \u201eW chwili, gdy wsz\u0119dzie m\u00f3wi si\u0119 o odbudowie kraju, rozlega si\u0119 okrzyk: \u00abburzy\u0107\u00bb. Nie sko\u0144czyli\u015bmy jeszcze mostu Poniatowskiego, tak niezb\u0119dnego dla \u017cycia Warszawy. Warszawa dusi si\u0119 wskutek braku mieszka\u0144, a chcemy przyst\u0105pi\u0107 do burzenia soboru. Ile\u017c to nas b\u0119dzie kosztowa\u0142o? […] Podnie\u015b\u0107 nale\u017cy, \u017ce sob\u00f3r jest powszechnie znany na Zachodzie jako b\u0105d\u017a co b\u0105d\u017a dzie\u0142o sztuki. […] I w Wiedniu, i w Rzymie nazwano by nas wandalami. […] Je\u017celi Moskale postawili ten sob\u00f3r na z\u0142o\u015b\u0107 nam, to my przer\u00f3bmy go na w\u0142asny u\u017cytek. […] P\u00f3\u0142tora wieku niewoli by\u0142o najwi\u0119kszym zgrzytem w dziejach naszych […], takim samym zgrzytem na planie Warszawy jest sob\u00f3r. Ale tak samo jak nie potrafimy usun\u0105\u0107 z przesz\u0142o\u015bci naszej smutnej karty dziejowej, cho\u0107by\u015bmy ten zab\u00f3r rozwalili, wspomnienie o nim pozostanie. My powinni\u015bmy raczej d\u0105\u017cy\u0107 do tego, \u017ceby wspomnienie tej smutnej przesz\u0142o\u015bci nie zagas\u0142o w naszych przysz\u0142ych pokoleniach.<\/p>\n

Warszawa, 1 czerwca 1920<\/p>\n

[\u201eKurier Poranny\u201d nr 148\/1920]<\/p>\n

\"\"\u00a0<\/strong>Warszawa, 1920.
Kolejka po chleb.
Fot. Instytutu J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego w Londynie \/ O\u015brodek KARTA<\/p>\n

Z informacji w \u201eKurierze Warszawskim\u201d:<\/strong><\/p>\n

W Sali Teatru Ludowego [\u2026] odby\u0142 si\u0119 wiec publiczny, zwo\u0142any przez Lig\u0119 Antybolszewick\u0105 w sprawie strajku piekarzy. Sal\u0119 wype\u0142ni\u0142y t\u0142umy. [\u2026] Wyja\u015bnili zebranym szkodliwo\u015b\u0107 strajk\u00f3w, wywo\u0142uj\u0105cych dro\u017cyzn\u0119 i pomagaj\u0105cych wrogim zamierzeniom bolszewicko-niemieckim. Ze strony piekarzy przemawia\u0142 przedstawiciel Narodowego Zwi\u0105zku Robotniczego, uzasadniaj\u0105c, \u017ce strajk jest ostateczn\u0105 broni\u0105 robotnik\u00f3w, kt\u00f3rzy woleliby domaga\u0107 si\u0119 niezb\u0119dnych reform w pa\u0144stwie, a przede wszystkim zakazu wywozu \u017cywno\u015bci z kraju za granic\u0119 i zabronienia przywozu do kraju towar\u00f3w luksusowych oraz polepszenia warunk\u00f3w aprowizacyjnych. Stolarz \u0141abacz, nawo\u0142uj\u0105c spo\u0142ecze\u0144stwo do zgody, zwraca\u0142 uwag\u0119, \u017ce strajk obecny wychodzi z po\u017cytkiem jedynie piekarniom \u017cydowskim, kt\u00f3re, nie strajkuj\u0105c, sprzedaj\u0105 chleb po paskarskich cenach. [\u2026]<\/p>\n

Wiec stwierdza, \u017ce wybuchaj\u0105ce ustawicznie strajki s\u0105 powodowane zbrodnicz\u0105 agitacj\u0105, maj\u0105c\u0105 na celu, przez zniszczenie polskich \u017ar\u00f3de\u0142 wytw\u00f3rczo\u015bci i podtrzymanie nastroju rewolucyjnego, burz\u0105cego jedno\u015b\u0107 narodow\u0105, przygotowa\u0107 grunt pod opanowanie kraju pod wzgl\u0119dem gospodarczym i politycznym przez bolszewik\u00f3w i \u017byd\u00f3w.<\/p>\n

Warszawa, 3 czerwca 1920<\/p>\n

[\u201eKurier Warszawski\u201d nr 153\/1920]<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Z informacji w \u201eKurierze Lwowskim\u201d:<\/strong><\/p>\n

Wczoraj w po\u0142udnie rozesz\u0142y si\u0119 pog\u0142oski, \u017ce minister aprowizacji [Stanis\u0142aw] \u015aliwi\u0144ski zg\u0142osi natychmiast dymisj\u0119 i \u017ce mo\u017ce to poci\u0105gn\u0105\u0107 dymisj\u0119 ca\u0142ego gabinetu, poniewa\u017c prezydent ministr\u00f3w [Leopold] Skulski solidaryzuje si\u0119 z polityk\u0105 ministra \u015aliwi\u0144skiego. Pog\u0142oski wywo\u0142ane zosta\u0142y wynikiem g\u0142osowania w komisji aprowizacyjnej nad zasad\u0105 o sekwestrze ziemiop\u0142od\u00f3w. [\u2026]<\/p>\n

Wczoraj wieczorem odby\u0142o si\u0119 wsp\u00f3lne posiedzenie prezydium sejmowego klubu PSL z rad\u0105 naczeln\u0105 stronnictwa. Wszyscy m\u00f3wcy dotychczasowi wypowiadaj\u0105 si\u0119 za rekonstrukcj\u0105 gabinetu w duchu centrowo-lewicowym. Panuje przekonanie, \u017ce gdyby dosz\u0142o do kompromisu pomi\u0119dzy PPS a PSL, to zar\u00f3wno jedni, jak i drudzy poczyni\u0105 ust\u0119pstwa, wi\u0119c socjali\u015bci z sekwestru, a ludowcy z wolnego handlu.<\/p>\n

Lw\u00f3w, 4 czerwca 1920<\/p>\n

[Przesilenie gabinetowe trwa<\/em>, \u201eKurier Lwowski\u201d nr 137\/1920]<\/p>\n

\u2042<\/strong><\/p>\n

Ka\u017cdy mo\u017ce skorzysta\u0107 z przygotowanych materia\u0142\u00f3w, tak\u017ce dokona\u0107 ich przedruku, pod warunkiem oznaczenia ich poni\u017cszym zapisem:<\/strong><\/p>\n

Projekt \u201eWiktoria 1920\u201d zosta\u0142 przygotowany przez O\u015brodek KARTA na zlecenie Biura Programu NIEPODLEG\u0141A, w ramach obchod\u00f3w setnej rocznicy odzyskania przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci i odbudowy polskiej pa\u0144stwowo\u015bci.
Materia\u0142y za:\u00a0www.niepodlegla.gov.pl<\/a>.
Prawa autorskie: Biuro Programu \u201eNiepodleg\u0142a\u201d.<\/p>\n

\u2042<\/strong><\/p>\n

Prezentowane materia\u0142y maj\u0105 na celu ukazanie wielog\u0142osowej narracji. Zestawiono wypowiedzi przedstawiaj\u0105ce perspektywy autor\u00f3w r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 \u015bwiatopogl\u0105dami, zawodami czy miejscami zamieszkania, wychodz\u0105c z za\u0142o\u017cenia, \u017ce r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 \u015bwiadectw pozwoli lepiej zrozumie\u0107 wydarzenia sprzed stu lat. Przytaczane fragmenty przedstawiaj\u0105 opinie ich autor\u00f3w, jako \u017ar\u00f3d\u0142a historyczne podlegaj\u0105 analizie i nie s\u0105 to\u017csame ze stanowiskiem Biura Programu \u201eNiepodleg\u0142a\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eWiktoria 1920\u201d to 31-odcinkowy, cotygodniowy cykl, w kt\u00f3rym w ka\u017cdy wtorek i czwartek zostanie przedstawiony kolejny tydzie\u0144 prze\u0142omowego roku 1920. Historia zosta\u0142a zapisana wspomnieniami os\u00f3b, kt\u00f3re bra\u0142y udzia\u0142 w tamtych wydarzeniach \u2013 listami, pami\u0119tnikami, notatkami prasowymi, oficjalnymi depeszami. Zebrane \u017ar\u00f3d\u0142a oddaj\u0105 g\u0142os dow\u00f3dcom i \u017co\u0142nierzom, robotnicom, urz\u0119dniczkom, ksi\u0119\u017com, artystkom, mieszka\u0144com miast i wsi.\u00a0Materia\u0142 zosta\u0142 przygotowany […]<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":2828,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[16,107,209],"tags":[],"class_list":["post-2833","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-historia","category-wiktoria-pl"],"yoast_head":"\n29 maja - 4 czerwca 1920 - Instytut Polski w Sofii<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2020\/07\/17\/29-maja-4-czerwca-1920\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"29 maja - 4 czerwca 1920 - Instytut Polski w Sofii\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u201eWiktoria 1920\u201d to 31-odcinkowy, cotygodniowy cykl, w kt\u00f3rym w ka\u017cdy wtorek i czwartek zostanie przedstawiony kolejny tydzie\u0144 prze\u0142omowego roku 1920. Historia zosta\u0142a zapisana wspomnieniami os\u00f3b, kt\u00f3re bra\u0142y udzia\u0142 w tamtych wydarzeniach \u2013 listami, pami\u0119tnikami, notatkami prasowymi, oficjalnymi depeszami. Zebrane \u017ar\u00f3d\u0142a oddaj\u0105 g\u0142os dow\u00f3dcom i \u017co\u0142nierzom, robotnicom, urz\u0119dniczkom, ksi\u0119\u017com, artystkom, mieszka\u0144com miast i wsi.\u00a0Materia\u0142 zosta\u0142 przygotowany […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2020\/07\/17\/29-maja-4-czerwca-1920\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Instytut Polski w Sofii\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-07-17T11:13:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-07-17T11:23:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/07\/IS_teczka131-3_small.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1566\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"990\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"michailovam\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"michailovam\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"event\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2020\/07\/17\/29-maja-4-czerwca-1920\/\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2020\/07\/17\/29-maja-4-czerwca-1920\/\",\"name\":\"29 maja - 4 czerwca 1920\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2020\/07\/17\/29-maja-4-czerwca-1920\/#primaryimage\"},\"image\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/07\/IS_teczka131-3_small.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/07\/IS_teczka131-3_small-300x190.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/07\/IS_teczka131-3_small-1024x647.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/07\/IS_teczka131-3_small.jpg\"],\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/07\/IS_teczka131-3_small.jpg\",\"datePublished\":\"2020-07-17T11:13:19+02:00\",\"dateModified\":\"2020-07-17T11:23:53+02:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/#\/schema\/person\/b30865535463064104f1d46270063b8e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2020\/07\/17\/29-maja-4-czerwca-1920\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2020\/07\/17\/29-maja-4-czerwca-1920\/\"]}],\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"startDate\":\"2020-07-21\",\"endDate\":\"2020-07-21\",\"eventStatus\":\"EventScheduled\",\"eventAttendanceMode\":\"OfflineEventAttendanceMode\",\"location\":{\"@type\":\"place\",\"name\":\"\",\"address\":\"\",\"geo\":{\"@type\":\"GeoCoordinates\",\"latitude\":\"\",\"longitude\":\"\"}},\"description\":\"\u201eWiktoria 1920\u201d to 31-odcinkowy, cotygodniowy cykl, w kt\u00f3rym w ka\u017cdy wtorek i czwartek zostanie przedstawiony kolejny tydzie\u0144 prze\u0142omowego roku 1920. Historia zosta\u0142a zapisana wspomnieniami os\u00f3b, kt\u00f3re bra\u0142y udzia\u0142 w tamtych wydarzeniach \u2013 listami, pami\u0119tnikami, notatkami prasowymi, oficjalnymi depeszami. Zebrane \u017ar\u00f3d\u0142a oddaj\u0105 g\u0142os dow\u00f3dcom i \u017co\u0142nierzom, robotnicom, urz\u0119dniczkom, ksi\u0119\u017com, artystkom, mieszka\u0144com miast i wsi.\u00a0Materia\u0142 zosta\u0142 przygotowany przez\u00a0O\u015brodek KARTA\u00a0na zlecenie\u00a0Biura Programu NIEPODLEG\u0141A, w ramach obchod\u00f3w setnej rocznicy odzyskania przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci i odbudowy polskiej pa\u0144stwowo\u015bci.\\n\u00a0\\n\u2042\\n29 maja - 4 czerwca 1920\\nOd 29 maja do 1 czerwca trwa natarcie 1 Armii Konnej Siemiona Budionnego, kt\u00f3rego celem jest przerwanie frontu polskiego. W dniach 1\u20132 czerwca na odcinku bia\u0142oruskim oddzia\u0142y polskie przechodz\u0105 do kontrofensywy. Sowieci rozpoczynaj\u0105 odwr\u00f3t, czasem wr\u0119cz ucieczk\u0119, unikaj\u0105c tym samym okr\u0105\u017cenia. Polacy dochodz\u0105 w po\u015bcigu do g\u00f3rnej Berezyny i Auty, gdzie zatrzymuje ich rozkaz Naczelnego Wodza. Konieczno\u015b\u0107 przerwania po\u015bcigu za Armi\u0105 Czerwon\u0105 wynika z niepowodze\u0144 armii polskiej na Ukrainie. Polskie dow\u00f3dztwo zaczyna uprzedza\u0107 podleg\u0142e jednostki, \u017ce dalsze wzmocnienia frontu nie s\u0105 mo\u017cliwe. W kraju nastroje spo\u0142eczne coraz gorsze; szaleje dro\u017cyna, trwa strajk warszawskich piekarzy. \\n\u00a0\u2042\\nStanis\u0142aw Karpi\u0144ski (bankowiec) w dzienniku:\\nZ pieni\u0119dzmi coraz gorzej. Za gazet\u0119 p\u0142aci si\u0119 ju\u017c 2 marki. Rozwija si\u0119 coraz bardziej handel obcymi pieni\u0119dzmi. Powstaje coraz wi\u0119cej bank\u00f3w spod ciemnej gwiazdy. \u201eJeste\u015b w biedzie \u2013 za\u0142\u00f3\u017c bank\u201d \u2013 tak si\u0119 m\u00f3wi i tak si\u0119 robi. Jako prezes zwi\u0105zku bank\u00f3w (jestem nim dopiero trzeci miesi\u0105c), przeciwdzia\u0142am tej chorobie, jednak\u017ce nieskutecznie, gdy\u017c Ministerstwo udziela koncesji bez \u017cadnych trudno\u015bci. Z powodu braku m\u0105ki i cukru zamykaj\u0105 si\u0119 cukiernie i ust\u0119puj\u0105 swoje lokale bankom za wielkie pieni\u0105dze.\\nPrzyby\u0142 [Roman] Dmowski. Mo\u017ce oddzia\u0142a na lepsz\u0105 w kraju polityk\u0119. Z frontu nadchodz\u0105 niepokoj\u0105ce wie\u015bci.\\nWarszawa, 29 maja 1920\\n[Stanis\u0142aw Karpi\u0144ski, Pami\u0119tnik dziesi\u0119ciolecia 1915\u20131924, Warszawa 1931]\\n\u00a0\\nZ informacji w \u201eGo\u0144cu Cz\u0119stochowskim\u201d:\\nWczorajsze pe\u0142ne posiedzenie Rady Narodowej powzi\u0119\u0142o nast\u0119puj\u0105c\u0105 rezolucj\u0119: \u201eW chwili najgorszych katuszy i najwi\u0119kszego niebezpiecze\u0144stwa dla polskiej ludno\u015bci w Zag\u0142\u0119biu \u015al\u0105skim, zwraca si\u0119 pe\u0142na Rada Ksi\u0119stwa Cieszy\u0144skiego z wezwaniem do ca\u0142ego narodu polskiego, do rz\u0105du, do Naczelnika Pa\u0144stwa, aby oczy swoje zwr\u00f3cili ku zachodowi, gdzie najci\u0119\u017cej zagro\u017cony jest prastary, polski szczep \u015al\u0105ska, wyrzucany masowo ze swoich siedzib, m\u0119czony przez \u017candarm\u00f3w czeskich i \u017co\u0142nierzy potworzonej boj\u00f3wki czeskiej. Walczy m\u0119\u017cnie, ale pozbawiony jest pomocy, w jak\u0105 obfituje jego czeski przeciwnik. Tej pomocy dla polskiego \u015al\u0105ska, odpowiadaj\u0105cej sile i powadze polskiej w tej dziejowej godzinie, domaga si\u0119 stanowczo Rada Narodowa\u201d.\\nCieszyn, 29 maja 1920\\n[\u015al\u0105sk Cieszy\u0144ski wzywa pomocy, \u201eGoniec Cz\u0119stochowski\u201d nr 121\/1920]\\n\u00a0\\nZ o\u015bwiadczenia \u017cydowskich radnych Wilna:\\nMy, ni\u017cej podpisani, zwracamy uwag\u0119 Rady Miejskiej na nast\u0119puj\u0105ce fakty: 27 i\u00a028 bie\u017c\u0105cego miesi\u0105ca napadli zn\u00f3w \u017co\u0142nierze polscy kilkakrotnie na \u017byd\u00f3w na ulicy Stefa\u0144skiej, oko\u0142o hali miejskiej i\u00a0na przylegaj\u0105cych ulicach, bili ich, obcinali brody, drwili i\u00a0niekt\u00f3rych ograbili. Widzimy si\u0119 zmuszonymi zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do Rady Miejskiej z nast\u0119puj\u0105cym zapytaniem. Od czasu zaj\u0119cia Wilna przez w\u0142adze polskie zdarzaj\u0105 si\u0119 wypadki podobne nie po raz pierwszy i powtarzaj\u0105 si\u0119 podczas prawie ka\u017cdej translokacji oddzia\u0142\u00f3w wojskowych w Wilnie i wszelkie nasze zabiegi przed w\u0142adzami prowadz\u0105 tylko do czasowego uspokojenia. Zapytujemy Rad\u0119 Miejsk\u0105, co zamierza ona uczyni\u0107, by raz na zawsze po\u0142o\u017cy\u0107 kres podobnym zdarzeniom i\u00a0by obroni\u0107 elementarne prawa dobrej po\u0142owy obywateli wile\u0144skich.\\nWilno, 29 maja 1920\\n[Jaros\u0142aw Wo\u0142konowski,\u00a0Miasto polsko-\u017cydowskie, \u201eKarta\u201d nr 34\/2002]\\n1920.Oddzia\u0142 1 Armii Konnej Siemiona Budionnego.Fot. Instytut Polski i Muzeum im. Gen. Sikorskiego w Londynie \/ O\u015brodek KARTA\\nMjr Tadeusz Kutrzeba (szef sztabu 3 Armii WP):\\nNa Ukrainie uko\u0144czyli\u015bmy operacje ofensywne, a armie nasze szykowa\u0142y si\u0119 do dalszych dzia\u0142a\u0144, w zasadzie obronnych, kt\u00f3re mia\u0142y si\u0119 rozwin\u0105\u0107 na specjalny rozkaz z chwil\u0105, gdy si\u0119 ujawni atak nieprzyjacielski w wi\u0119kszym stylu. Termin tego ataku wydawa\u0142 si\u0119 dosy\u0107 daleki, gdy\u017c armie sowieckie, kt\u00f3re tam operowa\u0142y, by\u0142y silnie przez nas rozbite, wi\u0119c wymaga\u0142y uzupe\u0142nie\u0144 i reorganizacji. [...]\\nW\u00a0od\u00adpar\u00adciu Bu\u00addion\u00adne\u00adgo nie wi\u00addzia\u00adno trud\u00adno\u00ad\u015bci. Wi\u0119c sy\u00adtu\u00ada\u00adcj\u0119 na Ukra\u00adi\u00adnie uwa\u00ad\u017ca\u00adno za spo\u00adkoj\u00adn\u0105, a\u00a0si\u00ad\u0142y prze\u00adzna\u00adczo\u00adne do obro\u00adny za wy\u00adstar\u00adczaj\u0105ce.\\nW\u00a0mar\u00adszu znad Do\u00adnu na front pol\u00adski do\u00adtar\u00ad\u0142a wre\u00adszcie ar\u00admia Bu\u00addion\u00adne\u00adgo 28 ma\u00adja, w\u00a0re\u00adjon na po\u00ad\u0142u\u00addnie od Bia\u00ad\u0142ej Cer\u00adkwi. [...] 29 ma\u00adja by\u0142 pierw\u00adszym dniem bi\u00adtwy kon\u00adni\u00adcy Bu\u00addion\u00adne\u00adgo z\u00a0obro\u00adn\u0105 pol\u00adsk\u0105, bi\u00adtwy, kt\u00f3ra [\u2026] za\u00adko\u0144\u00adczy\u00ad\u0142a si\u0119 nie\u00adpo\u00adwo\u00addze\u00adniem So\u00adwie\u00adt\u00f3w. [...] Ra\u00addo\u015b\u0107 z\u00a0ra\u00adcji odbi\u00adcia ata\u00adk\u00f3w Bu\u00addion\u00adne\u00adgo by\u00ad\u0142a w\u00a0szta\u00adbie fron\u00adtu du\u00ad\u017ca. 2 czerwca zako\u0144czy\u0142y si\u0119, zwyci\u0119sko dla Polak\u00f3w, kilkudniowe walki armii konnej Budionnego, strajacej si\u0119 przerwa\u0107 przez front polski w kierunku na Koziatyn. Budionny mocno nadszarpni\u0119ty, ale jeszcze nie pobity, wycofa\u0142 si\u0119 z bitwy i odpoczywa\u0142. [\u2026] Na\u00adbra\u00adno otu\u00adchy i\u00a0wia\u00adry, a\u00a0mo\u00ad\u017ce na\u00adwet \u2013 tak mi si\u0119 zda\u00adje \u2013 za\u00adcz\u0119\u00adto lek\u00adce\u00adwa\u00ad\u017cy\u0107 nie\u00adprzy\u00adja\u00adcie\u00adla.\\n[Tadeusz Kutrzeba, Wyprawa Kijowska 1920 roku, Warszawa 1937]\\n\u00a0\\nP\u0142k J\u00f3zef Jaklicz (dow\u00f3dca 25 Pu\u0142ku Piechoty): \\nWydaje mi si\u0119, \u017ce przeliczyli\u015bmy si\u0119 z si\u0142ami i poszli na\u00a0wielk\u0105 polityk\u0119 z anga\u017cowaniem militarnych si\u0142, nie\u00a0maj\u0105c nale\u017cytego zabezpieczenia. Odci\u0119ty od \u015bwiata \u2013 gdy\u017c nawet \u0142\u0105czno\u015bci\u0105 telefoniczn\u0105 z armiami nie\u00a0rozporz\u0105dzamy \u2013 nie wiem, co si\u0119 dzieje, zw\u0142aszcza na\u00a0p\u00f3\u0142nocy, nad D\u017awin\u0105, tam nie jest dobrze.\\nWinnica, 30 maja 1920\\n[Rok 1920. Wojna polsko-radziecka we wspomnieniach i innych dokumentach, Warszawa 1990]\\n\u00a0\\nJuliusz Zdanowski (ziemianin, polityk zwi\u0105zany z Narodow\u0105 Demokracj\u0105) w dzienniku:\\nObiad w Resursie dla Dmowskiego. Przepyszny toast [W\u0142adys\u0142awa] Rabskiego. [\u2026] M\u00f3wi\u0142, \u017ce jemu [Dmowskiemu] Polska zawdzi\u0119cza sw\u00f3j dzie\u0144 dzisiejszy. Ot\u00f3\u017c mimo wielkiego brawa, mimo uznania, jakie mam dla p. Romana, tu jest rzecz, kt\u00f3ra mnie gdzie\u015b w g\u0142\u0119bi boli. Tak, z pewno\u015bci\u0105 za granic\u0105 du\u017co zrobi\u0142. Przygotowa\u0142 pole, a na wewn\u0105trz przygotowa\u0142 grunt antyniemiecki i przepowiedzia\u0142 od razu niemieck\u0105 kl\u0119sk\u0119. By\u0142 wi\u0119c bystry i przewiduj\u0105cy. Ale jednak to, co si\u0119 w kraju dzieje, to z innej my\u015bli p\u0142ynie. Nasza antyniemiecka orientacja nie by\u0142a ani jego, ani nasz\u0105 zas\u0142ug\u0105. Czynu z naszej strony tak ma\u0142o by\u0142o, tak ma\u0142o jest. Ramy nowej Polski i tre\u015b\u0107 jej nie my tworzymy. To mnie ci\u0105gle nurtuje na wewn\u0105trz i boli. My\u015bmy z bierno\u015bci, a nie ze \u015bwiadomej woli nie szli z Niemcami i na ich lep. A w czasach krwi i \u017celaza, z krwi i czynu rodzi si\u0119 przysz\u0142o\u015b\u0107. Z ofiar i po\u015bwi\u0119ce\u0144. My\u015bmy stali na boku.\\nWarszawa, 30 maja 1920\\n[Dziennik Juliusza Zdanowskiego, t. 3: 4 VIII 1919 \u2013 28 III 1921, Szczecin 2014]\\nPlakat z 1920 roku.Ze zbior\u00f3w Muzeum Narodowego w Krakowie.\\nZ\u00a0roz\u00adka\u00adzu Na\u00adczel\u00adne\u00adgo Do\u00adw\u00f3dz\u00adtwa WP:\\nWoj\u00adna z bol\u00adsze\u00adwi\u00adka\u00admi we\u00adsz\u0142a obe\u00adcnie w sta\u00addium de\u00adcy\u00addu\u00adj\u0105\u00adce. Wia\u00addo\u00admo\u00ad\u015bci przy\u00adcho\u00addz\u0105\u00adce z Ro\u00adsji \u015bwiad\u00adcz\u0105 o sza\u00adlo\u00adnym wy\u00adsi\u0142\u00adku, ja\u00adki rz\u0105d so\u00adwiec\u00adki w\u0142o\u00ad\u017cy\u0142 w prze\u00ad\u0142a\u00adma\u00adnie fron\u00adtu pol\u00adskie\u00adgo [...]. Wal\u00adki na p\u00f3\u0142\u00adnoc\u00adnym fron\u00adcie s\u0105 pro\u00adwa\u00addzo\u00adne si\u00ad\u0142a\u00admi i\u00a0z\u00a0za\u00adwzi\u0119\u00adto\u00ad\u015bci\u0105 do\u00adtych\u00adczas u\u00a0bol\u00adsze\u00adwi\u00adk\u00f3w na \u017cad\u00adnym fron\u00adcie niespo\u00adty\u00adka\u00adny\u00admi. [...] Ata\u00adki, pro\u00adwa\u00addzo\u00adne jed\u00adno\u00adcze\u00ad\u015bnie przez bol\u00adsze\u00adwi\u00adk\u00f3w na Ukra\u00adi\u00adnie, nie ma\u00adj\u0105 dla nich tak za\u00adsa\u00addni\u00adcze\u00adgo zna\u00adcze\u00adnia, s\u0105 pro\u00adwa\u00addzo\u00adne mniej\u00adszy\u00admi si\u00ad\u0142a\u00admi, nie\u00admniej w\u00a0ra\u00adzie po\u00adwo\u00addze\u00adnia mo\u00adg\u0105 bar\u00addzo \u0142a\u00adtwo do\u00adpro\u00adwa\u00addzi\u0107 do zni\u00adszcze\u00adnia owo\u00adc\u00f3w na\u00adszej ofen\u00adsy\u00adwy ukra\u00adi\u0144\u00adskiej. [...] W\u00a0tym mo\u00admen\u00adcie mu\u00adsz\u0105 wszy\u00adst\u00adkie woj\u00adska zro\u00adzu\u00admie\u0107, \u017ce roz\u00adstrzy\u00adga\u00adj\u0105 si\u0119 tu lo\u00adsy na\u00adszej Oj\u00adczy\u00adzny. \u017bo\u0142\u00adnierz nie mo\u00ad\u017ce li\u00adczy\u0107 na pod\u00adsu\u00adwa\u00adnie dal\u00adszych re\u00adzerw i\u00a0nie mo\u00ad\u017ce by\u0107 zm\u0119\u00adczo\u00adny. Kil\u00adka dni nad\u00adludz\u00adkich cho\u0107\u00adby wy\u00adsi\u0142\u00adk\u00f3w de\u00adcy\u00addu\u00adje tu\u00adtaj o\u00a0sta\u00adno\u00adwi\u00adsku i\u00a0si\u00adle Pol\u00adski.\\n31 ma\u00adja 1920\\n[Tadeusz Kutrzeba, Wyprawa Kijowska 1920 roku, Warszawa 1937]\\n\u00a0\\nStanis\u0142aw Cywi\u0144ski (historyk literatury) w dzienniku:\\nKl\u0119ska wyprawy na Kij\u00f3w mnie nie zaskoczy\u0142a. Prawda, zdziwi\u0142em si\u0119 troch\u0119, gdym nast\u0119pnego dnia po wie\u015bci o jego zdobyciu przeczyta\u0142 urywek, przedruk z jakiego\u015b pisma czeskiego, \u017ce ta wyprawa koniecznie musi si\u0119 sko\u0144czy\u0107 kl\u0119sk\u0105 [\u2026]. Ale nie jestem zbyt zasmucony, bo przecie\u017c militarnie to tylko epizod; i \u00f3w Czech, co wr\u00f3\u017cy bolszewik\u00f3w pod Warszaw\u0105, wydaje mi si\u0119 \u015bmieszny, za to politycznie by\u0142oby nasz\u0105 kl\u0119sk\u0105 stokro\u0107 wi\u0119ksz\u0105, gdyby si\u0119 wyprawa na Kij\u00f3w uda\u0142a. M\u00f3wi si\u0119: federacja! Ale\u017c federacj\u0119, czy w og\u00f3le jak\u0105kolwiek trwa\u0142\u0105 umow\u0119, mo\u017cna zawiera\u0107 tylko z pa\u0144stwem i to pa\u0144stwem praworz\u0105dnym; tymczasem \u2013 jak\u0105 egzekutyw\u0119 ma ten Petlura w stosunku do przysz\u0142ej konstytuanty ukrai\u0144skiej? Kt\u00f3\u017c w\u0105tpi, \u017ce Ukrai\u0144cy b\u0119d\u0105 zawsze woleli Moskali i Niemc\u00f3w ni\u017c Polak\u00f3w? W razie niepodleg\u0142ej, prawdziwie niepodleg\u0142ej Ukrainy, stracimy Lw\u00f3w, Przemy\u015bl i Che\u0142mszczyzn\u0119. Za\u015b p\u00f3\u0142niepodleg\u0142ej i zale\u017cnej od nas Ukrainy zupe\u0142nie niepodobna [sobie] wyobrazi\u0107. Tak czy inaczej, dobrze, \u017ce wyprawa kijowska sko\u0144czy\u0142a si\u0119 fiaskiem.\\nWarszawa, 1 czerwca 1920\\n[Stanis\u0142aw Cywi\u0144ski, Kartki z pami\u0119tnika (1914\u20131920), Wilno 1931]\\n\u00a0\\nEdvard Bene\u0161 (czeski minister spraw zagranicznych) w telegramie do prezydenta Tom\u00e1\u0161a Masaryka:\\nZ lordem [George\u2019em] Curzonem ustalono, \u017ce pa\u0144stwa sprzymierzone wytycz\u0105 now\u0105 lini\u0119, w przy\u00adbli\u017ceniu przebiegaj\u0105c\u0105 po rzece Olzie i zasadniczo przyznaj\u0105c\u0105 nam racj\u0119. W najbli\u017cszych trzech dniach zostanie to przedstawione w Pary\u017cu przez rz\u0105d angielski. Gdyby decyzji tej nie mo\u017cna by\u0142o zrealizowa\u0107 z powodu sprzeciwu Polak\u00f3w, mo\u017ce doj\u015b\u0107 do tego, \u017ce kr\u00f3l belgijski z\u0142o\u017cy propozycj\u0119 arbitra\u017cu.\\nLondyn, 1 czerwca 1920\\n[Grzegorz G\u0105sior, Stawianie granicy, \u201eKarta\u201d nr 55, 2008]\\n\u00a0\\nZe sprawozdania z obrad Sejmu:\\nPrzyst\u0105piono do sprawozdania komisji rob\u00f3t publicznych w sprawie dzwonnicy i soboru na placu Saskim w Warszawie. W imieniu wi\u0119kszo\u015bci komisji, kt\u00f3ra domaga si\u0119, by decyzj\u0119 co do rozebrania soboru odroczy\u0107 na czas p\u00f3\u017aniejszy, przemawia\u0142 pose\u0142 [Nikodem] Hryckiewicz: \u201eW chwili, gdy wsz\u0119dzie m\u00f3wi si\u0119 o odbudowie kraju, rozlega si\u0119 okrzyk: \u00abburzy\u0107\u00bb. Nie sko\u0144czyli\u015bmy jeszcze mostu Poniatowskiego, tak niezb\u0119dnego dla \u017cycia Warszawy. Warszawa dusi si\u0119 wskutek braku mieszka\u0144, a chcemy przyst\u0105pi\u0107 do burzenia soboru. Ile\u017c to nas b\u0119dzie kosztowa\u0142o? [...] Podnie\u015b\u0107 nale\u017cy, \u017ce sob\u00f3r jest powszechnie znany na Zachodzie jako b\u0105d\u017a co b\u0105d\u017a dzie\u0142o sztuki. [...] I w Wiedniu, i w Rzymie nazwano by nas wandalami. [...] Je\u017celi Moskale postawili ten sob\u00f3r na z\u0142o\u015b\u0107 nam, to my przer\u00f3bmy go na w\u0142asny u\u017cytek. [...] P\u00f3\u0142tora wieku niewoli by\u0142o najwi\u0119kszym zgrzytem w dziejach naszych [...], takim samym zgrzytem na planie Warszawy jest sob\u00f3r. Ale tak samo jak nie potrafimy usun\u0105\u0107 z przesz\u0142o\u015bci naszej smutnej karty dziejowej, cho\u0107by\u015bmy ten zab\u00f3r rozwalili, wspomnienie o nim pozostanie. My powinni\u015bmy raczej d\u0105\u017cy\u0107 do tego, \u017ceby wspomnienie tej smutnej przesz\u0142o\u015bci nie zagas\u0142o w naszych przysz\u0142ych pokoleniach.\\nWarszawa, 1 czerwca 1920\\n[\u201eKurier Poranny\u201d nr 148\/1920]\\n\u00a0Warszawa, 1920.Kolejka po chleb.Fot. Instytutu J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego w Londynie \/ O\u015brodek KARTA\\nZ informacji w \u201eKurierze Warszawskim\u201d:\\nW Sali Teatru Ludowego [\u2026] odby\u0142 si\u0119 wiec publiczny, zwo\u0142any przez Lig\u0119 Antybolszewick\u0105 w sprawie strajku piekarzy. Sal\u0119 wype\u0142ni\u0142y t\u0142umy. [\u2026] Wyja\u015bnili zebranym szkodliwo\u015b\u0107 strajk\u00f3w, wywo\u0142uj\u0105cych dro\u017cyzn\u0119 i pomagaj\u0105cych wrogim zamierzeniom bolszewicko-niemieckim. Ze strony piekarzy przemawia\u0142 przedstawiciel Narodowego Zwi\u0105zku Robotniczego, uzasadniaj\u0105c, \u017ce strajk jest ostateczn\u0105 broni\u0105 robotnik\u00f3w, kt\u00f3rzy woleliby domaga\u0107 si\u0119 niezb\u0119dnych reform w pa\u0144stwie, a przede wszystkim zakazu wywozu \u017cywno\u015bci z kraju za granic\u0119 i zabronienia przywozu do kraju towar\u00f3w luksusowych oraz polepszenia warunk\u00f3w aprowizacyjnych. Stolarz \u0141abacz, nawo\u0142uj\u0105c spo\u0142ecze\u0144stwo do zgody, zwraca\u0142 uwag\u0119, \u017ce strajk obecny wychodzi z po\u017cytkiem jedynie piekarniom \u017cydowskim, kt\u00f3re, nie strajkuj\u0105c, sprzedaj\u0105 chleb po paskarskich cenach. [\u2026]\\nWiec stwierdza, \u017ce wybuchaj\u0105ce ustawicznie strajki s\u0105 powodowane zbrodnicz\u0105 agitacj\u0105, maj\u0105c\u0105 na celu, przez zniszczenie polskich \u017ar\u00f3de\u0142 wytw\u00f3rczo\u015bci i podtrzymanie nastroju rewolucyjnego, burz\u0105cego jedno\u015b\u0107 narodow\u0105, przygotowa\u0107 grunt pod opanowanie kraju pod wzgl\u0119dem gospodarczym i politycznym przez bolszewik\u00f3w i \u017byd\u00f3w.\\nWarszawa, 3 czerwca 1920\\n[\u201eKurier Warszawski\u201d nr 153\/1920]\\n\u00a0\\nZ informacji w \u201eKurierze Lwowskim\u201d:\\nWczoraj w po\u0142udnie rozesz\u0142y si\u0119 pog\u0142oski, \u017ce minister aprowizacji [Stanis\u0142aw] \u015aliwi\u0144ski zg\u0142osi natychmiast dymisj\u0119 i \u017ce mo\u017ce to poci\u0105gn\u0105\u0107 dymisj\u0119 ca\u0142ego gabinetu, poniewa\u017c prezydent ministr\u00f3w [Leopold] Skulski solidaryzuje si\u0119 z polityk\u0105 ministra \u015aliwi\u0144skiego. Pog\u0142oski wywo\u0142ane zosta\u0142y wynikiem g\u0142osowania w komisji aprowizacyjnej nad zasad\u0105 o sekwestrze ziemiop\u0142od\u00f3w. [\u2026]\\nWczoraj wieczorem odby\u0142o si\u0119 wsp\u00f3lne posiedzenie prezydium sejmowego klubu PSL z rad\u0105 naczeln\u0105 stronnictwa. Wszyscy m\u00f3wcy dotychczasowi wypowiadaj\u0105 si\u0119 za rekonstrukcj\u0105 gabinetu w duchu centrowo-lewicowym. Panuje przekonanie, \u017ce gdyby dosz\u0142o do kompromisu pomi\u0119dzy PPS a PSL, to zar\u00f3wno jedni, jak i drudzy poczyni\u0105 ust\u0119pstwa, wi\u0119c socjali\u015bci z sekwestru, a ludowcy z wolnego handlu.\\nLw\u00f3w, 4 czerwca 1920\\n[Przesilenie gabinetowe trwa, \u201eKurier Lwowski\u201d nr 137\/1920]\\n\u2042\\nKa\u017cdy mo\u017ce skorzysta\u0107 z przygotowanych materia\u0142\u00f3w, tak\u017ce dokona\u0107 ich przedruku, pod warunkiem oznaczenia ich poni\u017cszym zapisem:\\nProjekt \u201eWiktoria 1920\u201d zosta\u0142 przygotowany przez O\u015brodek KARTA na zlecenie Biura Programu NIEPODLEG\u0141A, w ramach obchod\u00f3w setnej rocznicy odzyskania przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci i odbudowy polskiej pa\u0144stwowo\u015bci.Materia\u0142y za:\u00a0www.niepodlegla.gov.pl.Prawa autorskie: Biuro Programu \u201eNiepodleg\u0142a\u201d.\\n\u2042\\nPrezentowane materia\u0142y maj\u0105 na celu ukazanie wielog\u0142osowej narracji. Zestawiono wypowiedzi przedstawiaj\u0105ce perspektywy autor\u00f3w r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 \u015bwiatopogl\u0105dami, zawodami czy miejscami zamieszkania, wychodz\u0105c z za\u0142o\u017cenia, \u017ce r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 \u015bwiadectw pozwoli lepiej zrozumie\u0107 wydarzenia sprzed stu lat. Przytaczane fragmenty przedstawiaj\u0105 opinie ich autor\u00f3w, jako \u017ar\u00f3d\u0142a historyczne podlegaj\u0105 analizie i nie s\u0105 to\u017csame ze stanowiskiem Biura Programu \u201eNiepodleg\u0142a\u201d.\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2020\/07\/17\/29-maja-4-czerwca-1920\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/07\/IS_teczka131-3_small.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/07\/IS_teczka131-3_small.jpg\",\"width\":1566,\"height\":990},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2020\/07\/17\/29-maja-4-czerwca-1920\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"29 maja – 4 czerwca 1920\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/#website\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/\",\"name\":\"Instytut Polski w Sofii\",\"description\":\"Instytuty Polskie\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/#\/schema\/person\/b30865535463064104f1d46270063b8e\",\"name\":\"michailovam\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f839c62e29ba694556e8280b560be4a0?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f839c62e29ba694556e8280b560be4a0?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"michailovam\"},\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/author\/michalowam\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"29 maja - 4 czerwca 1920 - Instytut Polski w Sofii","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2020\/07\/17\/29-maja-4-czerwca-1920\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"29 maja - 4 czerwca 1920 - Instytut Polski w Sofii","og_description":"\u201eWiktoria 1920\u201d to 31-odcinkowy, cotygodniowy cykl, w kt\u00f3rym w ka\u017cdy wtorek i czwartek zostanie przedstawiony kolejny tydzie\u0144 prze\u0142omowego roku 1920. Historia zosta\u0142a zapisana wspomnieniami os\u00f3b, kt\u00f3re bra\u0142y udzia\u0142 w tamtych wydarzeniach \u2013 listami, pami\u0119tnikami, notatkami prasowymi, oficjalnymi depeszami. Zebrane \u017ar\u00f3d\u0142a oddaj\u0105 g\u0142os dow\u00f3dcom i \u017co\u0142nierzom, robotnicom, urz\u0119dniczkom, ksi\u0119\u017com, artystkom, mieszka\u0144com miast i wsi.\u00a0Materia\u0142 zosta\u0142 przygotowany […]","og_url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2020\/07\/17\/29-maja-4-czerwca-1920\/","og_site_name":"Instytut Polski w Sofii","article_published_time":"2020-07-17T11:13:19+00:00","article_modified_time":"2020-07-17T11:23:53+00:00","og_image":[{"width":1566,"height":990,"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/07\/IS_teczka131-3_small.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"michailovam","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"michailovam","Szacowany czas czytania":"13 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"event","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2020\/07\/17\/29-maja-4-czerwca-1920\/","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2020\/07\/17\/29-maja-4-czerwca-1920\/","name":"29 maja - 4 czerwca 1920","isPartOf":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2020\/07\/17\/29-maja-4-czerwca-1920\/#primaryimage"},"image":["https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/07\/IS_teczka131-3_small.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/07\/IS_teczka131-3_small-300x190.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/07\/IS_teczka131-3_small-1024x647.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/07\/IS_teczka131-3_small.jpg"],"thumbnailUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/07\/IS_teczka131-3_small.jpg","datePublished":"2020-07-17T11:13:19+02:00","dateModified":"2020-07-17T11:23:53+02:00","author":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/#\/schema\/person\/b30865535463064104f1d46270063b8e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2020\/07\/17\/29-maja-4-czerwca-1920\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2020\/07\/17\/29-maja-4-czerwca-1920\/"]}],"@context":"https:\/\/schema.org","startDate":"2020-07-21","endDate":"2020-07-21","eventStatus":"EventScheduled","eventAttendanceMode":"OfflineEventAttendanceMode","location":{"@type":"place","name":"","address":"","geo":{"@type":"GeoCoordinates","latitude":"","longitude":""}},"description":"\u201eWiktoria 1920\u201d to 31-odcinkowy, cotygodniowy cykl, w kt\u00f3rym w ka\u017cdy wtorek i czwartek zostanie przedstawiony kolejny tydzie\u0144 prze\u0142omowego roku 1920. Historia zosta\u0142a zapisana wspomnieniami os\u00f3b, kt\u00f3re bra\u0142y udzia\u0142 w tamtych wydarzeniach \u2013 listami, pami\u0119tnikami, notatkami prasowymi, oficjalnymi depeszami. Zebrane \u017ar\u00f3d\u0142a oddaj\u0105 g\u0142os dow\u00f3dcom i \u017co\u0142nierzom, robotnicom, urz\u0119dniczkom, ksi\u0119\u017com, artystkom, mieszka\u0144com miast i wsi.\u00a0Materia\u0142 zosta\u0142 przygotowany przez\u00a0O\u015brodek KARTA\u00a0na zlecenie\u00a0Biura Programu NIEPODLEG\u0141A, w ramach obchod\u00f3w setnej rocznicy odzyskania przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci i odbudowy polskiej pa\u0144stwowo\u015bci.\n\u00a0\n\u2042\n29 maja - 4 czerwca 1920\nOd 29 maja do 1 czerwca trwa natarcie 1 Armii Konnej Siemiona Budionnego, kt\u00f3rego celem jest przerwanie frontu polskiego. W dniach 1\u20132 czerwca na odcinku bia\u0142oruskim oddzia\u0142y polskie przechodz\u0105 do kontrofensywy. Sowieci rozpoczynaj\u0105 odwr\u00f3t, czasem wr\u0119cz ucieczk\u0119, unikaj\u0105c tym samym okr\u0105\u017cenia. Polacy dochodz\u0105 w po\u015bcigu do g\u00f3rnej Berezyny i Auty, gdzie zatrzymuje ich rozkaz Naczelnego Wodza. Konieczno\u015b\u0107 przerwania po\u015bcigu za Armi\u0105 Czerwon\u0105 wynika z niepowodze\u0144 armii polskiej na Ukrainie. Polskie dow\u00f3dztwo zaczyna uprzedza\u0107 podleg\u0142e jednostki, \u017ce dalsze wzmocnienia frontu nie s\u0105 mo\u017cliwe. W kraju nastroje spo\u0142eczne coraz gorsze; szaleje dro\u017cyna, trwa strajk warszawskich piekarzy. \n\u00a0\u2042\nStanis\u0142aw Karpi\u0144ski (bankowiec) w dzienniku:\nZ pieni\u0119dzmi coraz gorzej. Za gazet\u0119 p\u0142aci si\u0119 ju\u017c 2 marki. Rozwija si\u0119 coraz bardziej handel obcymi pieni\u0119dzmi. Powstaje coraz wi\u0119cej bank\u00f3w spod ciemnej gwiazdy. \u201eJeste\u015b w biedzie \u2013 za\u0142\u00f3\u017c bank\u201d \u2013 tak si\u0119 m\u00f3wi i tak si\u0119 robi. Jako prezes zwi\u0105zku bank\u00f3w (jestem nim dopiero trzeci miesi\u0105c), przeciwdzia\u0142am tej chorobie, jednak\u017ce nieskutecznie, gdy\u017c Ministerstwo udziela koncesji bez \u017cadnych trudno\u015bci. Z powodu braku m\u0105ki i cukru zamykaj\u0105 si\u0119 cukiernie i ust\u0119puj\u0105 swoje lokale bankom za wielkie pieni\u0105dze.\nPrzyby\u0142 [Roman] Dmowski. Mo\u017ce oddzia\u0142a na lepsz\u0105 w kraju polityk\u0119. Z frontu nadchodz\u0105 niepokoj\u0105ce wie\u015bci.\nWarszawa, 29 maja 1920\n[Stanis\u0142aw Karpi\u0144ski, Pami\u0119tnik dziesi\u0119ciolecia 1915\u20131924, Warszawa 1931]\n\u00a0\nZ informacji w \u201eGo\u0144cu Cz\u0119stochowskim\u201d:\nWczorajsze pe\u0142ne posiedzenie Rady Narodowej powzi\u0119\u0142o nast\u0119puj\u0105c\u0105 rezolucj\u0119: \u201eW chwili najgorszych katuszy i najwi\u0119kszego niebezpiecze\u0144stwa dla polskiej ludno\u015bci w Zag\u0142\u0119biu \u015al\u0105skim, zwraca si\u0119 pe\u0142na Rada Ksi\u0119stwa Cieszy\u0144skiego z wezwaniem do ca\u0142ego narodu polskiego, do rz\u0105du, do Naczelnika Pa\u0144stwa, aby oczy swoje zwr\u00f3cili ku zachodowi, gdzie najci\u0119\u017cej zagro\u017cony jest prastary, polski szczep \u015al\u0105ska, wyrzucany masowo ze swoich siedzib, m\u0119czony przez \u017candarm\u00f3w czeskich i \u017co\u0142nierzy potworzonej boj\u00f3wki czeskiej. Walczy m\u0119\u017cnie, ale pozbawiony jest pomocy, w jak\u0105 obfituje jego czeski przeciwnik. Tej pomocy dla polskiego \u015al\u0105ska, odpowiadaj\u0105cej sile i powadze polskiej w tej dziejowej godzinie, domaga si\u0119 stanowczo Rada Narodowa\u201d.\nCieszyn, 29 maja 1920\n[\u015al\u0105sk Cieszy\u0144ski wzywa pomocy, \u201eGoniec Cz\u0119stochowski\u201d nr 121\/1920]\n\u00a0\nZ o\u015bwiadczenia \u017cydowskich radnych Wilna:\nMy, ni\u017cej podpisani, zwracamy uwag\u0119 Rady Miejskiej na nast\u0119puj\u0105ce fakty: 27 i\u00a028 bie\u017c\u0105cego miesi\u0105ca napadli zn\u00f3w \u017co\u0142nierze polscy kilkakrotnie na \u017byd\u00f3w na ulicy Stefa\u0144skiej, oko\u0142o hali miejskiej i\u00a0na przylegaj\u0105cych ulicach, bili ich, obcinali brody, drwili i\u00a0niekt\u00f3rych ograbili. Widzimy si\u0119 zmuszonymi zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do Rady Miejskiej z nast\u0119puj\u0105cym zapytaniem. Od czasu zaj\u0119cia Wilna przez w\u0142adze polskie zdarzaj\u0105 si\u0119 wypadki podobne nie po raz pierwszy i powtarzaj\u0105 si\u0119 podczas prawie ka\u017cdej translokacji oddzia\u0142\u00f3w wojskowych w Wilnie i wszelkie nasze zabiegi przed w\u0142adzami prowadz\u0105 tylko do czasowego uspokojenia. Zapytujemy Rad\u0119 Miejsk\u0105, co zamierza ona uczyni\u0107, by raz na zawsze po\u0142o\u017cy\u0107 kres podobnym zdarzeniom i\u00a0by obroni\u0107 elementarne prawa dobrej po\u0142owy obywateli wile\u0144skich.\nWilno, 29 maja 1920\n[Jaros\u0142aw Wo\u0142konowski,\u00a0Miasto polsko-\u017cydowskie, \u201eKarta\u201d nr 34\/2002]\n1920.Oddzia\u0142 1 Armii Konnej Siemiona Budionnego.Fot. Instytut Polski i Muzeum im. Gen. Sikorskiego w Londynie \/ O\u015brodek KARTA\nMjr Tadeusz Kutrzeba (szef sztabu 3 Armii WP):\nNa Ukrainie uko\u0144czyli\u015bmy operacje ofensywne, a armie nasze szykowa\u0142y si\u0119 do dalszych dzia\u0142a\u0144, w zasadzie obronnych, kt\u00f3re mia\u0142y si\u0119 rozwin\u0105\u0107 na specjalny rozkaz z chwil\u0105, gdy si\u0119 ujawni atak nieprzyjacielski w wi\u0119kszym stylu. Termin tego ataku wydawa\u0142 si\u0119 dosy\u0107 daleki, gdy\u017c armie sowieckie, kt\u00f3re tam operowa\u0142y, by\u0142y silnie przez nas rozbite, wi\u0119c wymaga\u0142y uzupe\u0142nie\u0144 i reorganizacji. [...]\nW\u00a0od\u00adpar\u00adciu Bu\u00addion\u00adne\u00adgo nie wi\u00addzia\u00adno trud\u00adno\u00ad\u015bci. Wi\u0119c sy\u00adtu\u00ada\u00adcj\u0119 na Ukra\u00adi\u00adnie uwa\u00ad\u017ca\u00adno za spo\u00adkoj\u00adn\u0105, a\u00a0si\u00ad\u0142y prze\u00adzna\u00adczo\u00adne do obro\u00adny za wy\u00adstar\u00adczaj\u0105ce.\nW\u00a0mar\u00adszu znad Do\u00adnu na front pol\u00adski do\u00adtar\u00ad\u0142a wre\u00adszcie ar\u00admia Bu\u00addion\u00adne\u00adgo 28 ma\u00adja, w\u00a0re\u00adjon na po\u00ad\u0142u\u00addnie od Bia\u00ad\u0142ej Cer\u00adkwi. [...] 29 ma\u00adja by\u0142 pierw\u00adszym dniem bi\u00adtwy kon\u00adni\u00adcy Bu\u00addion\u00adne\u00adgo z\u00a0obro\u00adn\u0105 pol\u00adsk\u0105, bi\u00adtwy, kt\u00f3ra [\u2026] za\u00adko\u0144\u00adczy\u00ad\u0142a si\u0119 nie\u00adpo\u00adwo\u00addze\u00adniem So\u00adwie\u00adt\u00f3w. [...] Ra\u00addo\u015b\u0107 z\u00a0ra\u00adcji odbi\u00adcia ata\u00adk\u00f3w Bu\u00addion\u00adne\u00adgo by\u00ad\u0142a w\u00a0szta\u00adbie fron\u00adtu du\u00ad\u017ca. 2 czerwca zako\u0144czy\u0142y si\u0119, zwyci\u0119sko dla Polak\u00f3w, kilkudniowe walki armii konnej Budionnego, strajacej si\u0119 przerwa\u0107 przez front polski w kierunku na Koziatyn. Budionny mocno nadszarpni\u0119ty, ale jeszcze nie pobity, wycofa\u0142 si\u0119 z bitwy i odpoczywa\u0142. [\u2026] Na\u00adbra\u00adno otu\u00adchy i\u00a0wia\u00adry, a\u00a0mo\u00ad\u017ce na\u00adwet \u2013 tak mi si\u0119 zda\u00adje \u2013 za\u00adcz\u0119\u00adto lek\u00adce\u00adwa\u00ad\u017cy\u0107 nie\u00adprzy\u00adja\u00adcie\u00adla.\n[Tadeusz Kutrzeba, Wyprawa Kijowska 1920 roku, Warszawa 1937]\n\u00a0\nP\u0142k J\u00f3zef Jaklicz (dow\u00f3dca 25 Pu\u0142ku Piechoty): \nWydaje mi si\u0119, \u017ce przeliczyli\u015bmy si\u0119 z si\u0142ami i poszli na\u00a0wielk\u0105 polityk\u0119 z anga\u017cowaniem militarnych si\u0142, nie\u00a0maj\u0105c nale\u017cytego zabezpieczenia. Odci\u0119ty od \u015bwiata \u2013 gdy\u017c nawet \u0142\u0105czno\u015bci\u0105 telefoniczn\u0105 z armiami nie\u00a0rozporz\u0105dzamy \u2013 nie wiem, co si\u0119 dzieje, zw\u0142aszcza na\u00a0p\u00f3\u0142nocy, nad D\u017awin\u0105, tam nie jest dobrze.\nWinnica, 30 maja 1920\n[Rok 1920. Wojna polsko-radziecka we wspomnieniach i innych dokumentach, Warszawa 1990]\n\u00a0\nJuliusz Zdanowski (ziemianin, polityk zwi\u0105zany z Narodow\u0105 Demokracj\u0105) w dzienniku:\nObiad w Resursie dla Dmowskiego. Przepyszny toast [W\u0142adys\u0142awa] Rabskiego. [\u2026] M\u00f3wi\u0142, \u017ce jemu [Dmowskiemu] Polska zawdzi\u0119cza sw\u00f3j dzie\u0144 dzisiejszy. Ot\u00f3\u017c mimo wielkiego brawa, mimo uznania, jakie mam dla p. Romana, tu jest rzecz, kt\u00f3ra mnie gdzie\u015b w g\u0142\u0119bi boli. Tak, z pewno\u015bci\u0105 za granic\u0105 du\u017co zrobi\u0142. Przygotowa\u0142 pole, a na wewn\u0105trz przygotowa\u0142 grunt antyniemiecki i przepowiedzia\u0142 od razu niemieck\u0105 kl\u0119sk\u0119. By\u0142 wi\u0119c bystry i przewiduj\u0105cy. Ale jednak to, co si\u0119 w kraju dzieje, to z innej my\u015bli p\u0142ynie. Nasza antyniemiecka orientacja nie by\u0142a ani jego, ani nasz\u0105 zas\u0142ug\u0105. Czynu z naszej strony tak ma\u0142o by\u0142o, tak ma\u0142o jest. Ramy nowej Polski i tre\u015b\u0107 jej nie my tworzymy. To mnie ci\u0105gle nurtuje na wewn\u0105trz i boli. My\u015bmy z bierno\u015bci, a nie ze \u015bwiadomej woli nie szli z Niemcami i na ich lep. A w czasach krwi i \u017celaza, z krwi i czynu rodzi si\u0119 przysz\u0142o\u015b\u0107. Z ofiar i po\u015bwi\u0119ce\u0144. My\u015bmy stali na boku.\nWarszawa, 30 maja 1920\n[Dziennik Juliusza Zdanowskiego, t. 3: 4 VIII 1919 \u2013 28 III 1921, Szczecin 2014]\nPlakat z 1920 roku.Ze zbior\u00f3w Muzeum Narodowego w Krakowie.\nZ\u00a0roz\u00adka\u00adzu Na\u00adczel\u00adne\u00adgo Do\u00adw\u00f3dz\u00adtwa WP:\nWoj\u00adna z bol\u00adsze\u00adwi\u00adka\u00admi we\u00adsz\u0142a obe\u00adcnie w sta\u00addium de\u00adcy\u00addu\u00adj\u0105\u00adce. Wia\u00addo\u00admo\u00ad\u015bci przy\u00adcho\u00addz\u0105\u00adce z Ro\u00adsji \u015bwiad\u00adcz\u0105 o sza\u00adlo\u00adnym wy\u00adsi\u0142\u00adku, ja\u00adki rz\u0105d so\u00adwiec\u00adki w\u0142o\u00ad\u017cy\u0142 w prze\u00ad\u0142a\u00adma\u00adnie fron\u00adtu pol\u00adskie\u00adgo [...]. Wal\u00adki na p\u00f3\u0142\u00adnoc\u00adnym fron\u00adcie s\u0105 pro\u00adwa\u00addzo\u00adne si\u00ad\u0142a\u00admi i\u00a0z\u00a0za\u00adwzi\u0119\u00adto\u00ad\u015bci\u0105 do\u00adtych\u00adczas u\u00a0bol\u00adsze\u00adwi\u00adk\u00f3w na \u017cad\u00adnym fron\u00adcie niespo\u00adty\u00adka\u00adny\u00admi. [...] Ata\u00adki, pro\u00adwa\u00addzo\u00adne jed\u00adno\u00adcze\u00ad\u015bnie przez bol\u00adsze\u00adwi\u00adk\u00f3w na Ukra\u00adi\u00adnie, nie ma\u00adj\u0105 dla nich tak za\u00adsa\u00addni\u00adcze\u00adgo zna\u00adcze\u00adnia, s\u0105 pro\u00adwa\u00addzo\u00adne mniej\u00adszy\u00admi si\u00ad\u0142a\u00admi, nie\u00admniej w\u00a0ra\u00adzie po\u00adwo\u00addze\u00adnia mo\u00adg\u0105 bar\u00addzo \u0142a\u00adtwo do\u00adpro\u00adwa\u00addzi\u0107 do zni\u00adszcze\u00adnia owo\u00adc\u00f3w na\u00adszej ofen\u00adsy\u00adwy ukra\u00adi\u0144\u00adskiej. [...] W\u00a0tym mo\u00admen\u00adcie mu\u00adsz\u0105 wszy\u00adst\u00adkie woj\u00adska zro\u00adzu\u00admie\u0107, \u017ce roz\u00adstrzy\u00adga\u00adj\u0105 si\u0119 tu lo\u00adsy na\u00adszej Oj\u00adczy\u00adzny. \u017bo\u0142\u00adnierz nie mo\u00ad\u017ce li\u00adczy\u0107 na pod\u00adsu\u00adwa\u00adnie dal\u00adszych re\u00adzerw i\u00a0nie mo\u00ad\u017ce by\u0107 zm\u0119\u00adczo\u00adny. Kil\u00adka dni nad\u00adludz\u00adkich cho\u0107\u00adby wy\u00adsi\u0142\u00adk\u00f3w de\u00adcy\u00addu\u00adje tu\u00adtaj o\u00a0sta\u00adno\u00adwi\u00adsku i\u00a0si\u00adle Pol\u00adski.\n31 ma\u00adja 1920\n[Tadeusz Kutrzeba, Wyprawa Kijowska 1920 roku, Warszawa 1937]\n\u00a0\nStanis\u0142aw Cywi\u0144ski (historyk literatury) w dzienniku:\nKl\u0119ska wyprawy na Kij\u00f3w mnie nie zaskoczy\u0142a. Prawda, zdziwi\u0142em si\u0119 troch\u0119, gdym nast\u0119pnego dnia po wie\u015bci o jego zdobyciu przeczyta\u0142 urywek, przedruk z jakiego\u015b pisma czeskiego, \u017ce ta wyprawa koniecznie musi si\u0119 sko\u0144czy\u0107 kl\u0119sk\u0105 [\u2026]. Ale nie jestem zbyt zasmucony, bo przecie\u017c militarnie to tylko epizod; i \u00f3w Czech, co wr\u00f3\u017cy bolszewik\u00f3w pod Warszaw\u0105, wydaje mi si\u0119 \u015bmieszny, za to politycznie by\u0142oby nasz\u0105 kl\u0119sk\u0105 stokro\u0107 wi\u0119ksz\u0105, gdyby si\u0119 wyprawa na Kij\u00f3w uda\u0142a. M\u00f3wi si\u0119: federacja! Ale\u017c federacj\u0119, czy w og\u00f3le jak\u0105kolwiek trwa\u0142\u0105 umow\u0119, mo\u017cna zawiera\u0107 tylko z pa\u0144stwem i to pa\u0144stwem praworz\u0105dnym; tymczasem \u2013 jak\u0105 egzekutyw\u0119 ma ten Petlura w stosunku do przysz\u0142ej konstytuanty ukrai\u0144skiej? Kt\u00f3\u017c w\u0105tpi, \u017ce Ukrai\u0144cy b\u0119d\u0105 zawsze woleli Moskali i Niemc\u00f3w ni\u017c Polak\u00f3w? W razie niepodleg\u0142ej, prawdziwie niepodleg\u0142ej Ukrainy, stracimy Lw\u00f3w, Przemy\u015bl i Che\u0142mszczyzn\u0119. Za\u015b p\u00f3\u0142niepodleg\u0142ej i zale\u017cnej od nas Ukrainy zupe\u0142nie niepodobna [sobie] wyobrazi\u0107. Tak czy inaczej, dobrze, \u017ce wyprawa kijowska sko\u0144czy\u0142a si\u0119 fiaskiem.\nWarszawa, 1 czerwca 1920\n[Stanis\u0142aw Cywi\u0144ski, Kartki z pami\u0119tnika (1914\u20131920), Wilno 1931]\n\u00a0\nEdvard Bene\u0161 (czeski minister spraw zagranicznych) w telegramie do prezydenta Tom\u00e1\u0161a Masaryka:\nZ lordem [George\u2019em] Curzonem ustalono, \u017ce pa\u0144stwa sprzymierzone wytycz\u0105 now\u0105 lini\u0119, w przy\u00adbli\u017ceniu przebiegaj\u0105c\u0105 po rzece Olzie i zasadniczo przyznaj\u0105c\u0105 nam racj\u0119. W najbli\u017cszych trzech dniach zostanie to przedstawione w Pary\u017cu przez rz\u0105d angielski. Gdyby decyzji tej nie mo\u017cna by\u0142o zrealizowa\u0107 z powodu sprzeciwu Polak\u00f3w, mo\u017ce doj\u015b\u0107 do tego, \u017ce kr\u00f3l belgijski z\u0142o\u017cy propozycj\u0119 arbitra\u017cu.\nLondyn, 1 czerwca 1920\n[Grzegorz G\u0105sior, Stawianie granicy, \u201eKarta\u201d nr 55, 2008]\n\u00a0\nZe sprawozdania z obrad Sejmu:\nPrzyst\u0105piono do sprawozdania komisji rob\u00f3t publicznych w sprawie dzwonnicy i soboru na placu Saskim w Warszawie. W imieniu wi\u0119kszo\u015bci komisji, kt\u00f3ra domaga si\u0119, by decyzj\u0119 co do rozebrania soboru odroczy\u0107 na czas p\u00f3\u017aniejszy, przemawia\u0142 pose\u0142 [Nikodem] Hryckiewicz: \u201eW chwili, gdy wsz\u0119dzie m\u00f3wi si\u0119 o odbudowie kraju, rozlega si\u0119 okrzyk: \u00abburzy\u0107\u00bb. Nie sko\u0144czyli\u015bmy jeszcze mostu Poniatowskiego, tak niezb\u0119dnego dla \u017cycia Warszawy. Warszawa dusi si\u0119 wskutek braku mieszka\u0144, a chcemy przyst\u0105pi\u0107 do burzenia soboru. Ile\u017c to nas b\u0119dzie kosztowa\u0142o? [...] Podnie\u015b\u0107 nale\u017cy, \u017ce sob\u00f3r jest powszechnie znany na Zachodzie jako b\u0105d\u017a co b\u0105d\u017a dzie\u0142o sztuki. [...] I w Wiedniu, i w Rzymie nazwano by nas wandalami. [...] Je\u017celi Moskale postawili ten sob\u00f3r na z\u0142o\u015b\u0107 nam, to my przer\u00f3bmy go na w\u0142asny u\u017cytek. [...] P\u00f3\u0142tora wieku niewoli by\u0142o najwi\u0119kszym zgrzytem w dziejach naszych [...], takim samym zgrzytem na planie Warszawy jest sob\u00f3r. Ale tak samo jak nie potrafimy usun\u0105\u0107 z przesz\u0142o\u015bci naszej smutnej karty dziejowej, cho\u0107by\u015bmy ten zab\u00f3r rozwalili, wspomnienie o nim pozostanie. My powinni\u015bmy raczej d\u0105\u017cy\u0107 do tego, \u017ceby wspomnienie tej smutnej przesz\u0142o\u015bci nie zagas\u0142o w naszych przysz\u0142ych pokoleniach.\nWarszawa, 1 czerwca 1920\n[\u201eKurier Poranny\u201d nr 148\/1920]\n\u00a0Warszawa, 1920.Kolejka po chleb.Fot. Instytutu J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego w Londynie \/ O\u015brodek KARTA\nZ informacji w \u201eKurierze Warszawskim\u201d:\nW Sali Teatru Ludowego [\u2026] odby\u0142 si\u0119 wiec publiczny, zwo\u0142any przez Lig\u0119 Antybolszewick\u0105 w sprawie strajku piekarzy. Sal\u0119 wype\u0142ni\u0142y t\u0142umy. [\u2026] Wyja\u015bnili zebranym szkodliwo\u015b\u0107 strajk\u00f3w, wywo\u0142uj\u0105cych dro\u017cyzn\u0119 i pomagaj\u0105cych wrogim zamierzeniom bolszewicko-niemieckim. Ze strony piekarzy przemawia\u0142 przedstawiciel Narodowego Zwi\u0105zku Robotniczego, uzasadniaj\u0105c, \u017ce strajk jest ostateczn\u0105 broni\u0105 robotnik\u00f3w, kt\u00f3rzy woleliby domaga\u0107 si\u0119 niezb\u0119dnych reform w pa\u0144stwie, a przede wszystkim zakazu wywozu \u017cywno\u015bci z kraju za granic\u0119 i zabronienia przywozu do kraju towar\u00f3w luksusowych oraz polepszenia warunk\u00f3w aprowizacyjnych. Stolarz \u0141abacz, nawo\u0142uj\u0105c spo\u0142ecze\u0144stwo do zgody, zwraca\u0142 uwag\u0119, \u017ce strajk obecny wychodzi z po\u017cytkiem jedynie piekarniom \u017cydowskim, kt\u00f3re, nie strajkuj\u0105c, sprzedaj\u0105 chleb po paskarskich cenach. [\u2026]\nWiec stwierdza, \u017ce wybuchaj\u0105ce ustawicznie strajki s\u0105 powodowane zbrodnicz\u0105 agitacj\u0105, maj\u0105c\u0105 na celu, przez zniszczenie polskich \u017ar\u00f3de\u0142 wytw\u00f3rczo\u015bci i podtrzymanie nastroju rewolucyjnego, burz\u0105cego jedno\u015b\u0107 narodow\u0105, przygotowa\u0107 grunt pod opanowanie kraju pod wzgl\u0119dem gospodarczym i politycznym przez bolszewik\u00f3w i \u017byd\u00f3w.\nWarszawa, 3 czerwca 1920\n[\u201eKurier Warszawski\u201d nr 153\/1920]\n\u00a0\nZ informacji w \u201eKurierze Lwowskim\u201d:\nWczoraj w po\u0142udnie rozesz\u0142y si\u0119 pog\u0142oski, \u017ce minister aprowizacji [Stanis\u0142aw] \u015aliwi\u0144ski zg\u0142osi natychmiast dymisj\u0119 i \u017ce mo\u017ce to poci\u0105gn\u0105\u0107 dymisj\u0119 ca\u0142ego gabinetu, poniewa\u017c prezydent ministr\u00f3w [Leopold] Skulski solidaryzuje si\u0119 z polityk\u0105 ministra \u015aliwi\u0144skiego. Pog\u0142oski wywo\u0142ane zosta\u0142y wynikiem g\u0142osowania w komisji aprowizacyjnej nad zasad\u0105 o sekwestrze ziemiop\u0142od\u00f3w. [\u2026]\nWczoraj wieczorem odby\u0142o si\u0119 wsp\u00f3lne posiedzenie prezydium sejmowego klubu PSL z rad\u0105 naczeln\u0105 stronnictwa. Wszyscy m\u00f3wcy dotychczasowi wypowiadaj\u0105 si\u0119 za rekonstrukcj\u0105 gabinetu w duchu centrowo-lewicowym. Panuje przekonanie, \u017ce gdyby dosz\u0142o do kompromisu pomi\u0119dzy PPS a PSL, to zar\u00f3wno jedni, jak i drudzy poczyni\u0105 ust\u0119pstwa, wi\u0119c socjali\u015bci z sekwestru, a ludowcy z wolnego handlu.\nLw\u00f3w, 4 czerwca 1920\n[Przesilenie gabinetowe trwa, \u201eKurier Lwowski\u201d nr 137\/1920]\n\u2042\nKa\u017cdy mo\u017ce skorzysta\u0107 z przygotowanych materia\u0142\u00f3w, tak\u017ce dokona\u0107 ich przedruku, pod warunkiem oznaczenia ich poni\u017cszym zapisem:\nProjekt \u201eWiktoria 1920\u201d zosta\u0142 przygotowany przez O\u015brodek KARTA na zlecenie Biura Programu NIEPODLEG\u0141A, w ramach obchod\u00f3w setnej rocznicy odzyskania przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci i odbudowy polskiej pa\u0144stwowo\u015bci.Materia\u0142y za:\u00a0www.niepodlegla.gov.pl.Prawa autorskie: Biuro Programu \u201eNiepodleg\u0142a\u201d.\n\u2042\nPrezentowane materia\u0142y maj\u0105 na celu ukazanie wielog\u0142osowej narracji. Zestawiono wypowiedzi przedstawiaj\u0105ce perspektywy autor\u00f3w r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 \u015bwiatopogl\u0105dami, zawodami czy miejscami zamieszkania, wychodz\u0105c z za\u0142o\u017cenia, \u017ce r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 \u015bwiadectw pozwoli lepiej zrozumie\u0107 wydarzenia sprzed stu lat. Przytaczane fragmenty przedstawiaj\u0105 opinie ich autor\u00f3w, jako \u017ar\u00f3d\u0142a historyczne podlegaj\u0105 analizie i nie s\u0105 to\u017csame ze stanowiskiem Biura Programu \u201eNiepodleg\u0142a\u201d."},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2020\/07\/17\/29-maja-4-czerwca-1920\/#primaryimage","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/07\/IS_teczka131-3_small.jpg","contentUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/07\/IS_teczka131-3_small.jpg","width":1566,"height":990},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2020\/07\/17\/29-maja-4-czerwca-1920\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"29 maja – 4 czerwca 1920"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/#website","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/","name":"Instytut Polski w Sofii","description":"Instytuty Polskie","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/#\/schema\/person\/b30865535463064104f1d46270063b8e","name":"michailovam","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f839c62e29ba694556e8280b560be4a0?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f839c62e29ba694556e8280b560be4a0?s=96&d=mm&r=g","caption":"michailovam"},"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/author\/michalowam\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2833","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2833"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2833\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2836,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2833\/revisions\/2836"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2828"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2833"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2833"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2833"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}