12 czerwca o godz. 16:00 w Sali ekspozycyjnej i edukacyjnej Litewskiego Pa\u0144stwowego Archiwum Historycznego odb\u0119dzie si\u0119 otwarcie wystawy dokument\u00f3w po\u015bwi\u0119conych wyj\u0105tkowej postaci \u2013 przedsi\u0119biorcy, bankierowi i dzia\u0142aczowi spo\u0142ecznemu J\u00f3zefowi Montwi\u0142\u0142owi (1850\u20131911).<\/p>\n\n\n\n
Dla wielu znany jest on jako inicjator nowatorskich projekt\u00f3w architektonicznych w Wilnie na pocz\u0105tku XX wieku; jednak J. Montwi\u0142\u0142 s\u0142yn\u0105\u0142 r\u00f3wnie\u017c jako hojny dobroczy\u0144ca, opiekun potrzebuj\u0105cych i ubogich.<\/p>\n\n\n\n
\u201eLudzie cz\u0119sto narzekaj\u0105, \u017ce \u015bwiat jest dla nich niesprawiedliwy, ale gdyby dok\u0142adnie por\u00f3wnali, co dobrego sami uczynili, z tym, co otrzymali od innych, prawdopodobnie przekonaliby si\u0119, \u017ce w ostatecznym rozrachunku to oni s\u0105 d\u0142u\u017cnikami\u201c \u2013 twierdzi\u0142 J. Montwi\u0142\u0142.<\/p>\n\n\n\n
J. Montwi\u0142\u0142 urodzi\u0142 si\u0119 21 marca 1850 roku w maj\u0105tku Mitianiszki ko\u0142o miasteczka Szaty (rej. kiejda\u0144ski). 175. rocznica jego urodzin, kt\u00f3r\u0105 obchodzimy w tym roku, sk\u0142oni\u0142a pracownik\u00f3w Litewskiego Pa\u0144stwowego Archiwum Historycznego do przygotowania wystawy dokument\u00f3w pt. \u201eWielki filantrop J\u00f3zef Montwi\u0142\u0142\u201c<\/strong>. Jest to najobszerniejszy zbi\u00f3r dokument\u00f3w, jakie kiedykolwiek zgromadzono i eksponowano, opowiadaj\u0105cy histori\u0119 \u017cycia J. Montwi\u0142\u0142a, jego dzia\u0142alno\u015bci w dziedzinie budownictwa, nauki, sztuki, a zw\u0142aszcza \u2013 filantropii. <\/p>\n\n\n\n J. Montwi\u0142\u0142 pochodzi\u0142 z zamo\u017cnej rodziny szlacheckiej. Na wystawie b\u0119dzie mo\u017cna zobaczy\u0107 dokumenty dotycz\u0105ce jego przodk\u00f3w: drzewa genealogiczne rodu Montwi\u0142\u0142\u00f3w (herbu \u201eKolumna\u201c), dokumenty potwierdzaj\u0105ce szlacheckie pochodzenie, testamenty i inne materia\u0142y. W\u015br\u00f3d eksponat\u00f3w s\u0105 tak\u017ce plany z drugiej po\u0142owy XIX wieku, na kt\u00f3rych zaznaczone s\u0105 posiad\u0142o\u015bci ziemskie nale\u017c\u0105ce do ojca J\u00f3zefa \u2013 Stanis\u0142awa Montwi\u0142\u0142a, dokumenty dotycz\u0105ce rodzinnego maj\u0105tku Mitianiszki. Na wystawie tak\u017ce mo\u017cna b\u0119dzie obejrze\u0107 oryginalny zapis aktu chrztu J. Montwi\u0142\u0142a, jego fotografie i portrety, listy osobiste, wizyt\u00f3wki i inne pami\u0105tki.<\/p>\n\n\n\n J. Montwi\u0142\u0142 by\u0142 znakomicie wykszta\u0142cony. W 1867 roku uko\u0144czy\u0142 gimnazjum w Wilnie, po czym wyjecha\u0142 na studia prawnicze na Uniwersytecie Petersburskim. W Berlinie i Wiedniu ucz\u0119szcza\u0142 na wyk\u0142ady z socjologii i ekonomii, a tak\u017ce zg\u0142\u0119bia\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 zachodnioeuropejskich instytucji spo\u0142ecznych, filantropijnych i kulturalnych. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce po powrocie na Litw\u0119 J. Montwi\u0142\u0142 znacz\u0105co wstrz\u0105sn\u0105\u0142 zasta\u0142e \u017cycie spo\u0142eczne Wilna, pokazuj\u0105c w\u0142asnym przyk\u0142adem mo\u017cliwo\u015bci pozytywnych dzia\u0142a\u0144, o kt\u00f3rych do tej pory nikt nie s\u0142ysza\u0142.<\/p>\n\n\n\n B\u0119d\u0105c dyrektorem Wile\u0144skiego Banku Ziemskiego zainicjowa\u0142 budow\u0119 kamienic szeregowych, tzw. kolonii, na Nowym Mie\u015bcie, Pohulance, \u015anipiszkach, Rossie i \u0141ukiszkach, a tak\u017ce zak\u0142adanie przytu\u0142k\u00f3w dla sierot.<\/p>\n\n\n\n Klasztor franciszkan\u00f3w wraz z obok b\u0119d\u0105cym ko\u015bcio\u0142em Wniebowzi\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny (franciszkan\u00f3w) w Wilnie sta\u0142 si\u0119 o\u015brodkiem dzia\u0142alno\u015bci filantropijnej J. Montwi\u0142\u0142a. W\u0142a\u015bnie tutaj dzia\u0142a\u0142y za\u0142o\u017cone przez niego instytucje filantropijne: Towarzystwo Opieki nad Dzie\u0107mi, Stowarzyszenie S\u0142ug imienia \u015aw. Zyty, Towarzystwo Opieki nad Ubogimi z bezp\u0142atn\u0105 jad\u0142odajni\u0105, szpitalem, noclegowni\u0105, Towarzystwo Opieki nad Matk\u0105 i Dzieckiem \u201eKropla mleka\u201c i inne. W sierpniu 1908 roku w klasztorze franciszkan\u00f3w zosta\u0142a otwarta wystawa \u201eDziecko\u201c, kt\u00f3rej pomys\u0142odawc\u0105 i mecenasem by\u0142 r\u00f3wnie\u017c J. Montwi\u0142\u0142. Nieprzypadkowo wi\u0119c tutaj, obok ko\u015bcio\u0142a franciszkan\u00f3w, w 1932 roku ods\u0142oni\u0119to pomnik upami\u0119tniaj\u0105cy J. Montwi\u0142\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Na wystawie prezentowane s\u0105 zdj\u0119cia ko\u015bcio\u0142a i klasztoru franciszkan\u00f3w, wykonane przez Jana Bu\u0142haka \u2013 wybitnego fotografa I po\u0142owy XX wieku. Mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c zobaczy\u0107 projekty przytu\u0142k\u00f3w dla sierot, przygotowane przez architekt\u00f3w wspieranych przez J. Montwi\u0142\u0142a, fotografie z wystawy \u201eDziecko\u201c oraz inne eksponaty.<\/p>\n\n\n\n Ciekawe jest to, \u017ce historia ko\u015bcio\u0142a i klasztoru franciszkan\u00f3w jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z histori\u0105 Litewskiego Pa\u0144stwowego Archiwum Historycznego. Po st\u0142umieniu Powstania Styczniowego i zamkni\u0119ciu przez w\u0142adze carskie klasztoru wraz z ko\u015bcio\u0142em, w tych pomieszczeniach ulokowano Archiwum Instytucji Publicznych guberni wile\u0144skiej. Najpierw na potrzeby archiwum zaadaptowane zosta\u0142y cele klasztorne, za\u015b od 1871 roku \u2013 i ko\u015bci\u00f3\u0142. Po remoncie jego przestrze\u0144 za pomoc\u0105 belek i desek zosta\u0142a podzielona na pi\u0119\u0107 kondygnacji. W tych pomieszczeniach dokumenty by\u0142y przechowywane a\u017c do 1992 roku. P\u00f3\u017aniej dokumenty przekazano do zbior\u00f3w Litewskiego Pa\u0144stwowego Archiwum Historycznego. Korelacje z ko\u015bcio\u0142em i klasztorem franciszkan\u00f3w sta\u0142y si\u0119 kolejnym bod\u017acem do zainteresowania si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 prowadzon\u0105 w tych budynkach, a tak\u017ce inicjatywami J. Montwi\u0142\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Organizatorzy wystawy po\u015bwi\u0119conej J\u00f3zefowi Montwi\u0142\u0142owi maj\u0105 nadziej\u0119, \u017ce prezentowane na niej dokumenty archiwalne zainteresuj\u0105 badaczy osobowo\u015bci tego wybitnego dzia\u0142acza spo\u0142ecznego i filantropa, a jednocze\u015bnie zach\u0119c\u0105 do zastanowienia si\u0119 nad w\u0142asnym wk\u0142adem w dobro lokalnej spo\u0142eczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Wystaw\u0119 b\u0119dzie mo\u017cna zobaczy\u0107 w Sali ekspozycyjnej i edukacyjnej Litewskiego Pa\u0144stwowego Archiwum Historycznego (ul. Mindaugo 8, Wilno) w dni powszednie i w godzinach otwarcia archiwum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 12 czerwca o godz. 16:00 w Sali ekspozycyjnej i edukacyjnej Litewskiego Pa\u0144stwowego Archiwum Historycznego odb\u0119dzie si\u0119 otwarcie wystawy dokument\u00f3w po\u015bwi\u0119conych wyj\u0105tkowej postaci \u2013 przedsi\u0119biorcy, bankierowi i dzia\u0142aczowi spo\u0142ecznemu J\u00f3zefowi Montwi\u0142\u0142owi (1850\u20131911). Dla wielu znany jest on jako inicjator nowatorskich projekt\u00f3w architektonicznych w Wilnie na pocz\u0105tku XX wieku; jednak J. Montwi\u0142\u0142 s\u0142yn\u0105\u0142 r\u00f3wnie\u017c jako hojny dobroczy\u0144ca, […]<\/p>\n","protected":false},"author":179,"featured_media":7554,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[115,95,53],"tags":[],"class_list":["post-7558","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia-pl","category-wydarzenia","category-wystawy"],"yoast_head":"\n