Dorobek kompozytorski Stanis\u0142awa Moniuszki, sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z oper, pie\u015bni, kantat, utwor\u00f3w religijnych, symfonicznych, kameralnych i solowych, a tak\u017ce operetek, balet\u00f3w i muzyki do dramat\u00f3w, imponuje r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105, bogactwem melodycznym i g\u0142\u0119bokim zakorzenieniem w narodowej tradycji muzycznej. Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 operowa i pie\u015bniarska stanowi trzon polskiego repertuaru wokalnego i niejednokrotnie jest osi\u0105 zainteresowa\u0144 artystycznych najwybitniejszych polskich \u015bpiewak\u00f3w.
<\/em><\/strong>
<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/www.polskainstitutet.se\/repository\/moniuszko_plakat.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\nBy\u0142 tw\u00f3rc\u0105 \u201e\u015apiewnika domowego\u201d obejmuj\u0105cego ponad 200 pie\u015bni. Okre\u015blenie \u201edomowy\u201d mia\u0142o g\u0142\u0119bsze znaczenie, aby unikn\u0105\u0107 rosyjskiej cenzury, w zawoalowany spos\u00f3b, podkre\u015bla\u0142o narodowy charakter zawartych w \u015bpiewniku pie\u015bni. Senat przyj\u0105\u0142 uchwa\u0142\u0119 ustanawiaj\u0105c\u0105 rok 2019 Rokiem Stanis\u0142awa Moniuszki. W zwi\u0105zku z 200. rocznic\u0105 urodzin kompozytora oddano w niej ho\u0142d \u201ewybitnemu arty\u015bcie, kt\u00f3ry swoje \u017cycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119ci\u0142 krzewieniu polskiej muzyki \u2013 stawiaj\u0105c go za wz\u00f3r patriotyzmu\u201d. <\/p>\n\n\n\n Stanis\u0142aw Moniuszko urodzi\u0142 si\u0119 5 maja 1819 roku w maj\u0105tku Ubiel ko\u0142o Mi\u0144ska w polskiej rodzinie szlacheckiej o patriotycznych tradycjach, jego ojciec Czes\u0142aw uczestniczy\u0142 w kampanii napoleo\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n „Do historii Stanis\u0142aw Moniuszko przeszed\u0142 jako ojciec polskiej opery narodowej. Tworzy\u0142 ku pokrzepieniu serc Polak\u00f3w zniewolonych przez zaborc\u00f3w. W latach poprzedzaj\u0105cych wybuch powstania styczniowego i bezpo\u015brednio po nim, wbrew trudnym warunkom spo\u0142ecznym i politycznym, stworzy\u0142 swoje najs\u0142ynniejsze dzie\u0142a \u2013 opery +Halka+ i +Straszny dw\u00f3r+” – g\u0142osi uchwa\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Inspiracj\u0119 dla muzyki Moniuszki stanowi\u0142a kultura ludowa. „Geniusz kompozytora polega\u0142 na umiej\u0119tno\u015bci po\u0142\u0105czenia polskiego folkloru z elementami opery europejskiej (w\u0142oskiej, francuskiej i niemieckiej). Istotn\u0105 rol\u0119 w operach Moniuszki odgrywaj\u0105 ch\u00f3ry, np. g\u00f3rali, oraz elementy polskich ta\u0144c\u00f3w narodowych. Wprowadzenie libretta w j\u0119zyku polskim i rodzimej tematyki pozwala\u0142o przybli\u017cy\u0107 i lepiej zrozumie\u0107 sztuk\u0119 operow\u0105” – podkre\u015blono w uchwale.<\/p>\n\n\n\n Jednym z najlepiej znanych zbior\u00f3w jego drobnych utwor\u00f3w jest cykl dwunastu „\u015apiewnik\u00f3w domowych” zawieraj\u0105cych pie\u015bni do s\u0142\u00f3w poet\u00f3w polskich (m.in. Teofila Lenartowicza, Adama Mickiewicza, Wincentego Pola, Stefana Witwickiego i innych), a tak\u017ce obcych (w t\u0142umaczeniu polskim) oraz do s\u0142\u00f3w tw\u00f3rc\u00f3w ludowych. „Stanis\u0142aw Moniuszko to wielki kompozytor, bez Jego geniuszu nie by\u0142oby polskiej opery narodowej. Stawiamy go na piedestale po\u015br\u00f3d innych polskich kompozytor\u00f3w narodowych, takich jak Fryderyk Chopin, Henryk Wieniawski, Ignacy Jan Paderewski oraz Karol Szymanowski” – czytamy w uchwale.<\/p>\n\n\n\n Stanis\u0142aw Moniuszko zmar\u0142 w Warszawie 4 czerwca 1872 roku na atak serca. Pochowany zosta\u0142 na Cmentarzu Pow\u0105zkowskim w Warszawie. Jego pogrzeb sta\u0142 si\u0119 manifestacj\u0105 narodow\u0105.<\/p>\n\n\n\n Senat Rzeczypospolitej Polskiej ustanawia rok 2019 Rokiem Stanis\u0142awa Moniuszki, by w 200. rocznic\u0119 urodzin „odda\u0107 ho\u0142d temu wybitnemu Arty\u015bcie, kt\u00f3ry swoje \u017cycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119ci\u0142 krzewieniu polskiej muzyki \u2013 stawiaj\u0105c go za wz\u00f3r patriotyzmu”. <\/p>\n\n\n\n Stanis\u0142aw Moniuszko (1819-1872) polski kompozytor, czo\u0142owy przedstawiciel polskiej opery narodowej.<\/p>\n\n\n\n Urodzi\u0142 si\u0119 w 1819 roku w Ubielu na terenie dzisiejszej Bia\u0142orusi. Edukacj\u0119 muzyczn\u0105 rozpocz\u0105\u0142 w dzieci\u0144stwie pod okiem matki, a kontynuowa\u0142 po przeniesieniu si\u0119 rodziny do Mi\u0144ska u Dominika Dziewanowskiego, a potem \u2014 w Warszawie \u2014 u Augusta Freyera. Tu\u017c przed wybuchem powstania listopadowego rodzina wr\u00f3ci\u0142a do Ubiela, sk\u0105d w 1836 roku Moniuszko pojecha\u0142 do Berlina, by tam kszta\u0142ci\u0107 si\u0119 u Carla Rungenhagena przy prowadzonej przez niego Singakademie. <\/p>\n\n\n\n Po uko\u0144czeniu studi\u00f3w w 1840 roku wr\u00f3ci\u0142 do kraju. O\u017ceni\u0142 si\u0119 z poznan\u0105 kilka lat wcze\u015bniej Aleksandr\u0105 M\u00fcller\u00f3wn\u0105, z kt\u00f3r\u0105 zamieszka\u0142 w Wilnie, gdzie zarabia\u0142 na \u017cycie, pracuj\u0105c jako organista w ko\u015bciele \u015bw. Jana. Jednocze\u015bnie podejmowa\u0142 si\u0119 dzia\u0142a\u0144 artystycznych maj\u0105cych na celu animacj\u0119 \u017cycia muzycznego Wilna. Organizowa\u0142 m.in. w prywatnych salonach wykonania swoich oper i operetek. W 1847 roku pod wp\u0142ywem znajomo\u015bci z W\u0142odzimierzem Wolskim, przedstawicielem warszawskiego \u015brodowiska literackiego, napisa\u0142 dwuaktow\u0105 oper\u0119 Halka. Podobnie jak wcze\u015bniejsze dzie\u0142a, zaprezentowa\u0142 Halk\u0119 w wersji koncertowej w Wilnie. Rozg\u0142os zyska\u0142a jednak tylko lokalny. Nawi\u0105zane wcze\u015bniej kontakty z przedstawicielami warszawskiego mieszcza\u0144stwa i arystokracji, m.in. z J\u00f3zefem Sikorskim, redaktorem naczelnym pisma \u201eRuch Muzyczny\u201d, jak i dyrektorem teatr\u00f3w rz\u0105dowych, gen. Ignacym Abramowiczem, przynios\u0142y niebawem istotn\u0105 zmian\u0119 w jego \u017cyciu i karierze.<\/p>\n\n\n\n Prze\u0142om nast\u0105pi\u0142 w 1858 roku, kiedy to odby\u0142a si\u0119 premiera nowej, czteroaktowej wersji Halki, po kt\u00f3rej Moniuszko otrzyma\u0142 nominacj\u0119 od dyrektora teatr\u00f3w rz\u0105dowych na stanowisko dyrygenta oper polskich w warszawskim Teatrze Wielkim. Od tej pory co roku dawa\u0142 Moniuszko nowe premiery swoich dzie\u0142. Na koniec 1858 roku przygotowa\u0142 Flisa, w 1860 da\u0142 Hrabin\u0119, w 1861 \u2014 Verbum nobile. Coraz bardziej g\u0119stniej\u0105ca atmosfera przed wybuchem powstania styczniowego w Warszawie op\u00f3\u017ani\u0142a premier\u0119 kolejnej opery. Pierwszy raz wystawiono j\u0105 dopiero w 1865 roku. By\u0142 to Straszny dw\u00f3r, uznawany obok Halki za najwybitniejsze dzie\u0142o Moniuszki. Do ko\u0144ca \u017cycia uko\u0144czy\u0142 jeszcze Moniuszko Pari\u0119 i Beat\u0119, kilka projekt\u00f3w scenicznych pozosta\u0142o niedoprowadzonych do ko\u0144ca.<\/p>\n\n\n\n Po przeniesieniu si\u0119 na sta\u0142e do Warszawy Moniuszko rozpocz\u0105\u0142 r\u00f3wnie\u017c prac\u0119 w nowo za\u0142o\u017conym w\u00f3wczas Instytucie Muzycznym, gdzie wyk\u0142ada\u0142 harmoni\u0119 i kontrapunkt. Wraz z liczn\u0105 rodzin\u0105 (doczeka\u0142 si\u0119 dziesi\u0119ciorga dzieci) mieszka\u0142 w okolicach Teatru Wielkiego \u2014 dzi\u015b przy ul. Mazowieckiej i na Starym Mie\u015bcie widniej\u0105 tablice po\u015bwi\u0119cone jego pami\u0119ci. Moniuszko pozostaje jednak prawie nieznany jako tw\u00f3rca muzyki kameralnej, baletowej, utwor\u00f3w fortepianowych i organowych.<\/p>\n\n\n\n
<\/em><\/strong>Kompozytor w swej tw\u00f3rczo\u015bci ch\u0119tnie si\u0119ga\u0142 do element\u00f3w folkloru i ludowych obyczaj\u00f3w. Nadawanie utworom lokalnego kolorytu poprz<\/em><\/strong>ez odwo\u0142ywanie si\u0119 w nich do tradycji i muzyki ludowej wp\u0142yn\u0119\u0142o na popularno\u015b\u0107 zak\u0142adanych \u00f3wcze\u015bnie tzw. szk\u00f3\u0142 narodowych, czyli grup kompozytor\u00f3w jednej narodowo\u015bci tworz\u0105cych muzyk\u0119 opart\u0105 na elementach w\u0142asnej kultury \u2013 tradycyjnych melodiach, ry<\/em><\/strong>tmach ta\u0144c\u00f3w narodowych i z tekstem w j\u0119zyku ojczystym.
Stanis\u0142aw Moniuszko by\u0142 wzorem patrioty i \u2013 jak pisa\u0142 w 1921 roku badacz jego tw\u00f3rczo\u015bci Zdzis\u0142aw Jachimecki \u2013 \u201ekrew z krwi i ko\u015b\u0107 z ko\u015bci Polakiem\u201d. Utwory kompozytora, jego wielkie opery takie jak \u201eHalka\u201d i \u201eStraszny dw\u00f3r\u201d, dotykaj\u0105ce sedna idiomu polsko\u015bci \u2013 zar\u00f3wno w warstwie tekstowej, jak i muzycznej \u2013 do dzi\u015b stanowi\u0105 inspiracj\u0119 dla wielu artyst\u00f3w, a w czasach jemu wsp\u00f3\u0142czesnych tworzy\u0142y palet\u0119 barw, za pomoc\u0105 kt\u00f3rej Polacy odmalowywali najpi\u0119kniejsze odcienie patriotycznych uczu\u0107 i narodowej to\u017csamo\u015bci. By\u0142 jednym z za\u0142o\u017cycieli Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego \u2013 organizacji, kt\u00f3rej roli w rozwoju polskiej kultury muzycznej nie spos\u00f3b przeceni\u0107, a kt\u00f3ra dzi\u015b nosi imi\u0119 tego wyj\u0105tkowego artysty.
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, przekonany o szczeg\u00f3lnym znaczeniu tw\u00f3rczo\u015bci kompozytora, oddaj\u0105c ho\u0142d tej wybitnej postaci, ustanawia rok 2019 Rokiem Stanis\u0142awa Moniuszki. <\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n
„Dzi\u0119ki niemu polskie pie\u015bni pisane na r\u00f3\u017cne okazje zacz\u0119\u0142y rozbrzmiewa\u0107 w polskich salonach, a nast\u0119pnie trafi\u0142y pod strzechy. Utwory wpisywa\u0142y si\u0119 w kanon XIX-wiecznego wychowania patriotycznego” – zaznaczono.
Moniuszko pisa\u0142 te\u017c muzyk\u0119 religijn\u0105, pie\u015bni i opracowania pie\u015bni na organy, chc\u0105c by „muzyka i \u015bpiew wykonywane w ko\u015bcio\u0142ach mia\u0142y wy\u017cszy poziom, pog\u0142\u0119biaj\u0105c tym samym duchowe prze\u017cycia wiernych”.<\/p>\n\n\n\n
Jak podkre\u015blono w uchwale, og\u0142oszenie roku 2019 Rokiem Stanis\u0142awa Moniuszki „nie tylko pozwoli przybli\u017cy\u0107 \u017cycie i bogat\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 wybitnego kompozytora, ale tak\u017ce zwr\u00f3ci uwag\u0119 Polak\u00f3w na postawy patriotyczne w\u015br\u00f3d artyst\u00f3w oraz potrzeb\u0119 tworzenia sztuki czerpi\u0105cej inspiracje z polskiej kultury”. (PAP)<\/p>\n\n\n\nBiografia Stanis\u0142awa Moniuszki
<\/h2>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.polskainstitutet.se\/repository\/Stanis%C5%82aw%20Moniuszko,%20ok.%201872%20r.%20Fot.%20PAPReprodukcja.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n
Do historii Stanis\u0142aw Moniuszko przeszed\u0142 jako \u201eojciec polskiej opery narodowej\u201d, a tak\u017ce czo\u0142owy przedstawiciel gatunku pie\u015bni w muzyce polskiej. \u015apiewniki domowe jego autorstwa obejmuj\u0105 ponad dwie\u015bcie pie\u015bni (w\u015br\u00f3d nich najpopularniejsza jest Prz\u0105\u015bniczka), stanowi\u0105c warto\u015bciowy kontrapunkt do romantycznej tw\u00f3rczo\u015bci pie\u015bniowej Franciszka Schuberta i Roberta Schumanna. Stanis\u0142aw Moniuszko zmar\u0142 na atak serca 4 czerwca 1872 roku w Warszawie, pochowany jest na Cmentarzu Pow\u0105zkowskim. W Ubielu w latach 80. XX wieku powsta\u0142o muzeum jego imienia, a spu\u015bcizna w wi\u0119kszo\u015bci zgromadzona zosta\u0142a w Archiwum Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego, kt\u00f3rego by\u0142 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/www.polskainstitutet.se\/repository\/rok_moniuszki_logotypy_PL.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n