{"id":3542,"date":"2022-04-13T11:58:24","date_gmt":"2022-04-13T09:58:24","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/?p=3542"},"modified":"2022-04-13T11:58:26","modified_gmt":"2022-04-13T09:58:26","slug":"dzien-pamieci-ofiar-zbrodni-katynskiej-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2022\/04\/13\/dzien-pamieci-ofiar-zbrodni-katynskiej-2\/","title":{"rendered":"Dzie\u0144 Pami\u0119ci Ofiar Zbrodni Katy\u0144skiej"},"content":{"rendered":"\n

13 kwietnia obchodzimy Dzie\u0144 Pami\u0119ci Ofiar Zbrodni Katy\u0144skiej \u2013 prawie 22 tys. obywateli II Rzeczypospolitej zamordowanych przez funkcjonariuszy NKWD na rozkaz sowieckich w\u0142adz. Ustanowiony w 2007 roku uchwa\u0142\u0105 Sejmu RP Dzie\u0144 Pami\u0119ci przypada w rocznic\u0119 opublikowania przez Niemc\u00f3w w 1943 roku informacji o odkryciu w Katyniu masowych grob\u00f3w oficer\u00f3w Wojska Polskiego. Wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego prof. Piotr Gli\u0144ski odda\u0142 ho\u0142d Ofiarom Zbrodni Katy\u0144skiej podczas uroczystego Apelu Pami\u0119ci przed Muzeum Katy\u0144skim na terenie warszawskiej Cytadeli.<\/p>\n

17 wrze\u015bnia 1939 r., po sowieckiej agresji na Polsk\u0119, w niewoli znalaz\u0142o si\u0119 oko\u0142o 250 tys. polskich je\u0144c\u00f3w, w tym ponad 10 tys. oficer\u00f3w Wojska Polskiego. 5 marca 1940 roku na najwy\u017cszym szczeblu sowieckich w\u0142adz zapad\u0142a decyzja o wymordowaniu polskich je\u0144c\u00f3w wojennych z oboz\u00f3w w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie oraz Polak\u00f3w przetrzymywanych w wi\u0119zieniach NKWD na obszarze przedwojennych wschodnich wojew\u00f3dztw Rzeczypospolitej. 3 kwietnia 1940 r., po trwaj\u0105cych miesi\u0105c przygotowaniach, rozpocz\u0119to likwidacj\u0119 obozu w Kozielsku, a dwa dni p\u00f3\u017aniej – oboz\u00f3w w Starobielsku i Ostaszkowie. Przez nast\u0119pnych sze\u015b\u0107 tygodni Polacy wywo\u017ceni byli z oboz\u00f3w do miejsc ka\u017ani. Z Kozielska 4\u00a0404 osoby przewieziono do Katynia i zamordowano strza\u0142ami w ty\u0142 g\u0142owy, za\u015b 3\u00a0896 je\u0144c\u00f3w ze Starobielska zabito w pomieszczeniach NKWD w Charkowie, a ich cia\u0142a pogrzebano na przedmie\u015bciach miasta w Piatichatkach. Z kolei 6 287 os\u00f3b z Ostaszkowa rozstrzelano w gmachu NKWD w Kalininie (obecnie Twer) i pochowano w miejscowo\u015bci Miednoje.<\/p>\n

\u0141\u0105cznie zamordowano 14\u00a0587 je\u0144c\u00f3w wojennych \u2013 oficer\u00f3w i policjant\u00f3w \u2013 z oboz\u00f3w w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie oraz 7,3 tys. wi\u0119\u017ani\u00f3w aresztowanych na terenach okupowanych przez ZSRS.<\/p>\n

Prawda o sprawcach ludob\u00f3jstwa, dokonanego przez funkcjonariuszy NKWD na prawie 22 tys. obywatelach II Rzeczypospolitej, zosta\u0142a oficjalnie potwierdzona dopiero po 50 latach i do dzi\u015b pozostaje niezabli\u017anion\u0105 ran\u0105.<\/p>\n

\n

W 82. rocznic\u0119 Zbrodni Katy\u0144skiej instytucje kultury, prowadzone lub wsp\u00f3\u0142prowadzone przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, podj\u0119\u0142y szereg dzia\u0142a\u0144 upami\u0119tniaj\u0105cych ofiary dokonanego w\u00f3wczas ludob\u00f3jstwa.<\/p>\n

Premiera nowej ods\u0142ony portalu \u201eKaty\u0144 Pro Memoria\u201d<\/u><\/strong><\/p>\n

13 kwietnia, w Dniu Pami\u0119ci Ofiar Zbrodni Katy\u0144skiej,\u00a0<\/strong>Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia, kt\u00f3re wkr\u00f3tce zmieni nazw\u0119 na Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego, prezentuje\u00a0now\u0105 ods\u0142on\u0119 portalu\u00a0<\/strong>www.katynpromemoria.pl<\/strong><\/a>. Rozszerzona wersja strony przypomina, \u017ce Zbrodnia Katy\u0144ska to nie tylko Katy\u0144, ale tak\u017ce\u00a0Bykownia, Chark\u00f3w, Miednoje<\/strong>, by\u0107 mo\u017ce Kuropaty, a tak\u017ce inne miejsca poch\u00f3wk\u00f3w ofiar, kt\u00f3rych wci\u0105\u017c nie znamy.<\/p>\n

Portal \u201eKaty\u0144 Pro Memoria\u201d jest oparty na tr\u00f3jstopniowej narracji, kt\u00f3ra pozwala poczu\u0107 atmosfer\u0119 miejsca, zanurzy\u0107 si\u0119 w symboliczny katy\u0144ski las i spaceruj\u0105c po nim na nowo odkry\u0107 wydarzenia i miejsca znane z tragicznych kart polskiej historii. Pod\u0105\u017caj\u0105c w g\u0142\u0105b symbolicznego lasu, odkrywamy \u201eG\u0142osy\u201d Ofiar, bliskich, \u015bwiadk\u00f3w ekshumacji, dokumenty. Czytaj\u0105 je wybitni aktorzy. Bardziej dociekliwi mog\u0105 wyj\u015b\u0107 poza symboliczn\u0105 przestrze\u0144 i zobaczy\u0107, jak cmentarze wygl\u0105daj\u0105 w rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n

Funkcjonowanie portalu jest jeszcze bardziej cenne w obecnej sytuacji, kiedy odwiedzenie kt\u00f3regokolwiek z cmentarzy katy\u0144skich jest praktycznie niemo\u017cliwe \u2013 Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie zosta\u0142 ostrzelany przez wojska rosyjskie, za\u015b Polski Cmentarz Wojenny w Kijowie-Bykowni znajduje si\u0119 na terytorium obj\u0119tym do niedawna dzia\u0142aniami wojennymi.<\/p>\n

W ramach premiery nowej ods\u0142ony portalu\u00a019 kwietnia<\/strong>\u00a0o godz. 18.00<\/strong>\u00a0w Kinotece Pa\u0142acu Kultury i Nauki odb\u0119dzie si\u0119\u00a0spotkanie z pisarzem Siergiejem Liebiedewem pt. \u201eMilcz\u0105ca zgoda. Czego Rosjanie nie chc\u0105 pami\u0119ta\u0107?\u201d.<\/strong>\u00a0Pisarz opowie o konsekwencjach \u017cycia w niepami\u0119ci, a tak\u017ce braku rozlicze\u0144 sowieckich zbrodniarzy. Spotkanie b\u0119dzie poprzedzone prezentacj\u0105 kr\u00f3tkiego filmu dokumentalnego z cmentarza w Charkowie, kt\u00f3ry niedawno zosta\u0142 zniszczony w wyniku ataku wojsk rosyjskich na terytorium Ukrainy. Transmisja ze spotkania b\u0119dzie dost\u0119pna na profilach Centrum Polsko Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia na Facebooku (https:\/\/www.facebook.com\/CentrumPolskoRosyjskiegoDialoguiPorozumienia<\/a>) i YouTube\u2019ie (https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCruAz6I_CWmEis9sqWm7FrQ<\/a>).<\/p>\n

Muzeum II Wojny \u015awiatowej w Gda\u0144sku<\/u><\/strong><\/p>\n

13 kwietnia\u00a0<\/strong>w muzeum zaplanowano\u00a0wernisa\u017c wystawy \u201eOstaszk\u00f3w, skrzynka pocztowa nr 37\u201d<\/strong>, przygotowanej we wsp\u00f3\u0142pracy z\u00a0Instytutem Pami\u0119ci Narodowej<\/strong>. Ekspozycja jest po\u015bwi\u0119cona losom obywateli polskich uwi\u0119zionych w obozie specjalnym NKWD w Ostaszkowie i zg\u0142adzonych w ramach Zbrodni Katy\u0144skiej. Na 14 planszach, przy wykorzystaniu cytat\u00f3w ze \u017ar\u00f3de\u0142 polskich i sowieckich, przedstawiona zosta\u0142a historia ich pobytu w obozie zako\u0144czona \u015bmierci\u0105 w Twerze. Dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 wystawy (teksty w j. polskim i rosyjskim) pozwala zwiedzaj\u0105cemu na zapoznanie si\u0119 z dokumentami sowieckimi w ich oryginalnym brzmieniu.<\/p>\n

Narodowe Centrum Kultury<\/u><\/strong><\/p>\n

Na<\/strong>\u00a0stronie\u00a0<\/strong>www.pamietamkatyn1940.pl<\/strong><\/a>\u00a0<\/strong>i\u00a0profilu Guzik Katy\u0144ski na Facebooku\u00a0<\/strong>(https:\/\/www.facebook.com\/GuzikKatynski<\/a>) przez ca\u0142y kwiecie\u0144 publikowane s\u0105\u00a0teksty o wdowach po oficerach zamordowanych w Katyniu.\u00a0<\/strong>W pierwszej kolejno\u015bci przypominana jest deportacja rodzin oficer\u00f3w aresztowanych w kwietniu 1940 r., a tak\u017ce represje, jakim by\u0142y poddawane \u017cony i dzieci oficer\u00f3w w powojennej Polsce. Spojrzenie na zbrodnie katy\u0144sk\u0105 z perspektywy wd\u00f3w, pozwala na nadanie jej bardziej osobistego wymiaru. Przypomina o tym, \u017ce Katy\u0144 to nie tylko historia wielkiej polityki i wojny, ale te\u017c historia kobiet i ich rodzin, kt\u00f3ra po\u0142o\u017cy\u0142a si\u0119 cieniem na kilka pokole\u0144. Teksty b\u0119d\u0105 dotyczy\u0142y m.in. Ojcumi\u0142y Wo\u0142k, Janiny R\u00f3\u017cy Giedroy\u0107-Wawrzynowicz, Alicji Brodnickiej, Janiny Seweryn i Melanii Raczy\u0144skiej.<\/p>\n

Ponadto\u00a013 kwietnia<\/strong>\u00a0w godz. 13.00 – 18.00<\/strong>\u00a0grupa rekonstruktorek ze Stowarzyszenia Rekonstrukcji Historycznej \u201eBluszcz\u201d, ubranych w stroje z lat 40., b\u0119dzie rozdawa\u0142a\u00a0guziki katy\u0144skie<\/strong>\u00a0w okolicach Kordegardy, Placu Zamkowego, Grobu Nieznanego \u017bo\u0142nierza, Uniwersytetu Warszawskiego, Nowego \u015awiatu, a tak\u017ce w okolicach stacji Metro \u015awi\u0119tokrzyska oraz Metro Ratusz-Arsena\u0142.<\/p>\n

Centralne Muzeum Je\u0144c\u00f3w Wojennych w Opolu<\/u><\/strong><\/p>\n

Przed budynkiem Centralnego Muzeum Je\u0144c\u00f3w Wojennych w Opolu do 11 maja<\/strong>\u00a0prezentowana jest\u00a0wystawa czasowa pt. \u201eNa nieludzkiej ziemi. Je\u0144cy polscy w ZSRR\u201d<\/strong>, po\u015bwi\u0119cona polskim je\u0144com wojennym w niewoli radzieckiej, a w szczeg\u00f3lno\u015bci losom internowanych w trzech obozach specjalnych NKWD: Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie. G\u0142\u00f3wnym tematem ekspozycji, kt\u00f3ra sk\u0142ada si\u0119 z 10 cz\u0119\u015bci (w tym map, zdj\u0119\u0107 i publikacji prasowych), jest zbrodnia katy\u0144ska. Otwieraj\u0105 j\u0105 przedwojenne fotografie przysz\u0142ych je\u0144c\u00f3w. Nast\u0119pnie \u015bledzimy ich drog\u0119 do niewoli, pobyt w obozach, okoliczno\u015bci odkrycia zbrodni katy\u0144skiej, kamuflowanie jej i polityczne rozgrywanie oraz trudny proces poszukiwania prawdy. Wystawa, przygotowana na podstawie bogatych zbior\u00f3w archiwalnych wielu instytucji i os\u00f3b prywatnych, zosta\u0142a po\u0142\u0105czona z\u00a0cyklem zaj\u0119\u0107 edukacyjnych \u201eKaty\u0144 \u2013 prawda i k\u0142amstwo\u201d<\/strong>, kt\u00f3re s\u0105 prowadzone w muzeum i szko\u0142ach oraz w formie zaj\u0119\u0107 online.<\/p>\n

Wytw\u00f3rnia Film\u00f3w Dokumentalnych i Fabularnych<\/u><\/strong><\/p>\n

Na\u00a0platformie 35MM.ONLINE<\/strong>\u00a0(https:\/\/35mm.online\/<\/a>) udost\u0119pniona zosta\u0142a\u00a0specjalna kolekcja film\u00f3w dokumentalnych pn. \u201ePami\u0119ci ofiar Katynia\u201d<\/strong>. W kolekcji znajd\u0105 si\u0119 takie produkcje jak: \u201eLas Katy\u0144ski\u201d, \u201eNie zabijaj\u201d, \u201eZ archipelagu Gu\u0142ag\u201d.<\/p>\n

Filmoteka Narodowa \u2013 Instytut Audiowizualny<\/u><\/strong><\/u><\/p>\n

Na\u00a0portalu Ninateka.pl<\/strong>\u00a0(https:\/\/ninateka.pl\/<\/a>) znajduj\u0105 si\u0119\u00a0materia\u0142y multimedialne<\/strong>:<\/p>\n