Po\u017c\u00f3\u0142k\u0142a, mocno zu\u017cyta Biblia, otwarta na przypowie\u015bci o mi\u0142osiernym Samarytaninie, z tytu\u0142em tego fragmentu zaznaczonym czerwon\u0105 lini\u0105 i odr\u0119cznym dopiskiem: TAK! \u2013 w\u0142a\u015bnie ten eksponat mam przed oczami, ilekro\u0107 wracam my\u015blami do Muzeum Polak\u00f3w Ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w podczas II Wojny \u015awiatowej im. Rodziny Ulm\u00f3w we wsi Markowa na po\u0142udniu Polski.<\/p>\n\n\n\n
Wspomniany egzemplarz Pisma \u015awi\u0119tego nale\u017ca\u0142 do ma\u0142\u017ce\u0144stwa J\u00f3zefa i Wiktorii Ulm\u00f3w. Byli polskimi rolnikami, kt\u00f3rzy w swoim domu udzielili schronienia o\u015bmiorgu wsp\u00f3\u0142obywatelom pochodzenia \u017cydowskiego: Saulowi Goldmanowi z jego czterema synami, Go\u0142dzie Gr\u00fcnfeld oraz Lei Didner z ma\u0142\u0105 c\u00f3rk\u0105. Tu\u017c przed \u015bwitem 24 marca 1944 roku do gospodarstwa w Markowej wtargn\u0119li niemieccy \u017candarmi. Zastrzelili na miejscu ukrywaj\u0105cych si\u0119 \u017byd\u00f3w oraz ich opiekun\u00f3w. Zgin\u0119li nie tylko J\u00f3zef Ulma i jego ci\u0119\u017carna \u017cona Wiktoria, ale te\u017c sze\u015bcioro ich kilkuletnich dzieci.<\/p>\n\n\n\n
Niemiecka nazistowska okupacja, Holokaust oraz masowe zbrodnie na Polakach to ogromnie wa\u017cny i wci\u0105\u017c bolesny w\u0105tek dziej\u00f3w mojej Ojczyzny. Los rodziny Ulm\u00f3w podzieli\u0142o wielu moich rodak\u00f3w. Co roku 24 marca obchodzimy \u015bwi\u0119to pa\u0144stwowe \u2013 Narodowy Dzie\u0144 Pami\u0119ci Polak\u00f3w ratuj\u0105cych \u017byd\u00f3w pod okupacj\u0105 niemieck\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej w Polsce \u017cy\u0142a bardzo liczna spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowska, jedna z najwi\u0119kszych w historii tego narodu. \u017bydzi przez wieki ch\u0119tnie osiedlali si\u0119 w naszym kraju, kt\u00f3ry sami nazwali wszystko m\u00f3wi\u0105cym s\u0142owem Polin, t\u0142umaczonym jako \u201etutaj odpoczniesz\u201d. Cieszyli si\u0119 w Polsce pokojem i mo\u017cliwo\u015bciami rozwoju, a nasza stolica \u2013 Warszawa \u2013 pod koniec lat 30. XX wieku by\u0142a drugim najwi\u0119kszym w \u015bwiecie skupiskiem ludno\u015bci \u017cydowskiej, zaraz po Nowym Jorku.<\/p>\n\n\n\n
Niemiecki plan ca\u0142kowitej zag\u0142ady \u017byd\u00f3w \u2013 pora\u017caj\u0105cy swoim nieludzkim, mechanicznym, nieledwie przemys\u0142owym charakterem \u2013 musia\u0142 te fakty uwzgl\u0119dnia\u0107. Dlatego w\u0142a\u015bnie w okupowanej Polsce niemieccy nazi\u015bci stworzyli fabryki \u015bmierci: obozy zag\u0142ady, do kt\u00f3rych transportowano r\u00f3wnie\u017c \u017byd\u00f3w z innych kraj\u00f3w podbitych przez III Rzesz\u0119. Nadto Polska s\u0142yn\u0119\u0142a od wiek\u00f3w jako pa\u0144stwo tolerancyjne, kraj, w kt\u00f3rym kultura i stosunki spo\u0142eczne kszta\u0142towane by\u0142y przez warto\u015bci chrze\u015bcija\u0144skie. Niemieckie w\u0142adze okupacyjne spodziewa\u0142y si\u0119 wi\u0119c oporu wobec swoich zbrodniczych dzia\u0142a\u0144. St\u0105d te\u017c zagrozi\u0142y \u015bmierci\u0105 ka\u017cdemu, kto na naszych ziemiach cho\u0107by tylko pr\u00f3bowa\u0142 udzieli\u0107 jakiejkolwiek pomocy ukrywaj\u0105cemu si\u0119 \u017bydowi. Jednak mimo tak surowej sankcji tysi\u0105ce polskich \u017byd\u00f3w otrzyma\u0142o wsparcie pozwalaj\u0105ce ocali\u0107 \u017cycie. Pomagano im w ucieczce z getta, udost\u0119pniano ukryte miejsca pobytu, dostarczano \u017cywno\u015b\u0107, pieni\u0105dze, fa\u0142szywe dokumenty.<\/p>\n\n\n\n
Historycy wci\u0105\u017c odtwarzaj\u0105 przebieg dramatycznych wydarze\u0144 tamtych lat. Dot\u0105d ju\u017c ponad siedem tysi\u0119cy Polak\u00f3w, w tym Wiktoria i J\u00f3zef Ulmowie, zosta\u0142o uhonorowanych tytu\u0142em Sprawiedliwego w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata, przyznawanym przez jerozolimski Instytut Jad Waszem. W czcigodnym gronie Sprawiedliwych Polacy stanowi\u0105 najwi\u0119ksz\u0105 grup\u0119 narodow\u0105. R\u00f3wnie\u017c polskie w\u0142adze i instytucje pa\u0144stwowe nie ustaj\u0105 w staraniach, aby godnie upami\u0119tni\u0107 tamtych cichych, cz\u0119sto anonimowych bohater\u00f3w \u2013 szczeg\u00f3lnie tych, kt\u00f3rzy swoj\u0105 ofiarno\u015b\u0107 i odwag\u0119 przyp\u0142acili \u017cyciem.<\/p>\n\n\n\n
Jako Polacy jeste\u015bmy dumni, \u017ce 10 wrze\u015bnia 2023 roku rodzina Ulm\u00f3w, naszych rodak\u00f3w, zostanie uroczy\u015bcie w\u0142\u0105czona w poczet b\u0142ogos\u0142awionych Ko\u015bcio\u0142a katolickiego. Znaczenie tego wydarzenia wykracza poza wymiar religijny. B\u0119dzie to r\u00f3wnie\u017c ho\u0142d dla bohater\u00f3w uosabiaj\u0105cych najwy\u017csze idea\u0142y cz\u0142owiecze\u0144stwa. Historia ich m\u0119cze\u0144stwa \u2013 wstrz\u0105saj\u0105ca, a zarazem buduj\u0105ca jako niezwyk\u0142e \u015bwiadectwo mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego \u2013 powinna by\u0107 znana na ca\u0142ym \u015bwiecie. Niech przemienia ludzkie serca, niech b\u0119dzie wzorem otwarto\u015bci i solidarno\u015bci wobec drugiego cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n
Andrzej Duda<\/p>\n\n\n\n
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej<\/p>\n\n\n\n