\u201eNa ka\u017cd\u0105 wzmiank\u0119 o reparacjach wojennych Berlin reaguje alergicznie. Tymczasem ich wyp\u0142ata by\u0142aby krokiem milowym i szans\u0105 dla Niemiec, by doprowadzi\u0107 do pe\u0142nego polsko-niemieckiego pojednania\u201d\u00a0\u2013 pisze Karol Nawrocki.<\/p>\n
\u201eZabijali w bezczelny spos\u00f3b, bez \u017cadnych skrupu\u0142\u00f3w\u201d \u2013 opowiada z przej\u0119ciem Winicjusz Natoniewski. Mia\u0142 zaledwie 6 lat, gdy 2 lutego 1944 r. Niemcy spalili jego rodzinn\u0105 wie\u015b Szczecyn na Lubelszczy\u017anie. Ten sam los spotka\u0142 w\u00f3wczas kilka pobliskich miejscowo\u015bci podejrzewanych o wspieranie partyzant\u00f3w. W sumie zgin\u0119\u0142o tego dnia od 800 do nawet 1300 os\u00f3b, w tym kobiety i dzieci. By\u0142a to jedna z najbrutalniejszych akcji \u201epacyfikacyjnych\u201d przeprowadzonych przez Niemc\u00f3w na terenach wiejskich okupowanej Polski.<\/p>\n
Natoniewski prze\u017cy\u0142, ale zosta\u0142 dotkliwie poparzony. Blizny pozosta\u0142y mu na zawsze, tak jak i traumy. \u201eM\u00f3wi, \u017ce to jest sprawa niezamkni\u0119ta w jego \u017cyciu\u201d \u2013 t\u0142umaczy jego c\u00f3rka Bo\u017cena. Jej ojciec nie uzyska\u0142 statusu inwalidy wojennego, bo nie mie\u015bci si\u0119 w ustawowych kryteriach. Nie otrzyma\u0142 \u015bwiadcze\u0144 ze \u015brodk\u00f3w Fundacji \u201ePolsko-Niemieckie Pojednanie\u201d, bo wsparcie przewidziano tylko dla okre\u015blonych kategorii ofiar. Wiedz\u0105c, \u017ce nie ma najmniejszych szans na jakiekolwiek zado\u015b\u0107uczynienie przed s\u0105dem w Niemczech, pozwa\u0142 pa\u0144stwo niemieckie przed polskim s\u0105dem. Bezskutecznie \u2013 S\u0105d Najwy\u017cszy powo\u0142a\u0142 si\u0119 na immunitet Niemiec. Nie pomog\u0142a te\u017c skarga do Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka \u2013 ten nie przyj\u0105\u0142 nawet sprawy do rozpoznania.<\/p>\n
Przypadek Natoniewskiego pokazuje jasno: nie mo\u017ce by\u0107 mowy o tym, \u017ce Niemcy w pe\u0142ni rozliczy\u0142y si\u0119 z II wojny \u015bwiatowej. Podczas rozmaitych uroczysto\u015bci rocznicowych z ust niemieckich polityk\u00f3w padaj\u0105 wprawdzie pi\u0119kne s\u0142owa o szczeg\u00f3lnej historycznej odpowiedzialno\u015bci ich kraju. Najwyra\u017aniej jednak nie ma to by\u0107 \u2013 je\u015bli nie liczy\u0107 drobnych, cz\u0119sto wymuszonych gest\u00f3w \u2013 odpowiedzialno\u015b\u0107 materialna. Gdy bowiem przychodzi do konkret\u00f3w, mamy odwo\u0142ywanie si\u0119 do kruczk\u00f3w prawnych, niegodn\u0105 gr\u0119 na przeczekanie, przedawnienie i zapomnienie.<\/p>\n
Po powstaniu RFN indywidualne odszkodowania dla ofiar niemieckiego nazizmu\u00a0pocz\u0105tkowo w og\u00f3le nie obj\u0119\u0142y polskich obywateli. P\u00f3\u017aniejsze wyp\u0142aty \u2013 dla ofiar eksperyment\u00f3w medycznych czy robotnik\u00f3w przymusowych \u2013 trzeba za\u015b uzna\u0107 za symboliczne na tle gigantycznej hekatomby, jak\u0105 Niemcy urz\u0105dzili Polakom w latach 1939\u20131945. M\u00f3wi\u0105c brutalnie, \u015bwiadczenia otrzymali ci, kt\u00f3rzy \u017cyli dostatecznie d\u0142ugo i znale\u017ali si\u0119 w \u201eodpowiedniej\u201d grupie ofiar. A i oni mieli nieraz poczucie, \u017ce doczekali si\u0119 jedynie ja\u0142mu\u017cny.<\/p>\n
Podobna gra toczy si\u0119 wok\u00f3\u0142 reparacji wojennych, czyli rekompensat nale\u017cnych ju\u017c nie indywidualnym ofiarom, lecz Polsce jako pa\u0144stwu napadni\u0119temu i brutalnie okupowanemu przez Niemcy. Kolejne rz\u0105dy w Berlinie pr\u00f3buj\u0105 przekona\u0107 \u015bwiat, \u017ce sprawa jest zamkni\u0119ta w sensie prawnym. Ci sami politycy, kt\u00f3rzy na co dzie\u0144 ch\u0119tnie odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do moralno\u015bci, w tej sprawie m\u00f3wi\u0105 bezdusznym j\u0119zykiem paragraf\u00f3w. Usilnie staraj\u0105 si\u0119 wyt\u0142umaczy\u0107, dlaczego\u00a0nie musz\u0105\u00a0p\u0142aci\u0107 reparacji. Jak ognia unikaj\u0105 za\u015b odpowiedzi na pytanie, dlaczego p\u0142aci\u0107\u00a0nie chc\u0105.<\/p>\n
Pada niekiedy argument, \u017ce reparacje to droga donik\u0105d \u2013 \u017ce po I wojnie \u015bwiatowej wp\u0119dzi\u0142y Niemcy w kryzys i po\u015brednio utorowa\u0142y drog\u0119 do w\u0142adzy Adolfowi Hitlerowi. Jako historyk nie mog\u0119 si\u0119 zgodzi\u0107 z t\u0105 analogi\u0105. Dzi\u015b Niemcy to najwi\u0119ksza gospodarka Unii Europejskiej \u2013 niepor\u00f3wnanie silniejsza i odporniejsza na kryzysy ni\u017c za czas\u00f3w przedwojennej Republiki Weimarskiej.\u00a0Ma\u0142o kto wie, \u017ce reparacje za I wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 Niemcy sp\u0142aca\u0142y a\u017c do roku 2010. Nijak nie przeszkodzi\u0142o im to w zbudowaniu zamo\u017cnego pa\u0144stwa.<\/p>\n
S\u0142ysz\u0119 te\u017c czasem, \u017ce niemal ca\u0142a Europa do\u015bwiadczy\u0142a skutk\u00f3w II wojny \u015bwiatowej\u00a0i gdyby wszystkie rz\u0105dy domaga\u0142y si\u0119 teraz reparacji, roszczeniom nie by\u0142oby ko\u0144ca. Kto\u015b, kto powo\u0142uje si\u0119 na taki argument, najwyra\u017aniej nie zna specyfiki niemieckiej okupacji ziem polskich, niepor\u00f3wnanie straszniejszej ni\u017c w zachodniej Europie. Prawie 6 milion\u00f3w ofiar, masowa eksterminacja w obozach, pokazowe i potajemne egzekucje, przymusowe wysiedlenia, grabie\u017c d\u00f3br kultury, celowe burzenie miast i palenie wsi \u2013 to wszystko nie tylko pozostawi\u0142o g\u0142\u0119bokie traumy, lecz r\u00f3wnie\u017c przynios\u0142o horrendalne straty, kt\u00f3re da si\u0119 w miar\u0119 precyzyjnie wyliczy\u0107. \u017baden z naszych przodk\u00f3w, kt\u00f3ry zosta\u0142 zamordowany w latach II wojny \u015bwiatowej lub w inny spos\u00f3b do\u015bwiadczy\u0142 wtedy okrucie\u0144stwa, nie da\u0142 nam prawa, aby w jego imieniu dokona\u0107 pe\u0142nej abolicji tych wszystkich krzywd, kt\u00f3re wyrz\u0105dzili Niemcy.<\/p>\n
Owszem, Niemcy s\u0105 naszym s\u0105siadem, z kt\u00f3rym w XXI w. chcemy budowa\u0107 dobre relacje jako partnerzy w NATO i Unii Europejskiej. Reparacje wojenne by\u0142yby krokiem milowym na tej drodze \u2013 aktem twardej, materialnej sprawiedliwo\u015bci. Mam nadziej\u0119, \u017ce r\u00f3wnie\u017c rz\u0105d w Berlinie zacznie dostrzega\u0107 w nich szans\u0119 na autentyczne pojednanie mi\u0119dzy naszymi narodami.<\/p>\n
Karol Nawrocki, prezes IPN<\/p>\n
\/Publikacja w czasopi\u015bmie \u201eWszystko co najwa\u017cniejsze\u201c\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u201eNa ka\u017cd\u0105 wzmiank\u0119 o reparacjach wojennych Berlin reaguje alergicznie. Tymczasem ich wyp\u0142ata by\u0142aby krokiem milowym i szans\u0105 dla Niemiec, by doprowadzi\u0107 do pe\u0142nego polsko-niemieckiego pojednania\u201d\u00a0\u2013 pisze Karol Nawrocki. \u201eZabijali w bezczelny spos\u00f3b, bez \u017cadnych skrupu\u0142\u00f3w\u201d \u2013 opowiada z przej\u0119ciem Winicjusz Natoniewski. Mia\u0142 zaledwie 6 lat, gdy 2 lutego 1944 r. Niemcy spalili jego rodzinn\u0105 wie\u015b […]<\/p>\n","protected":false},"author":97,"featured_media":4226,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[36],"tags":[],"class_list":["post-4225","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"yoast_head":"\n