BEGIN:VCALENDAR
PRODID://WordPress//Event-Post-V5.9.2//EN
VERSION:2.0
BEGIN:VTIMEZONE
TZID:Europe/Warsaw
BEGIN:DAYLIGHT
TZOFFSETFROM:+0100
TZOFFSETTO:+0200
DTSTART:19700329T020000
RRULE:FREQ=YEARLY;BYDAY=-1SU;BYMONTH=3
END:DAYLIGHT
BEGIN:STANDARD
TZOFFSETFROM:+0200
TZOFFSETTO:+0100
TZNAME:CET
DTSTART:19701025T030000
RRULE:FREQ=YEARLY;BYDAY=-1SU;BYMONTH=10
END:STANDARD
END:VTIMEZONE
BEGIN:VEVENT
SUMMARY:Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Wilno w cieniu Imperium – straty, pamięć, dialog”
UID:https://instytutpolski.pl/vilnius/pl/2026/09/15/miedzynarodowa-konferencja-naukowa-wilno-w-cieniu-imperium-straty-pamiec-dialog-2/
LOCATION:
DTSTAMP:20260922
DTSTART;TZID=Europe/Warsaw:20260922
DTEND;TZID=Europe/Warsaw:20260922
DESCRIPTION:Konferencja odbędzie się 22 września 2026 r. w Pałacu Zespołu Parku
Pamięci w Tuskulanach (Muzeum Okupacji i Walk o Wolność w Wilnie) -
Žirmunų 1F, Wilno.
Wstęp wolny.
22 września 2026 r. w Wilnie odbędzie się II Międzynarodowa Konferencja
Naukowa „Wilno w cieniu Imperium – straty, pamięć, dialog”.
Spotkanie będzie poświęcone interdyscyplinarnej refleksji nad
doświadczeniem sowieckiej dominacji w Europie Środkowo-Wschodniej, ze
szczególnym uwzględnieniem Wilna oraz wspólnego polsko-litewskiego
dziedzictwa historycznego.
Punktem wyjścia do dyskusji będzie pytanie: w jaki sposób mierzyć
straty poniesione przez państwa, społeczeństwa, wspólnoty i jednostki w
następstwie podporządkowania Związkowi Sowieckiemu oraz systemowi
komunistycznemu?
Organizatorzy konferencji proponują szerokie rozumienie pojęcia strat.
Debata nie będzie dotyczyć wyłącznie szkód materialnych, gospodarczych
czy demograficznych. Przedmiotem refleksji staną się również
zniszczenie i rozproszenie elit, zerwanie ciągłości instytucjonalnej,
osłabienie więzi społecznych, represje wymierzone w pamięć
historyczną, deformacja systemu prawnego, ograniczenie suwerenności, a
także długofalowe konsekwencje kulturowe, społeczne i psychologiczne.
Polsko-litewski dialog o doświadczeniu sowieckiego imperium
Celem konferencji jest stworzenie przestrzeni do polsko-litewskiego dialogu
naukowego o konsekwencjach epoki sowieckiej, rozpatrywanych w szerszym
kontekście imperialnej zależności, przemocy politycznej i głębokich
przekształceń społecznych.
Do udziału w debacie zaproszeni zostali przedstawiciele wielu dyscyplin:
historycy, prawnicy, ekonomiści, socjologowie, politolodzy, badacze
kultury i pamięci oraz eksperci zajmujący się transformacją ustrojową.
Interdyscyplinarny charakter spotkania ma umożliwić spojrzenie na
konsekwencje sowieckiej dominacji z różnych perspektyw badawczych.
Uczestnicy będą poszukiwać odpowiedzi na zasadnicze pytania: Co zostało
utracone? Jak straty te można opisać, udokumentować i porównywać? Czy
istnieją prawne, polityczne lub symboliczne mechanizmy ich uznania? Jak
mówić o doświadczeniu krzywdy w sposób, który nie zamknie
polsko-litewskiego dialogu w konkurujących ze sobą narracjach
historycznych?
Wilno – miasto wielu pamięci
Nieprzypadkowo miejscem konferencji jest Wilno – miasto o szczególnym
znaczeniu zarówno dla polskiej, jak i litewskiej pamięci historycznej.
Przez stulecia było przestrzenią spotkania języków, kultur, tradycji
politycznych i tożsamości. Jednocześnie historia miasta w XX wieku
została głęboko naznaczona przez kolejne projekty imperialne, okupację
niemiecką i sowiecką, ponowną sowietyzację, deportacje i represje,
nacjonalizację własności oraz radykalne przekształcenia struktury
społecznej i demograficznej.
Okres zimnej wojny i włączenie Litwy do ZSRR nie oznaczały jedynie
podporządkowania geopolitycznego. Był to również czas systemowej
ingerencji w pamięć historyczną, prawo, edukację, własność, życie
religijne, język, naukę oraz funkcjonowanie społeczeństwa
obywatelskiego. W przypadku Polski, choć formalnie nie została ona
włączona do Związku Sowieckiego, zależność od sowieckiego imperium
oznaczała ograniczenie suwerenności, represje polityczne, deformację
instytucji państwowych oraz długotrwałe konsekwencje społeczne i
polityczne.
Konferencja ma zwrócić uwagę na fakt, że strat wynikających z
sowieckiej dominacji nie można sprowadzać wyłącznie do wymiaru
ekonomicznego. Należą do nich również zjawiska znacznie trudniejsze do
zmierzenia: utrata zaufania społecznego, zniszczenie elit, przymusowa i
polityczna emigracja, przemilczane traumy, rozpad lokalnych wspólnot czy
wykluczenie wielu doświadczeń z oficjalnej pamięci.
Organizatorzy: Instytut Strat Wojennych im. Jana Karskiego, Muzeum Okupacji
i Walk o Wolność w Wilnie, Forum Dialogu i Współpracy im. Jerzego
Giedroycia
Partnerzy: Litewski Instytut Historii, Wydział Studiów Międzynarodowych
i Politologicznych Uniwersytetu Łódzkiego
Patroni honorowi: Instytut Polski w Wilnie, Ambasada RP w Wilnie
END:VEVENT
END:VCALENDAR