{"id":6782,"date":"2022-08-12T13:03:36","date_gmt":"2022-08-12T11:03:36","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/?p=6782"},"modified":"2022-08-12T13:15:42","modified_gmt":"2022-08-12T11:15:42","slug":"artykul-premiera-mateusza-morawickiego-historyczne-wyzwania-i-falszywe-recepty-europa-na-rozdrozu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2022\/08\/12\/artykul-premiera-mateusza-morawickiego-historyczne-wyzwania-i-falszywe-recepty-europa-na-rozdrozu\/","title":{"rendered":"Artyku\u0142 Premiera Mateusza Morawickiego: Historyczne wyzwania i fa\u0142szywe recepty &#8211; Europa na rozdro\u017cu"},"content":{"rendered":"\n<p>Wojna na Ukrainie obna\u017cy\u0142a prawd\u0119 o Rosji. Kto nie chcia\u0142 dostrzec, \u017ce pa\u0144stwo Putina ma sk\u0142onno\u015bci do imperializmu, dzi\u015b musi mierzy\u0107 si\u0119 z faktem, w Rosji odrodzi\u0142y si\u0119 demony XIX i XX wieku: nacjonalizm, kolonializm, a tak\u017ce coraz bardziej widoczny totalitaryzm. Ale wojna na Ukrainie obna\u017cy\u0142a r\u00f3wnie\u017c prawd\u0119 o Europie. Wielu przyw\u00f3dc\u00f3w europejskich da\u0142o si\u0119 uwie\u015b\u0107 W\u0142adimirowi Putinowi i dzi\u015b prze\u017cywa wstrz\u0105s.<\/p>\n<p>Powr\u00f3t rosyjskiego imperializmu nie powinien by\u0107 zaskoczeniem. Rosja odbudowywa\u0142a swoj\u0105 pozycj\u0119 powoli od prawie dwudziestu lat tu\u017c pod okiem Zachodu. Zach\u00f3d wybra\u0142 w tym czasie geopolityczn\u0105 drzemk\u0119 zamiast rozs\u0105dnej czujno\u015bci. Wola\u0142 nie widzie\u0107 narastaj\u0105cego problemu zamiast przeciwstawi\u0107 si\u0119 mu zawczasu.\u00a0<\/p>\n<p>Europa znalaz\u0142a si\u0119 w dzisiejszej sytuacji nie dlatego, \u017ce by\u0142a niewystarczaj\u0105co zintegrowana, tylko dlatego, \u017ce nie chcia\u0142a s\u0142ucha\u0107 g\u0142osu prawdy. Ten g\u0142os p\u0142yn\u0105\u0142 od wielu lat z Polski. Polska nie ro\u015bci sobie monopolu na prawd\u0119, ale w sprawach stosunk\u00f3w z Rosj\u0105 znacznie bardziej do\u015bwiadczeni od innych. Prezydent Polski, Lech Kaczy\u0144ski, mia\u0142 racj\u0119, niczym Kasandra wieszcz\u0105ca upadek Troi, kiedy m\u00f3wi\u0142 wiele lat temu, \u017ce Rosja nie zatrzyma si\u0119 na Gruzji i si\u0119gnie po wi\u0119cej. I tak\u017ce pozosta\u0142 niewys\u0142uchany.<\/p>\n<p>Fakt ignorowania polskiego g\u0142osu to tylko przyk\u0142ad szerszego problemu, z jakim mierzy si\u0119 dzisiejsza UE. R\u00f3wno\u015b\u0107 poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw ma w niej charakter deklaratywny. Praktyka polityczna pokazuje, \u017ce liczy si\u0119 przede wszystkim g\u0142os Niemiec i Francji. Mamy wi\u0119c do czynienia z formaln\u0105 demokracj\u0105 i faktyczn\u0105 oligarchi\u0105, w kt\u00f3rej w\u0142adz\u0119 dzier\u017c\u0105 najsilniejsi. W dodatku najsilniejsi pope\u0142niaj\u0105 b\u0142\u0119dy i nie s\u0105 zdolni do przyj\u0119cia krytyki z zewn\u0105trz.<\/p>\n<p>Bezpiecznikiem, kt\u00f3ry chroni UE przed tyrani\u0105 wi\u0119kszo\u015bci, jest zasada jednomy\u015blno\u015bci. Poszukiwanie kompromisu w gronie 27 pa\u0144stw, kt\u00f3re tak cz\u0119sto maj\u0105 sprzeczne interesy, bywa frustruj\u0105ce, a sam kompromis mo\u017ce nie satysfakcjonowa\u0107 wszystkich w 100 procentach. Jednak gwarantuje to, \u017ce ka\u017cdy g\u0142os zostanie wys\u0142uchany, a przyj\u0119te rozwi\u0105zanie spe\u0142ni minimum oczekiwa\u0144 ka\u017cdego z pa\u0144stw cz\u0142onkowskich.<\/p>\n<p>Je\u015bli kto\u015b proponuje, aby dzia\u0142ania UE jeszcze bardziej ni\u017c dot\u0105d zale\u017ca\u0142y od decyzji Niemiec \u2013 a taki by\u0142by skutek likwidacji zasady jednomy\u015blno\u015bci \u2013 wystarczy zrobi\u0107 kr\u00f3tk\u0105 analiz\u0119 retrospektywn\u0105 niemieckich decyzji. Czy gdyby w ostatnich latach Europa zawsze post\u0119powa\u0142a tak, jak tego chcia\u0142y Niemcy \u2013 byliby\u015bmy dzi\u015b w lepszej sytuacji, czy w gorszej?<\/p>\n<p>Je\u015bli ca\u0142a Europa sz\u0142aby za niemieckim g\u0142osem, to od wielu miesi\u0119cy uruchomiony by\u0142by nie tylko Nord Stream 1, ale tak\u017ce Nord Stream 2. Uzale\u017cnienie Europy od rosyjskiego gazu, kt\u00f3re dzi\u015b s\u0142u\u017cy Putinowi jako narz\u0119dzie szanta\u017cu wobec ca\u0142ego kontynentu, by\u0142oby niemal nieodwracalne.<\/p>\n<p>Je\u015bli ca\u0142a Europa przyj\u0119\u0142aby w czerwcu 2021 propozycj\u0119, aby zorganizowa\u0107 szczyt UE-Rosja \u2013 sko\u0144czy\u0142oby si\u0119 to uznaniem Putina za pe\u0142noprawnego partnera oraz zniesieniem sankcji na\u0142o\u017conych na Rosj\u0119 po 2014 roku. Gdyby ta propozycja \u2013 zablokowana w\u00f3wczas przez Polsk\u0119, Litw\u0119, \u0141otw\u0119 i Estoni\u0119 \u2013 zosta\u0142a przyj\u0119ta, Putin zyska\u0142by gwarancj\u0119 \u017ce UE nie podejmie realnych dzia\u0142a\u0144 w obronie integralno\u015bci terytorialnej Ukrainy.<\/p>\n<p>Gdyby Unia Europejska przyj\u0119\u0142a te\u017c proponowane w 2015 r. regu\u0142y dystrybucji migrant\u00f3w, zamiast twardej polityki obrony w\u0142asnych granic \u2013 podstawowego atrybutu suwerenno\u015bci pa\u0144stwa \u2013 to dzi\u015b coraz bardziej byliby\u015bmy przedmiotem a nie podmiotem polityki mi\u0119dzynarodowej. To w\u0142a\u015bnie w 2015 roku Putin dostrzeg\u0142, \u017ce migranci mog\u0105 by\u0107 wykorzystywani w wojnie hybrydowej przeciwko UE \u2013 i w 2021 roku wraz z Aleksandrem \u0141ukaszenk\u0105 zaatakowa\u0142 w ten spos\u00f3b Polsk\u0119, Litw\u0119 i \u0141otw\u0119. Gdyby\u015bmy w 2015 roku pos\u0142uchali zwolennik\u00f3w otwartych granic, dzi\u015b nasza odporno\u015b\u0107 na kolejne wielkie kryzysy by\u0142aby jeszcze mniejsza.\u00a0<\/p>\n<p>Wreszcie: je\u015bli ca\u0142a Europa wysy\u0142a\u0142aby Ukrainie bro\u0144 na tak\u0105 skal\u0119 i w takim tempie jak Niemcy, wojna ju\u017c dawno by si\u0119 sko\u0144czy\u0142a. I to bezwzgl\u0119dnym zwyci\u0119stwem Rosji. A Europa by\u0142aby w przededniu kolejnej wojny. Bo Rosja zach\u0119cona s\u0142abo\u015bci\u0105 przeciwnik\u00f3w, ruszy\u0142aby dalej.<\/p>\n<p>Dzi\u015b ka\u017cdy g\u0142os z Zachodu, aby ogranicza\u0107 dostawy broni dla Ukrainy, \u0142agodzi\u0107 sankcje, doprowadzi\u0107 \u201eobie strony\u201d (a wi\u0119c agresora i ofiar\u0119) do dialogu \u2013 to dla Putina oznaka s\u0142abo\u015bci. A przecie\u017c Europa jest du\u017co silniejsza ni\u017c Rosja.<\/p>\n<p>Je\u015bli dzi\u015b chcemy m\u00f3wi\u0107 naprawd\u0119 o demokratycznych warto\u015bciach, to czas na wielki rachunek sumienia Europy. Zbyt d\u0142ugo najwa\u017cniejsz\u0105 warto\u015bci\u0105 dla wielu pa\u0144stw by\u0142a niska cena rosyjskiego gazu. Wiemy jednak, \u017ce mog\u0142a by\u0107 niska, poniewa\u017c nie doliczono do niej realnej ceny krwi, jak\u0105 dzisiaj p\u0142aci Ukraina.\u00a0<\/p>\n<p>Pokonanie imperializmu w Europie to r\u00f3wnie\u017c wyzwanie dla samej Unii Europejskiej. Organizacje mi\u0119dzynarodowe b\u0119d\u0105 mog\u0142y skutecznie przeciwstawi\u0107 si\u0119 imperializmowi wy\u0142\u0105cznie wtedy, gdy same b\u0119d\u0105 broni\u0107 fundamentalnych warto\u015bci &#8211;\u00a0 wolno\u015bci i r\u00f3wno\u015bci wszystkich swoich pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. Jest to szczeg\u00f3lnie aktualne w odniesieniu do Unii Europejskiej.<\/p>\n<p>UE ma coraz wi\u0119ksze problemy z poszanowaniem wolno\u015bci i r\u00f3wno\u015bci wszystkich pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. Coraz cz\u0119\u015bciej s\u0142yszymy, \u017ce nie jednomy\u015blno\u015b\u0107, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 powinna decydowa\u0107 o przysz\u0142o\u015bci ca\u0142ej Wsp\u00f3lnoty. Odchodzenie od zasady jednomy\u015blno\u015bci w kolejnych sferach aktywno\u015bci UE przybli\u017ca nas do modelu, w kt\u00f3rym silniejsi i wi\u0119ksi dominuj\u0105 nad s\u0142abszymi i mniejszymi.\u00a0<\/p>\n<p>Deficyt wolno\u015bci i deficyt r\u00f3wno\u015bci ujawniaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce w strefie euro. Przyj\u0119cie wsp\u00f3lnej waluty nie gwarantuje trwa\u0142ego i harmonijnego rozwoju. Euro wprowadza wr\u0119cz mechanizmy wzajemnej rywalizacji, kt\u00f3re mo\u017cna dostrzec np. w sta\u0142ej nadwy\u017cce eksportu niekt\u00f3rych pa\u0144stw, kt\u00f3re przeciwdzia\u0142aj\u0105 aprecjacji w\u0142asnej waluty dzi\u0119ki utrzymywaniu stagnacji gospodarczej u innych. W takim systemie r\u00f3wno\u015b\u0107 szans pozostaje jedynie na papierze.<\/p>\n<p>Te deficyty czyni\u0105 Uni\u0119 Europejsk\u0105 szczeg\u00f3lnie wra\u017cliw\u0105 i os\u0142abiaj\u0105 j\u0105 w konfrontacji z rosyjskim imperializmem. Rosja chce zamieni\u0107 Europ\u0119 na co\u015b co jest jej znane i bliskie od kilku wiek\u00f3w &#8211;\u00a0na koncert mocarstw ze wsp\u00f3lnie zakre\u015blonymi sferami wp\u0142yw\u00f3w. Nie musz\u0119 dodawa\u0107 co taki \u201e\u0142ad mi\u0119dzynarodowy\u201d oznacza dla europejskiego pokoju.<\/p>\n<p>Coraz cz\u0119\u015bciej mo\u017cliwo\u015bci obrony praw, interes\u00f3w czy potrzeb \u015brednich i ma\u0142ych pa\u0144stw przegrywaj\u0105 w konfrontacji z najwi\u0119kszymi pa\u0144stwami.\u00a0To naruszanie wolno\u015bci wymuszane, cz\u0119sto dokonywane w imieniu rzekomego interesu ca\u0142o\u015bci.<\/p>\n<p>Dobro wsp\u00f3lne by\u0142o warto\u015bci\u0105, kt\u00f3ra le\u017ca\u0142a w sercu projektu europejskiego. To by\u0142a si\u0142a nap\u0119dowa integracji europejskiej od samego jej pocz\u0105tku. Dzi\u015b to to dobro jest zagro\u017cone przez partykularne interesy inspirowane najcz\u0119\u015bciej narodowymi egoizmami.\u00a0System funduje nam nier\u00f3wn\u0105 gr\u0119 mi\u0119dzy s\u0142abymi i silnymi. W grze tej jest miejsce zar\u00f3wno dla pa\u0144stw najwi\u0119kszych, o wielkiej sile gospodarczej, jak i ma\u0142ych i \u015brednich, pozbawionych takiego atutu. Najsilniejsi si\u0119gaj\u0105 do politycznej i gospodarczej dominacji, ci drudzy do politycznego i gospodarczego klientelizmu. Dla wszystkich dobro wsp\u00f3lne jak coraz bardziej abstrakcyjn\u0105 kategori\u0105. Europejska solidarno\u015b\u0107 staje si\u0119 pustym poj\u0119ciem, sprowadzonym do wymuszania zgody na faktyczny dyktat silniejszego.\u00a0<\/p>\n<p>Powiedzmy dzi\u015b to wprost: \u0141ad Unii Europejskiej nie chroni nas dzi\u015b wystarczaj\u0105co przed obcym imperializmem. Jest wr\u0119cz odwrotnie: instytucje i praktyki unijne, same nie b\u0119d\u0105c wolne od pokusy dominacji nad s\u0142abszymi, pozostaj\u0105 otwarte na przenikanie rosyjskiego imperializmu.<\/p>\n<p>Dlatego apeluj\u0119 do wszystkich przyw\u00f3dc\u00f3w Europy o odwag\u0119 my\u015blenia w kategoriach odpowiadaj\u0105cych czasom, w jakich \u017cyjemy. A jeste\u015bmy w historycznym momencie. Imperialna Rosja mo\u017ce zosta\u0107 pokonana \u2013 dzi\u0119ki Ukrainie i naszemu wsparciu dla niej. Zwyci\u0119stwo w tej wojnie jest wy\u0142\u0105cznie kwesti\u0105 naszej konsekwencji i determinacji.<\/p>\n<p>Dzi\u0119ki dostawom sprz\u0119tu na skal\u0119, kt\u00f3ra \u2013 jak na mo\u017cliwo\u015bci Zachodu \u2013 wci\u0105\u017c jest stosunkowo niewielka, Ukraina zacz\u0119\u0142a odwraca\u0107 losy wojny. Rosja atakuje, sieje \u015bmier\u0107 i zniszczenie, dopuszcza si\u0119 okrutnych zbrodni \u2013 ale od prawie p\u00f3\u0142 roku morale Ukrai\u0144c\u00f3w nie zosta\u0142o z\u0142amane. Morale wojsk rosyjskich jest za\u015b \u2013 jak wskazuj\u0105 dane wywiadowcze \u2013 coraz s\u0142absze. Armia ponosi bardzo powa\u017cne straty. Zasoby broni i innego sprz\u0119tu nie s\u0105 niewyczerpane, a ich odtworzenie przez przemys\u0142 \u2013 dotkni\u0119ty sankcjami \u2013 b\u0119dzie coraz trudniejsze.<\/p>\n<p>Trzeba wi\u0119c wspiera\u0107 Ukrain\u0119, aby odzyska\u0142a utracone terytorium i zmusi\u0142a Rosj\u0119 do odwrotu. Dopiero wtedy mo\u017cliwy jest rzeczywisty dialog i takie zako\u0144czenie wojny, kt\u00f3re b\u0119dzie oznacza\u0142o jej rzeczywisty koniec \u2013 a nie tylko kr\u00f3tkotrwa\u0142\u0105 przerw\u0119 przed kolejn\u0105 agresj\u0105. Tylko taki koniec b\u0119dzie oznacza\u0142 nasze zwyci\u0119stwo.<\/p>\n<p>Gro\u017ab\u0119 imperializmu musimy pokona\u0107 tak\u017ce wewn\u0105trz UE. Potrzebujemy g\u0142\u0119bokiej reformy, kt\u00f3ra przywr\u00f3ci dobro wsp\u00f3lne i r\u00f3wno\u015b\u0107 na szczyt unijnych zasad. Nie odb\u0119dzie si\u0119 to bez zmiany optyki &#8211; o kierunkach i priorytetach dzia\u0142ania Wsp\u00f3lnoty musz\u0105 decydowa\u0107 pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie, a nie instytucje unijne, poniewa\u017c to instytucje s\u0105 stworzone dla pa\u0144stw, a nie pa\u0144stwa dla instytucji. Podstaw\u0105 wsp\u00f3\u0142pracy musi by\u0107 ka\u017cdorazowo wypracowywanie porozumienia, a nie dominacja najwi\u0119kszych nad ca\u0142\u0105 reszt\u0105.\u00a0<\/p>\n<p>Dzisiejsza sytuacja zmusz\u0105 nas do my\u015blenia w zupe\u0142nie nowych ramach. Musimy mie\u0107 odwag\u0119 przyzna\u0107, \u017ce UE nie sprawdzi\u0142a si\u0119 tak, jak powinna wobec kryzysu covidowego i wobec wojny. Problem nie polega jednak na tym, \u017ce zbyt wolno pod\u0105\u017camy \u015bcie\u017ck\u0105 integracji i powinni\u015bmy ten proces gwa\u0142townie przyspieszy\u0107. Problem polega na tym, \u017ce sama ta \u015bcie\u017cka jest b\u0142\u0119dna. Czasami zamiast dw\u00f3ch krok\u00f3w naprz\u00f3d warto zrobi\u0107 krok wstecz i spojrze\u0107 na sprawy z pewnej perspektywy. Perspektywa powrotu do zasad organizuj\u0105cych wsp\u00f3lnot\u0119 europejsk\u0105 od podstaw wydaje si\u0119 najpewniejsz\u0105 Nie chodzi o to by podwa\u017ca\u0107 fundamenty UE, ale o to by je wzmocni\u0107, a nie budowa\u0107 w poprzek nich. Europa jak nigdy potrzebuje nadziei. A t\u0119 znale\u017a\u0107 mo\u017ce tylko w powrocie do zasad, a nie we wzmacnianiu instytucjonalnej nadbudowy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wojna na Ukrainie obna\u017cy\u0142a prawd\u0119 o Rosji. Kto nie chcia\u0142 dostrzec, \u017ce pa\u0144stwo Putina ma sk\u0142onno\u015bci do imperializmu, dzi\u015b musi mierzy\u0107 si\u0119 z faktem, w Rosji odrodzi\u0142y si\u0119 demony XIX i XX wieku: nacjonalizm, kolonializm, a tak\u017ce coraz bardziej widoczny totalitaryzm. Ale wojna na Ukrainie obna\u017cy\u0142a r\u00f3wnie\u017c prawd\u0119 o Europie. Wielu przyw\u00f3dc\u00f3w europejskich da\u0142o si\u0119 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":2300,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-6782","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Artyku\u0142 Premiera Mateusza Morawickiego: Historyczne wyzwania i fa\u0142szywe recepty - Europa na rozdro\u017cu - Instytut Polski w Sofii<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2022\/08\/12\/artykul-premiera-mateusza-morawickiego-historyczne-wyzwania-i-falszywe-recepty-europa-na-rozdrozu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Artyku\u0142 Premiera Mateusza Morawickiego: Historyczne wyzwania i fa\u0142szywe recepty - Europa na rozdro\u017cu - Instytut Polski w Sofii\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wojna na Ukrainie obna\u017cy\u0142a prawd\u0119 o Rosji. Kto nie chcia\u0142 dostrzec, \u017ce pa\u0144stwo Putina ma sk\u0142onno\u015bci do imperializmu, dzi\u015b musi mierzy\u0107 si\u0119 z faktem, w Rosji odrodzi\u0142y si\u0119 demony XIX i XX wieku: nacjonalizm, kolonializm, a tak\u017ce coraz bardziej widoczny totalitaryzm. Ale wojna na Ukrainie obna\u017cy\u0142a r\u00f3wnie\u017c prawd\u0119 o Europie. Wielu przyw\u00f3dc\u00f3w europejskich da\u0142o si\u0119 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2022\/08\/12\/artykul-premiera-mateusza-morawickiego-historyczne-wyzwania-i-falszywe-recepty-europa-na-rozdrozu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Instytut Polski w Sofii\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-08-12T11:03:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-08-12T11:15:42+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/05\/20200316_MAJ0001_1223.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1334\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"michailovam\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"michailovam\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"event\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2022\/08\/12\/artykul-premiera-mateusza-morawickiego-historyczne-wyzwania-i-falszywe-recepty-europa-na-rozdrozu\/\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2022\/08\/12\/artykul-premiera-mateusza-morawickiego-historyczne-wyzwania-i-falszywe-recepty-europa-na-rozdrozu\/\",\"name\":\"Artyku\u0142 Premiera Mateusza Morawickiego: Historyczne wyzwania i fa\u0142szywe recepty - Europa na rozdro\u017cu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2022\/08\/12\/artykul-premiera-mateusza-morawickiego-historyczne-wyzwania-i-falszywe-recepty-europa-na-rozdrozu\/#primaryimage\"},\"image\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/05\/20200316_MAJ0001_1223.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/05\/20200316_MAJ0001_1223-300x200.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/05\/20200316_MAJ0001_1223-1024x683.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/05\/20200316_MAJ0001_1223.jpg\"],\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/05\/20200316_MAJ0001_1223.jpg\",\"datePublished\":\"2022-08-12T11:03:36+02:00\",\"dateModified\":\"2022-08-12T11:15:42+02:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/#\/schema\/person\/b30865535463064104f1d46270063b8e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2022\/08\/12\/artykul-premiera-mateusza-morawickiego-historyczne-wyzwania-i-falszywe-recepty-europa-na-rozdrozu\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2022\/08\/12\/artykul-premiera-mateusza-morawickiego-historyczne-wyzwania-i-falszywe-recepty-europa-na-rozdrozu\/\"]}],\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"startDate\":\"2022-08-12\",\"endDate\":\"2022-08-12\",\"eventStatus\":\"EventScheduled\",\"eventAttendanceMode\":\"OfflineEventAttendanceMode\",\"location\":{\"@type\":\"place\",\"name\":\"\",\"address\":\"\",\"geo\":{\"@type\":\"GeoCoordinates\",\"latitude\":\"\",\"longitude\":\"\"}},\"description\":\"Wojna na Ukrainie obna\u017cy\u0142a prawd\u0119 o Rosji. Kto nie chcia\u0142 dostrzec, \u017ce pa\u0144stwo Putina ma sk\u0142onno\u015bci do imperializmu, dzi\u015b musi mierzy\u0107 si\u0119 z faktem, w Rosji odrodzi\u0142y si\u0119 demony XIX i XX wieku: nacjonalizm, kolonializm, a tak\u017ce coraz bardziej widoczny totalitaryzm. Ale wojna na Ukrainie obna\u017cy\u0142a r\u00f3wnie\u017c prawd\u0119 o Europie. Wielu przyw\u00f3dc\u00f3w europejskich da\u0142o si\u0119 uwie\u015b\u0107 W\u0142adimirowi Putinowi i dzi\u015b prze\u017cywa wstrz\u0105s.\\nPowr\u00f3t rosyjskiego imperializmu nie powinien by\u0107 zaskoczeniem. Rosja odbudowywa\u0142a swoj\u0105 pozycj\u0119 powoli od prawie dwudziestu lat tu\u017c pod okiem Zachodu. Zach\u00f3d wybra\u0142 w tym czasie geopolityczn\u0105 drzemk\u0119 zamiast rozs\u0105dnej czujno\u015bci. Wola\u0142 nie widzie\u0107 narastaj\u0105cego problemu zamiast przeciwstawi\u0107 si\u0119 mu zawczasu.\u00a0\\nEuropa znalaz\u0142a si\u0119 w dzisiejszej sytuacji nie dlatego, \u017ce by\u0142a niewystarczaj\u0105co zintegrowana, tylko dlatego, \u017ce nie chcia\u0142a s\u0142ucha\u0107 g\u0142osu prawdy. Ten g\u0142os p\u0142yn\u0105\u0142 od wielu lat z Polski. Polska nie ro\u015bci sobie monopolu na prawd\u0119, ale w sprawach stosunk\u00f3w z Rosj\u0105 znacznie bardziej do\u015bwiadczeni od innych. Prezydent Polski, Lech Kaczy\u0144ski, mia\u0142 racj\u0119, niczym Kasandra wieszcz\u0105ca upadek Troi, kiedy m\u00f3wi\u0142 wiele lat temu, \u017ce Rosja nie zatrzyma si\u0119 na Gruzji i si\u0119gnie po wi\u0119cej. I tak\u017ce pozosta\u0142 niewys\u0142uchany.\\nFakt ignorowania polskiego g\u0142osu to tylko przyk\u0142ad szerszego problemu, z jakim mierzy si\u0119 dzisiejsza UE. R\u00f3wno\u015b\u0107 poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw ma w niej charakter deklaratywny. Praktyka polityczna pokazuje, \u017ce liczy si\u0119 przede wszystkim g\u0142os Niemiec i Francji. Mamy wi\u0119c do czynienia z formaln\u0105 demokracj\u0105 i faktyczn\u0105 oligarchi\u0105, w kt\u00f3rej w\u0142adz\u0119 dzier\u017c\u0105 najsilniejsi. W dodatku najsilniejsi pope\u0142niaj\u0105 b\u0142\u0119dy i nie s\u0105 zdolni do przyj\u0119cia krytyki z zewn\u0105trz.\\nBezpiecznikiem, kt\u00f3ry chroni UE przed tyrani\u0105 wi\u0119kszo\u015bci, jest zasada jednomy\u015blno\u015bci. Poszukiwanie kompromisu w gronie 27 pa\u0144stw, kt\u00f3re tak cz\u0119sto maj\u0105 sprzeczne interesy, bywa frustruj\u0105ce, a sam kompromis mo\u017ce nie satysfakcjonowa\u0107 wszystkich w 100 procentach. Jednak gwarantuje to, \u017ce ka\u017cdy g\u0142os zostanie wys\u0142uchany, a przyj\u0119te rozwi\u0105zanie spe\u0142ni minimum oczekiwa\u0144 ka\u017cdego z pa\u0144stw cz\u0142onkowskich.\\nJe\u015bli kto\u015b proponuje, aby dzia\u0142ania UE jeszcze bardziej ni\u017c dot\u0105d zale\u017ca\u0142y od decyzji Niemiec \u2013 a taki by\u0142by skutek likwidacji zasady jednomy\u015blno\u015bci \u2013 wystarczy zrobi\u0107 kr\u00f3tk\u0105 analiz\u0119 retrospektywn\u0105 niemieckich decyzji. Czy gdyby w ostatnich latach Europa zawsze post\u0119powa\u0142a tak, jak tego chcia\u0142y Niemcy \u2013 byliby\u015bmy dzi\u015b w lepszej sytuacji, czy w gorszej?\\nJe\u015bli ca\u0142a Europa sz\u0142aby za niemieckim g\u0142osem, to od wielu miesi\u0119cy uruchomiony by\u0142by nie tylko Nord Stream 1, ale tak\u017ce Nord Stream 2. Uzale\u017cnienie Europy od rosyjskiego gazu, kt\u00f3re dzi\u015b s\u0142u\u017cy Putinowi jako narz\u0119dzie szanta\u017cu wobec ca\u0142ego kontynentu, by\u0142oby niemal nieodwracalne.\\nJe\u015bli ca\u0142a Europa przyj\u0119\u0142aby w czerwcu 2021 propozycj\u0119, aby zorganizowa\u0107 szczyt UE-Rosja \u2013 sko\u0144czy\u0142oby si\u0119 to uznaniem Putina za pe\u0142noprawnego partnera oraz zniesieniem sankcji na\u0142o\u017conych na Rosj\u0119 po 2014 roku. Gdyby ta propozycja \u2013 zablokowana w\u00f3wczas przez Polsk\u0119, Litw\u0119, \u0141otw\u0119 i Estoni\u0119 \u2013 zosta\u0142a przyj\u0119ta, Putin zyska\u0142by gwarancj\u0119 \u017ce UE nie podejmie realnych dzia\u0142a\u0144 w obronie integralno\u015bci terytorialnej Ukrainy.\\nGdyby Unia Europejska przyj\u0119\u0142a te\u017c proponowane w 2015 r. regu\u0142y dystrybucji migrant\u00f3w, zamiast twardej polityki obrony w\u0142asnych granic \u2013 podstawowego atrybutu suwerenno\u015bci pa\u0144stwa \u2013 to dzi\u015b coraz bardziej byliby\u015bmy przedmiotem a nie podmiotem polityki mi\u0119dzynarodowej. To w\u0142a\u015bnie w 2015 roku Putin dostrzeg\u0142, \u017ce migranci mog\u0105 by\u0107 wykorzystywani w wojnie hybrydowej przeciwko UE \u2013 i w 2021 roku wraz z Aleksandrem \u0141ukaszenk\u0105 zaatakowa\u0142 w ten spos\u00f3b Polsk\u0119, Litw\u0119 i \u0141otw\u0119. Gdyby\u015bmy w 2015 roku pos\u0142uchali zwolennik\u00f3w otwartych granic, dzi\u015b nasza odporno\u015b\u0107 na kolejne wielkie kryzysy by\u0142aby jeszcze mniejsza.\u00a0\\nWreszcie: je\u015bli ca\u0142a Europa wysy\u0142a\u0142aby Ukrainie bro\u0144 na tak\u0105 skal\u0119 i w takim tempie jak Niemcy, wojna ju\u017c dawno by si\u0119 sko\u0144czy\u0142a. I to bezwzgl\u0119dnym zwyci\u0119stwem Rosji. A Europa by\u0142aby w przededniu kolejnej wojny. Bo Rosja zach\u0119cona s\u0142abo\u015bci\u0105 przeciwnik\u00f3w, ruszy\u0142aby dalej.\\nDzi\u015b ka\u017cdy g\u0142os z Zachodu, aby ogranicza\u0107 dostawy broni dla Ukrainy, \u0142agodzi\u0107 sankcje, doprowadzi\u0107 \u201eobie strony\u201d (a wi\u0119c agresora i ofiar\u0119) do dialogu \u2013 to dla Putina oznaka s\u0142abo\u015bci. A przecie\u017c Europa jest du\u017co silniejsza ni\u017c Rosja.\\nJe\u015bli dzi\u015b chcemy m\u00f3wi\u0107 naprawd\u0119 o demokratycznych warto\u015bciach, to czas na wielki rachunek sumienia Europy. Zbyt d\u0142ugo najwa\u017cniejsz\u0105 warto\u015bci\u0105 dla wielu pa\u0144stw by\u0142a niska cena rosyjskiego gazu. Wiemy jednak, \u017ce mog\u0142a by\u0107 niska, poniewa\u017c nie doliczono do niej realnej ceny krwi, jak\u0105 dzisiaj p\u0142aci Ukraina.\u00a0\\nPokonanie imperializmu w Europie to r\u00f3wnie\u017c wyzwanie dla samej Unii Europejskiej. Organizacje mi\u0119dzynarodowe b\u0119d\u0105 mog\u0142y skutecznie przeciwstawi\u0107 si\u0119 imperializmowi wy\u0142\u0105cznie wtedy, gdy same b\u0119d\u0105 broni\u0107 fundamentalnych warto\u015bci -\u00a0 wolno\u015bci i r\u00f3wno\u015bci wszystkich swoich pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. Jest to szczeg\u00f3lnie aktualne w odniesieniu do Unii Europejskiej.\\nUE ma coraz wi\u0119ksze problemy z poszanowaniem wolno\u015bci i r\u00f3wno\u015bci wszystkich pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. Coraz cz\u0119\u015bciej s\u0142yszymy, \u017ce nie jednomy\u015blno\u015b\u0107, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 powinna decydowa\u0107 o przysz\u0142o\u015bci ca\u0142ej Wsp\u00f3lnoty. Odchodzenie od zasady jednomy\u015blno\u015bci w kolejnych sferach aktywno\u015bci UE przybli\u017ca nas do modelu, w kt\u00f3rym silniejsi i wi\u0119ksi dominuj\u0105 nad s\u0142abszymi i mniejszymi.\u00a0\\nDeficyt wolno\u015bci i deficyt r\u00f3wno\u015bci ujawniaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce w strefie euro. Przyj\u0119cie wsp\u00f3lnej waluty nie gwarantuje trwa\u0142ego i harmonijnego rozwoju. Euro wprowadza wr\u0119cz mechanizmy wzajemnej rywalizacji, kt\u00f3re mo\u017cna dostrzec np. w sta\u0142ej nadwy\u017cce eksportu niekt\u00f3rych pa\u0144stw, kt\u00f3re przeciwdzia\u0142aj\u0105 aprecjacji w\u0142asnej waluty dzi\u0119ki utrzymywaniu stagnacji gospodarczej u innych. W takim systemie r\u00f3wno\u015b\u0107 szans pozostaje jedynie na papierze.\\nTe deficyty czyni\u0105 Uni\u0119 Europejsk\u0105 szczeg\u00f3lnie wra\u017cliw\u0105 i os\u0142abiaj\u0105 j\u0105 w konfrontacji z rosyjskim imperializmem. Rosja chce zamieni\u0107 Europ\u0119 na co\u015b co jest jej znane i bliskie od kilku wiek\u00f3w -\u00a0na koncert mocarstw ze wsp\u00f3lnie zakre\u015blonymi sferami wp\u0142yw\u00f3w. Nie musz\u0119 dodawa\u0107 co taki \u201e\u0142ad mi\u0119dzynarodowy\u201d oznacza dla europejskiego pokoju.\\nCoraz cz\u0119\u015bciej mo\u017cliwo\u015bci obrony praw, interes\u00f3w czy potrzeb \u015brednich i ma\u0142ych pa\u0144stw przegrywaj\u0105 w konfrontacji z najwi\u0119kszymi pa\u0144stwami.\u00a0To naruszanie wolno\u015bci wymuszane, cz\u0119sto dokonywane w imieniu rzekomego interesu ca\u0142o\u015bci.\\nDobro wsp\u00f3lne by\u0142o warto\u015bci\u0105, kt\u00f3ra le\u017ca\u0142a w sercu projektu europejskiego. To by\u0142a si\u0142a nap\u0119dowa integracji europejskiej od samego jej pocz\u0105tku. Dzi\u015b to to dobro jest zagro\u017cone przez partykularne interesy inspirowane najcz\u0119\u015bciej narodowymi egoizmami.\u00a0System funduje nam nier\u00f3wn\u0105 gr\u0119 mi\u0119dzy s\u0142abymi i silnymi. W grze tej jest miejsce zar\u00f3wno dla pa\u0144stw najwi\u0119kszych, o wielkiej sile gospodarczej, jak i ma\u0142ych i \u015brednich, pozbawionych takiego atutu. Najsilniejsi si\u0119gaj\u0105 do politycznej i gospodarczej dominacji, ci drudzy do politycznego i gospodarczego klientelizmu. Dla wszystkich dobro wsp\u00f3lne jak coraz bardziej abstrakcyjn\u0105 kategori\u0105. Europejska solidarno\u015b\u0107 staje si\u0119 pustym poj\u0119ciem, sprowadzonym do wymuszania zgody na faktyczny dyktat silniejszego.\u00a0\\nPowiedzmy dzi\u015b to wprost: \u0141ad Unii Europejskiej nie chroni nas dzi\u015b wystarczaj\u0105co przed obcym imperializmem. Jest wr\u0119cz odwrotnie: instytucje i praktyki unijne, same nie b\u0119d\u0105c wolne od pokusy dominacji nad s\u0142abszymi, pozostaj\u0105 otwarte na przenikanie rosyjskiego imperializmu.\\nDlatego apeluj\u0119 do wszystkich przyw\u00f3dc\u00f3w Europy o odwag\u0119 my\u015blenia w kategoriach odpowiadaj\u0105cych czasom, w jakich \u017cyjemy. A jeste\u015bmy w historycznym momencie. Imperialna Rosja mo\u017ce zosta\u0107 pokonana \u2013 dzi\u0119ki Ukrainie i naszemu wsparciu dla niej. Zwyci\u0119stwo w tej wojnie jest wy\u0142\u0105cznie kwesti\u0105 naszej konsekwencji i determinacji.\\nDzi\u0119ki dostawom sprz\u0119tu na skal\u0119, kt\u00f3ra \u2013 jak na mo\u017cliwo\u015bci Zachodu \u2013 wci\u0105\u017c jest stosunkowo niewielka, Ukraina zacz\u0119\u0142a odwraca\u0107 losy wojny. Rosja atakuje, sieje \u015bmier\u0107 i zniszczenie, dopuszcza si\u0119 okrutnych zbrodni \u2013 ale od prawie p\u00f3\u0142 roku morale Ukrai\u0144c\u00f3w nie zosta\u0142o z\u0142amane. Morale wojsk rosyjskich jest za\u015b \u2013 jak wskazuj\u0105 dane wywiadowcze \u2013 coraz s\u0142absze. Armia ponosi bardzo powa\u017cne straty. Zasoby broni i innego sprz\u0119tu nie s\u0105 niewyczerpane, a ich odtworzenie przez przemys\u0142 \u2013 dotkni\u0119ty sankcjami \u2013 b\u0119dzie coraz trudniejsze.\\nTrzeba wi\u0119c wspiera\u0107 Ukrain\u0119, aby odzyska\u0142a utracone terytorium i zmusi\u0142a Rosj\u0119 do odwrotu. Dopiero wtedy mo\u017cliwy jest rzeczywisty dialog i takie zako\u0144czenie wojny, kt\u00f3re b\u0119dzie oznacza\u0142o jej rzeczywisty koniec \u2013 a nie tylko kr\u00f3tkotrwa\u0142\u0105 przerw\u0119 przed kolejn\u0105 agresj\u0105. Tylko taki koniec b\u0119dzie oznacza\u0142 nasze zwyci\u0119stwo.\\nGro\u017ab\u0119 imperializmu musimy pokona\u0107 tak\u017ce wewn\u0105trz UE. Potrzebujemy g\u0142\u0119bokiej reformy, kt\u00f3ra przywr\u00f3ci dobro wsp\u00f3lne i r\u00f3wno\u015b\u0107 na szczyt unijnych zasad. Nie odb\u0119dzie si\u0119 to bez zmiany optyki - o kierunkach i priorytetach dzia\u0142ania Wsp\u00f3lnoty musz\u0105 decydowa\u0107 pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie, a nie instytucje unijne, poniewa\u017c to instytucje s\u0105 stworzone dla pa\u0144stw, a nie pa\u0144stwa dla instytucji. Podstaw\u0105 wsp\u00f3\u0142pracy musi by\u0107 ka\u017cdorazowo wypracowywanie porozumienia, a nie dominacja najwi\u0119kszych nad ca\u0142\u0105 reszt\u0105.\u00a0\\nDzisiejsza sytuacja zmusz\u0105 nas do my\u015blenia w zupe\u0142nie nowych ramach. Musimy mie\u0107 odwag\u0119 przyzna\u0107, \u017ce UE nie sprawdzi\u0142a si\u0119 tak, jak powinna wobec kryzysu covidowego i wobec wojny. Problem nie polega jednak na tym, \u017ce zbyt wolno pod\u0105\u017camy \u015bcie\u017ck\u0105 integracji i powinni\u015bmy ten proces gwa\u0142townie przyspieszy\u0107. Problem polega na tym, \u017ce sama ta \u015bcie\u017cka jest b\u0142\u0119dna. Czasami zamiast dw\u00f3ch krok\u00f3w naprz\u00f3d warto zrobi\u0107 krok wstecz i spojrze\u0107 na sprawy z pewnej perspektywy. Perspektywa powrotu do zasad organizuj\u0105cych wsp\u00f3lnot\u0119 europejsk\u0105 od podstaw wydaje si\u0119 najpewniejsz\u0105 Nie chodzi o to by podwa\u017ca\u0107 fundamenty UE, ale o to by je wzmocni\u0107, a nie budowa\u0107 w poprzek nich. Europa jak nigdy potrzebuje nadziei. A t\u0119 znale\u017a\u0107 mo\u017ce tylko w powrocie do zasad, a nie we wzmacnianiu instytucjonalnej nadbudowy.\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2022\/08\/12\/artykul-premiera-mateusza-morawickiego-historyczne-wyzwania-i-falszywe-recepty-europa-na-rozdrozu\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/05\/20200316_MAJ0001_1223.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/05\/20200316_MAJ0001_1223.jpg\",\"width\":2000,\"height\":1334,\"caption\":\"2020.03.16 Warszawa | Konferencja prasowa Premiera Mateusza Morawieckiego, Ministra Infrastruktury Andrzeja Adamczyka oraz Ministra Spraw Zagranicznych Jacka Czaputowicza. Fot: Krystian Maj\/KPRM\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2022\/08\/12\/artykul-premiera-mateusza-morawickiego-historyczne-wyzwania-i-falszywe-recepty-europa-na-rozdrozu\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Artyku\u0142 Premiera Mateusza Morawickiego: Historyczne wyzwania i fa\u0142szywe recepty &#8211; Europa na rozdro\u017cu\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/#website\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/\",\"name\":\"Instytut Polski w Sofii\",\"description\":\"Instytuty Polskie\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/#\/schema\/person\/b30865535463064104f1d46270063b8e\",\"name\":\"michailovam\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f839c62e29ba694556e8280b560be4a0?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f839c62e29ba694556e8280b560be4a0?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"michailovam\"},\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/author\/michalowam\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Artyku\u0142 Premiera Mateusza Morawickiego: Historyczne wyzwania i fa\u0142szywe recepty - Europa na rozdro\u017cu - Instytut Polski w Sofii","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2022\/08\/12\/artykul-premiera-mateusza-morawickiego-historyczne-wyzwania-i-falszywe-recepty-europa-na-rozdrozu\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Artyku\u0142 Premiera Mateusza Morawickiego: Historyczne wyzwania i fa\u0142szywe recepty - Europa na rozdro\u017cu - Instytut Polski w Sofii","og_description":"Wojna na Ukrainie obna\u017cy\u0142a prawd\u0119 o Rosji. Kto nie chcia\u0142 dostrzec, \u017ce pa\u0144stwo Putina ma sk\u0142onno\u015bci do imperializmu, dzi\u015b musi mierzy\u0107 si\u0119 z faktem, w Rosji odrodzi\u0142y si\u0119 demony XIX i XX wieku: nacjonalizm, kolonializm, a tak\u017ce coraz bardziej widoczny totalitaryzm. Ale wojna na Ukrainie obna\u017cy\u0142a r\u00f3wnie\u017c prawd\u0119 o Europie. Wielu przyw\u00f3dc\u00f3w europejskich da\u0142o si\u0119 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2022\/08\/12\/artykul-premiera-mateusza-morawickiego-historyczne-wyzwania-i-falszywe-recepty-europa-na-rozdrozu\/","og_site_name":"Instytut Polski w Sofii","article_published_time":"2022-08-12T11:03:36+00:00","article_modified_time":"2022-08-12T11:15:42+00:00","og_image":[{"width":2000,"height":1334,"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/05\/20200316_MAJ0001_1223.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"michailovam","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"michailovam","Szacowany czas czytania":"9 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"event","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2022\/08\/12\/artykul-premiera-mateusza-morawickiego-historyczne-wyzwania-i-falszywe-recepty-europa-na-rozdrozu\/","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2022\/08\/12\/artykul-premiera-mateusza-morawickiego-historyczne-wyzwania-i-falszywe-recepty-europa-na-rozdrozu\/","name":"Artyku\u0142 Premiera Mateusza Morawickiego: Historyczne wyzwania i fa\u0142szywe recepty - Europa na rozdro\u017cu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2022\/08\/12\/artykul-premiera-mateusza-morawickiego-historyczne-wyzwania-i-falszywe-recepty-europa-na-rozdrozu\/#primaryimage"},"image":["https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/05\/20200316_MAJ0001_1223.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/05\/20200316_MAJ0001_1223-300x200.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/05\/20200316_MAJ0001_1223-1024x683.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/05\/20200316_MAJ0001_1223.jpg"],"thumbnailUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/05\/20200316_MAJ0001_1223.jpg","datePublished":"2022-08-12T11:03:36+02:00","dateModified":"2022-08-12T11:15:42+02:00","author":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/#\/schema\/person\/b30865535463064104f1d46270063b8e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2022\/08\/12\/artykul-premiera-mateusza-morawickiego-historyczne-wyzwania-i-falszywe-recepty-europa-na-rozdrozu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2022\/08\/12\/artykul-premiera-mateusza-morawickiego-historyczne-wyzwania-i-falszywe-recepty-europa-na-rozdrozu\/"]}],"@context":"https:\/\/schema.org","startDate":"2022-08-12","endDate":"2022-08-12","eventStatus":"EventScheduled","eventAttendanceMode":"OfflineEventAttendanceMode","location":{"@type":"place","name":"","address":"","geo":{"@type":"GeoCoordinates","latitude":"","longitude":""}},"description":"Wojna na Ukrainie obna\u017cy\u0142a prawd\u0119 o Rosji. Kto nie chcia\u0142 dostrzec, \u017ce pa\u0144stwo Putina ma sk\u0142onno\u015bci do imperializmu, dzi\u015b musi mierzy\u0107 si\u0119 z faktem, w Rosji odrodzi\u0142y si\u0119 demony XIX i XX wieku: nacjonalizm, kolonializm, a tak\u017ce coraz bardziej widoczny totalitaryzm. Ale wojna na Ukrainie obna\u017cy\u0142a r\u00f3wnie\u017c prawd\u0119 o Europie. Wielu przyw\u00f3dc\u00f3w europejskich da\u0142o si\u0119 uwie\u015b\u0107 W\u0142adimirowi Putinowi i dzi\u015b prze\u017cywa wstrz\u0105s.\nPowr\u00f3t rosyjskiego imperializmu nie powinien by\u0107 zaskoczeniem. Rosja odbudowywa\u0142a swoj\u0105 pozycj\u0119 powoli od prawie dwudziestu lat tu\u017c pod okiem Zachodu. Zach\u00f3d wybra\u0142 w tym czasie geopolityczn\u0105 drzemk\u0119 zamiast rozs\u0105dnej czujno\u015bci. Wola\u0142 nie widzie\u0107 narastaj\u0105cego problemu zamiast przeciwstawi\u0107 si\u0119 mu zawczasu.\u00a0\nEuropa znalaz\u0142a si\u0119 w dzisiejszej sytuacji nie dlatego, \u017ce by\u0142a niewystarczaj\u0105co zintegrowana, tylko dlatego, \u017ce nie chcia\u0142a s\u0142ucha\u0107 g\u0142osu prawdy. Ten g\u0142os p\u0142yn\u0105\u0142 od wielu lat z Polski. Polska nie ro\u015bci sobie monopolu na prawd\u0119, ale w sprawach stosunk\u00f3w z Rosj\u0105 znacznie bardziej do\u015bwiadczeni od innych. Prezydent Polski, Lech Kaczy\u0144ski, mia\u0142 racj\u0119, niczym Kasandra wieszcz\u0105ca upadek Troi, kiedy m\u00f3wi\u0142 wiele lat temu, \u017ce Rosja nie zatrzyma si\u0119 na Gruzji i si\u0119gnie po wi\u0119cej. I tak\u017ce pozosta\u0142 niewys\u0142uchany.\nFakt ignorowania polskiego g\u0142osu to tylko przyk\u0142ad szerszego problemu, z jakim mierzy si\u0119 dzisiejsza UE. R\u00f3wno\u015b\u0107 poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw ma w niej charakter deklaratywny. Praktyka polityczna pokazuje, \u017ce liczy si\u0119 przede wszystkim g\u0142os Niemiec i Francji. Mamy wi\u0119c do czynienia z formaln\u0105 demokracj\u0105 i faktyczn\u0105 oligarchi\u0105, w kt\u00f3rej w\u0142adz\u0119 dzier\u017c\u0105 najsilniejsi. W dodatku najsilniejsi pope\u0142niaj\u0105 b\u0142\u0119dy i nie s\u0105 zdolni do przyj\u0119cia krytyki z zewn\u0105trz.\nBezpiecznikiem, kt\u00f3ry chroni UE przed tyrani\u0105 wi\u0119kszo\u015bci, jest zasada jednomy\u015blno\u015bci. Poszukiwanie kompromisu w gronie 27 pa\u0144stw, kt\u00f3re tak cz\u0119sto maj\u0105 sprzeczne interesy, bywa frustruj\u0105ce, a sam kompromis mo\u017ce nie satysfakcjonowa\u0107 wszystkich w 100 procentach. Jednak gwarantuje to, \u017ce ka\u017cdy g\u0142os zostanie wys\u0142uchany, a przyj\u0119te rozwi\u0105zanie spe\u0142ni minimum oczekiwa\u0144 ka\u017cdego z pa\u0144stw cz\u0142onkowskich.\nJe\u015bli kto\u015b proponuje, aby dzia\u0142ania UE jeszcze bardziej ni\u017c dot\u0105d zale\u017ca\u0142y od decyzji Niemiec \u2013 a taki by\u0142by skutek likwidacji zasady jednomy\u015blno\u015bci \u2013 wystarczy zrobi\u0107 kr\u00f3tk\u0105 analiz\u0119 retrospektywn\u0105 niemieckich decyzji. Czy gdyby w ostatnich latach Europa zawsze post\u0119powa\u0142a tak, jak tego chcia\u0142y Niemcy \u2013 byliby\u015bmy dzi\u015b w lepszej sytuacji, czy w gorszej?\nJe\u015bli ca\u0142a Europa sz\u0142aby za niemieckim g\u0142osem, to od wielu miesi\u0119cy uruchomiony by\u0142by nie tylko Nord Stream 1, ale tak\u017ce Nord Stream 2. Uzale\u017cnienie Europy od rosyjskiego gazu, kt\u00f3re dzi\u015b s\u0142u\u017cy Putinowi jako narz\u0119dzie szanta\u017cu wobec ca\u0142ego kontynentu, by\u0142oby niemal nieodwracalne.\nJe\u015bli ca\u0142a Europa przyj\u0119\u0142aby w czerwcu 2021 propozycj\u0119, aby zorganizowa\u0107 szczyt UE-Rosja \u2013 sko\u0144czy\u0142oby si\u0119 to uznaniem Putina za pe\u0142noprawnego partnera oraz zniesieniem sankcji na\u0142o\u017conych na Rosj\u0119 po 2014 roku. Gdyby ta propozycja \u2013 zablokowana w\u00f3wczas przez Polsk\u0119, Litw\u0119, \u0141otw\u0119 i Estoni\u0119 \u2013 zosta\u0142a przyj\u0119ta, Putin zyska\u0142by gwarancj\u0119 \u017ce UE nie podejmie realnych dzia\u0142a\u0144 w obronie integralno\u015bci terytorialnej Ukrainy.\nGdyby Unia Europejska przyj\u0119\u0142a te\u017c proponowane w 2015 r. regu\u0142y dystrybucji migrant\u00f3w, zamiast twardej polityki obrony w\u0142asnych granic \u2013 podstawowego atrybutu suwerenno\u015bci pa\u0144stwa \u2013 to dzi\u015b coraz bardziej byliby\u015bmy przedmiotem a nie podmiotem polityki mi\u0119dzynarodowej. To w\u0142a\u015bnie w 2015 roku Putin dostrzeg\u0142, \u017ce migranci mog\u0105 by\u0107 wykorzystywani w wojnie hybrydowej przeciwko UE \u2013 i w 2021 roku wraz z Aleksandrem \u0141ukaszenk\u0105 zaatakowa\u0142 w ten spos\u00f3b Polsk\u0119, Litw\u0119 i \u0141otw\u0119. Gdyby\u015bmy w 2015 roku pos\u0142uchali zwolennik\u00f3w otwartych granic, dzi\u015b nasza odporno\u015b\u0107 na kolejne wielkie kryzysy by\u0142aby jeszcze mniejsza.\u00a0\nWreszcie: je\u015bli ca\u0142a Europa wysy\u0142a\u0142aby Ukrainie bro\u0144 na tak\u0105 skal\u0119 i w takim tempie jak Niemcy, wojna ju\u017c dawno by si\u0119 sko\u0144czy\u0142a. I to bezwzgl\u0119dnym zwyci\u0119stwem Rosji. A Europa by\u0142aby w przededniu kolejnej wojny. Bo Rosja zach\u0119cona s\u0142abo\u015bci\u0105 przeciwnik\u00f3w, ruszy\u0142aby dalej.\nDzi\u015b ka\u017cdy g\u0142os z Zachodu, aby ogranicza\u0107 dostawy broni dla Ukrainy, \u0142agodzi\u0107 sankcje, doprowadzi\u0107 \u201eobie strony\u201d (a wi\u0119c agresora i ofiar\u0119) do dialogu \u2013 to dla Putina oznaka s\u0142abo\u015bci. A przecie\u017c Europa jest du\u017co silniejsza ni\u017c Rosja.\nJe\u015bli dzi\u015b chcemy m\u00f3wi\u0107 naprawd\u0119 o demokratycznych warto\u015bciach, to czas na wielki rachunek sumienia Europy. Zbyt d\u0142ugo najwa\u017cniejsz\u0105 warto\u015bci\u0105 dla wielu pa\u0144stw by\u0142a niska cena rosyjskiego gazu. Wiemy jednak, \u017ce mog\u0142a by\u0107 niska, poniewa\u017c nie doliczono do niej realnej ceny krwi, jak\u0105 dzisiaj p\u0142aci Ukraina.\u00a0\nPokonanie imperializmu w Europie to r\u00f3wnie\u017c wyzwanie dla samej Unii Europejskiej. Organizacje mi\u0119dzynarodowe b\u0119d\u0105 mog\u0142y skutecznie przeciwstawi\u0107 si\u0119 imperializmowi wy\u0142\u0105cznie wtedy, gdy same b\u0119d\u0105 broni\u0107 fundamentalnych warto\u015bci -\u00a0 wolno\u015bci i r\u00f3wno\u015bci wszystkich swoich pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. Jest to szczeg\u00f3lnie aktualne w odniesieniu do Unii Europejskiej.\nUE ma coraz wi\u0119ksze problemy z poszanowaniem wolno\u015bci i r\u00f3wno\u015bci wszystkich pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. Coraz cz\u0119\u015bciej s\u0142yszymy, \u017ce nie jednomy\u015blno\u015b\u0107, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 powinna decydowa\u0107 o przysz\u0142o\u015bci ca\u0142ej Wsp\u00f3lnoty. Odchodzenie od zasady jednomy\u015blno\u015bci w kolejnych sferach aktywno\u015bci UE przybli\u017ca nas do modelu, w kt\u00f3rym silniejsi i wi\u0119ksi dominuj\u0105 nad s\u0142abszymi i mniejszymi.\u00a0\nDeficyt wolno\u015bci i deficyt r\u00f3wno\u015bci ujawniaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce w strefie euro. Przyj\u0119cie wsp\u00f3lnej waluty nie gwarantuje trwa\u0142ego i harmonijnego rozwoju. Euro wprowadza wr\u0119cz mechanizmy wzajemnej rywalizacji, kt\u00f3re mo\u017cna dostrzec np. w sta\u0142ej nadwy\u017cce eksportu niekt\u00f3rych pa\u0144stw, kt\u00f3re przeciwdzia\u0142aj\u0105 aprecjacji w\u0142asnej waluty dzi\u0119ki utrzymywaniu stagnacji gospodarczej u innych. W takim systemie r\u00f3wno\u015b\u0107 szans pozostaje jedynie na papierze.\nTe deficyty czyni\u0105 Uni\u0119 Europejsk\u0105 szczeg\u00f3lnie wra\u017cliw\u0105 i os\u0142abiaj\u0105 j\u0105 w konfrontacji z rosyjskim imperializmem. Rosja chce zamieni\u0107 Europ\u0119 na co\u015b co jest jej znane i bliskie od kilku wiek\u00f3w -\u00a0na koncert mocarstw ze wsp\u00f3lnie zakre\u015blonymi sferami wp\u0142yw\u00f3w. Nie musz\u0119 dodawa\u0107 co taki \u201e\u0142ad mi\u0119dzynarodowy\u201d oznacza dla europejskiego pokoju.\nCoraz cz\u0119\u015bciej mo\u017cliwo\u015bci obrony praw, interes\u00f3w czy potrzeb \u015brednich i ma\u0142ych pa\u0144stw przegrywaj\u0105 w konfrontacji z najwi\u0119kszymi pa\u0144stwami.\u00a0To naruszanie wolno\u015bci wymuszane, cz\u0119sto dokonywane w imieniu rzekomego interesu ca\u0142o\u015bci.\nDobro wsp\u00f3lne by\u0142o warto\u015bci\u0105, kt\u00f3ra le\u017ca\u0142a w sercu projektu europejskiego. To by\u0142a si\u0142a nap\u0119dowa integracji europejskiej od samego jej pocz\u0105tku. Dzi\u015b to to dobro jest zagro\u017cone przez partykularne interesy inspirowane najcz\u0119\u015bciej narodowymi egoizmami.\u00a0System funduje nam nier\u00f3wn\u0105 gr\u0119 mi\u0119dzy s\u0142abymi i silnymi. W grze tej jest miejsce zar\u00f3wno dla pa\u0144stw najwi\u0119kszych, o wielkiej sile gospodarczej, jak i ma\u0142ych i \u015brednich, pozbawionych takiego atutu. Najsilniejsi si\u0119gaj\u0105 do politycznej i gospodarczej dominacji, ci drudzy do politycznego i gospodarczego klientelizmu. Dla wszystkich dobro wsp\u00f3lne jak coraz bardziej abstrakcyjn\u0105 kategori\u0105. Europejska solidarno\u015b\u0107 staje si\u0119 pustym poj\u0119ciem, sprowadzonym do wymuszania zgody na faktyczny dyktat silniejszego.\u00a0\nPowiedzmy dzi\u015b to wprost: \u0141ad Unii Europejskiej nie chroni nas dzi\u015b wystarczaj\u0105co przed obcym imperializmem. Jest wr\u0119cz odwrotnie: instytucje i praktyki unijne, same nie b\u0119d\u0105c wolne od pokusy dominacji nad s\u0142abszymi, pozostaj\u0105 otwarte na przenikanie rosyjskiego imperializmu.\nDlatego apeluj\u0119 do wszystkich przyw\u00f3dc\u00f3w Europy o odwag\u0119 my\u015blenia w kategoriach odpowiadaj\u0105cych czasom, w jakich \u017cyjemy. A jeste\u015bmy w historycznym momencie. Imperialna Rosja mo\u017ce zosta\u0107 pokonana \u2013 dzi\u0119ki Ukrainie i naszemu wsparciu dla niej. Zwyci\u0119stwo w tej wojnie jest wy\u0142\u0105cznie kwesti\u0105 naszej konsekwencji i determinacji.\nDzi\u0119ki dostawom sprz\u0119tu na skal\u0119, kt\u00f3ra \u2013 jak na mo\u017cliwo\u015bci Zachodu \u2013 wci\u0105\u017c jest stosunkowo niewielka, Ukraina zacz\u0119\u0142a odwraca\u0107 losy wojny. Rosja atakuje, sieje \u015bmier\u0107 i zniszczenie, dopuszcza si\u0119 okrutnych zbrodni \u2013 ale od prawie p\u00f3\u0142 roku morale Ukrai\u0144c\u00f3w nie zosta\u0142o z\u0142amane. Morale wojsk rosyjskich jest za\u015b \u2013 jak wskazuj\u0105 dane wywiadowcze \u2013 coraz s\u0142absze. Armia ponosi bardzo powa\u017cne straty. Zasoby broni i innego sprz\u0119tu nie s\u0105 niewyczerpane, a ich odtworzenie przez przemys\u0142 \u2013 dotkni\u0119ty sankcjami \u2013 b\u0119dzie coraz trudniejsze.\nTrzeba wi\u0119c wspiera\u0107 Ukrain\u0119, aby odzyska\u0142a utracone terytorium i zmusi\u0142a Rosj\u0119 do odwrotu. Dopiero wtedy mo\u017cliwy jest rzeczywisty dialog i takie zako\u0144czenie wojny, kt\u00f3re b\u0119dzie oznacza\u0142o jej rzeczywisty koniec \u2013 a nie tylko kr\u00f3tkotrwa\u0142\u0105 przerw\u0119 przed kolejn\u0105 agresj\u0105. Tylko taki koniec b\u0119dzie oznacza\u0142 nasze zwyci\u0119stwo.\nGro\u017ab\u0119 imperializmu musimy pokona\u0107 tak\u017ce wewn\u0105trz UE. Potrzebujemy g\u0142\u0119bokiej reformy, kt\u00f3ra przywr\u00f3ci dobro wsp\u00f3lne i r\u00f3wno\u015b\u0107 na szczyt unijnych zasad. Nie odb\u0119dzie si\u0119 to bez zmiany optyki - o kierunkach i priorytetach dzia\u0142ania Wsp\u00f3lnoty musz\u0105 decydowa\u0107 pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie, a nie instytucje unijne, poniewa\u017c to instytucje s\u0105 stworzone dla pa\u0144stw, a nie pa\u0144stwa dla instytucji. Podstaw\u0105 wsp\u00f3\u0142pracy musi by\u0107 ka\u017cdorazowo wypracowywanie porozumienia, a nie dominacja najwi\u0119kszych nad ca\u0142\u0105 reszt\u0105.\u00a0\nDzisiejsza sytuacja zmusz\u0105 nas do my\u015blenia w zupe\u0142nie nowych ramach. Musimy mie\u0107 odwag\u0119 przyzna\u0107, \u017ce UE nie sprawdzi\u0142a si\u0119 tak, jak powinna wobec kryzysu covidowego i wobec wojny. Problem nie polega jednak na tym, \u017ce zbyt wolno pod\u0105\u017camy \u015bcie\u017ck\u0105 integracji i powinni\u015bmy ten proces gwa\u0142townie przyspieszy\u0107. Problem polega na tym, \u017ce sama ta \u015bcie\u017cka jest b\u0142\u0119dna. Czasami zamiast dw\u00f3ch krok\u00f3w naprz\u00f3d warto zrobi\u0107 krok wstecz i spojrze\u0107 na sprawy z pewnej perspektywy. Perspektywa powrotu do zasad organizuj\u0105cych wsp\u00f3lnot\u0119 europejsk\u0105 od podstaw wydaje si\u0119 najpewniejsz\u0105 Nie chodzi o to by podwa\u017ca\u0107 fundamenty UE, ale o to by je wzmocni\u0107, a nie budowa\u0107 w poprzek nich. Europa jak nigdy potrzebuje nadziei. A t\u0119 znale\u017a\u0107 mo\u017ce tylko w powrocie do zasad, a nie we wzmacnianiu instytucjonalnej nadbudowy."},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2022\/08\/12\/artykul-premiera-mateusza-morawickiego-historyczne-wyzwania-i-falszywe-recepty-europa-na-rozdrozu\/#primaryimage","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/05\/20200316_MAJ0001_1223.jpg","contentUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/05\/20200316_MAJ0001_1223.jpg","width":2000,"height":1334,"caption":"2020.03.16 Warszawa | Konferencja prasowa Premiera Mateusza Morawieckiego, Ministra Infrastruktury Andrzeja Adamczyka oraz Ministra Spraw Zagranicznych Jacka Czaputowicza. Fot: Krystian Maj\/KPRM"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/pl\/2022\/08\/12\/artykul-premiera-mateusza-morawickiego-historyczne-wyzwania-i-falszywe-recepty-europa-na-rozdrozu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Artyku\u0142 Premiera Mateusza Morawickiego: Historyczne wyzwania i fa\u0142szywe recepty &#8211; Europa na rozdro\u017cu"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/#website","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/","name":"Instytut Polski w Sofii","description":"Instytuty Polskie","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/#\/schema\/person\/b30865535463064104f1d46270063b8e","name":"michailovam","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f839c62e29ba694556e8280b560be4a0?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f839c62e29ba694556e8280b560be4a0?s=96&d=mm&r=g","caption":"michailovam"},"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/author\/michalowam\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6782","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6782"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6782\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6783,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6782\/revisions\/6783"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2300"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6782"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6782"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/sofia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6782"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}