{"id":1777,"date":"2021-05-21T09:21:54","date_gmt":"2021-05-21T07:21:54","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/?p=1777"},"modified":"2021-09-27T09:32:47","modified_gmt":"2021-09-27T07:32:47","slug":"paszporty-zycia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/pl\/2021\/05\/21\/paszporty-zycia\/","title":{"rendered":"Paszporty \u017cycia"},"content":{"rendered":"\n

Historia II Wojny \u015awiatowej nadal skrywa wiele tajemnic, a historycy, badacze i pasjonaci nadal odnajduj\u0105 jej zapomniane lub nieodkryte dotychczas karty.<\/p>\n\n\n\n

W 2017 roku \u00f3wczesny ambasador RP w Szwajcarii Jakub Kumoch odkry\u0142 i nag\u0142o\u015bni\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 tzw. \u201eGrupy \u0141adosia\u201d, kt\u00f3ra w czasie II Wojny \u015awiatowej zorganizowa\u0142a jedn\u0105 z najwi\u0119kszych akcji ratunkowych maj\u0105c\u0105 na celu ocalenie \u017byd\u00f3w przed nazistowskimi obozami \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n

Na czele grupy sta\u0142 Aleksander \u0141ado\u015b, szef polskiej misji dyplomatycznej w Szwajcarii. Opr\u00f3cz niego cz\u0142onkami grupy byli trzej inni polscy dyplomaci: Stefan Ryniewicz, Konstanty Rokicki i Juliusz K\u00fchl, oraz dwaj dzia\u0142acze szwajcarskich organizacji \u017cydowskich: Abraham Silberschein i Chaim Eiss. Najprawdopodobniej ju\u017c od 1940 roku wsp\u00f3lnie prowadzili oni tzw. akcj\u0119 paszportow\u0105. Czyste blankiety paszport\u00f3w by\u0142y nielegalnie zakupywane, nast\u0119pnie wydawano po\u015bwiadczenia ich autentyczno\u015bci. Dokumenty przemycano potem do okupowanej Europy, w tym niemieckich gett na ziemiach polskich, dla udokumentowania przez ich posiadaczy rzekomego obywatelstwa, g\u0142\u00f3wnie Paragwaju, ale tak\u017ce Hondurasu, Haiti czy Peru. Paszporty te pozwala\u0142y ich posiadaczom, nierzadko wraz z ca\u0142\u0105 rodzin\u0105, unikn\u0105\u0107 wywozu do oboz\u00f3w \u015bmierci. Trafiali oni przewa\u017cnie do oboz\u00f3w dla internowanych, dzi\u0119ki czemu cz\u0119\u015b\u0107 z nich zdo\u0142a\u0142a przetrwa\u0107 wojn\u0119.<\/p>\n\n\n\n

W 2020 roku Instytut Pileckiego<\/a> opublikowa\u0142 \u201eList\u0119 \u0141adosia\u201d – spis nazwisk 3262 \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rym wydano paszporty. Dokumenty na pewno uratowa\u0142y \u017cycie 796 osobom z tej grupy, 957 nie prze\u017cy\u0142o Holokaustu, losy pozosta\u0142ych nie s\u0105 jeszcze znane. Badacze podkre\u015blaj\u0105, \u017ce lista z pewno\u015bci\u0105 jest niepe\u0142na. Szacuje si\u0119, \u017ce grupa berne\u0144ska mog\u0142a wyda\u0107 paszporty dla 8 -10 tys. os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce za dzia\u0142ania jakie podj\u0119li grozi\u0142y im powa\u017cne konsekwencje. W 1943 roku Szwajcarzy odkryli ca\u0142\u0105 akcj\u0119, a polscy dyplomaci byli o krok od cofni\u0119cia im immunitet\u00f3w dyplomatycznych, co wtedy oznacza\u0142o aresztowanie i wydanie Niemcom. Na szcz\u0119\u015bcie spraw\u0119 uda\u0142o si\u0119 zatuszowa\u0107 po interwencji Aleksandra \u0141adosia u \u00f3wczesnego ministra spraw zagranicznych Szwajcarii.<\/p>\n\n\n\n

P\u00f3\u017an\u0105 jesieni\u0105 1943 roku r\u00f3wnie\u017c Niemcy wiedzieli ju\u017c, \u017ce polskim i niemieckim \u017bydom wydawane s\u0105 paszporty Paragwaju, nie mieli jednak wiedzy na temat mechanizm\u00f3w ca\u0142ej akcji i prawdopodobnie nie odkryli, \u017ce za ca\u0142\u0105 operacj\u0105 stali polscy dyplomaci.<\/p>\n\n\n\n

Dla upami\u0119tnienia ich bohaterskiego dzia\u0142ania Sejm Rzeczypospolitej Polskiej<\/a> ustanowi\u0142 rok 2021 Rokiem Grupy \u0141adosia. W uchwale zaznaczono, \u017ce \u0141ado\u015b nie tylko koordynowa\u0142 akcj\u0105 wystawiania fa\u0142szywych paszport\u00f3w, ale korzystaj\u0105c z kana\u0142\u00f3w komunikacyjnych Poselstwa by\u0142 prawdopodobnie jednym z pierwszych dyplomat\u00f3w alarmuj\u0105cych \u015bwiat o eksterminacji \u017byd\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

IPNtv: PASZPORTY PARAGWAJU – film dokumentalny – YouTube<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Historia II Wojny \u015awiatowej nadal skrywa wiele tajemnic, a historycy, badacze i pasjonaci nadal odnajduj\u0105 jej zapomniane lub nieodkryte dotychczas karty. W 2017 roku \u00f3wczesny ambasador RP w Szwajcarii Jakub Kumoch odkry\u0142 i nag\u0142o\u015bni\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 tzw. \u201eGrupy \u0141adosia\u201d, kt\u00f3ra w czasie II Wojny \u015awiatowej zorganizowa\u0142a jedn\u0105 z najwi\u0119kszych akcji ratunkowych maj\u0105c\u0105 na celu ocalenie \u017byd\u00f3w […]<\/p>\n","protected":false},"author":111,"featured_media":1778,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[52,81],"tags":[],"class_list":["post-1777","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-historia-pl"],"yoast_head":"\nPaszporty \u017cycia - Instytut Polski w Tbilisi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/pl\/2021\/05\/21\/paszporty-zycia\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Paszporty \u017cycia - Instytut Polski w Tbilisi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Historia II Wojny \u015awiatowej nadal skrywa wiele tajemnic, a historycy, badacze i pasjonaci nadal odnajduj\u0105 jej zapomniane lub nieodkryte dotychczas karty. W 2017 roku \u00f3wczesny ambasador RP w Szwajcarii Jakub Kumoch odkry\u0142 i nag\u0142o\u015bni\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 tzw. \u201eGrupy \u0141adosia\u201d, kt\u00f3ra w czasie II Wojny \u015awiatowej zorganizowa\u0142a jedn\u0105 z najwi\u0119kszych akcji ratunkowych maj\u0105c\u0105 na celu ocalenie \u017byd\u00f3w […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/pl\/2021\/05\/21\/paszporty-zycia\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Instytut Polski w Tbilisi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-05-21T07:21:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-09-27T07:32:47+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2021\/05\/Grupa-Ladosia-blue.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1417\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"737\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"keburiag\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"keburiag\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"event\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/pl\/2021\/05\/21\/paszporty-zycia\/\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/pl\/2021\/05\/21\/paszporty-zycia\/\",\"name\":\"Paszporty \u017cycia\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/pl\/2021\/05\/21\/paszporty-zycia\/#primaryimage\"},\"image\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2021\/05\/Grupa-Ladosia-blue.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2021\/05\/Grupa-Ladosia-blue-300x156.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2021\/05\/Grupa-Ladosia-blue-1024x533.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2021\/05\/Grupa-Ladosia-blue.jpg\"],\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2021\/05\/Grupa-Ladosia-blue.jpg\",\"datePublished\":\"2021-05-21T07:21:54+02:00\",\"dateModified\":\"2021-09-27T07:32:47+02:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/#\/schema\/person\/ce81919e96658b5fa86fd3f61e53eaab\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/pl\/2021\/05\/21\/paszporty-zycia\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/pl\/2021\/05\/21\/paszporty-zycia\/\"]}],\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"startDate\":\"2021-05-20\",\"endDate\":\"2021-05-20\",\"eventStatus\":\"EventScheduled\",\"eventAttendanceMode\":\"OfflineEventAttendanceMode\",\"location\":{\"@type\":\"place\",\"name\":\"\",\"address\":\"\",\"geo\":{\"@type\":\"GeoCoordinates\",\"latitude\":\"\",\"longitude\":\"\"}},\"description\":\"Historia II Wojny \u015awiatowej nadal skrywa wiele tajemnic, a historycy, badacze i pasjonaci nadal odnajduj\u0105 jej zapomniane lub nieodkryte dotychczas karty.\\nW 2017 roku \u00f3wczesny ambasador RP w Szwajcarii Jakub Kumoch odkry\u0142 i nag\u0142o\u015bni\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 tzw. \u201eGrupy \u0141adosia\u201d, kt\u00f3ra w czasie II Wojny \u015awiatowej zorganizowa\u0142a jedn\u0105 z najwi\u0119kszych akcji ratunkowych maj\u0105c\u0105 na celu ocalenie \u017byd\u00f3w przed nazistowskimi obozami \u015bmierci.\\nNa czele grupy sta\u0142 Aleksander \u0141ado\u015b, szef polskiej misji dyplomatycznej w Szwajcarii. Opr\u00f3cz niego cz\u0142onkami grupy byli trzej inni polscy dyplomaci: Stefan Ryniewicz, Konstanty Rokicki i Juliusz K\u00fchl, oraz dwaj dzia\u0142acze szwajcarskich organizacji \u017cydowskich: Abraham Silberschein i Chaim Eiss. Najprawdopodobniej ju\u017c od 1940 roku wsp\u00f3lnie prowadzili oni tzw. akcj\u0119 paszportow\u0105. Czyste blankiety paszport\u00f3w by\u0142y nielegalnie zakupywane, nast\u0119pnie wydawano po\u015bwiadczenia ich autentyczno\u015bci. Dokumenty przemycano potem do okupowanej Europy, w tym niemieckich gett na ziemiach polskich, dla udokumentowania przez ich posiadaczy rzekomego obywatelstwa, g\u0142\u00f3wnie Paragwaju, ale tak\u017ce Hondurasu, Haiti czy Peru. Paszporty te pozwala\u0142y ich posiadaczom, nierzadko wraz z ca\u0142\u0105 rodzin\u0105, unikn\u0105\u0107 wywozu do oboz\u00f3w \u015bmierci. Trafiali oni przewa\u017cnie do oboz\u00f3w dla internowanych, dzi\u0119ki czemu cz\u0119\u015b\u0107 z nich zdo\u0142a\u0142a przetrwa\u0107 wojn\u0119.\\nW 2020 roku Instytut Pileckiego opublikowa\u0142 \u201eList\u0119 \u0141adosia\u201d - spis nazwisk 3262 \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rym wydano paszporty. Dokumenty na pewno uratowa\u0142y \u017cycie 796 osobom z tej grupy, 957 nie prze\u017cy\u0142o Holokaustu, losy pozosta\u0142ych nie s\u0105 jeszcze znane. Badacze podkre\u015blaj\u0105, \u017ce lista z pewno\u015bci\u0105 jest niepe\u0142na. Szacuje si\u0119, \u017ce grupa berne\u0144ska mog\u0142a wyda\u0107 paszporty dla 8 -10 tys. os\u00f3b.\\nNale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce za dzia\u0142ania jakie podj\u0119li grozi\u0142y im powa\u017cne konsekwencje. W 1943 roku Szwajcarzy odkryli ca\u0142\u0105 akcj\u0119, a polscy dyplomaci byli o krok od cofni\u0119cia im immunitet\u00f3w dyplomatycznych, co wtedy oznacza\u0142o aresztowanie i wydanie Niemcom. Na szcz\u0119\u015bcie spraw\u0119 uda\u0142o si\u0119 zatuszowa\u0107 po interwencji Aleksandra \u0141adosia u \u00f3wczesnego ministra spraw zagranicznych Szwajcarii.\\nP\u00f3\u017an\u0105 jesieni\u0105 1943 roku r\u00f3wnie\u017c Niemcy wiedzieli ju\u017c, \u017ce polskim i niemieckim \u017bydom wydawane s\u0105 paszporty Paragwaju, nie mieli jednak wiedzy na temat mechanizm\u00f3w ca\u0142ej akcji i prawdopodobnie nie odkryli, \u017ce za ca\u0142\u0105 operacj\u0105 stali polscy dyplomaci.\\nDla upami\u0119tnienia ich bohaterskiego dzia\u0142ania Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanowi\u0142 rok 2021 Rokiem Grupy \u0141adosia. W uchwale zaznaczono, \u017ce \u0141ado\u015b nie tylko koordynowa\u0142 akcj\u0105 wystawiania fa\u0142szywych paszport\u00f3w, ale korzystaj\u0105c z kana\u0142\u00f3w komunikacyjnych Poselstwa by\u0142 prawdopodobnie jednym z pierwszych dyplomat\u00f3w alarmuj\u0105cych \u015bwiat o eksterminacji \u017byd\u00f3w.\\nIPNtv: PASZPORTY PARAGWAJU - film dokumentalny - YouTube\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/pl\/2021\/05\/21\/paszporty-zycia\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2021\/05\/Grupa-Ladosia-blue.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2021\/05\/Grupa-Ladosia-blue.jpg\",\"width\":1417,\"height\":737},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/pl\/2021\/05\/21\/paszporty-zycia\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Paszporty \u017cycia\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/#website\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/\",\"name\":\"Instytut Polski w Tbilisi\",\"description\":\"Kolejna witryna sieci „Instytuty Polskie”\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/#\/schema\/person\/ce81919e96658b5fa86fd3f61e53eaab\",\"name\":\"keburiag\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ce2d31ae7c409013ae88bcb0023e9372?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ce2d31ae7c409013ae88bcb0023e9372?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"keburiag\"},\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/author\/keburiag\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Paszporty \u017cycia - Instytut Polski w Tbilisi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/pl\/2021\/05\/21\/paszporty-zycia\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Paszporty \u017cycia - Instytut Polski w Tbilisi","og_description":"Historia II Wojny \u015awiatowej nadal skrywa wiele tajemnic, a historycy, badacze i pasjonaci nadal odnajduj\u0105 jej zapomniane lub nieodkryte dotychczas karty. W 2017 roku \u00f3wczesny ambasador RP w Szwajcarii Jakub Kumoch odkry\u0142 i nag\u0142o\u015bni\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 tzw. \u201eGrupy \u0141adosia\u201d, kt\u00f3ra w czasie II Wojny \u015awiatowej zorganizowa\u0142a jedn\u0105 z najwi\u0119kszych akcji ratunkowych maj\u0105c\u0105 na celu ocalenie \u017byd\u00f3w […]","og_url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/pl\/2021\/05\/21\/paszporty-zycia\/","og_site_name":"Instytut Polski w Tbilisi","article_published_time":"2021-05-21T07:21:54+00:00","article_modified_time":"2021-09-27T07:32:47+00:00","og_image":[{"width":1417,"height":737,"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2021\/05\/Grupa-Ladosia-blue.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"keburiag","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"keburiag","Szacowany czas czytania":"2 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"event","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/pl\/2021\/05\/21\/paszporty-zycia\/","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/pl\/2021\/05\/21\/paszporty-zycia\/","name":"Paszporty \u017cycia","isPartOf":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/pl\/2021\/05\/21\/paszporty-zycia\/#primaryimage"},"image":["https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2021\/05\/Grupa-Ladosia-blue.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2021\/05\/Grupa-Ladosia-blue-300x156.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2021\/05\/Grupa-Ladosia-blue-1024x533.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2021\/05\/Grupa-Ladosia-blue.jpg"],"thumbnailUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2021\/05\/Grupa-Ladosia-blue.jpg","datePublished":"2021-05-21T07:21:54+02:00","dateModified":"2021-09-27T07:32:47+02:00","author":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/#\/schema\/person\/ce81919e96658b5fa86fd3f61e53eaab"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/pl\/2021\/05\/21\/paszporty-zycia\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/pl\/2021\/05\/21\/paszporty-zycia\/"]}],"@context":"https:\/\/schema.org","startDate":"2021-05-20","endDate":"2021-05-20","eventStatus":"EventScheduled","eventAttendanceMode":"OfflineEventAttendanceMode","location":{"@type":"place","name":"","address":"","geo":{"@type":"GeoCoordinates","latitude":"","longitude":""}},"description":"Historia II Wojny \u015awiatowej nadal skrywa wiele tajemnic, a historycy, badacze i pasjonaci nadal odnajduj\u0105 jej zapomniane lub nieodkryte dotychczas karty.\nW 2017 roku \u00f3wczesny ambasador RP w Szwajcarii Jakub Kumoch odkry\u0142 i nag\u0142o\u015bni\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 tzw. \u201eGrupy \u0141adosia\u201d, kt\u00f3ra w czasie II Wojny \u015awiatowej zorganizowa\u0142a jedn\u0105 z najwi\u0119kszych akcji ratunkowych maj\u0105c\u0105 na celu ocalenie \u017byd\u00f3w przed nazistowskimi obozami \u015bmierci.\nNa czele grupy sta\u0142 Aleksander \u0141ado\u015b, szef polskiej misji dyplomatycznej w Szwajcarii. Opr\u00f3cz niego cz\u0142onkami grupy byli trzej inni polscy dyplomaci: Stefan Ryniewicz, Konstanty Rokicki i Juliusz K\u00fchl, oraz dwaj dzia\u0142acze szwajcarskich organizacji \u017cydowskich: Abraham Silberschein i Chaim Eiss. Najprawdopodobniej ju\u017c od 1940 roku wsp\u00f3lnie prowadzili oni tzw. akcj\u0119 paszportow\u0105. Czyste blankiety paszport\u00f3w by\u0142y nielegalnie zakupywane, nast\u0119pnie wydawano po\u015bwiadczenia ich autentyczno\u015bci. Dokumenty przemycano potem do okupowanej Europy, w tym niemieckich gett na ziemiach polskich, dla udokumentowania przez ich posiadaczy rzekomego obywatelstwa, g\u0142\u00f3wnie Paragwaju, ale tak\u017ce Hondurasu, Haiti czy Peru. Paszporty te pozwala\u0142y ich posiadaczom, nierzadko wraz z ca\u0142\u0105 rodzin\u0105, unikn\u0105\u0107 wywozu do oboz\u00f3w \u015bmierci. Trafiali oni przewa\u017cnie do oboz\u00f3w dla internowanych, dzi\u0119ki czemu cz\u0119\u015b\u0107 z nich zdo\u0142a\u0142a przetrwa\u0107 wojn\u0119.\nW 2020 roku Instytut Pileckiego opublikowa\u0142 \u201eList\u0119 \u0141adosia\u201d - spis nazwisk 3262 \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rym wydano paszporty. Dokumenty na pewno uratowa\u0142y \u017cycie 796 osobom z tej grupy, 957 nie prze\u017cy\u0142o Holokaustu, losy pozosta\u0142ych nie s\u0105 jeszcze znane. Badacze podkre\u015blaj\u0105, \u017ce lista z pewno\u015bci\u0105 jest niepe\u0142na. Szacuje si\u0119, \u017ce grupa berne\u0144ska mog\u0142a wyda\u0107 paszporty dla 8 -10 tys. os\u00f3b.\nNale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce za dzia\u0142ania jakie podj\u0119li grozi\u0142y im powa\u017cne konsekwencje. W 1943 roku Szwajcarzy odkryli ca\u0142\u0105 akcj\u0119, a polscy dyplomaci byli o krok od cofni\u0119cia im immunitet\u00f3w dyplomatycznych, co wtedy oznacza\u0142o aresztowanie i wydanie Niemcom. Na szcz\u0119\u015bcie spraw\u0119 uda\u0142o si\u0119 zatuszowa\u0107 po interwencji Aleksandra \u0141adosia u \u00f3wczesnego ministra spraw zagranicznych Szwajcarii.\nP\u00f3\u017an\u0105 jesieni\u0105 1943 roku r\u00f3wnie\u017c Niemcy wiedzieli ju\u017c, \u017ce polskim i niemieckim \u017bydom wydawane s\u0105 paszporty Paragwaju, nie mieli jednak wiedzy na temat mechanizm\u00f3w ca\u0142ej akcji i prawdopodobnie nie odkryli, \u017ce za ca\u0142\u0105 operacj\u0105 stali polscy dyplomaci.\nDla upami\u0119tnienia ich bohaterskiego dzia\u0142ania Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanowi\u0142 rok 2021 Rokiem Grupy \u0141adosia. W uchwale zaznaczono, \u017ce \u0141ado\u015b nie tylko koordynowa\u0142 akcj\u0105 wystawiania fa\u0142szywych paszport\u00f3w, ale korzystaj\u0105c z kana\u0142\u00f3w komunikacyjnych Poselstwa by\u0142 prawdopodobnie jednym z pierwszych dyplomat\u00f3w alarmuj\u0105cych \u015bwiat o eksterminacji \u017byd\u00f3w.\nIPNtv: PASZPORTY PARAGWAJU - film dokumentalny - YouTube"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/pl\/2021\/05\/21\/paszporty-zycia\/#primaryimage","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2021\/05\/Grupa-Ladosia-blue.jpg","contentUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/wp-content\/uploads\/sites\/27\/2021\/05\/Grupa-Ladosia-blue.jpg","width":1417,"height":737},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/pl\/2021\/05\/21\/paszporty-zycia\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Paszporty \u017cycia"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/#website","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/","name":"Instytut Polski w Tbilisi","description":"Kolejna witryna sieci „Instytuty Polskie”","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/#\/schema\/person\/ce81919e96658b5fa86fd3f61e53eaab","name":"keburiag","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ce2d31ae7c409013ae88bcb0023e9372?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ce2d31ae7c409013ae88bcb0023e9372?s=96&d=mm&r=g","caption":"keburiag"},"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/author\/keburiag\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1777","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/111"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1777"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1777\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1932,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1777\/revisions\/1932"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1778"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1777"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1777"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tbilisi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1777"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}