{"id":5015,"date":"2023-07-25T10:59:54","date_gmt":"2023-07-25T08:59:54","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/?p=5015"},"modified":"2023-07-26T10:06:23","modified_gmt":"2023-07-26T08:06:23","slug":"neusteinowie-wspomnienia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/pl\/2023\/07\/25\/neusteinowie-wspomnienia\/","title":{"rendered":"Neusteinowie \u2013 wspomnienia"},"content":{"rendered":"

Z okazji nadania Bibliotece im. Ady i Edmunda Neustein\u00f3w dnia 12 maja 2023 r. Instytut Polski przygotowa\u0142 pami\u0105tkow\u0105 broszur\u0119, w kt\u00f3rej bliscy przyjaciele i mi\u0142o\u015bnicy <\/strong><\/span><\/p>\n

ksi\u0119garni podzielili si\u0119 ich wspomnieniami zwi\u0105zanymi z wyj\u0105tkowym miejscem stworzonym w Tel Awiwie przez par\u0119 ksi\u0119garzy.<\/strong><\/span><\/p>\n

Przedstawiamy poni\u017cej opublikowane wspomnienia.<\/strong><\/span><\/p>\n

Na ulicy Allenby 94 w Tel Awiwie, gdzie si\u0119 schodzi po schodach do pasa\u017cu handlowego w podziemiu po prawej stronie, mija si\u0119 tablic\u0119 pami\u0105tkow\u0105 na kt\u00f3rej uwiecznia si\u0119 pami\u0119\u0107 polskiej <\/em><\/span><\/p>\n

ksi\u0119garni Edmunda i Ady Neustein\u00f3w, kt\u00f3ra dzia\u0142a\u0142a na miejscu w latach 1958 \u2013 2004. By\u0142a to prawdziwa przysta\u0144 kultury polskiej w Izraelu. Cz\u0119sto w pi\u0105tki przed zamkni\u0119ciem ksi\u0119garni by\u0142o tam <\/em><\/span><\/p>\n

szumno i gwarno. \u015awi\u0119ci\u0142o si\u0119 wydanie nowej ksi\u0105\u017cki w j\u0119zyku polskim w Polsce lub w Izraelu. Go\u015bci\u0142o si\u0119 polskich pisarzy, dziennikarzy, aktor\u00f3w, dzia\u0142aczy kultury z Polski. Zbierali si\u0119 tu t\u0142umnie <\/em><\/span><\/p>\n

\u201ePolanim\u201d – polscy \u017bydzi, kt\u00f3rzy nie mogli \u017cy\u0107 bez polskiej prasy, bez polskiej ksi\u0105\u017cki, bez polskiego s\u0142owa. Neusteinowie umo\u017cliwili w du\u017cym stopniu istnienie duchowej wi\u0119zi z Polsk\u0105. Dzi\u0119ki tej <\/em><\/span><\/p>\n

przystani ja w\u0142a\u015bciwie nigdy tak do ko\u0144ca nie wyjecha\u0142em z Polski. I kiedy po d\u0142ugich latach zerwanych kontakt\u00f3w dyplomatycznych, nareszcie wrota do Polski si\u0119 otwar\u0142y, nikt w Polsce nawet nie <\/em><\/span><\/p>\n

poczu\u0142, \u017ce jestem cudzoziemcem. Za to wszystko jestem bardzo wdzi\u0119czny Neusteinom.\u00a0 <\/em><\/span><\/p>\n

Yaron Karol Becker (filozof, historyk, dziennikarz, pedagog, t\u0142umacz i dzia\u0142acz spo\u0142eczny)<\/span><\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/em><\/span><\/p>\n

Za czas\u00f3w komuny, gdy w Polsce nie by\u0142o wolnych ksi\u0119garni, to by\u0142a najlepsza ksi\u0119garnia\u2026 Mo\u017ce nawet na skal\u0119 globaln\u0105. Mundek rozsy\u0142a\u0142 ksi\u0105\u017cki do wielu kraj\u00f3w. Co miesi\u0105c wydawa\u0142 katalog, <\/em><\/span><\/p>\n

kt\u00f3ry wysy\u0142a\u0142 na ca\u0142y \u015bwiat i sprzedawa\u0142 bardzo du\u017co ksi\u0105\u017cek. <\/em><\/span><\/p>\n

Ada i Mundzio mieli niezwykle otwarty i go\u015bcinny dom. Podczas domowych spotka\u0144 u Neustein\u00f3w podawano go\u015bciom legendarn\u0105 \u201ew\u00f3dk\u0119 z kropelk\u0105\u201d, tzn. w\u00f3dk\u0119 z vermutem. Ada gotowa\u0142a <\/em><\/span><\/p>\n

pyszne polskie jedzenie. Po \u015bmierci Mundka Ada prowadzi\u0142a ksi\u0119garni\u0119 jeszcze przez cztery lata. Pomaga\u0142em jej, przychodzi\u0142em tam kilka razy dziennie. Pomaga\u0142em zamkn\u0105\u0107, odprowadza\u0142em j\u0105 <\/em><\/span><\/p>\n

do domu. <\/em><\/span><\/p>\n

Pracowa\u0142em ok. 50 m od ksi\u0119garni. Z Mundziem codziennie oko\u0142o godziny 10 rano pili\u015bmy espresso najpierw u Mojszego, a potem u s\u0142ynnego \u201ePersa\u201d. Mieli\u015bmy tam sta\u0142y stolik.\u00a0 Wzruszy\u0142em si\u0119, <\/em><\/span><\/p>\n

kiedy Mundzio zmar\u0142, to w\u0142a\u015bciciel kawiarni zlikwidowa\u0142 ten stolik. Rozmawiali\u015bmy o wszystkim i o niczym. To by\u0142y rozmowy na og\u00f3\u0142 polityczne, nie literackie. Wychodz\u0105c na nasze spotkanie <\/em><\/span><\/p>\n

Mundek m\u00f3wi\u0142: \u201eObszczekamy ca\u0142y \u015bwiat\u201d. Kocha\u0142em go. Nie mia\u0142em bli\u017cszego przyjaciela od niego\u2026<\/em><\/span><\/p>\n

Jerzy Press (wieloletni bliski przyjaciel Neustein\u00f3w)<\/span><\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Tego dnia, kiedy po raz pierwszy go zobaczy\u0142am przez szklan\u0105 witryn\u0119, Edmund Neustein przegl\u0105da\u0142 stos ksi\u0105\u017cek, bior\u0105c ka\u017cd\u0105 z nich delikatnie do r\u0119ki, jakby obawia\u0142 si\u0119, \u017ce zbyt mocny u\u015bcisk <\/em><\/span><\/p>\n

b\u0119dzie j\u0105 bola\u0142. <\/em><\/span><\/p>\n

Od czasu opisanej sceny min\u0119\u0142o ju\u017c prawie trzydzie\u015bci lat, a mnie do tej pory si\u0119 wydaje, \u017ce Ostatni Ksi\u0119garz Polskiej Rzeczpospolitej Izraelskiej nigdy nie opu\u015bci\u0142 swego ulubionego miejsca w\u015br\u00f3d <\/em><\/span><\/p>\n

polskich ksi\u0105\u017cek i nadal wraz z \u017con\u0105 dzieli si\u0119 nimi z ka\u017cdym, kto zawita w progi ich ksi\u0119garni w Tel Awiwie. O! W\u0142a\u015bnie widz\u0119 Pani\u0105 Ad\u0119! Dosta\u0142a w prezencie od starszej pani w niebieskiej sukni <\/em><\/span><\/p>\n

now\u0105 sow\u0119 do kolekcji setek s\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata. Szef wita si\u0119 po gospodarsku z ksi\u0105\u017ckami przyby\u0142ymi wprost z Polski, nuc\u0105c: \u201eBrunetki, blondynki ja wszystkie was dziewczynki ca\u0142owa\u0107 chc\u0119\u2026\u201d.<\/em><\/span><\/p>\n

Ela Sidi (pisarka, t\u0142umaczka i publicystka) – fragment ksi\u0105\u017cki \u201eIzrael oswojony\u201d<\/span><\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Z g\u00f3ry uprzedzam – o Ksi\u0119garni Polskiej Ady i Edmunda Neustein\u00f3w mog\u0119 m\u00f3wi\u0107 tylko z sentymentem, w samych superlatywach i bezkrytycznie. Bo ksi\u0119garnia od chwili za\u0142o\u017cenia jest nie tylko <\/em><\/span><\/p>\n

miejscem, gdzie mo\u017cna by\u0142o kupi\u0107 lub wypo\u017cyczy\u0107 ksi\u0105\u017cki w j\u0119zyku polskim, ale pe\u0142ni\u0142a te\u017c rol\u0119 plac\u00f3wki, kt\u00f3r\u0105 stworzy\u0142 i wykreowa\u0142 Edmund Neustein. Miejsce, w kt\u00f3rym mogli\u015bmy si\u0119 spotyka\u0107, <\/em><\/span><\/p>\n

czyta\u0107 polsk\u0105 aktualn\u0105 pras\u0119 oraz zapoznawa\u0107 si\u0119 \u2013 bo my si\u0119 ze sob\u0105 nie znali\u015bmy. Pochodzimy z r\u00f3\u017cnych miast i miasteczek, z r\u00f3\u017cnych kra\u0144c\u00f3w Polski, w Izraelu wyobcowani, zagubieni, <\/em><\/span><\/p>\n

zmagaj\u0105cy si\u0119 z nieprzenikaln\u0105 barier\u0105 obcych d\u017awi\u0119k\u00f3w j\u0119zykowych i ca\u0142kowit\u0105 hermetyczno\u015bci\u0105 alfabetu hebrajskiego. Tu w ksi\u0119garni znajdujemy swojsk\u0105 atmosfer\u0119, rozmawiamy po polsku, <\/em><\/span><\/p>\n

dyskutujemy, wymieniamy pogl\u0105dy, dzielimy si\u0119 informacjami i dowiadujemy, co s\u0142ycha\u0107 w Polsce. W Ksi\u0119garni Ady i Edmunda Neustein\u00f3w toczy\u0142o si\u0119 \u017cycie kulturalne \u017byd\u00f3w polskich w Izraelu. <\/em><\/span><\/p>\n

By\u0142am jedn\u0105 z pierwszych bywalczy\u0144 ksi\u0119garni. I jedn\u0105 z ostatnich\u2026<\/em><\/span><\/p>\n

Maria Lewi\u0144ska (pisarka i publicystka)<\/span><\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z okazji nadania Bibliotece im. Ady i Edmunda Neustein\u00f3w dnia 12 maja 2023 r. Instytut Polski przygotowa\u0142 pami\u0105tkow\u0105 broszur\u0119, w kt\u00f3rej bliscy przyjaciele i mi\u0142o\u015bnicy ksi\u0119garni podzielili si\u0119 ich wspomnieniami zwi\u0105zanymi z wyj\u0105tkowym miejscem stworzonym w Tel Awiwie przez par\u0119 ksi\u0119garzy. Przedstawiamy poni\u017cej opublikowane wspomnienia. Na ulicy Allenby 94 w Tel Awiwie, gdzie si\u0119 schodzi […]<\/p>\n","protected":false},"author":69,"featured_media":4948,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[431,318],"tags":[],"class_list":["post-5015","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ksiegarnia-ady-i-edmunda-neusteinow","category-uncategorized-pl"],"yoast_head":"\nNeusteinowie \u2013 wspomnienia - Instytut Polski w Tel Avivie<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/pl\/2023\/07\/25\/neusteinowie-wspomnienia\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Neusteinowie \u2013 wspomnienia - Instytut Polski w Tel Avivie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Z okazji nadania Bibliotece im. Ady i Edmunda Neustein\u00f3w dnia 12 maja 2023 r. Instytut Polski przygotowa\u0142 pami\u0105tkow\u0105 broszur\u0119, w kt\u00f3rej bliscy przyjaciele i mi\u0142o\u015bnicy ksi\u0119garni podzielili si\u0119 ich wspomnieniami zwi\u0105zanymi z wyj\u0105tkowym miejscem stworzonym w Tel Awiwie przez par\u0119 ksi\u0119garzy. Przedstawiamy poni\u017cej opublikowane wspomnienia. Na ulicy Allenby 94 w Tel Awiwie, gdzie si\u0119 schodzi […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/pl\/2023\/07\/25\/neusteinowie-wspomnienia\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Instytut Polski w Tel Avivie\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-07-25T08:59:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-07-26T08:06:23+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2023\/07\/Mundek-2.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1062\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1491\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"efratyh\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"efratyh\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"event\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/pl\/2023\/07\/25\/neusteinowie-wspomnienia\/\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/pl\/2023\/07\/25\/neusteinowie-wspomnienia\/\",\"name\":\"Neusteinowie \u2013 wspomnienia\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/pl\/2023\/07\/25\/neusteinowie-wspomnienia\/#primaryimage\"},\"image\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2023\/07\/Mundek-2.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2023\/07\/Mundek-2-214x300.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2023\/07\/Mundek-2-729x1024.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2023\/07\/Mundek-2.jpg\"],\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2023\/07\/Mundek-2.jpg\",\"datePublished\":\"2023-07-25T08:59:54+02:00\",\"dateModified\":\"2023-07-26T08:06:23+02:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/#\/schema\/person\/c292ea374e836c7bbbdce3f272949ed2\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/pl\/2023\/07\/25\/neusteinowie-wspomnienia\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/pl\/2023\/07\/25\/neusteinowie-wspomnienia\/\"]}],\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"startDate\":\"2023-05-13\",\"endDate\":\"2023-05-13\",\"eventStatus\":\"EventScheduled\",\"eventAttendanceMode\":\"OfflineEventAttendanceMode\",\"location\":{\"@type\":\"place\",\"name\":\"\",\"address\":\"\",\"geo\":{\"@type\":\"GeoCoordinates\",\"latitude\":\"\",\"longitude\":\"\"}},\"description\":\"Z okazji nadania Bibliotece im. Ady i Edmunda Neustein\u00f3w dnia 12 maja 2023 r. Instytut Polski przygotowa\u0142 pami\u0105tkow\u0105 broszur\u0119, w kt\u00f3rej bliscy przyjaciele i mi\u0142o\u015bnicy \\r\\nksi\u0119garni podzielili si\u0119 ich wspomnieniami zwi\u0105zanymi z wyj\u0105tkowym miejscem stworzonym w Tel Awiwie przez par\u0119 ksi\u0119garzy.\\r\\nPrzedstawiamy poni\u017cej opublikowane wspomnienia.\\r\\nNa ulicy Allenby 94 w Tel Awiwie, gdzie si\u0119 schodzi po schodach do pasa\u017cu handlowego w podziemiu po prawej stronie, mija si\u0119 tablic\u0119 pami\u0105tkow\u0105 na kt\u00f3rej uwiecznia si\u0119 pami\u0119\u0107 polskiej \\r\\nksi\u0119garni Edmunda i Ady Neustein\u00f3w, kt\u00f3ra dzia\u0142a\u0142a na miejscu w latach 1958 \u2013 2004. By\u0142a to prawdziwa przysta\u0144 kultury polskiej w Izraelu. Cz\u0119sto w pi\u0105tki przed zamkni\u0119ciem ksi\u0119garni by\u0142o tam \\r\\nszumno i gwarno. \u015awi\u0119ci\u0142o si\u0119 wydanie nowej ksi\u0105\u017cki w j\u0119zyku polskim w Polsce lub w Izraelu. Go\u015bci\u0142o si\u0119 polskich pisarzy, dziennikarzy, aktor\u00f3w, dzia\u0142aczy kultury z Polski. Zbierali si\u0119 tu t\u0142umnie \\r\\n\u201ePolanim\u201d - polscy \u017bydzi, kt\u00f3rzy nie mogli \u017cy\u0107 bez polskiej prasy, bez polskiej ksi\u0105\u017cki, bez polskiego s\u0142owa. Neusteinowie umo\u017cliwili w du\u017cym stopniu istnienie duchowej wi\u0119zi z Polsk\u0105. Dzi\u0119ki tej \\r\\nprzystani ja w\u0142a\u015bciwie nigdy tak do ko\u0144ca nie wyjecha\u0142em z Polski. I kiedy po d\u0142ugich latach zerwanych kontakt\u00f3w dyplomatycznych, nareszcie wrota do Polski si\u0119 otwar\u0142y, nikt w Polsce nawet nie \\r\\npoczu\u0142, \u017ce jestem cudzoziemcem. Za to wszystko jestem bardzo wdzi\u0119czny Neusteinom.\u00a0 \\r\\nYaron Karol Becker (filozof, historyk, dziennikarz, pedagog, t\u0142umacz i dzia\u0142acz spo\u0142eczny)\\r\\n\u00a0\\r\\nZa czas\u00f3w komuny, gdy w Polsce nie by\u0142o wolnych ksi\u0119garni, to by\u0142a najlepsza ksi\u0119garnia\u2026 Mo\u017ce nawet na skal\u0119 globaln\u0105. Mundek rozsy\u0142a\u0142 ksi\u0105\u017cki do wielu kraj\u00f3w. Co miesi\u0105c wydawa\u0142 katalog, \\r\\nkt\u00f3ry wysy\u0142a\u0142 na ca\u0142y \u015bwiat i sprzedawa\u0142 bardzo du\u017co ksi\u0105\u017cek. \\r\\nAda i Mundzio mieli niezwykle otwarty i go\u015bcinny dom. Podczas domowych spotka\u0144 u Neustein\u00f3w podawano go\u015bciom legendarn\u0105 \u201ew\u00f3dk\u0119 z kropelk\u0105\u201d, tzn. w\u00f3dk\u0119 z vermutem. Ada gotowa\u0142a \\r\\npyszne polskie jedzenie. Po \u015bmierci Mundka Ada prowadzi\u0142a ksi\u0119garni\u0119 jeszcze przez cztery lata. Pomaga\u0142em jej, przychodzi\u0142em tam kilka razy dziennie. Pomaga\u0142em zamkn\u0105\u0107, odprowadza\u0142em j\u0105 \\r\\ndo domu. \\r\\nPracowa\u0142em ok. 50 m od ksi\u0119garni. Z Mundziem codziennie oko\u0142o godziny 10 rano pili\u015bmy espresso najpierw u Mojszego, a potem u s\u0142ynnego \u201ePersa\u201d. Mieli\u015bmy tam sta\u0142y stolik.\u00a0 Wzruszy\u0142em si\u0119, \\r\\nkiedy Mundzio zmar\u0142, to w\u0142a\u015bciciel kawiarni zlikwidowa\u0142 ten stolik. Rozmawiali\u015bmy o wszystkim i o niczym. To by\u0142y rozmowy na og\u00f3\u0142 polityczne, nie literackie. Wychodz\u0105c na nasze spotkanie \\r\\nMundek m\u00f3wi\u0142: \u201eObszczekamy ca\u0142y \u015bwiat\u201d. Kocha\u0142em go. Nie mia\u0142em bli\u017cszego przyjaciela od niego\u2026\\r\\nJerzy Press (wieloletni bliski przyjaciel Neustein\u00f3w)\\r\\n \\r\\nTego dnia, kiedy po raz pierwszy go zobaczy\u0142am przez szklan\u0105 witryn\u0119, Edmund Neustein przegl\u0105da\u0142 stos ksi\u0105\u017cek, bior\u0105c ka\u017cd\u0105 z nich delikatnie do r\u0119ki, jakby obawia\u0142 si\u0119, \u017ce zbyt mocny u\u015bcisk \\r\\nb\u0119dzie j\u0105 bola\u0142. \\r\\nOd czasu opisanej sceny min\u0119\u0142o ju\u017c prawie trzydzie\u015bci lat, a mnie do tej pory si\u0119 wydaje, \u017ce Ostatni Ksi\u0119garz Polskiej Rzeczpospolitej Izraelskiej nigdy nie opu\u015bci\u0142 swego ulubionego miejsca w\u015br\u00f3d \\r\\npolskich ksi\u0105\u017cek i nadal wraz z \u017con\u0105 dzieli si\u0119 nimi z ka\u017cdym, kto zawita w progi ich ksi\u0119garni w Tel Awiwie. O! W\u0142a\u015bnie widz\u0119 Pani\u0105 Ad\u0119! Dosta\u0142a w prezencie od starszej pani w niebieskiej sukni \\r\\nnow\u0105 sow\u0119 do kolekcji setek s\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata. Szef wita si\u0119 po gospodarsku z ksi\u0105\u017ckami przyby\u0142ymi wprost z Polski, nuc\u0105c: \u201eBrunetki, blondynki ja wszystkie was dziewczynki ca\u0142owa\u0107 chc\u0119\u2026\u201d.\\r\\nEla Sidi (pisarka, t\u0142umaczka i publicystka) - fragment ksi\u0105\u017cki \u201eIzrael oswojony\u201d\\r\\n \\r\\nZ g\u00f3ry uprzedzam - o Ksi\u0119garni Polskiej Ady i Edmunda Neustein\u00f3w mog\u0119 m\u00f3wi\u0107 tylko z sentymentem, w samych superlatywach i bezkrytycznie. Bo ksi\u0119garnia od chwili za\u0142o\u017cenia jest nie tylko \\r\\nmiejscem, gdzie mo\u017cna by\u0142o kupi\u0107 lub wypo\u017cyczy\u0107 ksi\u0105\u017cki w j\u0119zyku polskim, ale pe\u0142ni\u0142a te\u017c rol\u0119 plac\u00f3wki, kt\u00f3r\u0105 stworzy\u0142 i wykreowa\u0142 Edmund Neustein. Miejsce, w kt\u00f3rym mogli\u015bmy si\u0119 spotyka\u0107, \\r\\nczyta\u0107 polsk\u0105 aktualn\u0105 pras\u0119 oraz zapoznawa\u0107 si\u0119 \u2013 bo my si\u0119 ze sob\u0105 nie znali\u015bmy. Pochodzimy z r\u00f3\u017cnych miast i miasteczek, z r\u00f3\u017cnych kra\u0144c\u00f3w Polski, w Izraelu wyobcowani, zagubieni, \\r\\nzmagaj\u0105cy si\u0119 z nieprzenikaln\u0105 barier\u0105 obcych d\u017awi\u0119k\u00f3w j\u0119zykowych i ca\u0142kowit\u0105 hermetyczno\u015bci\u0105 alfabetu hebrajskiego. Tu w ksi\u0119garni znajdujemy swojsk\u0105 atmosfer\u0119, rozmawiamy po polsku, \\r\\ndyskutujemy, wymieniamy pogl\u0105dy, dzielimy si\u0119 informacjami i dowiadujemy, co s\u0142ycha\u0107 w Polsce. W Ksi\u0119garni Ady i Edmunda Neustein\u00f3w toczy\u0142o si\u0119 \u017cycie kulturalne \u017byd\u00f3w polskich w Izraelu. \\r\\nBy\u0142am jedn\u0105 z pierwszych bywalczy\u0144 ksi\u0119garni. I jedn\u0105 z ostatnich\u2026\\r\\nMaria Lewi\u0144ska (pisarka i publicystka)\\r\\n \\r\\n \\r\\n \"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/pl\/2023\/07\/25\/neusteinowie-wspomnienia\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2023\/07\/Mundek-2.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2023\/07\/Mundek-2.jpg\",\"width\":1062,\"height\":1491},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/pl\/2023\/07\/25\/neusteinowie-wspomnienia\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Neusteinowie \u2013 wspomnienia\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/#website\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/\",\"name\":\"Instytut Polski w Tel Avivie\",\"description\":\"Instytuty Polskie\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/#\/schema\/person\/c292ea374e836c7bbbdce3f272949ed2\",\"name\":\"efratyh\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a397b48b8a02cfbc8e00eeeb163ce137?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a397b48b8a02cfbc8e00eeeb163ce137?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"efratyh\"},\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/author\/efratyh\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Neusteinowie \u2013 wspomnienia - Instytut Polski w Tel Avivie","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/pl\/2023\/07\/25\/neusteinowie-wspomnienia\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Neusteinowie \u2013 wspomnienia - Instytut Polski w Tel Avivie","og_description":"Z okazji nadania Bibliotece im. Ady i Edmunda Neustein\u00f3w dnia 12 maja 2023 r. Instytut Polski przygotowa\u0142 pami\u0105tkow\u0105 broszur\u0119, w kt\u00f3rej bliscy przyjaciele i mi\u0142o\u015bnicy ksi\u0119garni podzielili si\u0119 ich wspomnieniami zwi\u0105zanymi z wyj\u0105tkowym miejscem stworzonym w Tel Awiwie przez par\u0119 ksi\u0119garzy. Przedstawiamy poni\u017cej opublikowane wspomnienia. Na ulicy Allenby 94 w Tel Awiwie, gdzie si\u0119 schodzi […]","og_url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/pl\/2023\/07\/25\/neusteinowie-wspomnienia\/","og_site_name":"Instytut Polski w Tel Avivie","article_published_time":"2023-07-25T08:59:54+00:00","article_modified_time":"2023-07-26T08:06:23+00:00","og_image":[{"width":1062,"height":1491,"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2023\/07\/Mundek-2.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"efratyh","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"efratyh","Estimated reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"event","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/pl\/2023\/07\/25\/neusteinowie-wspomnienia\/","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/pl\/2023\/07\/25\/neusteinowie-wspomnienia\/","name":"Neusteinowie \u2013 wspomnienia","isPartOf":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/pl\/2023\/07\/25\/neusteinowie-wspomnienia\/#primaryimage"},"image":["https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2023\/07\/Mundek-2.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2023\/07\/Mundek-2-214x300.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2023\/07\/Mundek-2-729x1024.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2023\/07\/Mundek-2.jpg"],"thumbnailUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2023\/07\/Mundek-2.jpg","datePublished":"2023-07-25T08:59:54+02:00","dateModified":"2023-07-26T08:06:23+02:00","author":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/#\/schema\/person\/c292ea374e836c7bbbdce3f272949ed2"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/pl\/2023\/07\/25\/neusteinowie-wspomnienia\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/pl\/2023\/07\/25\/neusteinowie-wspomnienia\/"]}],"@context":"https:\/\/schema.org","startDate":"2023-05-13","endDate":"2023-05-13","eventStatus":"EventScheduled","eventAttendanceMode":"OfflineEventAttendanceMode","location":{"@type":"place","name":"","address":"","geo":{"@type":"GeoCoordinates","latitude":"","longitude":""}},"description":"Z okazji nadania Bibliotece im. Ady i Edmunda Neustein\u00f3w dnia 12 maja 2023 r. Instytut Polski przygotowa\u0142 pami\u0105tkow\u0105 broszur\u0119, w kt\u00f3rej bliscy przyjaciele i mi\u0142o\u015bnicy \r\nksi\u0119garni podzielili si\u0119 ich wspomnieniami zwi\u0105zanymi z wyj\u0105tkowym miejscem stworzonym w Tel Awiwie przez par\u0119 ksi\u0119garzy.\r\nPrzedstawiamy poni\u017cej opublikowane wspomnienia.\r\nNa ulicy Allenby 94 w Tel Awiwie, gdzie si\u0119 schodzi po schodach do pasa\u017cu handlowego w podziemiu po prawej stronie, mija si\u0119 tablic\u0119 pami\u0105tkow\u0105 na kt\u00f3rej uwiecznia si\u0119 pami\u0119\u0107 polskiej \r\nksi\u0119garni Edmunda i Ady Neustein\u00f3w, kt\u00f3ra dzia\u0142a\u0142a na miejscu w latach 1958 \u2013 2004. By\u0142a to prawdziwa przysta\u0144 kultury polskiej w Izraelu. Cz\u0119sto w pi\u0105tki przed zamkni\u0119ciem ksi\u0119garni by\u0142o tam \r\nszumno i gwarno. \u015awi\u0119ci\u0142o si\u0119 wydanie nowej ksi\u0105\u017cki w j\u0119zyku polskim w Polsce lub w Izraelu. Go\u015bci\u0142o si\u0119 polskich pisarzy, dziennikarzy, aktor\u00f3w, dzia\u0142aczy kultury z Polski. Zbierali si\u0119 tu t\u0142umnie \r\n\u201ePolanim\u201d - polscy \u017bydzi, kt\u00f3rzy nie mogli \u017cy\u0107 bez polskiej prasy, bez polskiej ksi\u0105\u017cki, bez polskiego s\u0142owa. Neusteinowie umo\u017cliwili w du\u017cym stopniu istnienie duchowej wi\u0119zi z Polsk\u0105. Dzi\u0119ki tej \r\nprzystani ja w\u0142a\u015bciwie nigdy tak do ko\u0144ca nie wyjecha\u0142em z Polski. I kiedy po d\u0142ugich latach zerwanych kontakt\u00f3w dyplomatycznych, nareszcie wrota do Polski si\u0119 otwar\u0142y, nikt w Polsce nawet nie \r\npoczu\u0142, \u017ce jestem cudzoziemcem. Za to wszystko jestem bardzo wdzi\u0119czny Neusteinom.\u00a0 \r\nYaron Karol Becker (filozof, historyk, dziennikarz, pedagog, t\u0142umacz i dzia\u0142acz spo\u0142eczny)\r\n\u00a0\r\nZa czas\u00f3w komuny, gdy w Polsce nie by\u0142o wolnych ksi\u0119garni, to by\u0142a najlepsza ksi\u0119garnia\u2026 Mo\u017ce nawet na skal\u0119 globaln\u0105. Mundek rozsy\u0142a\u0142 ksi\u0105\u017cki do wielu kraj\u00f3w. Co miesi\u0105c wydawa\u0142 katalog, \r\nkt\u00f3ry wysy\u0142a\u0142 na ca\u0142y \u015bwiat i sprzedawa\u0142 bardzo du\u017co ksi\u0105\u017cek. \r\nAda i Mundzio mieli niezwykle otwarty i go\u015bcinny dom. Podczas domowych spotka\u0144 u Neustein\u00f3w podawano go\u015bciom legendarn\u0105 \u201ew\u00f3dk\u0119 z kropelk\u0105\u201d, tzn. w\u00f3dk\u0119 z vermutem. Ada gotowa\u0142a \r\npyszne polskie jedzenie. Po \u015bmierci Mundka Ada prowadzi\u0142a ksi\u0119garni\u0119 jeszcze przez cztery lata. Pomaga\u0142em jej, przychodzi\u0142em tam kilka razy dziennie. Pomaga\u0142em zamkn\u0105\u0107, odprowadza\u0142em j\u0105 \r\ndo domu. \r\nPracowa\u0142em ok. 50 m od ksi\u0119garni. Z Mundziem codziennie oko\u0142o godziny 10 rano pili\u015bmy espresso najpierw u Mojszego, a potem u s\u0142ynnego \u201ePersa\u201d. Mieli\u015bmy tam sta\u0142y stolik.\u00a0 Wzruszy\u0142em si\u0119, \r\nkiedy Mundzio zmar\u0142, to w\u0142a\u015bciciel kawiarni zlikwidowa\u0142 ten stolik. Rozmawiali\u015bmy o wszystkim i o niczym. To by\u0142y rozmowy na og\u00f3\u0142 polityczne, nie literackie. Wychodz\u0105c na nasze spotkanie \r\nMundek m\u00f3wi\u0142: \u201eObszczekamy ca\u0142y \u015bwiat\u201d. Kocha\u0142em go. Nie mia\u0142em bli\u017cszego przyjaciela od niego\u2026\r\nJerzy Press (wieloletni bliski przyjaciel Neustein\u00f3w)\r\n \r\nTego dnia, kiedy po raz pierwszy go zobaczy\u0142am przez szklan\u0105 witryn\u0119, Edmund Neustein przegl\u0105da\u0142 stos ksi\u0105\u017cek, bior\u0105c ka\u017cd\u0105 z nich delikatnie do r\u0119ki, jakby obawia\u0142 si\u0119, \u017ce zbyt mocny u\u015bcisk \r\nb\u0119dzie j\u0105 bola\u0142. \r\nOd czasu opisanej sceny min\u0119\u0142o ju\u017c prawie trzydzie\u015bci lat, a mnie do tej pory si\u0119 wydaje, \u017ce Ostatni Ksi\u0119garz Polskiej Rzeczpospolitej Izraelskiej nigdy nie opu\u015bci\u0142 swego ulubionego miejsca w\u015br\u00f3d \r\npolskich ksi\u0105\u017cek i nadal wraz z \u017con\u0105 dzieli si\u0119 nimi z ka\u017cdym, kto zawita w progi ich ksi\u0119garni w Tel Awiwie. O! W\u0142a\u015bnie widz\u0119 Pani\u0105 Ad\u0119! Dosta\u0142a w prezencie od starszej pani w niebieskiej sukni \r\nnow\u0105 sow\u0119 do kolekcji setek s\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata. Szef wita si\u0119 po gospodarsku z ksi\u0105\u017ckami przyby\u0142ymi wprost z Polski, nuc\u0105c: \u201eBrunetki, blondynki ja wszystkie was dziewczynki ca\u0142owa\u0107 chc\u0119\u2026\u201d.\r\nEla Sidi (pisarka, t\u0142umaczka i publicystka) - fragment ksi\u0105\u017cki \u201eIzrael oswojony\u201d\r\n \r\nZ g\u00f3ry uprzedzam - o Ksi\u0119garni Polskiej Ady i Edmunda Neustein\u00f3w mog\u0119 m\u00f3wi\u0107 tylko z sentymentem, w samych superlatywach i bezkrytycznie. Bo ksi\u0119garnia od chwili za\u0142o\u017cenia jest nie tylko \r\nmiejscem, gdzie mo\u017cna by\u0142o kupi\u0107 lub wypo\u017cyczy\u0107 ksi\u0105\u017cki w j\u0119zyku polskim, ale pe\u0142ni\u0142a te\u017c rol\u0119 plac\u00f3wki, kt\u00f3r\u0105 stworzy\u0142 i wykreowa\u0142 Edmund Neustein. Miejsce, w kt\u00f3rym mogli\u015bmy si\u0119 spotyka\u0107, \r\nczyta\u0107 polsk\u0105 aktualn\u0105 pras\u0119 oraz zapoznawa\u0107 si\u0119 \u2013 bo my si\u0119 ze sob\u0105 nie znali\u015bmy. Pochodzimy z r\u00f3\u017cnych miast i miasteczek, z r\u00f3\u017cnych kra\u0144c\u00f3w Polski, w Izraelu wyobcowani, zagubieni, \r\nzmagaj\u0105cy si\u0119 z nieprzenikaln\u0105 barier\u0105 obcych d\u017awi\u0119k\u00f3w j\u0119zykowych i ca\u0142kowit\u0105 hermetyczno\u015bci\u0105 alfabetu hebrajskiego. Tu w ksi\u0119garni znajdujemy swojsk\u0105 atmosfer\u0119, rozmawiamy po polsku, \r\ndyskutujemy, wymieniamy pogl\u0105dy, dzielimy si\u0119 informacjami i dowiadujemy, co s\u0142ycha\u0107 w Polsce. W Ksi\u0119garni Ady i Edmunda Neustein\u00f3w toczy\u0142o si\u0119 \u017cycie kulturalne \u017byd\u00f3w polskich w Izraelu. \r\nBy\u0142am jedn\u0105 z pierwszych bywalczy\u0144 ksi\u0119garni. I jedn\u0105 z ostatnich\u2026\r\nMaria Lewi\u0144ska (pisarka i publicystka)\r\n \r\n \r\n "},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/pl\/2023\/07\/25\/neusteinowie-wspomnienia\/#primaryimage","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2023\/07\/Mundek-2.jpg","contentUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2023\/07\/Mundek-2.jpg","width":1062,"height":1491},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/pl\/2023\/07\/25\/neusteinowie-wspomnienia\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Neusteinowie \u2013 wspomnienia"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/#website","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/","name":"Instytut Polski w Tel Avivie","description":"Instytuty Polskie","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/#\/schema\/person\/c292ea374e836c7bbbdce3f272949ed2","name":"efratyh","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a397b48b8a02cfbc8e00eeeb163ce137?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a397b48b8a02cfbc8e00eeeb163ce137?s=96&d=mm&r=g","caption":"efratyh"},"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/author\/efratyh\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5015","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/wp-json\/wp\/v2\/users\/69"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5015"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5015\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5016,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5015\/revisions\/5016"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4948"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5015"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5015"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/telaviv\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5015"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}