BEGIN:VCALENDAR
PRODID://WordPress//Event-Post-V5.9.2//EN
VERSION:2.0
BEGIN:VTIMEZONE
TZID:Europe/Warsaw
BEGIN:DAYLIGHT
TZOFFSETFROM:+0100
TZOFFSETTO:+0200
DTSTART:19700329T020000
RRULE:FREQ=YEARLY;BYDAY=-1SU;BYMONTH=3
END:DAYLIGHT
BEGIN:STANDARD
TZOFFSETFROM:+0200
TZOFFSETTO:+0100
TZNAME:CET
DTSTART:19701025T030000
RRULE:FREQ=YEARLY;BYDAY=-1SU;BYMONTH=10
END:STANDARD
END:VTIMEZONE
BEGIN:VEVENT
SUMMARY:Odczytać pamięć Antokola
UID:https://instytutpolski.pl/vilnius/pl/2026/09/11/odczytac-pamiec-antokola/
LOCATION:
DTSTAMP:20260924
DTSTART;TZID=Europe/Warsaw:20260924
DTEND;TZID=Europe/Warsaw:20260930
DESCRIPTION:We wrześniu ruszają prace dokumentacyjne na cmentarzu parafialnym śś.
Piotra i Pawła
Na pozostającym w cieniu słynnej Rossy Cmentarzu śś. Piotra i Pawła
zwanym „Słoneczny” rozpocznie się we wrześniu akcja dokumentacyjna.
Dzięki dofinansowaniu Instytutu Polonika zinwentaryzowanych zostanie co
najmniej 300 obiektów związanych z polskim dziedzictwem kulturowym.
Projekt „Dokumentacja cmentarzy parafii śś. Piotra i Pawła na Antokolu
w Wilnie” realizuje Fundacja Rozwoju Uniwersytetu Kardynała Stefana
Wyszyńskiego w Warszawie. Zadanie otrzymało wsparcie w ramach programu
Instytutu Polonika „Polskie dziedzictwo kulturowe za granicą –
wolontariat. Edycja 2026”. Projekt jest realizowany we współpracy z
wileńskim Społecznym Komitetem Opieki nad Starą Rossą.
Prace terenowe będą prowadzone od 24 do 30 września 2026 roku na
cmentarzu parafialnym śś. Piotra i Pawła, nazywanym Cmentarzem
Słonecznym (Saulės kapinės), oraz przy zachowanych obiektach dawnego
cmentarza przykościelnego, znajdujących się w obrębie ogrodzenia
kościoła śś. Piotra i Pawła.
Cmentarz Słoneczny, założony na początku XIX wieku, należy do
najcenniejszych historycznych nekropolii Wilna. Pozostaje jednak znacznie
słabiej rozpoznany i udokumentowany niż cmentarz na Rossie. Jest
świadectwem przenikania się polskiej i litewskiej tradycji kulturowej
oraz materialnym śladem wspólnego dziedzictwa dawnej Rzeczypospolitej.
Na cmentarzu zachowały się nagrobki i kaplice grobowe między innymi
rodzin Ogińskich, Zawiszów, Meysztowiczów i Sidorowiczów. Reprezentują
one różnorodne nurty sztuki sepulkralnej: od klasycyzmu, przez historyzm,
po neogotyk. Inskrypcje w językach polskim, łacińskim i litewskim
przechowują informacje o dawnych mieszkańcach Wilna, historii miejscowych
rodzin oraz polskiej społeczności miasta.
W ciągu siedmiu dni zespół przygotuje co najmniej 280 kart
dokumentacyjnych nagrobków, pomników, tablic, inskrypcji i innych form
upamiętnienia. Każdy obiekt zostanie sfotografowany i zlokalizowany.
Dokumentacja obejmie również odczyt inskrypcji, opis formy, materiału i
ikonografii oraz wstępną ocenę stanu zachowania. Powstanie także plan
cmentarza ze wskazaniem położenia zinwentaryzowanych zabytków.
Każda zatarta inskrypcja oznacza utratę fragmentu historii konkretnej
osoby, rodziny i całego miasta. Dokumentacja nie zastąpi konserwacji, ale
pozwala zachować informacje, które mogą stać się podstawą przyszłych
badań i prac ochronnych - mówi dr Bartłomiej Gutowski z Instytutu
Historii Sztuki UKSW, współautor projektu.
Prace będą miały charakter dokumentacyjny. Ich celem jest utrwalenie
wiedzy o obiektach narażonych na degradację, uszkodzenia materiału i
stopniową utratę czytelności napisów. Zgromadzone informacje będą
mogły służyć badaczom, konserwatorom, genealogom, instytucjom kultury
oraz rodzinom osób pochowanych na Antokolu.
Zespół projektu utworzą wolontariusze – studenci, absolwenci i
pracownicy Instytutu Historii Sztuki UKSW. Opiekę merytoryczną nad
pracami sprawować będą prof. Anna Sylwia Czyż i dr Bartłomiej
Gutowski, współautorzy podręcznika poświęconego inwentaryzacji
polskich cmentarzy poza granicami kraju, wydanego przez Instytut Polonika.
Zapraszamy mieszkańców Wilna do dołączenia do prac od 25 września,
prosimy o wcześniejsze zgłoszenie przez www formularz zgłoszeniowy lub
mailowo b.gutowski@uksw.edu.pl
Po zakończeniu i opracowaniu inwentaryzacji materiały zostaną przekazane
Instytutowi Polonika i przygotowane do udostępnienia w portalu Baza
Polonika (www.baza.polonika.pl). Dzięki temu wiedza o zabytkach Antokola
zostanie włączona do ogólnodostępnego, cyfrowego zasobu
dokumentującego polskie dziedzictwo kulturowe za granicą.
Całkowita wartość projektu wynosi 25 438 zł, w tym 22 338 zł
dofinansowania Instytutu Polonika oraz 3 100 zł wkładu własnego Fundacji
Rozwoju UKSW.
Fot. Norbert Piwowarczyk, źródło Fundacja Rozwoju UKSW
END:VEVENT
END:VCALENDAR