1 2 3 4

#026  Reżyser Andrzej Wajda (1926-2016) odegrał ważną rolę w umacnianiu więzi i stosunków kulturalnych między Polską i Japonią. Jego ostatni film “Powidoki”, przedstawiający ostatnie lata życia malarza i pedagoga Władysława Strzemińskiego, który miał swoją premierę w Polsce 3 marca 2017 r., był wyświetlany w Japonii od 10 czerwca tego samego roku. Projekcje odbywały się w tokijskim kinie Iwanami Hall, gdzie zaprezentowane zostały niemal wszystkie filmy reżysera z późniejszego okresu jego twórczości.
Japońskiej premierze filmu towarzyszyły prelekcje polskiego historyka filmu, prof. Tadeusza Lubelskiego, oraz wybitnego japońskiego polonisty, prof. Tokimasy Sekiguchiego.

#027  W tym roku po raz kolejny w warszawskim Służewskim Domu Kultury (dzielnica Mokotów) odbył się festiwal Matsuri – Piknik z Kulturą Japońską. W tegorocznej edycji wystąpiła dziecięca grupa Kihou z miasta Hamamatsu w Japonii, która zaprezentowała tradycyjne tańce z Okinawy przy akompaniamencie bębnów. Hamamatsu i Warszawa są miastami partnerskimi i od lat kontynuowana jest wzajemna wymiana. W Hamamatsu działa m in. Polsko-Japońskie Towarzystwo Wymiany Kulturalnej POLJA, któremu przewodniczy pani Emiko Kageyama. Podczas pobytu w Polsce grupa przekazała burmistrzowi Warszawy list od burmistrza Hamamatsu.

#028  Warszawianka, Karolina Styczyńska (ur. w 1991 r.) zainteresowała się grą shogi (japońskie szachy) w 2008 r., pod wpływem japońskiego komiksu „NARUTO”. W 2011 r. wzięła udział w Międzynarodowym Festiwalu Shogi we Francji i osiągnęła najlepszy w historii wynik jako kobieta, zajmując czwarte miejsce. W 2012 r. niezawodowa „shogistka” z Polski została zaproszona na damski turniej w Japonii i bezprecedensowo pokonała profesjonalnego, japońskiego przeciwnika.
20 lutego 2017 r. Karolina została pierwszą zawodniczką spoza Japonii przyjętą do Japońskiej Ligi Shogi. W rozgrywanym w tym samym roku 44. turnieju kobiecym „Meijin” zdobyła stopień stały, profesjonalny 2 kyu, a potem awansowała do stopnia 1 kyu.
Jej ulubione japońskie słowo to „shoshin” (debiutant), a ulubionym polskim powiedzeniem jest: kto pyta, nie błądzi. Życzymy Karolinie dalszych sukcesów!

#029  20 czerwca 2002 r. w Pałacu Cesarskim odbyła się konferencja prasowa obecnie już emerytowanej Pary Cesarskiej – Cesarza Akihito i Cesarzowej Michiko, poprzedzająca planowaną dwutygodniową oficjalną wizytę zagraniczną do czterech krajów europejskich: Czech, Polski, Austrii i Węgier.
Podczas konferencji Cesarz Akihito powiedział: „W tych krajach istnieją dzieła sztuki przedstawiające ludzi żyjących w ciężkich warunkach i przepełnione miłością do utraconego kraju. Te dzieła są znane na całym świecie, w tym również w Japonii, ale myślę, że ważne jest zrozumienie tła historycznego, które towarzyszyło ich powstaniu. Przy okazji tej wizyty chciałbym pogłębić wiedzę na temat historii tych krajów. Do tej pory współpracowaliśmy w rozmaitych dziedzinach sztuki i kultury i pragnąłbym, by na tym fundamencie nasza współpraca rozwijała się w jeszcze szerszym zakresie i byśmy zbudowali z ludźmi tych krajów relacje pełne zaufania”.
Cesarzowa natomiast opowiedziała m.in. o swoich powiązaniach z kulturą polską, wśród których wymieniła „Quo vadis” H. Sienkiewicza i muzykę F. Chopina.
W samej Polsce Para Cesarska przebywała w dniach od 9 do 13 lipca.

#030  Następca tronu, książę Akishino i jego małżonka, księżna Kiko w dniu wczorajszym rozpoczęli oficjalną wizytę w Polsce.
Przed wylotem do Polski i Finlandii, w dniu 21 czerwca br., odbyła się konferencja prasowa pary książęcej.
Książę Akishino tak wypowiadał się na niej na temat Polski: „Powiem o tym, co zostało w mojej pamięci z dzieciństwa. Będąc małym dzieckiem, lubiłem czytać biografie sławnych ludzi. Pamiętam, że czytałem m.in. biografię Chopina i Marii Skłodowskiej-Curie. Sylwetki sławnych osób były oczywiście przedstawione wraz z sytuacją, w jakich znajdował się wówczas ich kraj. Nie jestem pewien, czy było to moje pierwsze zetknięcie z Polską, ale objaśnione tło historyczne pozostało w mojej pamięci. Później z wiekiem dowiadywałem się więcej o tym kraju, np. o tym, że w czasie drugiej wojny światowej Polska tragicznie ucierpiała, zwłaszcza polskie miasta zostały gruntownie zrujnowane i że po wojnie całe społeczeństwo polskie pracowało nad ich odbudową, co zwieńczono zarejestrowaniem warszawskiej starówki na liście Unesco , chyba w roku 1980. Teraz już to wszystko wiem.”
Księżna Kiko zaś powiedziała: „Będąc uczennicą gimnazjum, często grałam z koleżankami walce Chopina. Będąc już studentką, wybrałam się do Polski podczas wakacji. Odwiedziłam wówczas dom, w którym urodził się Chopin, spacerowałam po starówce w Warszawie i ulicach dawnej stolicy, Krakowa. Z usłyszanych tam opowieści zostało w mojej pamięci to, że Polacy mają do swojego kraju stosunek pełen emocji i dumy oraz że bardzo dbają o dziedzictwo kulturalne swego kraju. Byłam też w Tatrach i nigdy nie zapomnę rześkości tamtejszego wiatru i piękna panoramy.”

#031  Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina organizowany jest jesienią, w związku z przypadającą na 17 października rocznicą śmierci Fryderyka Chopina, ale nie zawsze tak było. Trzy przedwojenne edycje konkursu (1927, 1932 i 1937) i trzy powojenne (1955, 1960, 1965) odbyły się zimą, w okresie, w którym urodził się kompozytor (za tę datę uznawany jest 22 lutego lub 1 marca).
W trzeciej edycji Konkursu Chopinowskiego z 1937 r. po raz pierwszy wzięły udział pianistki z Japonii: Miwa (lub Miwako) Kai (1915-2011) i Chieko Hara (1914-2001). Chieko Hara znalazła się w gronie 21 finalistów wyłonionych spośród 80 uczestników. Jej występ został przyjęty bardzo entuzjastycznie przez publiczność. Kiedy okazało się, że wśród laureatów nie ma Japonki Hary, wybuchło zamieszanie, które rozładowano dopiero decyzją o przyznaniu jej specjalnej nagrody publiczności.

#032  Japoński następca tronu Książę Akishino wraz Małżonką przyjechali z oficjalną wizytą do Polski.
28 czerwca Para Książęca została powitana na dziedzińcu Pałacu Prezydenckiego, a następnie udała się na rozmowę z Prezydentem Andrzejem Dudą i Pierwszą Damą.
Wieczorem tego samego dnia w Teatrze Narodowym Para Prezydencka i Para Książęca obejrzały spektakl teatru No.
29 czerwca w Krakowie Para Książęca zwiedziła m.in. Uniwersytet Jagielloński, Wawel i Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha. Książę Akishino powiedział, że niezwykle cieszy się, że przy tak ważnej okazji, jaką jest 100. rocznica nawiązania stosunków dyplomatycznych pomiędzy Japonią i Polską, mógł razem z Księżną po raz pierwszy przyjechać do Polski i do Krakowa.
30 czerwca Para Książęca odwiedziła Łowicz, gdzie w miejscowym muzeum zwiedziła ekspozycję folkloru łowickiego, a w skansenie uczestniczyła w pokazie wykonywania wycinanek.
Tego samego dnia Para Książęca odwiedziła też Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie. Dyrektor muzeum Sławomir Paszkiet poinformował, że na tę szczególną okazję przygotowano ekspozycję publikacji o Marii Skłodowskiej w języku japońskim. Polska noblistka jest bardzo popularna w Kraju Kwitnącej Wiśni, gdyż jest np. bohaterką komiksów zarówno dla dorosłych jak i dzieci.
W poniedziałek w Belwederze odbyła się ceremonia oficjalnego pożegnania Księcia i Księżnej.
Podróż do Polski to pierwszy zagraniczny wyjazd członków rodziny cesarskiej od czasu, gdy 1 maja 2019 r. na chryzantemowym tronie zasiadł Cesarz Naruhito, starszy brat Księcia Akishino. Wizyta odbyła się z okazji 100. rocznicy nawiązania stosunków dyplomatycznych między naszymi krajami. Cesarstwo Japonii było pierwszym krajem z Azji, a piątym na świecie, który uznał rząd Premiera Ignacego Paderewskiego.
Łowicz FotPAP-Roman Zawistowski

#033  W sobotę, 29 czerwca 2019 roku, przyjechała z wizytą do Krakowa japońska para książęca, Jego Cesarska Wysokość Książę Akishino i Jej Cesarska Wysokość Księżna Kiko. Na uroczystym śniadaniu w Sukiennicach prezydent Krakowa Jacek Majchrowski wzniósł toast słowami: „Wasze Cesarskie Wysokości, Szanowni Państwo, Wznoszę toast za nasze spotkanie i trwałą przyjaźń. Niech nasze miasto, ze wszystkimi swoimi skarbami dziedzictwa i kultury, na zawsze pozostanie w pamięci Waszych Cesarskich Wysokości.”
Książe Akishino w podziękowaniu powiedział, że niezwykle cieszy się, że przy okazji 100. rocznicy nawiązania stosunków dyplomatycznych pomiędzy Japonią i Polską mógł przyjechać do historycznej stolicy Polski – Krakowa. Cieszy się również z tego, że to średniowieczne miasto odwiedził w 2002 r. także Cesarz Akihito z Cesarzową Michiko (obecnie emerytowana para cesarska). Wspomniał o Feliksie Jasieńskim, który jednoczył Japonię i Polskę, oraz o Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha, miejscu stałej wystawy kolekcji Jasieńskiego. Dodał też, że Kraków to miasto, w którym uczył się Mikołaj Kopernik, poetka Wisława Szymborska spędziła wiele lat, a papież Jan Paweł II służył jako biskup.
Na zakończenie od prezydenta Krakowa Jacka Majchrowskiego para Książęca otrzymała upominki – symbole Krakowa: szopkę krakowską oraz porcelanową figurkę Lajkonika.
Źródła:
http://krakow.pl/aktualnosci/231431,26,komunikat,japonska_para_ksiazeca_w_krakowie.html

#034  30 czerwca br. następca tronu Japonii Książę Akishino i jego Małżonka Księżna Kiko odwiedzili warszawskie Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie. Po uroczystym powitaniu przez dyrektora muzeum, Sławomira Paszkieta, Para Książęca obejrzała 8-minutowy film dokumentalny o życiu noblistki, a następnie wystawę.
– to dla nas ogromny zaszczyt, że możemy powitać Ich Cesarskie Wysokości w skromnych progach naszego muzeum. Muzeum jest tak skromne, jak przez całe życie skromna była Maria Skłodowska-Curie. Bardzo ucieszyłem się, kiedy Cesarska Wysokość na konferencji prasowej powiedział, że zna jej historię od dzieciństwa i że zdecydował się odwiedzić nasze muzeum. Odwiedzają nas liczni Japończycy, których wzrusza to, że Maria Skłodowska nigdy nie zapomniała o swojej ojczyźnie i zawsze za nią tęskniła. Muzeum mieści się w kamienicy, w której urodziła się uczona i gdzie mieściła się szkoła, której dyrektorką była jej matka – powiedział dyrektor muzeum.
Na tę szczególną okazję w muzeum przygotowano ekspozycję publikacji o Marii Skłodowskiej w języku japońskim, dzięki której odwiedzający mogli zobaczyć jak różnorodna jest postać patronki i które z jej cech zwracają szczególną uwagę w Japonii. Polska fizyczka i chemiczka jest bardzo popularna w Kraju Kwitnącej Wiśni. Na jej cześć wzniesione zostały w Japonii pomniki, jest bohaterką komiksów zarówno dla dorosłych, jak i dzieci, a od blisko 60 lat w kurorcie Misasa, słynącym z gorących źródeł bogatych w rad, organizowany jest „Festiwal Marii Curie”.

#035  1 lipca 2019 r. Książę Akishino i Księżna Kiko odwiedzili Polsko-Japońską Akademię Technik Komputerowych, gdzie spotkali się z przedstawicielami uczelni oraz Ambasadorem Japonii w Polsce, Tsukasą Kawadą, i jego Małżonką. Para Książęca na spotkaniu ze studentami PJATK wysłuchała prezentacji o akademii, a następnie rozmawiała ze studentami o specyfice uczelni: o tym, jak wyglądają studia na kierunku Kultura Japonii – o nauce języka japońskiego i tradycyjnych technik rękodzieła. Słuchacze sztuki nowych mediów opowiadali o zajęciach z wykładowcami z zagranicy oraz organizowanych na uczelni warsztatach projektowych „Japanese Week”.
出典:
http://www.pja.edu.pl/biuro-prasowe/aktualne-informacje/japonska-para-ksiazeca-w-pjatk

#036  Jednym z ostatnich punktów programu japońskiej Pary Książęcej w Polsce były odwiedziny Księżnej Kiko w Multimedialnej Bibliotece dla Dzieci i Młodzieży nr XXXI na Mokotowie w dniu 1 lipca, zorganizowane z inicjatywy Księżnej.
– Japońskie pary cesarskie odwiedzając obce kraje zawsze goszczą w siedzibach Stowarzyszenia Przyjaciół Książki dla Młodych IBBY, a w naszym budynku mieści się jego Polska Sekcja (…) W Japonii jest ogromne zainteresowanie książką dziecięcą. Autorką jednej z nich jest była cesarzowa. Księżna zaś tłumaczy książki z angielskiego na japoński – wyjaśniła Aleksandra Mostowska, kierowniczka biblioteki.
Księżna udała się do czytelni i obejrzała wystawę prac nadesłanych na konkurs na projekt książki ilustrowanej dla dzieci. Do ich uczestników powiedziała kilka słów po polsku. Następnie rozmawiała z wydawcami książek, autorami: Justyną Bednarek i Marcinem Szczygielskim oraz ilustratorami: Marianną Oklejak i Piotrem Karskim, którzy przedstawili swoje najciekawsze publikacje.

#037  Już w lipcu 1919 roku, czyli wkrótce po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, na Uniwersytecie Warszawskim otwarto lektorat języka japońskiego. Prowadził go Bogdan Richter (1891-1980), absolwent studiów orientalistycznych w Lipsku, gdzie w 1922 roku uzyskał tytuł doktora. W tym samym roku utworzył on na Wydziale Filozoficznym UW Zakład Kultury Dalekiego Wschodu i rozpoczął zajęcia japonistyczne oraz sinologiczne.
W 1924 roku otrzymał docenturę na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, gdzie również uczono języka japońskiego. Rok później przeniósł tamtejszą habilitację na Uniwersytet Warszawski. Kontynuował tu pracę do 1932 roku, do czasu wyjazdu z Polski, do której już nie powrócił, gdyż osiadł na Bliskim Wschodzie i tam pracował jako dziennikarz.
Richter opublikował kilka prac na temat literatury japońskiej (Wypisy japońskie, 1920; Literatura chińska. Literatura japońska, 1929; Zarys historii literatury japońskiej, 1930). Wiele czasu poświęcał także popularyzacji wiedzy o Japonii, występując z prelekcjami i biorąc udział w audycjach radiowych.
Źródła:
Ewa Pałasz-Rutkowska, Andrzej T. Romer, Historia stosunków polsko-japońskich. Tom I. 1904-1945, Warszawa: Japonica 2019.

#038  Krytyk literacki i pisarz Ki Kimura (1894-1979) zafascynowany powieścią laureata nagrody Nobla Henryka Sienkiewicza „Quo vadis” (1896) przetłumaczył ją na język japoński. Powieść została wydana pod tytułem „Dokąd idziesz?” (oryg.: Doko-e iku) w 1924 r. jako piąty i szósty tom serii „Arcydzieła literatury dla dzieci i młodzieży” (wyd. Shunjjusha).
Cztery lata później przekład Kimury został wydany po raz drugi przez wyd. Shinchosha jako 25. tom w serii „Zbiór literatury światowej” (cena jednego tomu wynosiła jeden jen). Tytuł tym razem brzmiał: „Quo vadis”. Zmiana tytułu odzwierciedla historię recepcji książki w Japonii. W 1897 r., gdy angielski przekład utworu po raz pierwszy ukazał się w Japonii, zwykło się tłumaczyć tytuł na jęz. japoński, ale potem tytuł w oryginalnym brzmieniu stał się bardziej popularny. W grubym 570-stronicowym tomie oprócz powieści zamieszczono cztery nowele pisarza: „Latarnik”, „Janko Muzykant”, „Lux in tenebris lucet” i „Bądź błogosławiona”. Utwory poprzedził wstęp dr Jana Frylinga z Poselstwa RP w Japonii.
Nakład każdego z tomów „Zbioru literatury światowej” sięgał czterystu tysięcy egzemplarzy. Wielu pisarzy z okresu ery Showa (1925-1989) przeczytało powieść Sienkiewicza właśnie w tym wydaniu, wśród nich np. Shusaku Endo czy Yukio MIshima.
„Quo vadis” w tłumaczeniu Kimury wydano po raz kolejny w 1953 r. w trzech tomach kieszonkowych (wyd. Kadokawa).

#039  22 marca 2019 r., dokładnie w setną rocznicę ustanowienia oficjalnych stosunków między Polską i Japonią, ukazał się dodatek specjalny do gazety „Rzeczpospolita”, zat. „100 lat współpracy polsko-japońskiej”. Partnerem dodatku jest Ambasada Japonii w Polsce, redaktorem prowadzącym Jeremi Jędrzejowski, a konsultacji naukowej materiałów przygotowanych przez Ambasadę Japonii dokonała prof. Ewa Rutkowska. W dodatku znalazło się wiele ciekawych informacji dotyczących historii, współpracy politycznej, gospodarczej i kulturalnej, jak również przesłania ministrów spraw zagranicznych obu krajów oraz rozmowa z ambasadorem Japonii w Polsce. Część artykułów można przeczytać tutaj: https://bit.ly/2uI1F2S

#040  Japońska Para Książęca Akishino podczas niedawnego pobytu w Polsce złożyła wizytę w warszawskim Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie.
W japońskim kurorcie znanym z gorących źródeł bogatych w rad– mieście Misasa w prefekturze Tottori od lat odbywa się „Festiwal Marie Skłodowskiej-Curie”. Pierwszy festiwal zorganizowany na cześć urodzonej w Warszawie odkrywczyni radu i laureatki nagrody Nobla z fizyki (1903 r.) oraz chemii (1911 r.) odbył się w 1951r. Na początku wydarzenie odbywało się nieregularnie. W listopadzie 1959 r. w mieście postawiono popiersie polskiej uczonej, a uroczystość odsłonięcia pomnika połączono z trzecią edycją festiwalu. W tych latach festiwal był jednodniową imprezą organizowaną w dniu 4 lipca, czyli w rocznicę śmierci Marie Skłodowskiej-Curie. W późniejszych latach zmieniano jego termin, długość i program. Tegoroczna, 63. edycja festiwalu odbędzie się 28 lipca.

#041  Tokijskie wydawnictwo Hakusuisha pierwszy tytuł z serii podręczników do nauki języków obcych „Wprowadzenie do języka …” opublikowało w 1959 r. Było to „Wprowadzenie do jęz. francuskiego”. W późniejszych latach w tej serii wydano podręczniki do wielu języków, m.in. polskiego, a także wprowadzenia specjalistyczne: do niemieckiego dla dziennikarzy ekonomicznych, francuskiego dla dziennikarzy, włoskiego dla kucharzy i in.
Pierwsze wydanie „Wprowadzenia do jęz. polskiego” ukazało się w 1973 r. Jego autorami byli profesorowie Uniwersytetu Tokijskiego: S. Kimura i S.Yoshigami, przy wsparciu Henryka Lipszyca. 323-stronicowa książka stanowiła pierwszą w Japonii pomoc naukową do nauki języka polskiego.
– W ostatnich latach widać stopniowo wzrost zainteresowania językiem polskim. Uważa się to za rzecz zupełnie uzasadnioną, gdy się bierze pod uwagę piękną, godną podziwu tradycję kultury polskiej oraz relacje handlowe między Japonią a Polską, które dziś znacznie się zacieśniają. Szkoda tylko, że do tej pory w naszym kraju nie było ani jednego podręcznika do nauki jęz. polskiego, w związku z czym uczący się tego języka musieli sięgać po nie przeznaczone dla Japończyków materiały naukowe przygotowane po angielsku lub rosyjsku, czyli nie zawsze dla nich pożyteczne. By uzupełnić ten brak, autorzy postanowili napisać po japońsku pierwszy w naszym kraju podręcznik dla samodzielnie uczących się tego języka w Japonii. (…) Fakt, że niniejsza książka ukazuje się w rocznicę 500-lecia urodzin wielkiego uczonego, Polaka światowej sławy, Mikołaja Kopernika (1473-1543), napawa nas głębokim poczuciem zaszczytu. Gdyby ten skromny podręcznik nawet w minimalnym stopniu przyczynił się do wzajemnego porozumienia i przyjaźni między narodami Japonii i Polski, czulibyśmy się nad wyraz uradowani – piszą we wstępie autorzy.

#042  9 lipca 2002 r. przebywający z wizytą w Polsce Cesarz Akihito na oficjalnej kolacji w Pałacu Prezydenckim w Warszawie wygłosił następujące słowa:
– (…) Kultura Państwa kraju pełniła niemałą rolę w podtrzymywaniu polskości. Tacy uwielbieni na całym świecie artyści jak Chopin i Sienkiewicz zostawili po sobie dzieła przepojone uczuciami do utraconej ojczyzny, które dodawały otuchy Polakom. Ani Chopin, ani Sienkiewicz sami nie dożyli jednak momentu, gdy Polska odzyskała niepodległość. Słyszałem, że swój ostatni koncert Chopin zagrał dla Polaków na wygnaniu.
Z Polski wywodzili się nie tylko ważni ludzie świata kultury i sztuki, lecz i nauki, jak głosiciel teorii heliocentrycznej, Kopernik, czy dwukrotna laureatka nagrody Nobla w dziedzinie fizyki i chemii, Skłodowska-Curie. W naszym kraju mamy Nagrodę Japońską (Japan Prize), przyznawaną osobom, które przysłużyły się postępowi w nauce, ludzkości i pokojowi na świecie, w której ceremonii nadania co roku uczestniczymy wraz z cesarzową. Jednym z tegorocznych laureatów był dr Andrzej Tarkowski, dyrektor Instytutu Zoologii Uniwersytetu Warszawskiego.
Nasze kraje od lat ze sobą współdziałają na wielu płaszczyznach. Słyszałem, że dzięki ponad 80-letnim staraniom wielu osób, w Polsce nauka jęz. japońskiego i badania japonistyczne, m in. na Uniwersytecie Warszawskim, są na niezwykle wysokim poziomie, czego przykładem są prace prof. Kotańskiego nad Księgą Dawnych Wydarzeń (Kojiki). Dzięki współpracy wielu ludzi z obu krajów z panem Andrzejem Wajdą na czele powstało Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha w Krakowie, gdzie przechowywana jest kolekcja Jasieńskiego, m in. japońskie drzeworyty Ukiyoe. Mam nadzieję, że miejsce to nadal będzie jednym z ośrodków kontaktów kulturalnych między obu krajami.
Mówiąc o historii kontaktów między naszymi krajami, nie można pominąć postaci ojca Kolbego, który od 1931 przez kilka lat z oddaniem pracował w Nagasaki, czy jego towarzysza, brata Zenona, który przez ponad 50 lat aż do śmierci poświęcił się działalności charytatywnej, m.in. udzielaniu pomocy sierotom wojennym naszego kraju (…).

#043  W latach 1987-1996 odbyło się w sumie dziesięć edycji Międzynarodowego Festiwalu Teatrów Lalkowych I LOVE YOU, organizowanego przez fundację Modern Puppet Center. Co roku zaproszone z całego świata grupy lalkarzy występowały w różnych miastach japońskich z regionów Kanto, Tokai, Shikoku, i in., a na końcu uczestniczyły w Festiwalu Lalkarskim w mieście Iida (pref. Nagano).
W dniach od 15 lipca do 13 sierpnia 1989 r. odbywała się trzecia edycja Festiwalu, w której po raz pierwszy brał udział teatr lalkowy z Polski, kraju będącego w najgorętszym okresie przemian politycznych. Był to Teatr Animacji z Jeleniej Góry (potem przeniesiony do Poznania), który zaprezentował „Koziołka Matołka”. Spektakl przyjęto z entuzjazmem.
W kolejnych latach na Festiwalu występowały następujące polskie teatry lalkowe: w 1991 r. Teatr Animacji ze sztuką „Tymoteusz i Psuncio”, w 1993 r. Teatr Banialuka z Bielska-Białej z „Opowieścią o chłopcu i wietrze”, w 1994 r. Białostocki Teatr Lalek z „Małym tygrysem Pietrkiem”, a w 1995 r. ponownie Teatr Animacji z „Tymoteuszem w lesie”.
Organizatorzy Festiwalu przyczynili się do kolejnych występów polskich teatrów lalkowych na innych festiwalach w Japonii. W lipcu 1993 r. lubelski Teatr Andersena wziął udział w Festiwalu Teatrów Ulicznych ze spektaklem „Teatr na kółkach”, a w październiku tego samego roku Teatr Animacji zaprezentował ponownie „Tymoteusza i Psuncia” na Narodowym Festiwalu Kultury w prefekturze Iwate.
Modern Puppet Center udzieliła również wsparcia Deaf Puppet Theater Hitomi, który w 1991 r. zrealizował dwa przedstawienia w Polsce: „Samobójstwo kochanków w Sonezaki” i „Poskromienie Wielkiego Węża przez psotnika Susano”.

#044  Światowy Festiwal Młodzieży i Studentów jest organizowany nieregularnie od 1949 r. przez Światową Federację Młodzieży Demokratycznej (WFDY) i Międzynarodową Unię Studentów pod hasłem walki o pokój i przyjaźń na świecie. Pierwsza edycja festiwalu odbyła się w Pradze, druga w Budapeszcie (1949), trzecia we wschodnim Berlinie (1951), czwarta w Bukareszcie (1953) i wreszcie piąta w Warszawie.
Warszawski festiwal odbył się 1955 r., w dniach od 31 lipca do 15 sierpnia, i wzięło w nim udział trzydzieści tysięcy młodzieży z 114 krajów.
Mówiło się, że „przygotowaniami do tej wielkiej imprezy, jak i samą imprezą żył cały kraj”. Przed samym festiwalem w Warszawie oddano do użytku Pałac Kultury i Nauki im. Józefa Stalina oraz Stadion Dziesięciolecia. Zrujnowane podczas II wojny światowej i odbudowywane po wojnie domy udekorowano transparentami z wielobarwnymi napisami w różnych językach.
W ramach festiwalu w dniu 2 sierpnia odbył się także konkurs muzyczny, na którym wyróżnione zostały trzy utwory japońskie: „No more atomic bombs” ( Ishiji Asada, Kōji Kinoshita) II nagrodą, „Triptyque for string orchestra” (Yasushi Akutagawa) III nagrodą i „Nie zapominajmy o Hiroszimie” (Tokujiro Ito, Hideo Kobayashi) nagrodą specjalną.
Warszawska edycja festiwalu w znacznym stopniu przyczyniła się do odwilży październikowej w 1956 r. Kolejna edycja festiwalu miała miejsce w 1957 r. w Moskwie i uczestniczyła w niej największa w historii festiwalu liczba młodych, tj. 34 tysięcy. Nawiasem mówiąc, najwięcej państw (177 krajów) brało udział w trzynastej edycji w Phenianie w 1989 r. Festiwal Młodzieży i Studentów organizowany jest do dziś. Ostatnia XIX edycja odbyła się w 2017 r. w Soczi (Rosja). #PL100JP
Żródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/World_Festival_of_Youth_and_Students https://www.polskieradio.pl/39/156/Artykul/899473,W-1955-roku-Warszawa-stala-sie-miastem-mlodosci

#045  1 lipca 1970 r. na ekrany japońskich kin wszedł film „Faraon” (1965) w reżyserii Jerzego Kawalerowicza. Japoński tytuł brzmiał: „Faraon – książę słońca”.
Współautorem scenariusza do adaptacji powieści Bolesława Prusa był Tadeusz Konwicki. Tandem Kawalerowicz-Konwicki pracował wcześniej nad arcydziełem „Matka Joanna od Aniołów” (1960) na podstawie noweli Jarosława Iwaszkiewicza. W „Faraonie” główną rolę Ramzesa XIII zagrał ówczesny student warszawskiej PWST (obecnie Akademii Teatralnej), Jerzy Zelnik.
Film był niezwykle wysoko oceniany w Polsce i za granicą i w 1967 r. został nawet nominowany do Oscara w kategorii najlepszego filmu nieanglojęzycznego. W wersji oryginalnej film ma 175 minut. W Japonii wyświetlano skróconą, 119-minutową wersję filmu w języku angielskim. Oryginalna wersja została pokazana dopiero w 2017 r. na Festiwalu Filmów Polskich w Tokio.
W materiałach promocyjnych tak pisano o filmie: „Po długiej przerwie pojawia się znakomite dzieło geniusza Kawalerowicza – zrealizowana z rozmachem rekonstrukcja obyczajów historycznych, uderzająca niesamowitym dokumentalizmem.”
Dlaczego „po długiej przerwie”?
Przed „Faraonem” w Japonii pokazywano cztery filmy Kawalerowicza: „Cień”, „Matka Joanna Aniołów”, „Pociąg” oraz „Prawdziwy koniec wielkiej wojny”. Ostatni z nich wyświetlany był w 1965 r., tak więc japońscy kinomani mieli okazję obejrzeć kolejny film tego reżysera po pięcioletniej przerwie. #PL100JP
Źródła:
http://www.filmpolski.pl/fp/index.php?film=121764

#046  Yukio Kudō urodził się 20 marca 1925 r. w mandżurskim Dalianie. Uczył się w elitarnym tokijskim liceum, gdzie zainteresował się poezją współczesną. Studiował filologię francuską na Uniwersytecie Tokijskim. Opanował język francuski, angielski i rosyjski, a w czasie studiów w Stanach Zjednoczonych nauczył się także języka polskiego. Pracował jako dziennikarz w Agencji Kyodo, a potem w latach 1967-74 jako wykładowca na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1976-95 był profesorem na Tama Art University.
Jest autorem 10 książek (w tym dwóch zbiorów poezji) oraz 40 przekładów z języka polskiego, francuskiego, angielskiego i rosyjskiego. Dzięki jego pracy translatorskiej japońscy czytelnicy uświadomili sobie, że pisarstwo wschodnioeuropejskich autorów: Mickiewicza, Schulza, Gombrowicza, Szymborskiej, Kapuścińskiego, Hłaski i in., stoi na najwyższym poziomie literatury światowej. W 1998 r. został laureatem Nagrody Literackiej Yomiuri.
Zmarł na raka płuc 5 lipca 2008 r. Podczas pogrzebu, który odbył się 14 lipca, odczytano kondolencje prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego, byłego prezydenta RP Lecha Wałęsy, Krystyny i Andrzeja Wajdów i in., które były wyrazem głębokiego żalu po niepowetowanej stracie wyjątkowej osoby, łączącej Polskę i Japonię.  

#047  CHIUNE SUGIHARA. ur. 01.01.1900 w mieście Yaotsu (prefektura Gifu), zm. 31.07.1986 w mieście Kamakura (prefektura Kanagawa).
Dyplomata. Podczas drugiej wojny światowej jako wicekonsul Japonii w Kownie, ówczesnej stolicy Litwy, zdecydował się na wydawanie uchodźcom żydowskim wiz tranzytowych do Japonii na własną odpowiedzialność, czym wspomagał ich wyjazd emigracyjny. Stał się sławny z tego bohaterskiego czynu.
W 1919 roku, przerwawszy studia na Uniwersytecie Waseda, wyjechał do Harbinu jako stypendysta MSZ by tam nauczyć się języka rosyjskiego. W 1937 r. został sekretarzem MSZ i rozpoczął służbę w Harbinie. Od 1939 r. był urzędnikiem Konsulatu Japonii w Helsinkach w Finlandii. W 1939 r. mianowano go na wicekonsula Japonii w Kownie.
W 1940 r., gdy pojawił się przed Konsulatem Japonii tłum żydowskich uchodźców uciekających przed represjami nazistowskich Niemiec, postanowił na własną odpowiedzialność wydawać wizy tranzytowe do Japonii wszystkim ubiegającym się o nie, nawet tym, którzy nie spełniali wymogów MSZ dot. przepisów wizowych, np. osobom niemającym przy sobie pozwolenia na wjazdu do kraju docelowego lub pieniędzy do pokrycia kosztów podróży. Do końca sierpnia 1940 r., tj. momentu likwidacji Konsulatu spowodowanej anektowaniem Litwy przez ZSRR, wydał wizy 2.139 rodzinom. Liczbę uratowanych przez niego Żydów oszacuje się na sześć tysięcy. Uchodźcy przede wszystkim narodowości żydowskiej podróżowali przez terytorium ZSRR pociągiem transsyberyjskim, przepłynął przez Morze Japońskie z portu władywostockiego do miasta Tsuruga (prefektura Fukui). Wyemigrowali przez Japonię do krajów docelowych, m.in. do USA.
Od września 1940 r. Sugihara pracował w placówkach dyplomatycznych w Czechosłowacji, ZSRR i Rumunii. Po kapitulacji Japonii w 1945 r. został interweniowany w obozie jeńców wojennych w Bukareszcie. Wrócił do Japonii w kwietniu 1947 r. W czerwcu tego roku zwolniono z MSZ. Jego dymisja jest traktowana jako kara za dobrowolne wydawanie wizy. Po rezygnacji z pracy urzędnika pracował m.in. w firmie handlowej także w jej filii moskiewskiej. W 1969 r. odznaczono orderem Ministra Wyznania Izraela, a 1985 nagrodą przyznawaną przez Jad Waszem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”.
W ciągu sześciu miesięcy od końca lipca 1940 roku Chiune Sugihara, wówczas w wieku czterdziestu lat, dokonał największe dzieła swego życia.
27.07.1940. – Przed budynkiem Konsulatu zaczął się pojawiać tłum uchodźców z Polski, w większości narodowości żydowskiej, proszących o wizy tranzytowe przez Japonię.
28.07.1940. – Sugihara nadał depeszę do MSW w sprawie wiz, na którą po długim oczekiwaniu otrzymał odpowiedź negatywną.
29.07.1940. – Prawdopodobnie tego dnia podjął decyzję o wydawaniu wiz tranzytowych wszystkim żydowskim uchodźcom, postępując niezgodnie z polityką dyplomatyczną kraju.
11.08.1940. – Zaprzestawszy rozmowy z MSZ, zaczął na własną odpowiedzialność wydawać wizy tranzytowe wszystkim ubiegającym się o nie.
31.08.1940.: Opuścił Kowno by udać się do Berlina.
Wczoraj 31 lipca 2019 r. minęła 33 rocznica śmierci wielkiego dyplomaty.

#048  W latach 1920 i 1922 z Syberii i Mandżurii, przez Japonię, repatriowano 765 polskich dzieci – potomków polskich zesłańców politycznych, z których pierwsi znaleźli się tu po powstaniu styczniowym oraz jeńców i przesiedleńców, np. z Kongresówki po pierwszej wojnie światowej, czy też poszukujących pracy emigrantów. 80 procent tych dzieci stanowiły sieroty i półsieroty, pozostałe zaś pochodziły z rodzin pozbawionych środków do życia. Sprawą ich zebrania i repatriacji zajął się Polski Komitet Ratunkowy, założony w 1919 r. we Władywostoku.
5 lipca 1920 r. polskie dzieci uzyskały zgodę na wjazd do Japonii. Pierwsza grupa 56 repatriantów odpłynęła z Władywostoku 20 lipca transportowcem Armii Japońskiej „Chikuzen-maru”, który dopłynął do portu Tsuruga rankiem 22 lipca. O 16:36 wszyscy wsiedli do pociągu i nad ranem następnego dnia dojechali do Tokio. Umieszczono ich w sierocińcu buddyjskiego towarzystwa dobroczynnego Fukudenkai oraz w pobliskim szpitalu Japońskiego Czerwonego Krzyża. W ciągu niespełna roku do Japonii przetransportowano w pięciu turach razem 375 dzieci (205 chłopców i 170 dziewcząt) wraz z 33 opiekunami. Najstarsze dzieci miały 16 lat, a najmłodsze 2 lata.
Dzieci opuściły Japonię w okresie od września 1920 r. do lipca 1921 r. i drogą morską dotarły do Seatle w USA, skąd wróciły do Polski.
W lipcu i sierpniu 1922 r. Komitet postanowił kontynuować akcję. Kolejne dzieci przybyły z Władywostoku do portu Tsuruga, a stąd przeniosły się do Osaki, gdzie zostały umieszczone w internacie pielęgniarek Japońskiego Czerwonego Krzyża. Transport, dzięki któremu schronienie odnalazło 390 dzieci wraz z 39 opiekunami, zorganizowano w trzech turach. Tak jak w Tokio, sieroty otoczone zostały serdeczną opieką Japończyków.
Wszyscy w sierpniu i wrześniu tego samego roku wypłynęli statkiem z Kobe i dotarli do Gdańska. #PL100JP
Materiały źródłowe:
Ewa Pałasz-Rutkowska, Andrzej T. Romer, Historia stosunków polsko-japońskich. Tom 1. 1904-1945, Warszawa: Japonica, 2019.


#049  Koji Kamoji urodził się 30 marca 1935 roku w Tokio. W 1958 r. ukończył Szkołę Sztuk Pięknych Musashino (obecnie Uniwersytet). Następnego roku przyjechał do Polski. Po rocznej nauce języka polskiego w Łodzi wstąpił na Akademię Sztuk Pięknych w Warszawie (dyplom w 1966 r.)
Kamoji zdecydował się na studia artystyczne w Polsce zainspirowany przez swego wuja, polonistę Ryōchū Umedę (1900-1961) oraz jego ucznia, japonistę, Wiesława Kotańskiego (1915-2005). W tym czasie jego koledzy ze studiów wyjeżdżli zazwyczaj do Paryża, Kamoji natomiast pomyślał: „skoro wszyscy tam, to ja do Polski. Stąd do Paryża będzie całkiem niedaleko.”
Kamoji tak wspomina Polaków: „w mentalności nie zauważyłem specjalnych różnic między Japończykami a Polakami – na południu Europy z racji temperamentu tamtejszych mieszkańców, chyba czułbym się bardziej obco. Ujęła mnie bezpośredniość, otwartość i naturalność Polaków. W dodatku byli i są bardzo przyjaźnie nastawieni do Japończyków.”
Zdecydował się na zamieszkanie na stałe w Polsce m.in. dzięki wsparciu profesora Artura Nachta-Samborskiego (1898-1974). Po raz pierwszy wrócił do ojczyzny dopiero po czternastu latach. By utrzymywać rodzinę pracował ponad dwadzieścia lat w japońskich firmach handlowych jako tłumacz.
Najwybitniejsze prace Kamojiego to malarstwo, obiekty i instalacje, które odwołują się do sztuki, estetyki i filozofii Wschodu, a kluczowym słowem jest dialog.
Kamoji prowadził artystyczne dialogi z wybitnymi twórcami: Henrykiem Stażewskim (1894-1988), Alfredem Lenicą (1899-1977), Tadeuszem Kantorem (1915-1990), Edwardem Krasińskim (1925-2004), Włodzimierzem Borowskim (1930-2008) oraz Andrzejem Szewczykiem (1950-2001).
Pierwszą swoją wystawę w Polsce przygotował w 1965 r., a od 1967 jest związany z warszawską Galerią Foksal. Kamoji, jeden najwybitniejszych dziś twórców w Polsce, został laureatem Nagrody im. Jana Cybisa w 2015 r. Pokazywał swoje prace w Japonii tylko dwa razy.
Oto credo artystyczne Kamojiego: „W życiu najważniejszy jest stan spokoju. Spokojnego życia. Może być skromne. W każdym razie nie maluję z powodu rozgłosu ani pieniędzy. Liczy się to spełnienie w środku.”
W dniach 16.06.-26.08.2016 odbyła „Cisza i wola życia”, wielka retrospektywna wystawa dorobku artystycznego Kojiego Kamojiego w warszawskiej Galerii Zachęta. Wystawa pod tym samym tytułem odbyła się również w krakowskim Muzeum Sztuki i Techniki Manggha w dniach 13.04-30.06.2019. #JP100PL
Materiały źródłowe/ 参考資料:
https://www.rp.pl/Plus-Minus/306219940-Koji-Kamoji-krnabrny-Japonczyk-w-Polsce.html
https://zacheta.art.pl/pl/wystawy/koji-kamoji
https://injart.org/ja/exhibition/koji-kamoji-silence-and-the-will-to-live/
http://manggha.pl/wystawa/koji-kamoji-cisza-i-wola-zycia

#050  Pierwszą wystawą poświęconą polskiej sztuce w Japonii była wystawa „Plakat polski”, która odbyła się Tokijskim Muzeum Sztuki Współczesnej w dniach 15.07.-21.08.1966. Odtąd przez 40 lat do 2005 r. przygotowano w Japonii w sumie 49 wystaw sztuki polskiej, w tym, sądząc po ich tytułach, 26 stanowi prezentację polskiej sztuki plakatowej. Można by więc stwierdzić, że w drugiej połowie minionego stulecia plakat był (a może dalej jest?) uważany za najbardziej reprezentatywną dla polskiej sztuki pięknej dziedzinę.
Wystawa „Plakat polski” była współorganizowana przez Muzeum Sztuki Współczesnej, Japoński Związek Twórców Sztuki Komercyjnej oraz Japoński Komitet Narodowy na rzecz UNESCO. Wystawiono 119 plakatów 27 artystów. W ciągu 33 dni obejrzało wystawę ponad 20 tys. osób. W katalogu Wydawnictwa Tokio-Bijutu (Tokijska Sztuka Piękna) zamieszono wstęp „Plakat polski – jego twórcy i charakterystyka” autorstwa japońskiego grafika Takashi Kōno (1906-1999).
Wystawa stanowiła jakby odpowiedź na pierwsze Biennale Plakatu Polskiego, które zostało otwarte w warszawskiej Galerii Zachęta w dniu 6 czerwca 1966 roku. Druga edycji Biennale odbyła się w Muzeum Plakatu w Wilanowie, oddziale warszawskiego Muzeum Narodowego, które zostało otwarte w 1968 r. i było pierwszym na świecie muzeum specjalizującym się w tej dziedzinie sztuki.
Najnowsza wystawa plakatu polskiego w Japonii pt. „Blaski i barwy plakatu polskiego” odbyła się w dniach 06.04.-23.06.2019 w Wojewódzkim Muzeum Sztuki Współczesnej w Kanagawie. #PL100JP
Materiały źródłowe 参考資料:
https://www.nact.jp/exhibitions1945-2005/index.html
https://www.momat.go.jp/am/1966/
http://www.postermuseum.pl/biennale/
籾山昌夫(編著)『神奈川県立近代美術館所蔵 ポーランド・ポスターの光彩』東京美術、2019年。
Masao Momiyama (red.), Blaski i barwy plakatu polskiego. Ze zbioru Wojewódzkiego Muzeum Sztuki Współczesnej w Kanagawie, Tokio-Bijutu (Tokijska Sztuka Piękna), 2019.

1 2 3 4