{"id":6469,"date":"2023-01-20T05:22:38","date_gmt":"2023-01-20T04:22:38","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/?p=6469"},"modified":"2023-10-03T06:51:52","modified_gmt":"2023-10-03T04:51:52","slug":"powstanie-styczniowe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/pl\/powstanie-styczniowe\/","title":{"rendered":"160. rocznica wybuchu Powstania Styczniowego"},"content":{"rendered":"\n

Powstanie 1863-1864 by\u0142o najd\u0142u\u017cej trwaj\u0105cym zrywem niepodleg\u0142o\u015bciowym w epoce porozbiorowej. Do walki wci\u0105gn\u0119\u0142o wszystkie warstwy spo\u0142ecze\u0144stwa, odcisn\u0119\u0142o si\u0119 silnie na \u00f3wczesnych stosunkach mi\u0119dzynarodowych, a wreszcie spowodowa\u0142o ogromny prze\u0142om spo\u0142eczny i ideowy w dziejach narodowych, co wywar\u0142o decyduj\u0105cy wp\u0142yw na rozw\u00f3j nowoczesnego spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Os\u0142abienie Rosji po kl\u0119sce w wojnie krymskiej doprowadzi\u0142o do liberalizacji jej polityki wewn\u0119trznej. Nadzieje na szersze koncesje car Aleksander II w 1856 r. przeci\u0105\u0142 s\u0142owami \u201e\u017cadnych marze\u0144\u201d. Patriotyczne kr\u0119gi liberalno-konserwatywne, g\u0142\u00f3wnie ziemia\u0144skie, skupione wok\u00f3\u0142 Andrzeja Zamoyskiego, liczy\u0142y na przywr\u00f3cenie w Kr\u00f3lestwie Polskim statusu konstytucyjnego sprzed 1830 r., natomiast demokratyzuj\u0105ce \u015brodowiska m\u0142odzie\u017cy i cz\u0119\u015bci mieszcza\u0144stwa, o\u015bmielone os\u0142abieniem Rosji i zwyci\u0119stwem w\u0142oskiego ruchu narodowego, wysuwa\u0142y has\u0142a niepodleg\u0142o\u015bciowe. Pierwsi jako umiarkowani zyskali nazw\u0119 \u201ebia\u0142ych\u201d, drudzy \u201eczerwonych\u201d. Najwa\u017cniejszym problemem by\u0142a \u201ekwestia w\u0142o\u015bcia\u0144ska\u201d, czyli likwidacja pa\u0144szczyzny i uw\u0142aszczenie ch\u0142op\u00f3w. Ko\u0142a ziemia\u0144skie godzi\u0142y si\u0119 na uw\u0142aszczenie za odszkodowaniem, za\u015b ruch demokratyczny \u017c\u0105da\u0142 uw\u0142aszczenia bezwarunkowego, widz\u0105c w tym warunek zwyci\u0119skiego powstania przeciw Rosji.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Namioty \u017co\u0142nierzy rosyjskich na Placu Zamkowym w Warszawie po wprowadzeniu stanu wojennego w Kr\u00f3lestwie Polskim w 1861 roku<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

W 1860 r. czerwoni zainicjowali manifestacje religijno-patriotyczne. Jednocze\u015bnie konsolidowa\u0142y si\u0119 m\u0142odzie\u017cowe k\u00f3\u0142ka konspiracyjne. Zaatakowanie przez wojsko rosyjskie 27 lutego 1861 manifestacji w rocznic\u0119 bitwy grochowskiej przynios\u0142o pierwsze krwawe ofiary: na pl. Zamkowym pad\u0142o pi\u0119ciu zabitych. W\u0142adze w obawie przed spontanicznym wybuchem walk zgodzi\u0142y si\u0119 na przyj\u0119cie petycji z \u017c\u0105daniem zmiany systemu rz\u0105d\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 Aleksander II okre\u015bli\u0142 jako zuchwalstwo, ale ostatecznie zgodzi\u0142 si\u0119 na desygnowanie Aleksandra Wielopolskiego na stanowisko dyrektora Komisji Wyzna\u0144 Religijnych i O\u015bwiecenia Publicznego i zapowiedzia\u0142 utworzenie Rady Stanu oraz samorz\u0105du miejskiego i powiatowego. Te ust\u0119pstwa nie powstrzyma\u0142y manifestacji. 8 kwietnia 1861 r. od kul Rosjan pad\u0142o 200 zabitych i oko\u0142o 500 rannych. W Warszawie wprowadzono stan wojenny, rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 brutalne represje, organizator\u00f3w manifestacji w Warszawie i Wilnie deportowano w g\u0142\u0105b Rosji. Przyspieszy\u0142o to konsolidacj\u0119 konspiracji: 17 pa\u017adziernika 1861 utworzony zosta\u0142 Komitet Ruchu (Miejski), a w czerwcu 1862 Komitet Centralny Narodowy.<\/p>\n\n\n\n

KCN kierowa\u0142 Organizacj\u0105 Narodow\u0105, kt\u00f3ra tworzy\u0142a struktury tajemnego pa\u0144stwa polskiego. W planach KCN by\u0142o powstanie nie wcze\u015bniej ni\u017c na wiosn\u0119 1863 r. Jednak\u017ce \u201ebranka\u201d do armii rosyjskiej w po\u0142owie stycznia 1863, kt\u00f3r\u0105 prowokacyjnie zaplanowa\u0142 Wielopolski, zmusi\u0142a KCN do wezwania do powstania w nocy z 22 na 23 stycznia 1863 r. Manifest oraz dekrety Rz\u0105du Narodowego og\u0142asza\u0142y bezwarunkowe uw\u0142aszczenie ch\u0142op\u00f3w oraz walk\u0119 z Rosj\u0105 o niepodleg\u0142\u0105, demokratyczn\u0105 Polsk\u0119 w granicach przedrozbiorowych.<\/p>\n\n\n\n

W styczniu 1863 powstanie obejmowa\u0142o Kr\u00f3lestwo Polskie, w lutym rozszerzy\u0142o si\u0119 na Litw\u0119, w kwietniu i maju si\u0119gn\u0119\u0142o okolic Dynaburga i Witebska oraz guberni kijowskiej i wo\u0142y\u0144skiej. Z Galicji i zaboru pruskiego nap\u0142ywali ochotnicy, bro\u0144 i zaopatrzenie. Przybyli te\u017c ochotnicy z W\u0142och, W\u0119gier, Francji, a tak\u017ce Rosji. Najpowa\u017cniejszym zawodem by\u0142a bierna postawa ch\u0142op\u00f3w. Dekret uw\u0142aszczeniowy bez wcze\u015bniejszej ideowej agitacji nie odegra\u0142 roli mobilizacyjnej, jednak\u017ce w rejonach opanowanych przez polskie oddzia\u0142y udzia\u0142 ch\u0142op\u00f3w stopniowo wzrasta\u0142. Ochotnicy pochodzili z ludu miejskiego, szlachty za\u015bciankowej, robotnik\u00f3w, inteligencji, m\u0142odzie\u017cy gimnazjalnej i studenckiej. P\u00f3\u017an\u0105 wiosn\u0105 i latem 1863 walczy\u0142o do 35 tys. powsta\u0144c\u00f3w, maj\u0105c przeciwko sobie w samym tylko Kr\u00f3lestwie 145 tys. Rosjan. Tajemnym pa\u0144stwem polskim kierowa\u0142 RN. Podlega\u0142a mu cywilna i wojskowa organizacja terenowa. Powsta\u0144cz\u0105 dyplomacj\u0105 z central\u0105 w Pary\u017cu kierowa\u0142 W\u0142adys\u0142aw Czartoryski.<\/p>\n\n\n\n

Wybuch walk, a zw\u0142aszcza to, i\u017c Rosjanie ju\u017c w pierwszych dniach nie st\u0142umili \u201eruchawki poborowych\u201d, zaskoczy\u0142 stolice zachodnie, a opinia publiczna zareagowa\u0142a sympati\u0105 dla Polak\u00f3w. W Pary\u017cu, Londynie i Wiedniu, a tak\u017ce w Petersburgu wiedziano, \u017ce kryzys mo\u017ce przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w now\u0105 wojn\u0119 z Rosj\u0105. Dyplomacja rosyjska twierdzi\u0142a, i\u017c powstanie to jej sprawa wewn\u0119trzna, a ruch polski wymierzony jest w porz\u0105dek europejski. Jednak\u017ce ujawnienie rosyjsko-pruskiej konwencji z 8 II 1863 o solidarnej walce z Polakami umi\u0119dzynarodowi\u0142o powstanie i umo\u017cliwi\u0142o mocarstwom zachodnim przej\u0119cie inicjatywy dyplomatycznej \u2013 przede wszystkim dla w\u0142asnych cel\u00f3w. Napoleon III, ow\u0142adni\u0119ty ide\u0105 oparcia granic na Renie, skierowa\u0142 atak polityczny przeciw Prusom, d\u0105\u017c\u0105c do sprowokowania wojny, i zabiega\u0142 o sojusz z Austri\u0105. Wielka Brytania nie zamierza\u0142a dopu\u015bci\u0107 do wojny Francji z Prusami, blokowa\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 sojuszu francusko-austriackiego i d\u0105\u017cy\u0142a do rozbicia porozumienia francusko-rosyjskiego. Austria rywalizowa\u0142a z Prusami o prymat w Niemczech, ale odrzuci\u0142a francuskie oferty sojuszu, by nie wspiera\u0107 Napoleona III kosztem interes\u00f3w niemieckich. O militarnej pomocy, na kt\u00f3r\u0105 liczyli Polacy, nie m\u00f3wiono, cho\u0107 Napoleon III zach\u0119ca\u0142 do kontynuowania powstania.<\/p>\n\n\n\n

Francja, Anglia i Austria uzgodni\u0142y koncepcj\u0119 dyplomatycznej interwencji w obronie praw Polak\u00f3w i w kwietniu wystosowa\u0142y noty utrzymane jednak tylko w tonie perswazji. RN spodziewa\u0142 si\u0119, \u017ce rozw\u00f3j powstania b\u0119dzie popycha\u0142 mocarstwa do konfliktu zbrojnego. Tote\u017c polskie akcje dyplomatyczne zmierza\u0142y do sk\u0142onienia Francji, Anglii i Austrii do militarnego wsparcia Polski. Podkre\u015blano zw\u0142aszcza, \u017ce odbudowa niepodleg\u0142ej Polski jest warunkiem zbudowania trwa\u0142ego pokoju w Europie.<\/p>\n\n\n\n

Petersburg widz\u0105c, \u017ce nie grozi nowa wojna, pozostawia\u0142 drzwi otwarte do negocjacji, ale zdecydowanie negowa\u0142 prawo mocarstw do interwencji. W czerwcu 1863 mocarstwa zachodnie sformu\u0142owa\u0142y warunki: amnestii dla powsta\u0144c\u00f3w, utworzenia przedstawicielstwa narodowego i rozszerzenia koncesji autonomicznych w Kr\u00f3lestwie, konferencji sygnatariuszy traktatu 1815 r., a na czas jej trwania zawieszenie broni. I tym razem by\u0142o to dalekie od polskich oczekiwa\u0144. Liczono jednak, \u017ce odrzucenie tych \u017c\u0105da\u0144 sk\u0142oni Francj\u0119, Angli\u0119 i Austri\u0119 do stanowczych krok\u00f3w, w tym do uznania Polak\u00f3w za stron\u0119 walcz\u0105c\u0105. Aleksander II i jego ministrowie, \u015bwiadomi ryzyka wojny, ale pewni poparcia spo\u0142ecze\u0144stwa, odrzucili noty mocarstw. Francja i Anglia uzna\u0142y to za obelg\u0119, jednak nie odwa\u017cy\u0142y si\u0119 na podj\u0119cie wyzwania. Ten brak stanowczo\u015bci pozwoli\u0142 Rosji na przeci\u0105ganie negocjacji do sierpnia, a nast\u0119pnie ich zerwanie we wrze\u015bniu, kiedy gro\u017aba wojny z Zachodem min\u0119\u0142a.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
\u201eWalka powsta\u0144cza\u201d obraz Micha\u0142a Elwiro Andriolli<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Fiasko interwencji przes\u0105dza\u0142o o politycznej kl\u0119sce powstania. Polacy mogli ze zmiennym szcz\u0119\u015bciem walczy\u0107 z wojskami rosyjskim, ale nie mieli szans na ostateczny sukces. Kl\u0119sk\u0105 zako\u0144czy\u0142a si\u0119 kampania gen. Zygmunta Sierakowskiego na Litwie (IV-V 1863), a on sam zosta\u0142 stracony w Wilnie. Powstanie na ziemiach litewskich i bia\u0142oruskich trwa\u0142o wprawdzie do 1864 r., ale by\u0142y to tylko dzia\u0142ania partyzantki le\u015bnej. Katastrof\u0119 przynios\u0142a pr\u00f3ba powstania na Kijowszczy\u017anie w maju 1863: ch\u0142opi wymordowali oddzia\u0142 m\u0142odzie\u017cy uniwersyteckiej. Jedynie na Wo\u0142yniu p\u0142k Edmund R\u00f3\u017cycki odni\u00f3s\u0142 kilka zwyci\u0119stw, ale musia\u0142 wycofa\u0107 si\u0119 do Galicji, co ko\u0144czy\u0142o walki powsta\u0144cze na Ukrainie.<\/p>\n\n\n\n

Obj\u0119cie w\u0142adzy przez Romualda Traugutta 17 X 1863 podtrzyma\u0142o walk\u0119, a reorganizacja powsta\u0144czych zmierza\u0142a do ofensywy wiosn\u0105 1864 w oczekiwaniu na wojn\u0119 europejsk\u0105. Zim\u0105 1864 dzia\u0142ania trwa\u0142y g\u0142\u00f3wnie w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci Kr\u00f3lestwa, granicz\u0105cej z Galicj\u0105, sk\u0105d dociera\u0142a pomoc. W ko\u0144cu grudnia 1863 na Lubelszczy\u017anie rozbity zosta\u0142 oddzia\u0142 gen. Kruka-Heydenreicha. Najsilniejszym o\u015brodkiem powsta\u0144czym pozosta\u0142 rejon G\u00f3r \u015awi\u0119tokrzyskich, gdzie dowodzi\u0142 gen. Bosak, lecz jego zgrupowanie ponios\u0142o 21 lutego kl\u0119sk\u0119, co zapowiada\u0142o ju\u017c kres powstania zbrojnego. Austria wprowadzi\u0142a 29 lutego stan wojenny w Galicji, a 2 marca w\u0142adze carskie og\u0142osi\u0142y uw\u0142aszczenie ch\u0142op\u00f3w w Kr\u00f3lestwie Polskim: te dwa fakty przekre\u015bli\u0142y koncepcj\u0119 Traugutta rozwini\u0119cia powstania z wykorzystaniem pospolitego ruszenia w zaborze rosyjskim i pomocy z Galicji. W kwietniu 1864 Napoleon III wycofa\u0142 si\u0119 z wspierania sprawy polskiej, a W. Czartoryski pisa\u0142 do Traugutta: \u201eJeste\u015bmy sami, pozostaniemy sami.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Aresztowania szczerbi\u0142y ogniwa tajemnego pa\u0144stwa polskiego, inni zagro\u017ceni uj\u0119ciem uchodzili za granic\u0119. Traugutt pozosta\u0142 do ko\u0144ca: zosta\u0142 aresztowany w nocy z 10 na 11 kwietnia. Stracenie 5 sierpnia 1864 na stokach Cytadeli cz\u0142onk\u00f3w ostatniego RN: Traugutta, Antoniego Jeziora\u0144skiego, Rafa\u0142a Krajewskiego, J\u00f3zefa Toczyskiego i Romana \u017buli\u0144skiego, symbolicznie zamyka\u0142o powstanie. Do grudnia 1864 wymyka\u0142 si\u0119 policji Aleksander Waszkowski, powsta\u0144czy Naczelnik Warszawy, a uj\u0119ty podzieli\u0142 w lutym 1865 los setek straconych. \u201eKryjaki\u201d, jak ks. Stanis\u0142aw Brz\u00f3zka na Podlasiu, trwali do wiosny 1865.<\/p>\n\n\n\n

W czasie powstania wojska rosyjskie stosowa\u0142y odpowiedzialno\u015b\u0107 zbiorow\u0105 wobec mieszka\u0144c\u00f3w wspieraj\u0105cych polskie oddzia\u0142y. Szczeg\u00f3lnie krwawymi represjami na Litwie zapisa\u0142 si\u0119 gen.-gub. M. Murawiew, kt\u00f3ry zas\u0142u\u017cy\u0142 na przydomek \u201eWieszatiel\u201d. Przez polskie szeregi przesz\u0142o ponad 50 tys. ludzi. Na obszarze obj\u0119tym powstaniem od Prosny po D\u017awin\u0119 i Dniepr stoczono nie mniej ni\u017c 1200 bitew i potyczek, zgin\u0119\u0142o blisko 20 tys. powsta\u0144c\u00f3w, Rosjanie wykonali przynajmniej 669 wyrok\u00f3w \u015bmierci, na zes\u0142anie, nie licz\u0105c tysi\u0119cy karnie wcielonych do wojska, wywieziono 38 tys., z czego ok. 20 tys. na Syberi\u0119, w tym 4 tys. na katorg\u0119. Na emigracji znalaz\u0142o si\u0119 oko\u0142o 10 tys. powsta\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 po kilku latach osiad\u0142a w Galicji. Konfiskaty maj\u0105tk\u00f3w i wysokie kontrybucje dotkn\u0119\u0142y ziemia\u0144stwo, zw\u0142aszcza na Litwie. Powstanie styczniowe wywo\u0142a\u0142o fal\u0119 antypolskiego szowinizmu w spo\u0142ecze\u0144stwie rosyjskim. Umocni\u0142o to kurs reakcji i represji, unifikacji administracyjnej Kr\u00f3lestwa z Cesarstwem, rusyfikacji ziem polskich, t\u0142umienia \u017cycia politycznego i spo\u0142ecznego. Konflikty mi\u0119dzy mocarstwami w okresie interwencji dyplomatycznej zaci\u0105\u017cy\u0142y na uk\u0142adzie si\u0142 na arenie mi\u0119dzynarodowej. Sprawa polska na 50 lat zepchni\u0119ta zosta\u0142a ze sceny mi\u0119dzynarodowej.<\/p>\n\n\n\n

Kl\u0119ska i represje w zaborze rosyjskim wywo\u0142a\u0142y ostr\u0105 krytyk\u0119 powstania ze strony k\u00f3\u0142 konserwatywno-ugodowych, z drugiej za\u015b strony do tradycji roku 1863 nawi\u0105zywa\u0142 odradzaj\u0105cy si\u0119 ruch niepodleg\u0142o\u015bciowy. Powstanie styczniowe wywar\u0142o wielki wp\u0142yw na kszta\u0142towanie si\u0119 \u015bwiadomo\u015bci narodowej mas ludowych oraz postaw i program\u00f3w politycznych przed 1918 r.<\/p>\n\n\n\n

prof. Jerzy Zdrada
\u0179r\u00f3d\u0142o: Muzeum Historii Polski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Powstanie 1863-1864 by\u0142o najd\u0142u\u017cej trwaj\u0105cym zrywem niepodleg\u0142o\u015bciowym w epoce porozbiorowej. Do walki wci\u0105gn\u0119\u0142o wszystkie warstwy spo\u0142ecze\u0144stwa, odcisn\u0119\u0142o si\u0119 silnie na \u00f3wczesnych stosunkach mi\u0119dzynarodowych, a wreszcie spowodowa\u0142o ogromny prze\u0142om spo\u0142eczny i ideowy w dziejach narodowych, co wywar\u0142o decyduj\u0105cy wp\u0142yw na rozw\u00f3j nowoczesnego spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego. Os\u0142abienie Rosji po kl\u0119sce w wojnie krymskiej doprowadzi\u0142o do liberalizacji jej polityki […]<\/p>\n","protected":false},"author":94,"featured_media":6470,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[48,203],"tags":[],"class_list":["post-6469","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-artykuly-pl"],"yoast_head":"\n160. rocznica wybuchu Powstania Styczniowego - Instytut Polski w Tokio<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/pl\/powstanie-styczniowe\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"160. rocznica wybuchu Powstania Styczniowego - Instytut Polski w Tokio\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Powstanie 1863-1864 by\u0142o najd\u0142u\u017cej trwaj\u0105cym zrywem niepodleg\u0142o\u015bciowym w epoce porozbiorowej. Do walki wci\u0105gn\u0119\u0142o wszystkie warstwy spo\u0142ecze\u0144stwa, odcisn\u0119\u0142o si\u0119 silnie na \u00f3wczesnych stosunkach mi\u0119dzynarodowych, a wreszcie spowodowa\u0142o ogromny prze\u0142om spo\u0142eczny i ideowy w dziejach narodowych, co wywar\u0142o decyduj\u0105cy wp\u0142yw na rozw\u00f3j nowoczesnego spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego. Os\u0142abienie Rosji po kl\u0119sce w wojnie krymskiej doprowadzi\u0142o do liberalizacji jej polityki […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/pl\/powstanie-styczniowe\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Instytut Polski w Tokio\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-01-20T04:22:38+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-10-03T04:51:52+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2023\/01\/1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"290\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"241\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"sugiura\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"sugiura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"event\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/pl\/powstanie-styczniowe\/\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/pl\/powstanie-styczniowe\/\",\"name\":\"160. rocznica wybuchu Powstania Styczniowego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/pl\/powstanie-styczniowe\/#primaryimage\"},\"image\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2023\/01\/1.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2023\/01\/1.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2023\/01\/1.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2023\/01\/1.jpg\"],\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2023\/01\/1.jpg\",\"datePublished\":\"2023-01-20T04:22:38+02:00\",\"dateModified\":\"2023-10-03T04:51:52+02:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/#\/schema\/person\/7a654c59da8e62887c2b147d6d2fea92\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/pl\/powstanie-styczniowe\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/pl\/powstanie-styczniowe\/\"]}],\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"startDate\":\"2023-01-20\",\"endDate\":\"2023-01-20\",\"eventStatus\":\"EventScheduled\",\"eventAttendanceMode\":\"OfflineEventAttendanceMode\",\"location\":{\"@type\":\"place\",\"name\":\"\",\"address\":\"\",\"geo\":{\"@type\":\"GeoCoordinates\",\"latitude\":\"\",\"longitude\":\"\"}},\"description\":\"Powstanie 1863-1864 by\u0142o najd\u0142u\u017cej trwaj\u0105cym zrywem niepodleg\u0142o\u015bciowym w epoce porozbiorowej. Do walki wci\u0105gn\u0119\u0142o wszystkie warstwy spo\u0142ecze\u0144stwa, odcisn\u0119\u0142o si\u0119 silnie na \u00f3wczesnych stosunkach mi\u0119dzynarodowych, a wreszcie spowodowa\u0142o ogromny prze\u0142om spo\u0142eczny i ideowy w dziejach narodowych, co wywar\u0142o decyduj\u0105cy wp\u0142yw na rozw\u00f3j nowoczesnego spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego.\\nOs\u0142abienie Rosji po kl\u0119sce w wojnie krymskiej doprowadzi\u0142o do liberalizacji jej polityki wewn\u0119trznej. Nadzieje na szersze koncesje car Aleksander II w 1856 r. przeci\u0105\u0142 s\u0142owami \u201e\u017cadnych marze\u0144\u201d. Patriotyczne kr\u0119gi liberalno-konserwatywne, g\u0142\u00f3wnie ziemia\u0144skie, skupione wok\u00f3\u0142 Andrzeja Zamoyskiego, liczy\u0142y na przywr\u00f3cenie w Kr\u00f3lestwie Polskim statusu konstytucyjnego sprzed 1830 r., natomiast demokratyzuj\u0105ce \u015brodowiska m\u0142odzie\u017cy i cz\u0119\u015bci mieszcza\u0144stwa, o\u015bmielone os\u0142abieniem Rosji i zwyci\u0119stwem w\u0142oskiego ruchu narodowego, wysuwa\u0142y has\u0142a niepodleg\u0142o\u015bciowe. Pierwsi jako umiarkowani zyskali nazw\u0119 \u201ebia\u0142ych\u201d, drudzy \u201eczerwonych\u201d. Najwa\u017cniejszym problemem by\u0142a \u201ekwestia w\u0142o\u015bcia\u0144ska\u201d, czyli likwidacja pa\u0144szczyzny i uw\u0142aszczenie ch\u0142op\u00f3w. Ko\u0142a ziemia\u0144skie godzi\u0142y si\u0119 na uw\u0142aszczenie za odszkodowaniem, za\u015b ruch demokratyczny \u017c\u0105da\u0142 uw\u0142aszczenia bezwarunkowego, widz\u0105c w tym warunek zwyci\u0119skiego powstania przeciw Rosji.\\nW 1860 r. czerwoni zainicjowali manifestacje religijno-patriotyczne. Jednocze\u015bnie konsolidowa\u0142y si\u0119 m\u0142odzie\u017cowe k\u00f3\u0142ka konspiracyjne. Zaatakowanie przez wojsko rosyjskie 27 lutego 1861 manifestacji w rocznic\u0119 bitwy grochowskiej przynios\u0142o pierwsze krwawe ofiary: na pl. Zamkowym pad\u0142o pi\u0119ciu zabitych. W\u0142adze w obawie przed spontanicznym wybuchem walk zgodzi\u0142y si\u0119 na przyj\u0119cie petycji z \u017c\u0105daniem zmiany systemu rz\u0105d\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 Aleksander II okre\u015bli\u0142 jako zuchwalstwo, ale ostatecznie zgodzi\u0142 si\u0119 na desygnowanie Aleksandra Wielopolskiego na stanowisko dyrektora Komisji Wyzna\u0144 Religijnych i O\u015bwiecenia Publicznego i zapowiedzia\u0142 utworzenie Rady Stanu oraz samorz\u0105du miejskiego i powiatowego. Te ust\u0119pstwa nie powstrzyma\u0142y manifestacji. 8 kwietnia 1861 r. od kul Rosjan pad\u0142o 200 zabitych i oko\u0142o 500 rannych. W Warszawie wprowadzono stan wojenny, rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 brutalne represje, organizator\u00f3w manifestacji w Warszawie i Wilnie deportowano w g\u0142\u0105b Rosji. Przyspieszy\u0142o to konsolidacj\u0119 konspiracji: 17 pa\u017adziernika 1861 utworzony zosta\u0142 Komitet Ruchu (Miejski), a w czerwcu 1862 Komitet Centralny Narodowy.\\nKCN kierowa\u0142 Organizacj\u0105 Narodow\u0105, kt\u00f3ra tworzy\u0142a struktury tajemnego pa\u0144stwa polskiego. W planach KCN by\u0142o powstanie nie wcze\u015bniej ni\u017c na wiosn\u0119 1863 r. Jednak\u017ce \u201ebranka\u201d do armii rosyjskiej w po\u0142owie stycznia 1863, kt\u00f3r\u0105 prowokacyjnie zaplanowa\u0142 Wielopolski, zmusi\u0142a KCN do wezwania do powstania w nocy z 22 na 23 stycznia 1863 r. Manifest oraz dekrety Rz\u0105du Narodowego og\u0142asza\u0142y bezwarunkowe uw\u0142aszczenie ch\u0142op\u00f3w oraz walk\u0119 z Rosj\u0105 o niepodleg\u0142\u0105, demokratyczn\u0105 Polsk\u0119 w granicach przedrozbiorowych.\\nW styczniu 1863 powstanie obejmowa\u0142o Kr\u00f3lestwo Polskie, w lutym rozszerzy\u0142o si\u0119 na Litw\u0119, w kwietniu i maju si\u0119gn\u0119\u0142o okolic Dynaburga i Witebska oraz guberni kijowskiej i wo\u0142y\u0144skiej. Z Galicji i zaboru pruskiego nap\u0142ywali ochotnicy, bro\u0144 i zaopatrzenie. Przybyli te\u017c ochotnicy z W\u0142och, W\u0119gier, Francji, a tak\u017ce Rosji. Najpowa\u017cniejszym zawodem by\u0142a bierna postawa ch\u0142op\u00f3w. Dekret uw\u0142aszczeniowy bez wcze\u015bniejszej ideowej agitacji nie odegra\u0142 roli mobilizacyjnej, jednak\u017ce w rejonach opanowanych przez polskie oddzia\u0142y udzia\u0142 ch\u0142op\u00f3w stopniowo wzrasta\u0142. Ochotnicy pochodzili z ludu miejskiego, szlachty za\u015bciankowej, robotnik\u00f3w, inteligencji, m\u0142odzie\u017cy gimnazjalnej i studenckiej. P\u00f3\u017an\u0105 wiosn\u0105 i latem 1863 walczy\u0142o do 35 tys. powsta\u0144c\u00f3w, maj\u0105c przeciwko sobie w samym tylko Kr\u00f3lestwie 145 tys. Rosjan. Tajemnym pa\u0144stwem polskim kierowa\u0142 RN. Podlega\u0142a mu cywilna i wojskowa organizacja terenowa. Powsta\u0144cz\u0105 dyplomacj\u0105 z central\u0105 w Pary\u017cu kierowa\u0142 W\u0142adys\u0142aw Czartoryski.\\nWybuch walk, a zw\u0142aszcza to, i\u017c Rosjanie ju\u017c w pierwszych dniach nie st\u0142umili \u201eruchawki poborowych\u201d, zaskoczy\u0142 stolice zachodnie, a opinia publiczna zareagowa\u0142a sympati\u0105 dla Polak\u00f3w. W Pary\u017cu, Londynie i Wiedniu, a tak\u017ce w Petersburgu wiedziano, \u017ce kryzys mo\u017ce przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w now\u0105 wojn\u0119 z Rosj\u0105. Dyplomacja rosyjska twierdzi\u0142a, i\u017c powstanie to jej sprawa wewn\u0119trzna, a ruch polski wymierzony jest w porz\u0105dek europejski. Jednak\u017ce ujawnienie rosyjsko-pruskiej konwencji z 8 II 1863 o solidarnej walce z Polakami umi\u0119dzynarodowi\u0142o powstanie i umo\u017cliwi\u0142o mocarstwom zachodnim przej\u0119cie inicjatywy dyplomatycznej \u2013 przede wszystkim dla w\u0142asnych cel\u00f3w. Napoleon III, ow\u0142adni\u0119ty ide\u0105 oparcia granic na Renie, skierowa\u0142 atak polityczny przeciw Prusom, d\u0105\u017c\u0105c do sprowokowania wojny, i zabiega\u0142 o sojusz z Austri\u0105. Wielka Brytania nie zamierza\u0142a dopu\u015bci\u0107 do wojny Francji z Prusami, blokowa\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 sojuszu francusko-austriackiego i d\u0105\u017cy\u0142a do rozbicia porozumienia francusko-rosyjskiego. Austria rywalizowa\u0142a z Prusami o prymat w Niemczech, ale odrzuci\u0142a francuskie oferty sojuszu, by nie wspiera\u0107 Napoleona III kosztem interes\u00f3w niemieckich. O militarnej pomocy, na kt\u00f3r\u0105 liczyli Polacy, nie m\u00f3wiono, cho\u0107 Napoleon III zach\u0119ca\u0142 do kontynuowania powstania.\\nFrancja, Anglia i Austria uzgodni\u0142y koncepcj\u0119 dyplomatycznej interwencji w obronie praw Polak\u00f3w i w kwietniu wystosowa\u0142y noty utrzymane jednak tylko w tonie perswazji. RN spodziewa\u0142 si\u0119, \u017ce rozw\u00f3j powstania b\u0119dzie popycha\u0142 mocarstwa do konfliktu zbrojnego. Tote\u017c polskie akcje dyplomatyczne zmierza\u0142y do sk\u0142onienia Francji, Anglii i Austrii do militarnego wsparcia Polski. Podkre\u015blano zw\u0142aszcza, \u017ce odbudowa niepodleg\u0142ej Polski jest warunkiem zbudowania trwa\u0142ego pokoju w Europie.\\nPetersburg widz\u0105c, \u017ce nie grozi nowa wojna, pozostawia\u0142 drzwi otwarte do negocjacji, ale zdecydowanie negowa\u0142 prawo mocarstw do interwencji. W czerwcu 1863 mocarstwa zachodnie sformu\u0142owa\u0142y warunki: amnestii dla powsta\u0144c\u00f3w, utworzenia przedstawicielstwa narodowego i rozszerzenia koncesji autonomicznych w Kr\u00f3lestwie, konferencji sygnatariuszy traktatu 1815 r., a na czas jej trwania zawieszenie broni. I tym razem by\u0142o to dalekie od polskich oczekiwa\u0144. Liczono jednak, \u017ce odrzucenie tych \u017c\u0105da\u0144 sk\u0142oni Francj\u0119, Angli\u0119 i Austri\u0119 do stanowczych krok\u00f3w, w tym do uznania Polak\u00f3w za stron\u0119 walcz\u0105c\u0105. Aleksander II i jego ministrowie, \u015bwiadomi ryzyka wojny, ale pewni poparcia spo\u0142ecze\u0144stwa, odrzucili noty mocarstw. Francja i Anglia uzna\u0142y to za obelg\u0119, jednak nie odwa\u017cy\u0142y si\u0119 na podj\u0119cie wyzwania. Ten brak stanowczo\u015bci pozwoli\u0142 Rosji na przeci\u0105ganie negocjacji do sierpnia, a nast\u0119pnie ich zerwanie we wrze\u015bniu, kiedy gro\u017aba wojny z Zachodem min\u0119\u0142a.\\nFiasko interwencji przes\u0105dza\u0142o o politycznej kl\u0119sce powstania. Polacy mogli ze zmiennym szcz\u0119\u015bciem walczy\u0107 z wojskami rosyjskim, ale nie mieli szans na ostateczny sukces. Kl\u0119sk\u0105 zako\u0144czy\u0142a si\u0119 kampania gen. Zygmunta Sierakowskiego na Litwie (IV-V 1863), a on sam zosta\u0142 stracony w Wilnie. Powstanie na ziemiach litewskich i bia\u0142oruskich trwa\u0142o wprawdzie do 1864 r., ale by\u0142y to tylko dzia\u0142ania partyzantki le\u015bnej. Katastrof\u0119 przynios\u0142a pr\u00f3ba powstania na Kijowszczy\u017anie w maju 1863: ch\u0142opi wymordowali oddzia\u0142 m\u0142odzie\u017cy uniwersyteckiej. Jedynie na Wo\u0142yniu p\u0142k Edmund R\u00f3\u017cycki odni\u00f3s\u0142 kilka zwyci\u0119stw, ale musia\u0142 wycofa\u0107 si\u0119 do Galicji, co ko\u0144czy\u0142o walki powsta\u0144cze na Ukrainie.\\nObj\u0119cie w\u0142adzy przez Romualda Traugutta 17 X 1863 podtrzyma\u0142o walk\u0119, a reorganizacja powsta\u0144czych zmierza\u0142a do ofensywy wiosn\u0105 1864 w oczekiwaniu na wojn\u0119 europejsk\u0105. Zim\u0105 1864 dzia\u0142ania trwa\u0142y g\u0142\u00f3wnie w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci Kr\u00f3lestwa, granicz\u0105cej z Galicj\u0105, sk\u0105d dociera\u0142a pomoc. W ko\u0144cu grudnia 1863 na Lubelszczy\u017anie rozbity zosta\u0142 oddzia\u0142 gen. Kruka-Heydenreicha. Najsilniejszym o\u015brodkiem powsta\u0144czym pozosta\u0142 rejon G\u00f3r \u015awi\u0119tokrzyskich, gdzie dowodzi\u0142 gen. Bosak, lecz jego zgrupowanie ponios\u0142o 21 lutego kl\u0119sk\u0119, co zapowiada\u0142o ju\u017c kres powstania zbrojnego. Austria wprowadzi\u0142a 29 lutego stan wojenny w Galicji, a 2 marca w\u0142adze carskie og\u0142osi\u0142y uw\u0142aszczenie ch\u0142op\u00f3w w Kr\u00f3lestwie Polskim: te dwa fakty przekre\u015bli\u0142y koncepcj\u0119 Traugutta rozwini\u0119cia powstania z wykorzystaniem pospolitego ruszenia w zaborze rosyjskim i pomocy z Galicji. W kwietniu 1864 Napoleon III wycofa\u0142 si\u0119 z wspierania sprawy polskiej, a W. Czartoryski pisa\u0142 do Traugutta: \u201eJeste\u015bmy sami, pozostaniemy sami.\u201d\\nAresztowania szczerbi\u0142y ogniwa tajemnego pa\u0144stwa polskiego, inni zagro\u017ceni uj\u0119ciem uchodzili za granic\u0119. Traugutt pozosta\u0142 do ko\u0144ca: zosta\u0142 aresztowany w nocy z 10 na 11 kwietnia. Stracenie 5 sierpnia 1864 na stokach Cytadeli cz\u0142onk\u00f3w ostatniego RN: Traugutta, Antoniego Jeziora\u0144skiego, Rafa\u0142a Krajewskiego, J\u00f3zefa Toczyskiego i Romana \u017buli\u0144skiego, symbolicznie zamyka\u0142o powstanie. Do grudnia 1864 wymyka\u0142 si\u0119 policji Aleksander Waszkowski, powsta\u0144czy Naczelnik Warszawy, a uj\u0119ty podzieli\u0142 w lutym 1865 los setek straconych. \u201eKryjaki\u201d, jak ks. Stanis\u0142aw Brz\u00f3zka na Podlasiu, trwali do wiosny 1865.\\nW czasie powstania wojska rosyjskie stosowa\u0142y odpowiedzialno\u015b\u0107 zbiorow\u0105 wobec mieszka\u0144c\u00f3w wspieraj\u0105cych polskie oddzia\u0142y. Szczeg\u00f3lnie krwawymi represjami na Litwie zapisa\u0142 si\u0119 gen.-gub. M. Murawiew, kt\u00f3ry zas\u0142u\u017cy\u0142 na przydomek \u201eWieszatiel\u201d. Przez polskie szeregi przesz\u0142o ponad 50 tys. ludzi. Na obszarze obj\u0119tym powstaniem od Prosny po D\u017awin\u0119 i Dniepr stoczono nie mniej ni\u017c 1200 bitew i potyczek, zgin\u0119\u0142o blisko 20 tys. powsta\u0144c\u00f3w, Rosjanie wykonali przynajmniej 669 wyrok\u00f3w \u015bmierci, na zes\u0142anie, nie licz\u0105c tysi\u0119cy karnie wcielonych do wojska, wywieziono 38 tys., z czego ok. 20 tys. na Syberi\u0119, w tym 4 tys. na katorg\u0119. Na emigracji znalaz\u0142o si\u0119 oko\u0142o 10 tys. powsta\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 po kilku latach osiad\u0142a w Galicji. Konfiskaty maj\u0105tk\u00f3w i wysokie kontrybucje dotkn\u0119\u0142y ziemia\u0144stwo, zw\u0142aszcza na Litwie. Powstanie styczniowe wywo\u0142a\u0142o fal\u0119 antypolskiego szowinizmu w spo\u0142ecze\u0144stwie rosyjskim. Umocni\u0142o to kurs reakcji i represji, unifikacji administracyjnej Kr\u00f3lestwa z Cesarstwem, rusyfikacji ziem polskich, t\u0142umienia \u017cycia politycznego i spo\u0142ecznego. Konflikty mi\u0119dzy mocarstwami w okresie interwencji dyplomatycznej zaci\u0105\u017cy\u0142y na uk\u0142adzie si\u0142 na arenie mi\u0119dzynarodowej. Sprawa polska na 50 lat zepchni\u0119ta zosta\u0142a ze sceny mi\u0119dzynarodowej.\\nKl\u0119ska i represje w zaborze rosyjskim wywo\u0142a\u0142y ostr\u0105 krytyk\u0119 powstania ze strony k\u00f3\u0142 konserwatywno-ugodowych, z drugiej za\u015b strony do tradycji roku 1863 nawi\u0105zywa\u0142 odradzaj\u0105cy si\u0119 ruch niepodleg\u0142o\u015bciowy. Powstanie styczniowe wywar\u0142o wielki wp\u0142yw na kszta\u0142towanie si\u0119 \u015bwiadomo\u015bci narodowej mas ludowych oraz postaw i program\u00f3w politycznych przed 1918 r.\\nprof. Jerzy Zdrada\u0179r\u00f3d\u0142o: Muzeum Historii Polski\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/pl\/powstanie-styczniowe\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2023\/01\/1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2023\/01\/1.jpg\",\"width\":290,\"height\":241},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/pl\/powstanie-styczniowe\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"160. rocznica wybuchu Powstania Styczniowego\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/#website\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/\",\"name\":\"Instytut Polski w Tokio\",\"description\":\"Instytuty Polskie\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/#\/schema\/person\/7a654c59da8e62887c2b147d6d2fea92\",\"name\":\"sugiura\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/86449d47195af407c9daaa902a09d4cc?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/86449d47195af407c9daaa902a09d4cc?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"sugiura\"},\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/author\/sugiura\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"160. rocznica wybuchu Powstania Styczniowego - Instytut Polski w Tokio","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/pl\/powstanie-styczniowe\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"160. rocznica wybuchu Powstania Styczniowego - Instytut Polski w Tokio","og_description":"Powstanie 1863-1864 by\u0142o najd\u0142u\u017cej trwaj\u0105cym zrywem niepodleg\u0142o\u015bciowym w epoce porozbiorowej. Do walki wci\u0105gn\u0119\u0142o wszystkie warstwy spo\u0142ecze\u0144stwa, odcisn\u0119\u0142o si\u0119 silnie na \u00f3wczesnych stosunkach mi\u0119dzynarodowych, a wreszcie spowodowa\u0142o ogromny prze\u0142om spo\u0142eczny i ideowy w dziejach narodowych, co wywar\u0142o decyduj\u0105cy wp\u0142yw na rozw\u00f3j nowoczesnego spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego. Os\u0142abienie Rosji po kl\u0119sce w wojnie krymskiej doprowadzi\u0142o do liberalizacji jej polityki […]","og_url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/pl\/powstanie-styczniowe\/","og_site_name":"Instytut Polski w Tokio","article_published_time":"2023-01-20T04:22:38+00:00","article_modified_time":"2023-10-03T04:51:52+00:00","og_image":[{"width":290,"height":241,"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2023\/01\/1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"sugiura","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"sugiura","Szacowany czas czytania":"9 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"event","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/pl\/powstanie-styczniowe\/","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/pl\/powstanie-styczniowe\/","name":"160. rocznica wybuchu Powstania Styczniowego","isPartOf":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/pl\/powstanie-styczniowe\/#primaryimage"},"image":["https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2023\/01\/1.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2023\/01\/1.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2023\/01\/1.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2023\/01\/1.jpg"],"thumbnailUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2023\/01\/1.jpg","datePublished":"2023-01-20T04:22:38+02:00","dateModified":"2023-10-03T04:51:52+02:00","author":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/#\/schema\/person\/7a654c59da8e62887c2b147d6d2fea92"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/pl\/powstanie-styczniowe\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/pl\/powstanie-styczniowe\/"]}],"@context":"https:\/\/schema.org","startDate":"2023-01-20","endDate":"2023-01-20","eventStatus":"EventScheduled","eventAttendanceMode":"OfflineEventAttendanceMode","location":{"@type":"place","name":"","address":"","geo":{"@type":"GeoCoordinates","latitude":"","longitude":""}},"description":"Powstanie 1863-1864 by\u0142o najd\u0142u\u017cej trwaj\u0105cym zrywem niepodleg\u0142o\u015bciowym w epoce porozbiorowej. Do walki wci\u0105gn\u0119\u0142o wszystkie warstwy spo\u0142ecze\u0144stwa, odcisn\u0119\u0142o si\u0119 silnie na \u00f3wczesnych stosunkach mi\u0119dzynarodowych, a wreszcie spowodowa\u0142o ogromny prze\u0142om spo\u0142eczny i ideowy w dziejach narodowych, co wywar\u0142o decyduj\u0105cy wp\u0142yw na rozw\u00f3j nowoczesnego spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego.\nOs\u0142abienie Rosji po kl\u0119sce w wojnie krymskiej doprowadzi\u0142o do liberalizacji jej polityki wewn\u0119trznej. Nadzieje na szersze koncesje car Aleksander II w 1856 r. przeci\u0105\u0142 s\u0142owami \u201e\u017cadnych marze\u0144\u201d. Patriotyczne kr\u0119gi liberalno-konserwatywne, g\u0142\u00f3wnie ziemia\u0144skie, skupione wok\u00f3\u0142 Andrzeja Zamoyskiego, liczy\u0142y na przywr\u00f3cenie w Kr\u00f3lestwie Polskim statusu konstytucyjnego sprzed 1830 r., natomiast demokratyzuj\u0105ce \u015brodowiska m\u0142odzie\u017cy i cz\u0119\u015bci mieszcza\u0144stwa, o\u015bmielone os\u0142abieniem Rosji i zwyci\u0119stwem w\u0142oskiego ruchu narodowego, wysuwa\u0142y has\u0142a niepodleg\u0142o\u015bciowe. Pierwsi jako umiarkowani zyskali nazw\u0119 \u201ebia\u0142ych\u201d, drudzy \u201eczerwonych\u201d. Najwa\u017cniejszym problemem by\u0142a \u201ekwestia w\u0142o\u015bcia\u0144ska\u201d, czyli likwidacja pa\u0144szczyzny i uw\u0142aszczenie ch\u0142op\u00f3w. Ko\u0142a ziemia\u0144skie godzi\u0142y si\u0119 na uw\u0142aszczenie za odszkodowaniem, za\u015b ruch demokratyczny \u017c\u0105da\u0142 uw\u0142aszczenia bezwarunkowego, widz\u0105c w tym warunek zwyci\u0119skiego powstania przeciw Rosji.\nW 1860 r. czerwoni zainicjowali manifestacje religijno-patriotyczne. Jednocze\u015bnie konsolidowa\u0142y si\u0119 m\u0142odzie\u017cowe k\u00f3\u0142ka konspiracyjne. Zaatakowanie przez wojsko rosyjskie 27 lutego 1861 manifestacji w rocznic\u0119 bitwy grochowskiej przynios\u0142o pierwsze krwawe ofiary: na pl. Zamkowym pad\u0142o pi\u0119ciu zabitych. W\u0142adze w obawie przed spontanicznym wybuchem walk zgodzi\u0142y si\u0119 na przyj\u0119cie petycji z \u017c\u0105daniem zmiany systemu rz\u0105d\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 Aleksander II okre\u015bli\u0142 jako zuchwalstwo, ale ostatecznie zgodzi\u0142 si\u0119 na desygnowanie Aleksandra Wielopolskiego na stanowisko dyrektora Komisji Wyzna\u0144 Religijnych i O\u015bwiecenia Publicznego i zapowiedzia\u0142 utworzenie Rady Stanu oraz samorz\u0105du miejskiego i powiatowego. Te ust\u0119pstwa nie powstrzyma\u0142y manifestacji. 8 kwietnia 1861 r. od kul Rosjan pad\u0142o 200 zabitych i oko\u0142o 500 rannych. W Warszawie wprowadzono stan wojenny, rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 brutalne represje, organizator\u00f3w manifestacji w Warszawie i Wilnie deportowano w g\u0142\u0105b Rosji. Przyspieszy\u0142o to konsolidacj\u0119 konspiracji: 17 pa\u017adziernika 1861 utworzony zosta\u0142 Komitet Ruchu (Miejski), a w czerwcu 1862 Komitet Centralny Narodowy.\nKCN kierowa\u0142 Organizacj\u0105 Narodow\u0105, kt\u00f3ra tworzy\u0142a struktury tajemnego pa\u0144stwa polskiego. W planach KCN by\u0142o powstanie nie wcze\u015bniej ni\u017c na wiosn\u0119 1863 r. Jednak\u017ce \u201ebranka\u201d do armii rosyjskiej w po\u0142owie stycznia 1863, kt\u00f3r\u0105 prowokacyjnie zaplanowa\u0142 Wielopolski, zmusi\u0142a KCN do wezwania do powstania w nocy z 22 na 23 stycznia 1863 r. Manifest oraz dekrety Rz\u0105du Narodowego og\u0142asza\u0142y bezwarunkowe uw\u0142aszczenie ch\u0142op\u00f3w oraz walk\u0119 z Rosj\u0105 o niepodleg\u0142\u0105, demokratyczn\u0105 Polsk\u0119 w granicach przedrozbiorowych.\nW styczniu 1863 powstanie obejmowa\u0142o Kr\u00f3lestwo Polskie, w lutym rozszerzy\u0142o si\u0119 na Litw\u0119, w kwietniu i maju si\u0119gn\u0119\u0142o okolic Dynaburga i Witebska oraz guberni kijowskiej i wo\u0142y\u0144skiej. Z Galicji i zaboru pruskiego nap\u0142ywali ochotnicy, bro\u0144 i zaopatrzenie. Przybyli te\u017c ochotnicy z W\u0142och, W\u0119gier, Francji, a tak\u017ce Rosji. Najpowa\u017cniejszym zawodem by\u0142a bierna postawa ch\u0142op\u00f3w. Dekret uw\u0142aszczeniowy bez wcze\u015bniejszej ideowej agitacji nie odegra\u0142 roli mobilizacyjnej, jednak\u017ce w rejonach opanowanych przez polskie oddzia\u0142y udzia\u0142 ch\u0142op\u00f3w stopniowo wzrasta\u0142. Ochotnicy pochodzili z ludu miejskiego, szlachty za\u015bciankowej, robotnik\u00f3w, inteligencji, m\u0142odzie\u017cy gimnazjalnej i studenckiej. P\u00f3\u017an\u0105 wiosn\u0105 i latem 1863 walczy\u0142o do 35 tys. powsta\u0144c\u00f3w, maj\u0105c przeciwko sobie w samym tylko Kr\u00f3lestwie 145 tys. Rosjan. Tajemnym pa\u0144stwem polskim kierowa\u0142 RN. Podlega\u0142a mu cywilna i wojskowa organizacja terenowa. Powsta\u0144cz\u0105 dyplomacj\u0105 z central\u0105 w Pary\u017cu kierowa\u0142 W\u0142adys\u0142aw Czartoryski.\nWybuch walk, a zw\u0142aszcza to, i\u017c Rosjanie ju\u017c w pierwszych dniach nie st\u0142umili \u201eruchawki poborowych\u201d, zaskoczy\u0142 stolice zachodnie, a opinia publiczna zareagowa\u0142a sympati\u0105 dla Polak\u00f3w. W Pary\u017cu, Londynie i Wiedniu, a tak\u017ce w Petersburgu wiedziano, \u017ce kryzys mo\u017ce przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w now\u0105 wojn\u0119 z Rosj\u0105. Dyplomacja rosyjska twierdzi\u0142a, i\u017c powstanie to jej sprawa wewn\u0119trzna, a ruch polski wymierzony jest w porz\u0105dek europejski. Jednak\u017ce ujawnienie rosyjsko-pruskiej konwencji z 8 II 1863 o solidarnej walce z Polakami umi\u0119dzynarodowi\u0142o powstanie i umo\u017cliwi\u0142o mocarstwom zachodnim przej\u0119cie inicjatywy dyplomatycznej \u2013 przede wszystkim dla w\u0142asnych cel\u00f3w. Napoleon III, ow\u0142adni\u0119ty ide\u0105 oparcia granic na Renie, skierowa\u0142 atak polityczny przeciw Prusom, d\u0105\u017c\u0105c do sprowokowania wojny, i zabiega\u0142 o sojusz z Austri\u0105. Wielka Brytania nie zamierza\u0142a dopu\u015bci\u0107 do wojny Francji z Prusami, blokowa\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 sojuszu francusko-austriackiego i d\u0105\u017cy\u0142a do rozbicia porozumienia francusko-rosyjskiego. Austria rywalizowa\u0142a z Prusami o prymat w Niemczech, ale odrzuci\u0142a francuskie oferty sojuszu, by nie wspiera\u0107 Napoleona III kosztem interes\u00f3w niemieckich. O militarnej pomocy, na kt\u00f3r\u0105 liczyli Polacy, nie m\u00f3wiono, cho\u0107 Napoleon III zach\u0119ca\u0142 do kontynuowania powstania.\nFrancja, Anglia i Austria uzgodni\u0142y koncepcj\u0119 dyplomatycznej interwencji w obronie praw Polak\u00f3w i w kwietniu wystosowa\u0142y noty utrzymane jednak tylko w tonie perswazji. RN spodziewa\u0142 si\u0119, \u017ce rozw\u00f3j powstania b\u0119dzie popycha\u0142 mocarstwa do konfliktu zbrojnego. Tote\u017c polskie akcje dyplomatyczne zmierza\u0142y do sk\u0142onienia Francji, Anglii i Austrii do militarnego wsparcia Polski. Podkre\u015blano zw\u0142aszcza, \u017ce odbudowa niepodleg\u0142ej Polski jest warunkiem zbudowania trwa\u0142ego pokoju w Europie.\nPetersburg widz\u0105c, \u017ce nie grozi nowa wojna, pozostawia\u0142 drzwi otwarte do negocjacji, ale zdecydowanie negowa\u0142 prawo mocarstw do interwencji. W czerwcu 1863 mocarstwa zachodnie sformu\u0142owa\u0142y warunki: amnestii dla powsta\u0144c\u00f3w, utworzenia przedstawicielstwa narodowego i rozszerzenia koncesji autonomicznych w Kr\u00f3lestwie, konferencji sygnatariuszy traktatu 1815 r., a na czas jej trwania zawieszenie broni. I tym razem by\u0142o to dalekie od polskich oczekiwa\u0144. Liczono jednak, \u017ce odrzucenie tych \u017c\u0105da\u0144 sk\u0142oni Francj\u0119, Angli\u0119 i Austri\u0119 do stanowczych krok\u00f3w, w tym do uznania Polak\u00f3w za stron\u0119 walcz\u0105c\u0105. Aleksander II i jego ministrowie, \u015bwiadomi ryzyka wojny, ale pewni poparcia spo\u0142ecze\u0144stwa, odrzucili noty mocarstw. Francja i Anglia uzna\u0142y to za obelg\u0119, jednak nie odwa\u017cy\u0142y si\u0119 na podj\u0119cie wyzwania. Ten brak stanowczo\u015bci pozwoli\u0142 Rosji na przeci\u0105ganie negocjacji do sierpnia, a nast\u0119pnie ich zerwanie we wrze\u015bniu, kiedy gro\u017aba wojny z Zachodem min\u0119\u0142a.\nFiasko interwencji przes\u0105dza\u0142o o politycznej kl\u0119sce powstania. Polacy mogli ze zmiennym szcz\u0119\u015bciem walczy\u0107 z wojskami rosyjskim, ale nie mieli szans na ostateczny sukces. Kl\u0119sk\u0105 zako\u0144czy\u0142a si\u0119 kampania gen. Zygmunta Sierakowskiego na Litwie (IV-V 1863), a on sam zosta\u0142 stracony w Wilnie. Powstanie na ziemiach litewskich i bia\u0142oruskich trwa\u0142o wprawdzie do 1864 r., ale by\u0142y to tylko dzia\u0142ania partyzantki le\u015bnej. Katastrof\u0119 przynios\u0142a pr\u00f3ba powstania na Kijowszczy\u017anie w maju 1863: ch\u0142opi wymordowali oddzia\u0142 m\u0142odzie\u017cy uniwersyteckiej. Jedynie na Wo\u0142yniu p\u0142k Edmund R\u00f3\u017cycki odni\u00f3s\u0142 kilka zwyci\u0119stw, ale musia\u0142 wycofa\u0107 si\u0119 do Galicji, co ko\u0144czy\u0142o walki powsta\u0144cze na Ukrainie.\nObj\u0119cie w\u0142adzy przez Romualda Traugutta 17 X 1863 podtrzyma\u0142o walk\u0119, a reorganizacja powsta\u0144czych zmierza\u0142a do ofensywy wiosn\u0105 1864 w oczekiwaniu na wojn\u0119 europejsk\u0105. Zim\u0105 1864 dzia\u0142ania trwa\u0142y g\u0142\u00f3wnie w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci Kr\u00f3lestwa, granicz\u0105cej z Galicj\u0105, sk\u0105d dociera\u0142a pomoc. W ko\u0144cu grudnia 1863 na Lubelszczy\u017anie rozbity zosta\u0142 oddzia\u0142 gen. Kruka-Heydenreicha. Najsilniejszym o\u015brodkiem powsta\u0144czym pozosta\u0142 rejon G\u00f3r \u015awi\u0119tokrzyskich, gdzie dowodzi\u0142 gen. Bosak, lecz jego zgrupowanie ponios\u0142o 21 lutego kl\u0119sk\u0119, co zapowiada\u0142o ju\u017c kres powstania zbrojnego. Austria wprowadzi\u0142a 29 lutego stan wojenny w Galicji, a 2 marca w\u0142adze carskie og\u0142osi\u0142y uw\u0142aszczenie ch\u0142op\u00f3w w Kr\u00f3lestwie Polskim: te dwa fakty przekre\u015bli\u0142y koncepcj\u0119 Traugutta rozwini\u0119cia powstania z wykorzystaniem pospolitego ruszenia w zaborze rosyjskim i pomocy z Galicji. W kwietniu 1864 Napoleon III wycofa\u0142 si\u0119 z wspierania sprawy polskiej, a W. Czartoryski pisa\u0142 do Traugutta: \u201eJeste\u015bmy sami, pozostaniemy sami.\u201d\nAresztowania szczerbi\u0142y ogniwa tajemnego pa\u0144stwa polskiego, inni zagro\u017ceni uj\u0119ciem uchodzili za granic\u0119. Traugutt pozosta\u0142 do ko\u0144ca: zosta\u0142 aresztowany w nocy z 10 na 11 kwietnia. Stracenie 5 sierpnia 1864 na stokach Cytadeli cz\u0142onk\u00f3w ostatniego RN: Traugutta, Antoniego Jeziora\u0144skiego, Rafa\u0142a Krajewskiego, J\u00f3zefa Toczyskiego i Romana \u017buli\u0144skiego, symbolicznie zamyka\u0142o powstanie. Do grudnia 1864 wymyka\u0142 si\u0119 policji Aleksander Waszkowski, powsta\u0144czy Naczelnik Warszawy, a uj\u0119ty podzieli\u0142 w lutym 1865 los setek straconych. \u201eKryjaki\u201d, jak ks. Stanis\u0142aw Brz\u00f3zka na Podlasiu, trwali do wiosny 1865.\nW czasie powstania wojska rosyjskie stosowa\u0142y odpowiedzialno\u015b\u0107 zbiorow\u0105 wobec mieszka\u0144c\u00f3w wspieraj\u0105cych polskie oddzia\u0142y. Szczeg\u00f3lnie krwawymi represjami na Litwie zapisa\u0142 si\u0119 gen.-gub. M. Murawiew, kt\u00f3ry zas\u0142u\u017cy\u0142 na przydomek \u201eWieszatiel\u201d. Przez polskie szeregi przesz\u0142o ponad 50 tys. ludzi. Na obszarze obj\u0119tym powstaniem od Prosny po D\u017awin\u0119 i Dniepr stoczono nie mniej ni\u017c 1200 bitew i potyczek, zgin\u0119\u0142o blisko 20 tys. powsta\u0144c\u00f3w, Rosjanie wykonali przynajmniej 669 wyrok\u00f3w \u015bmierci, na zes\u0142anie, nie licz\u0105c tysi\u0119cy karnie wcielonych do wojska, wywieziono 38 tys., z czego ok. 20 tys. na Syberi\u0119, w tym 4 tys. na katorg\u0119. Na emigracji znalaz\u0142o si\u0119 oko\u0142o 10 tys. powsta\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 po kilku latach osiad\u0142a w Galicji. Konfiskaty maj\u0105tk\u00f3w i wysokie kontrybucje dotkn\u0119\u0142y ziemia\u0144stwo, zw\u0142aszcza na Litwie. Powstanie styczniowe wywo\u0142a\u0142o fal\u0119 antypolskiego szowinizmu w spo\u0142ecze\u0144stwie rosyjskim. Umocni\u0142o to kurs reakcji i represji, unifikacji administracyjnej Kr\u00f3lestwa z Cesarstwem, rusyfikacji ziem polskich, t\u0142umienia \u017cycia politycznego i spo\u0142ecznego. Konflikty mi\u0119dzy mocarstwami w okresie interwencji dyplomatycznej zaci\u0105\u017cy\u0142y na uk\u0142adzie si\u0142 na arenie mi\u0119dzynarodowej. Sprawa polska na 50 lat zepchni\u0119ta zosta\u0142a ze sceny mi\u0119dzynarodowej.\nKl\u0119ska i represje w zaborze rosyjskim wywo\u0142a\u0142y ostr\u0105 krytyk\u0119 powstania ze strony k\u00f3\u0142 konserwatywno-ugodowych, z drugiej za\u015b strony do tradycji roku 1863 nawi\u0105zywa\u0142 odradzaj\u0105cy si\u0119 ruch niepodleg\u0142o\u015bciowy. Powstanie styczniowe wywar\u0142o wielki wp\u0142yw na kszta\u0142towanie si\u0119 \u015bwiadomo\u015bci narodowej mas ludowych oraz postaw i program\u00f3w politycznych przed 1918 r.\nprof. Jerzy Zdrada\u0179r\u00f3d\u0142o: Muzeum Historii Polski"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/pl\/powstanie-styczniowe\/#primaryimage","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2023\/01\/1.jpg","contentUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2023\/01\/1.jpg","width":290,"height":241},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/pl\/powstanie-styczniowe\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"160. rocznica wybuchu Powstania Styczniowego"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/#website","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/","name":"Instytut Polski w Tokio","description":"Instytuty Polskie","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/#\/schema\/person\/7a654c59da8e62887c2b147d6d2fea92","name":"sugiura","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/86449d47195af407c9daaa902a09d4cc?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/86449d47195af407c9daaa902a09d4cc?s=96&d=mm&r=g","caption":"sugiura"},"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/author\/sugiura\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6469","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/94"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6469"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6469\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6481,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6469\/revisions\/6481"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6470"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6469"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6469"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/tokyo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6469"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}