Program artystyczny Tygodnia Wisławy Szymborskiej łączy literaturę, muzykę, teatr i sztuki wizualne, czerpiąc inspiracje z nieograniczonej ciekawości Poetki, jej wyjątkowego spojrzenia na świat oraz umiejętności odnajdywania niezwykłych znaczeń w najdrobniejszych szczegółach codzienności.
Wisława Szymborska otrzymała Literacką Nagrodę Nobla w 1996 roku za „za poezję, która z ironiczną precyzją pozwala historycznemu i biologicznemu kontekstowi ukazać się we fragmentach ludzkiej rzeczywistości” – jak uzasadniła swoją decyzję Akademia Szwedzka. Od momentu ustanowienia nagrody w 1901 roku otrzymało ją 123 pisarzy, w tym zaledwie 19 kobiet.
Choć pisała po polsku i opisywała europejską rzeczywistość, Szymborska stała się jedną z najbardziej lubianych, najczęściej czytanych i cytowanych poetek w Izraelu. „Za każdym razem niezwykłe jest dla mnie to, jak bardzo Szymborska jest kochana przez hebrajskojęzycznych czytelników” – mówi Magdalena Kukuła, dyrektorka Instytutu Polskiego w Tel Awiwie – Duża w tym zasługa znakomitych przekładów jej poezji na hebrajski autorstwa Rafiego Weicherta i Davida Weinfelda, które otworzyły kolejnym pokoleniom czytelników drogę do jej twórczości. Ten tydzień to okazja, by powrócić do jej słów, odkryć w nich nowe warstwy znaczeń i celebrować niezwykły dialog, jaki jej twórczość prowadzi między Polską a Izraelem”.
Gościem honorowym wydarzeń będzie Michał Rusinek, prezes Fundacji Wisławy Szymborskiej, pisarz, literaturoznawca, tłumacz i poeta. Przez lata pełnił funkcję osobistego sekretarza poetki i należał do grona jej najbliższych współpracowników w ostatnich latach życia. Podczas festiwalu podzieli się z publicznością swoimi refleksjami na temat jej twórczości i dziedzictwa.
Program artystyczny przygotowali Rafi Weichert, profesor, wydawca i tłumacz poezji polskiej na język hebrajski; Yuli Shapira, animator kultury, performer i kierownik programowy Biblioteki Beit Ariela; oraz Danit Tzamit, koordynatorka międzynarodowych programów kulturalnych w Bibliotece Narodowej Izraela.
„Miłość izraelskiej publiczności do Szymborskiej to zjawisko wyjątkowe w historii przekładów poezji na hebrajski. Miłośnicy poezji i literaturoznawcy, pisarze, poeci, historycy i psychologowie, sędziowie Sądu Najwyższego i nauczyciele – wszyscy uczynili jej twórczość przedmiotem lektury i podziwu. Jako jej główny tłumacz na język hebrajski nie mogę sobie wyobrazić większego daru” – mówi Weichert.
Centralnym punktem programu będą dwa wieczory literacko-muzyczne w Tel Awiwie i Jerozolimie, podczas których pisarze i osoby życia publicznego opowiedzą o swoich osobistych spotkaniach z poezją Szymborskiej. Wydarzeniom towarzyszyć będzie muzyczny dialog izraelskiego muzyka Guya Mosesa i polskiego trębacza jazzowego Jerzego Małka. Artyści połączą jazz, muzykę elektroniczną i improwizację z nagraniami poetki recytującej własne wiersze.
W programie znajdą się również Szuflady Szymborskiej – powracający na scenę spektakl Biblioteki Beit Ariela; nowa produkcja teatralno-literacka Listy, stanowiąca wyobrażone spotkanie Wisławy Szymborskiej z włoskim pisarzem Umbertem Eco; oraz warsztaty kolażu inspirowane pracami Poetki.
PROGRAM FESTIWALU
1 grudnia (wtorek)| 18:00–21:00
Wytnij, wklej, Szymborska
Warsztaty kolażu prowadzone przez Vivi Zohar Gan Mor
Biblioteka Instytutu Polskiego | Beit Psagot, Rothschild Blvd. 3, Tel Awiw, 22. piętro
Wisława Szymborska była nie tylko poetką uhonorowaną Nagrodą Nobla, lecz także zapaloną twórczynią kolaży. Lubiła wycinać obrazy i słowa z gazet oraz czasopism, łącząc nieoczywiste fragmenty w dowcipne i zaskakujące kompozycje, które nadawały nowe znaczenia przedmiotom i obrazom z codziennego życia. Podobnie jak jej poezja, kolaże ujawniają jej błyskotliwą wyobraźnię, bystre oko dostrzegające szczegóły i niezwykłe poczucie humoru.
Zainspirowane jej twórczością warsztaty kolażu, prowadzone przez izraelską artystkę interdyscyplinarną, projektantkę i fotografkę Vivi Zohar Gan Mor, zapraszają uczestników do eksperymentowania z wycinaniem i komponowaniem oraz do stworzenia własnych kolaży. Materiały będą obejmować stare polskojęzyczne książki, gazety i czasopisma, w tym zniszczone egzemplarze oraz książki wycofane z bibliotecznego księgozbioru. Do udziału w warsztatach nie jest wymagana znajomość języka polskiego ani wcześniejsze doświadczenie w tworzeniu kolaży.
Udział bezpłatny, obowiązuje wcześniejsza rejestracja. Liczba miejsc ograniczona.
Drugie spotkanie warsztatowe odbędzie się w piątek, 4 grudnia, w godz. 11:00–14:00.
2 grudnia (środa) | 17:00
Szuflady Szymborskiej
Spektakl literacki z udziałem Drora Kerena i Lillian Bareto
Biblioteka Beit Ariela | Shaul Hamelech Blvd. 25, Tel Awiw
Co może kryć się w szufladach Wisławy Szymborskiej? Inspirowana deklaracją poetki „Wolę szuflady” oryginalna produkcja zabiera publiczność do świata polskiej Noblistki z Krakowa, przybliżając ludzi, dzieła i idee, które kształtowały jej wyobraźnię.
Spektakl prowadzi przez muzykę Elli Fitzgerald, baśnie Hansa Christiana Andersena, filmy Woody’ego Allena i obrazy Johannesa Vermeera. Przywołuje także refleksje Szymborskiej na temat miłości, szczęścia i procesu twórczego – zagadnień, do których podchodziła z charakterystyczną dla siebie skromnością, często posługując się słowami „Nie wiem”.
Słowo wstępne: Uri Ellis – dyrektor Wydziału Bibliotek Urzędu Miasta Tel Awiw-Jafa; Michał Rusinek – prezes Fundacji Wisławy Szymborskiej, pisarz, literaturoznawca, tłumacz i poeta, były osobisty sekretarz poetki.
Scenariusz i opracowanie: Yuli Shapira i Ola Preminger
Występują: Dror Keren i Lillian Berto
Narracja: Lia Koenig
Wideo-art: Katia Shpelavia
Przekład z języka polskiego: Rafi Weichert
Oryginalna produkcja Biblioteki Beit Ariela.
Specjalna oferta dla Przyjaciół Instytutu Polskiego: przy zakupie biletów użyj kodu rabatowego NOBEL, aby otrzymać specjalną zniżkę!
2 grudnia (środa) | 20:30
Trochę o duszy
Specjalny wieczór literacko-muzyczny poświęcony Wisławie Szymborskiej
Biblioteka Narodowa Izraela, Jerozolima
Poezja Wisławy Szymborskiej dotyka wielkich pytań o ludzką egzystencję poprzez pozornie nieistotne szczegóły codziennego życia. Łączy zwyczajność z niezwykłością, humor z wątpliwościami, a współczucie z ciekawością, pozwalając spojrzeć na to, co znane, z nowej perspektywy.
Wieczór poprowadzi pisarka Tehila Hakimi, a udział wezmą poetka Agi Mishol, aktorka Sarah von Schwarze, poeta i tłumacz Rafi Weichert oraz muzyk Eran Tzur. Goście przeczytają ich ulubione wiersze Poetki, opowiedzą o swoich osobistych spotkaniach z twórczością Szymborskiej, zastanowią się nad jej znaczeniem dla siebie i nad tym, jak jej poezja nadal rozświetla ich codzienność.
Wystąpienia gości przeplatane będą muzycznym spotkaniem izraelskiego muzyka Guya Mosesa i polskiego trębacza Jerzego Małka. Łącząc jazz, muzykę elektroniczną i improwizację, artyści stworzą muzyczny dialog inspirowany poezją Szymborskiej, któremu towarzyszyć będą nagrania poetki czytającej własne wiersze.
Gość honorowy: Michał Rusinek
Prowadzenie: Tehila Hakimi
Uczestnicy: Agi Mishol, Sarah von Schwarze, Rafi Weichert i Eran Tzur
3 grudnia (czwartek) | 19:30
Moja Szymborska
Specjalny wieczór literacko-muzyczny poświęcony Wisławie Szymborskiej
Biblioteka Beit Ariela | Shaul Hamelech Blvd. 25, Tel Awiw
Co poezja może powiedzieć neurobiologowi, byłej prezes Sądu Najwyższego, filozofowi i pisarce?
Wieczór poprowadzi poeta i tłumacz Rafi Weichert, a jego gośćmi będą neurobiolog prof. Idan Segev, nagradzana pisarka Noa Yedlin, była prezes Sądu Najwyższego Esther Hayut oraz filozof i pisarz Jeremy Fogel. Każde z nich wybierze wiersze, które szczególnie zapadły mu w pamięć, i podzieli się myślami, wspomnieniami oraz skojarzeniami, jakie one wywołują. Wybrane utwory staną się punktem wyjścia do rozmowy o osobistym znaczeniu twórczości Szymborskiej i o tym, w jaki sposób jej poezja wciąż do nas przemawia.
Pomiędzy czytaniami izraelski muzyk Guy Moses i polski trębacz Jerzy Małek wykonają autorskie improwizacje inspirowane poezją Szymborskiej, którym towarzyszyć będą nagrania poetki czytającej własne wiersze.
Słowo wstępne: Sivan Shor, dyrektorka Biblioteki Beit Ariela; Magdalena Kukuła, dyrektorka Instytutu Polskiego w Tel Awiwie
Gość honorowy: Michał Rusinek
Prowadzenie: Rafi Weichert
Uczestnicy: Esther Hayut, Noa Yedlin, prof. Idan Segev i Jeremy Fogel
Specjalna oferta dla Przyjaciół Instytutu Polskiego: przy zakupie biletów użyj kodu rabatowego NOBEL, aby otrzymać specjalną zniżkę!
4 grudnia (piątek) | 10:00–13:00
Wytnij, wklej, Szymborska
Warsztaty kolażu prowadzone przez Vivi Zohar Gan Mor
Biblioteka Instytutu Polskiego | Beit Psagot, Rothschild Blvd. 3, Tel Awiw, 22. piętro
Drugie spotkanie warsztatowe prowadzone przez Vivi Zohar Gan Mor, inspirowane papierowymi wycinankami Wisławy Szymborskiej. Pełny opis warsztatów znajduje się w informacji o pierwszym spotkaniu, które odbędzie się we wtorek, 1 grudnia.
Wstęp: bezpłatny, obowiązuje wcześniejsza rejestracja. Liczba miejsc ograniczona.
4 grudnia (piątek) | 11:00
Wolę listy
Wyobrażone spotkanie Wisławy Szymborskiej z Umbertem Eco
Centrum Kultury Magid | Nordau 63, Tel Awiw
Na pierwszy rzut oka Szymborska i Eco wydają się twórcami o zupełnie odmiennych temperamentach. Eco budował rozległe światy literackie, pełne historycznych labiryntów, tajnych stowarzyszeń i filozoficznych zagadek. Szymborska natomiast potrafiła odkryć cały wszechświat skurczony w cebuli, martwym chrząszczu czy kocie pozostawionym w pustym mieszkaniu.
Oboje łączyła jednak pasja zbierania fragmentów świata i przekształcania pozornie nieistotnych szczegółów w głębokie refleksje nad ludzką egzystencją. Oboje odrzucali również romantyczny mit natchnienia, które przychodzi bez wysiłku, postrzegając pisanie jako codzienną pracę wymagającą ciekawości, wytrwałości i gotowości do kwestionowania tego, co wydaje nam się oczywiste.
Spektakl pokazuje publiczności wykreaowane spotkanie polskiej poetki z włoskim pisarzem, konfrontując ich idee, obserwacje i charakterystyczne poczucie humoru. Literackiemu dialogowi towarzyszy muzyka włoskich kompozytorów, wśród nich Niny Roty, Nicoli Piovaniego, Ennia Morricone i Luciana Beria.
Twórcy: Yuli Shapira i Ola Preminger
Występują: Dror Keren i Ola Schur-Selektar
Wideo: Katia Shpelavia
Przekład z języka polskiego: Rafi Weichert
Fortepian i kierownictwo muzyczne: Arnon Zimra
Akordeon: Janusz Horowitz
Mandolina: Raziel Tzur
Nowa oryginalna produkcja Biblioteki Beit Ariela, przygotowana we współpracy z Włoskim Instytutem Kultury w Izraelu.
Specjalna oferta dla Przyjaciół Instytutu Polskiego: przy zakupie biletów użyj kodu rabatowego NOBEL, aby otrzymać specjalną zniżkę!
Premiera książki polskiego historyka dr. Kamila Kijka
Projekt Ziemniaczane Pole: artystyczne spotkanie między Polską
