Prof.Ewa Pa\u0142asz-Rutkowska<\/p>\n
Polska i Japonia to kraje odleg\u0142e, zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem geograficznym, jak i kulturowym. Zbli\u017ceniu nie sprzyja\u0142 tak\u017ce bieg historii. Polska do ko\u0144ca pierwszej wojny \u015bwiatowej nie istnia\u0142a jako niepodleg\u0142e pa\u0144stwo. Japonia do drugiej po\u0142owy wieku XIX znajdowa\u0142a si\u0119 w izolacji, ale gdy otworzy\u0142a swe granice zainteresowa\u0142a si\u0119 tak\u017ce Polsk\u0105 i jej histori\u0105. Odt\u0105d Japo\u0144czycy odnosili si\u0119 do Polak\u00f3w z du\u017c\u0105 sympati\u0105. Podobnym uczuciem darzyli Japo\u0144czyk\u00f3w Polacy. Wynika\u0142o to z przyczyn politycznych, ale te\u017c emocjonalnych, w podobny spos\u00f3b rozumieli\u015bmy pewne warto\u015bci uniwersalne, jak poszanowanie tradycji, obrona to\u017csamo\u015bci kulturowej, waleczno\u015b\u0107 i odwaga, stosunek do rodziny. Polacy podziwiali u Japo\u0144czyk\u00f3w brak indywidualizmu i pe\u0142ne oddania dzia\u0142anie dla dobra og\u00f3\u0142u.<\/p>\n
O Polsce w Japonii pisa\u0142 T\u014dkai Sanshi w powie\u015bci Kajin no kigu (Niespodziewane spotkania z pi\u0119knymi kobietami; 1885). Znalaz\u0142y si\u0119 tam pierwsze wzmianki o tragedii narodu polskiego, o zaborach i ruchu niepodleg\u0142o\u015bciowym. W tym samym duchu Ochiai Naobumi skomponowa\u0142 wiersz P\u014drando kaiko (Wspomnienie Polski), stanowi\u0105cy cz\u0119\u015b\u0107 poematu Kiba ryok\u014d (Podr\u00f3\u017c na koniu; 1893). Zainspirowa\u0142y go raporty majora Fukushimy Yasumasy z samotnej podr\u00f3\u017cy konnej z Berlina do W\u0142adywostoku (1892-1893) przez tereny Polski. Jej celem by\u0142o zdobycie informacji na temat nowoczesnych armii europejskich, a zw\u0142aszcza armii Rosji \u2013 gro\u017anego w\u00f3wczas s\u0105siada Japonii. Fukushima, jako pierwszy przedstawiciel w\u0142adz Japonii, nawi\u0105za\u0142 kontakty z Polakami, przedstawicielami ruch\u00f3w niepodleg\u0142o\u015bciowych i zes\u0142a\u0144cami na Syberi\u0119, uwa\u017caj\u0105c, \u017ce z racji wieloletnich do\u015bwiadcze\u0144 z walki przeciwko Rosji-zaborcy, to w\u0142a\u015bnie oni b\u0119d\u0105 mogli dostarczy\u0107 mu dok\u0142adnych informacji na temat tego mocarstwa.<\/p>\n
Na temat Japonii pisali Polacy, kt\u00f3rzy dotarli do Japonii na prze\u0142omie XIX i XX wieku. Byli w\u015br\u00f3d nich podr\u00f3\u017cnicy (np. Karol Lanckoro\u0144ski i Pawe\u0142 Sapieha) oraz badacze, a w\u015br\u00f3d nich dwaj zes\u0142a\u0144cy na Syberi\u0119, etnolog Bronis\u0142aw Pi\u0142sudski oraz etnograf i pisarz Wac\u0142aw Sieroszewski. Pierwszy, sta\u0142 si\u0119 jednym z najwybitniejszych znawc\u00f3w j\u0119zyka i kultury Ajn\u00f3w. Drugi, pisa\u0142 o Japonii we wspomnieniach i opowiadaniach. W Polsce zacz\u0119\u0142y ukazywa\u0107 si\u0119 pierwsze po\u015brednie przek\u0142a\u00acdy literatury japo\u0144skiej, prace na temat historii i kultury Japonii, w sztuce polskiej zrodzi\u0142 si\u0119 nurt japonizmu. Szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 odegra\u0142 tu Feliks Jasie\u0144ski \u201eManggha\u201d, mi\u0142o\u015bnik, propagator i kolekcjoner sztuki japo\u0144skiej. Znaczny wzrost zainteresowania Polak\u00f3w Japoni\u0105 nast\u0105pi\u0142 w trakcie wojny japo\u0144sko-rosyjskiej (1904-1905). Zrodzi\u0142y si\u0119 w\u00f3wczas nadzieje na pokonanie Rosji i odzyskanie niepodleg\u0142o\u015bci. Dosz\u0142o wi\u0119c do nieoficjalnych kontakt\u00f3w dzia\u0142aczy Ligi Narodowej i Polskiej Partii Socjalistycznej z przedstawicielami japo\u0144skich w\u0142adz. Roman Dmowski i J\u00f3zef Pi\u0142sudski udali si\u0119 na rozmowy do Tokio. Cho\u0107 ostatecznie do wsp\u00f3\u0142pracy na szersz\u0105 skal\u0119 nie dosz\u0142o, zrodzone w\u00f3wczas w\u015br\u00f3d Polak\u00f3w uczucie sympatii do Japonii przetrwa\u0142o lata wojny i trwa do dzi\u015b.<\/p>\n
1919 – 1941 – 1957<\/span><\/p>\n Po pierwszej wojnie \u015bwiatowej, w marcu 1919 roku, Japonia uzna\u0142a niepodleg\u0142\u0105 Polsk\u0119, co oznacza\u0142o pocz\u0105tek oficjalnych stosunk\u00f3w dwustronnych. W latach 20. dosz\u0142o do podpisania traktatu handlowego i nawi\u0105zania wsp\u00f3\u0142pracy wojskowej. Japo\u0144ski Czerwony Krzy\u017c udzieli\u0142 pomocy w repatriacji ok. 800 polskich sierot z Syberii. Dowodem sympatii Polski wobec Japonii by\u0142o odznaczenie ponad 50 japo\u0144skich oficer\u00f3w orderami Virtuti Militari za zas\u0142ugi podczas wojny z Rosj\u0105. W 1930 roku Polsk\u0119 nieoficjalnie odwiedzi\u0142 m\u0142odszy brat cesarza Hirohito, ksi\u0105\u017c\u0119 Takamatsu z ma\u0142\u017conk\u0105. Znacznie wzros\u0142o wzajemne zainteresowanie kulturami obu narod\u00f3w. Ju\u017c w 1919 roku na Uniwersytecie Warszawskim rozpocz\u0119to lektorat j\u0119zyka japo\u0144skiego. Zar\u00f3wno w Polsce, jak i w Japonii powsta\u0142y towarzystwa przyja\u017ani, wydawano t\u0142umaczenia z literatury pi\u0119knej i publikacje na tematy zwi\u0105zane z kulturami obu kraj\u00f3w.<\/p>\n W latach 30, w zwi\u0105zku ze zmian\u0105 sytuacji mi\u0119dzynarodowej kontakty dwustronne uleg\u0142y o\u017cywieniu. Rozwija\u0142a si\u0119 wsp\u00f3\u0142praca wojskowa, zw\u0142aszcza w dziedzinie kryptologii i wywiadu skierowanego na Zwi\u0105zek Sowiecki i Niemcy. Kontynuowano j\u0105 do 1945 roku, czyli po zawieszeniu stosunk\u00f3w dwustronnych w pa\u017adzierniku 1941 roku, a nawet po wypowiedzeniu przez Polsk\u0119 wojny Japonii (11 grudnia 1941). M.in. konsul Sugihara Chiune i porucznik Leszek Daszkiewicz dzia\u0142ali w Kownie i Kr\u00f3lewcu, a genera\u0142 Onodera Makoto wraz z majorem Micha\u0142em Rybikowskim w Sztokholmie. Dzi\u0119ki wizom wystawionym przez Sugihar\u0119 i humanitarnemu wsparciu Japo\u0144czyk\u00f3w we W\u0142adywostoku, Tsurudze, a tak\u017ce dzia\u0142aniom ambasadora RP w Japonii Tadeusza Romera niechybnej \u015bmierci unikn\u0119\u0142o ponad 2000-3000 polskich \u017byd\u00f3w.<\/p>\n Przez ca\u0142\u0105 wojn\u0119 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w Japonii kontynuowali polscy misjonarze, przede wszystkim franciszkanie konwentualni. Ich misj\u0119 za\u0142o\u017cy\u0142 w 1930 roku ojciec Maksymilian Kolbe, kt\u00f3ry przyjecha\u0142 do Nagasaki m.in. z bratem Zeno, czyli Zenonem \u017bebrowskim. Zeno dzia\u0142a\u0142 tam do ko\u0144ca swego \u017cycia, nios\u0105c ofiarn\u0105 pomoc sierotom, starcom, biednym i niepe\u0142nosprawnym. Do dzi\u015b w Japonii aktywnie pracuje wielu misjonarzy i si\u00f3str zakonnych z Polski.<\/p>\n po 1957 roku<\/span><\/p>\n Po drugiej wojnie \u015bwiatowej, wskutek ukszta\u0142towania si\u0119 bipolarnego uk\u0142adu pa\u0144stw, Polska Uk\u0142ad o przywr\u00f3ceniu normalnych stosunk\u00f3w mi\u0119dzy Polsk\u0105 Rzeczpospolit\u0105 Ludow\u0105 a Japoni\u0105 z 8 lutego 1957 roku, wchodz\u0105c w \u017cycie 18 maja ko\u0144czy\u0142 stan wojny mi\u0119dzy naszymi krajami i wznawia\u0142 oficjalne stosunki polityczne, gospodarcze i kulturalne. Jednak z powodu r\u00f3\u017cnic ustrojowych wsp\u00f3\u0142praca dwustronna rozwija\u0142a si\u0119 powoli. W latach 70. nasili\u0142a si\u0119 wsp\u00f3\u0142praca gospodarcza, kt\u00f3ra przez nast\u0119pne lata dominowa\u0142a w stosunkach dwustronnych. Wielki zryw wolno\u015bciowy polskich robotnik\u00f3w na pocz\u0105tku lat 80., kt\u00f3ry zapocz\u0105tkowa\u0142 proces demokratyzacji i ostatecznie wp\u0142yn\u0105\u0142 na zmiany w powojennym porz\u0105dku \u015bwiata, wywo\u0142a\u0142 w Japonii sympati\u0119 dla ruchu \u201eSolidarno\u015bci\u201d i jego przyw\u00f3dcy Lecha Wa\u0142\u0119sy. Ale po wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce w grudniu 1981 roku stosunki dwustronne zosta\u0142y ponownie ograniczone. Ich stopniowa poprawa nast\u0119powa\u0142a od 1985 roku, czego dowodem by\u0142a m.in. wizyta w Polsce ministra spraw zagranicznych Abe Shintar\u014d. Nast\u0119pnie w 1987 roku do Warszawy przyjecha\u0142 premier Nakasone Yasuhiro, a do Japonii pojecha\u0142 przewodniczy Rady Pa\u0144stwa Wojciech Jaruzelski. Znaczna poprawa stosunk\u00f3w dwustronnych nast\u0105pi\u0142a po prze\u0142omowych dla Polski wyborach w czerwcu 1989 roku. Dowodem tego by\u0142y wizyty oficjalne. Polsk\u0119 odwiedzili m.in. premierzy: Kaifu Toshiki (1990), Koizumi Jun\u2019ichir\u014d (2003), Abe Shinz\u014d (2013); ministrowie spraw zagranicznych: Ikeda Yukihiko (1997), Aso Tar\u014d (2007), Kono Tar\u014d (2018). Niezwykle wa\u017cnym wydarzeniem by\u0142a wizyta Ich Cesarskich Mo\u015bci Japonii w Polsce w lipcu 2002 roku. Polsk\u0119 odwiedzi\u0142 te\u017c przedstawiciel rodziny cesarskiej, ksi\u0105\u017c\u0119 Takamado z ma\u0142\u017conk\u0105 (1994), kt\u00f3ra go\u015bci\u0142a tu r\u00f3wnie\u017c w 2015 roku. Do Japonii natomiast pojechali m.in. prezydenci: Lech Wa\u0142\u0119sa (1994), Aleksander Kwa\u015bniewski (1998), Lech Kaczy\u0144ski (2008), Bronis\u0142aw Komorowski (2015); premierzy: Jan Krzysztof Bielecki (1991), Jerzy Buzek (1999), Marek Belka (2005); ministrowie spraw zagranicznych: Krzysztof Skubiszewski (1994), Bronis\u0142aw Geremek (2000), Stefan Meller (2006), Rados\u0142aw Sikorski (2008), Witold Waszczykowski (2017).<\/p>\n Dobrze rozwijaj\u0105 si\u0119 kontakty gospodarcze, naukowe i kulturalne. Polscy i japo\u0144scy arty\u015bci inspiruj\u0105 si\u0119 i oddzia\u0142uj\u0105 wzajemnie. Du\u017ca popularno\u015bci\u0105 w Japonii ciesz\u0105 si\u0119 od dawna polskie filmy, teatr, polski plakat i grafika, polska muzyka. W Polsce gor\u0105co przyjmowane s\u0105 wyst\u0119py zar\u00f3wno japo\u0144skiego teatru klasycznego, jak i awangardowego, japo\u0144ski plakat, grafika, muzyka i film, w tym tak\u017ce animowany. Dzi\u0119ki polskim japonistom i japo\u0144skim polonistom do r\u0105k czytelnik\u00f3w w Polsce i Japonii trafiaj\u0105 liczne, warto\u015bciowe opracowania na temat naszych kultur, a tak\u017ce bezpo\u015brednie i fachowe t\u0142umaczenia literatury pi\u0119knej.<\/p>\n Mamy wiele dowod\u00f3w na to, \u017ce nasze kraje \u0142\u0105czy\u0142y i \u0142\u0105cz\u0105 przyjazne stosunki, rozwija si\u0119 wsp\u00f3\u0142praca w wielu dziedzinach, dzi\u0119ki czemu jeste\u015bmy sobie bliscy mimo dziel\u0105cej nas odleg\u0142o\u015bci i r\u00f3\u017cnic kulturowych. Wydarzenia z okazji 100. rocznicy nawi\u0105zania stosunk\u00f3w oficjalnych b\u0119d\u0105 niew\u0105tpliwie kolejnym tego dowodem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Prof.Ewa Pa\u0142asz-Rutkowska Polska i Japonia to kraje odleg\u0142e, zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem geograficznym, jak i kulturowym. Zbli\u017ceniu nie sprzyja\u0142 tak\u017ce bieg historii. Polska do ko\u0144ca pierwszej wojny \u015bwiatowej nie istnia\u0142a jako niepodleg\u0142e pa\u0144stwo. Japonia do drugiej po\u0142owy wieku XIX znajdowa\u0142a si\u0119 w izolacji, ale gdy otworzy\u0142a swe granice zainteresowa\u0142a si\u0119 tak\u017ce Polsk\u0105 i jej histori\u0105. Odt\u0105d […]<\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":1080,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[115,34],"tags":[],"class_list":["post-1194","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pl100jp","category-wydarzenia"],"yoast_head":"\n
i Japonia znalaz\u0142y si\u0119 w przeciwnych obozach, zale\u017cne od swoich sojusznik\u00f3w, Zwi\u0105zku Sowieckiego i Stan\u00f3w Zjednoczonych. Te granice jeszcze wyra\u017aniej wyznaczy\u0142a \u017celazna kurtyna, kt\u00f3ra podzieli\u0142a Wsch\u00f3d i Zach\u00f3d w czasach \u201ezimnej wojny\u201d. To dlatego Polska wraz z Czechos\u0142owacj\u0105 i Zwi\u0105zkiem Sowieckim nie podpisa\u0142a 8 wrze\u015bnia 1951 roku w San Francisco traktatu pokojowego z Japoni\u0105.<\/p>\n