<\/div>\n\n\n\n
Odo Feliks Kazimierz Bujwid (1857-1942)<\/strong><\/p>\n\n\n\nReprezentuje wybitne grono os\u00f3b, kt\u00f3re istotnie przyczyni\u0142y si\u0119 do rozwoju nauki nie tylko w Polsce, ale tak\u017ce na ca\u0142ym \u015bwiecie. Jako ponadprzeci\u0119tny ucze\u0144 Roberta Kocha i Ludwika Pasteura uznawany jest za prekursora bakteriologii w Polsce i Europie.<\/p>\n\n\n\n
Urodzi\u0142 si\u0119 w Wilnie jako syn niemaj\u0119tnego ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Dzieci\u0144stwo i wczesna m\u0142odo\u015b\u0107 up\u0142yn\u0119\u0142y mu w bardzo trudnych warunkach rodzinnych i materialnych. Odo, zmuszony sytuacj\u0105 do pomocy rodzinie, z trudem godzi\u0142 nauk\u0119 w gimnazjum z zarabianiem korepetycjami. W 1879 r. jako eksternista Bujwid zda\u0142 matur\u0119, a nast\u0119pnie podj\u0105\u0142 studia na Wydziale Lekarskim Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego. P\u00f3\u017aniej studiowa\u0142 u s\u0142ynnych naukowc\u00f3w Roberta Kocha i Ludwika Pasteura. W swoim domu za\u0142o\u017cy\u0142 pierwsze w Polsce laboratorium bakteriologiczne.<\/p>\n\n\n\n
W 1886 r. o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Kazimier\u0105 z domu Klimontowicz \u2013 dzia\u0142aczk\u0105 spo\u0142eczn\u0105, jedn\u0105 z najwybitniejszych postaci polskiego ruchu feministycznego tamtych czas\u00f3w. Mia\u0142 z ni\u0105 cztery c\u00f3rki \u2013 Kazimier\u0119, Zofi\u0119, Jadwig\u0119 i Helen\u0119 oraz dw\u00f3ch syn\u00f3w \u2013 Stanis\u0142awa i Jana. Odo i Kazimier\u0119 wyr\u00f3\u017cni\u0142y liczne osi\u0105gni\u0119cia na tle spo\u0142ecznym, m.in. podejmowali oni walk\u0119 o mo\u017cliwo\u015b\u0107 podj\u0119cia przez kobiety studi\u00f3w wy\u017cszych.<\/p>\n\n\n\n
Mo\u017cna by rzec, \u017ce O. Bujwid by\u0142 cz\u0142owiekiem nowoczesnym, nie tylko ze wzgl\u0119du na pogl\u0105dy wyprzedzaj\u0105ce epok\u0119, ale tak\u017ce ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107. By\u0142 nie tylko pracownikiem naukowym i aktywnym dzia\u0142aczem spo\u0142ecznym. Zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w \u017cycie polityczne. Pracowa\u0142 w radzie miasta. Wyk\u0142ada\u0142 na uniwersytecie, aktywnie propagowa\u0142 j\u0119zyk esperanto. Dzia\u0142a\u0142 na rzecz poprawy stanu zdrowia i jako\u015bci \u017cycia spo\u0142ecze\u0144stwa. Nie pi\u0142 w\u00f3dki i nie gra\u0142 w karty. Na emeryturze oddawa\u0142 si\u0119 z pasj\u0105 swoim zainteresowaniom rolniczym, hodowli zwierz\u0105t, w\u0119dkarstwu i polowaniom. Du\u017co czyta\u0142, napisa\u0142 oko\u0142o 400 publikacji. Nie spos\u00f3b wymieni\u0107 wszystkich zainteresowa\u0144 i osi\u0105gni\u0119\u0107 tego wielkiego uczonego.<\/p>\n\n\n\n
Jego cia\u0142o pochowano na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Instytut Polski w Wilnie kontynuuje wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z czasopismem literackim \u201eMetai\u201d. W najnowszym numerze miesi\u0119cznika (2025, nr 8-9) ukaza\u0142 si\u0119 fragment ksi\u0105\u017cki-pami\u0119tnika \u201eOsamotnienie. Pami\u0119tniki z lat 1932-1942\u201d, kt\u00f3rej autorem jest Odo Bujwid \u2013 urodzony w Wilnie wybitny bakteriolog, higienista i dzia\u0142acz spo\u0142eczny. O. Bujwid rozpocz\u0105\u0142 pisanie pami\u0119tnika w 1932 r., po \u015bmierci ukochanej \u017cony i towarzyszki […]<\/p>\n","protected":false},"author":179,"featured_media":7785,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[36,115,47],"tags":[],"class_list":["post-7789","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-historia-pl","category-literatura-pl"],"yoast_head":"\n
\u201eOsamotnienie. Pami\u0119tniki z lat 1932-1942\u201d Odo Bujwida w \u201eMetai\u201d - Instytut Polski w Wilnie<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2025\/08\/13\/osamotnienie-pamietniki-z-lat-1932-1942-odo-bujwida-w-metai\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u201eOsamotnienie. Pami\u0119tniki z lat 1932-1942\u201d Odo Bujwida w \u201eMetai\u201d - Instytut Polski w Wilnie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Instytut Polski w Wilnie kontynuuje wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z czasopismem literackim \u201eMetai\u201d. W najnowszym numerze miesi\u0119cznika (2025, nr 8-9) ukaza\u0142 si\u0119 fragment ksi\u0105\u017cki-pami\u0119tnika \u201eOsamotnienie. Pami\u0119tniki z lat 1932-1942\u201d, kt\u00f3rej autorem jest Odo Bujwid \u2013 urodzony w Wilnie wybitny bakteriolog, higienista i dzia\u0142acz spo\u0142eczny. O. Bujwid rozpocz\u0105\u0142 pisanie pami\u0119tnika w 1932 r., po \u015bmierci ukochanej \u017cony i towarzyszki […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2025\/08\/13\/osamotnienie-pamietniki-z-lat-1932-1942-odo-bujwida-w-metai\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Instytut Polski w Wilnie\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-08-13T07:44:28+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-10-10T06:20:25+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2025\/08\/Fot.-Zurnalas-\u201eMetai8-9-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2192\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"strielkunasr\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"strielkunasr\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"event\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2025\/08\/13\/osamotnienie-pamietniki-z-lat-1932-1942-odo-bujwida-w-metai\/\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2025\/08\/13\/osamotnienie-pamietniki-z-lat-1932-1942-odo-bujwida-w-metai\/\",\"name\":\"\u201eOsamotnienie. Pami\u0119tniki z lat 1932-1942\u201d Odo Bujwida w \u201eMetai\u201d\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2025\/08\/13\/osamotnienie-pamietniki-z-lat-1932-1942-odo-bujwida-w-metai\/#primaryimage\"},\"image\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2025\/08\/Fot.-Zurnalas-\u201eMetai8-9-scaled.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2025\/08\/Fot.-Zurnalas-\u201eMetai8-9-257x300.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2025\/08\/Fot.-Zurnalas-\u201eMetai8-9-877x1024.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2025\/08\/Fot.-Zurnalas-\u201eMetai8-9-scaled.jpg\"],\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2025\/08\/Fot.-Zurnalas-\u201eMetai8-9-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2025-08-13T07:44:28+02:00\",\"dateModified\":\"2025-10-10T06:20:25+02:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#\/schema\/person\/0fe71ab8ff05e4d313f18753e7735a3c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2025\/08\/13\/osamotnienie-pamietniki-z-lat-1932-1942-odo-bujwida-w-metai\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2025\/08\/13\/osamotnienie-pamietniki-z-lat-1932-1942-odo-bujwida-w-metai\/\"]}],\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"startDate\":\"2025-08-12\",\"endDate\":\"2025-12-31\",\"eventStatus\":\"EventScheduled\",\"eventAttendanceMode\":\"OfflineEventAttendanceMode\",\"location\":{\"@type\":\"place\",\"name\":\"\",\"address\":\"\",\"geo\":{\"@type\":\"GeoCoordinates\",\"latitude\":\"\",\"longitude\":\"\"}},\"description\":\"Instytut Polski w Wilnie kontynuuje wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z czasopismem literackim \u201eMetai\u201d. W najnowszym numerze miesi\u0119cznika (2025, nr 8-9) ukaza\u0142 si\u0119 fragment ksi\u0105\u017cki-pami\u0119tnika \u201eOsamotnienie. Pami\u0119tniki z lat 1932-1942\u201d, kt\u00f3rej autorem jest Odo Bujwid \u2013 urodzony w Wilnie wybitny bakteriolog, higienista i dzia\u0142acz spo\u0142eczny.\\nO. Bujwid rozpocz\u0105\u0142 pisanie pami\u0119tnika w 1932 r., po \u015bmierci ukochanej \u017cony i towarzyszki pracy Kazimiery. Pocz\u0105tkowo mia\u0142 on form\u0119 list\u00f3w do \u017cony, nast\u0119pnie przybra\u0142 form\u0119 regularnego pami\u0119tnika. Niecodziennie go pisa\u0142, ale a\u017c do \u015bmierci w noc bo\u017conarodzeniow\u0105 1942 r. W zapiskach z okresu II wojny \u015bwiatowej mo\u017cna odnale\u017a\u0107 paralele z aktualnymi realiami. Pami\u0119tnik przyjmuje posta\u0107 wspomnie\u0144 m\u0142odo\u015bci, wsp\u00f3\u0142pracy z wybitnymi bakteriologami Pasteurem i Kochem, a tak\u017ce p\u00f3\u017aniejszych prac badawczych, spo\u0142ecznych oraz \u017cycia rodzinnego. Ksi\u0105\u017cka jest \u017ar\u00f3d\u0142em wa\u017cnych przemy\u015ble\u0144 Odo o jego rozdarciu pomi\u0119dzy byciem jednocze\u015bnie pracownikiem naukowym i dzia\u0142aczem spo\u0142ecznym. Z pami\u0119tnika wynika, \u017ce O. Bujwid by\u0142 osob\u0105 niezwykle b\u0142yskotliw\u0105 i ciekaw\u0105.\\nKsi\u0105\u017ckia-pami\u0119tnik ukaza\u0142a si\u0119 drukiem w 1990 r., a wydawcy \u2013 Danuta i Tadeusz Jarosi\u0144scy, nadali jej tytu\u0142: \u201eOsamotnienie. Pami\u0119tniki z lat 1932-1942\u201d. Orygina\u0142 pami\u0119tnika jest przechowywany w Muzeum O. Bujwida w Krakowie.\\nWspomnienia najbardziej znanego polskiego bakteriologa mo\u017cna przeczyta\u0107 w j\u0119zyku litewskim, w t\u0142umaczeniu Rimvydasa Strielk\u016bnasa. W \u201eMetai\u201c ukaza\u0142y si\u0119 fragmenty od ko\u0144ca 1933 r. do po\u0142owy 1934 r.: www.zurnalasmetai.lt\\nMi\u0142ej lektury!\\nOdo Feliks Kazimierz Bujwid (1857-1942)\\nReprezentuje wybitne grono os\u00f3b, kt\u00f3re istotnie przyczyni\u0142y si\u0119 do rozwoju nauki nie tylko w Polsce, ale tak\u017ce na ca\u0142ym \u015bwiecie. Jako ponadprzeci\u0119tny ucze\u0144 Roberta Kocha i Ludwika Pasteura uznawany jest za prekursora bakteriologii w Polsce i Europie.\\nUrodzi\u0142 si\u0119 w Wilnie jako syn niemaj\u0119tnego ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Dzieci\u0144stwo i wczesna m\u0142odo\u015b\u0107 up\u0142yn\u0119\u0142y mu w bardzo trudnych warunkach rodzinnych i materialnych. Odo, zmuszony sytuacj\u0105 do pomocy rodzinie, z trudem godzi\u0142 nauk\u0119 w gimnazjum z zarabianiem korepetycjami. W 1879 r. jako eksternista Bujwid zda\u0142 matur\u0119, a nast\u0119pnie podj\u0105\u0142 studia na Wydziale Lekarskim Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego. P\u00f3\u017aniej studiowa\u0142 u s\u0142ynnych naukowc\u00f3w Roberta Kocha i Ludwika Pasteura. W swoim domu za\u0142o\u017cy\u0142 pierwsze w Polsce laboratorium bakteriologiczne.\\nW 1886 r. o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Kazimier\u0105 z domu Klimontowicz \u2013 dzia\u0142aczk\u0105 spo\u0142eczn\u0105, jedn\u0105 z najwybitniejszych postaci polskiego ruchu feministycznego tamtych czas\u00f3w. Mia\u0142 z ni\u0105 cztery c\u00f3rki \u2013 Kazimier\u0119, Zofi\u0119, Jadwig\u0119 i Helen\u0119 oraz dw\u00f3ch syn\u00f3w \u2013 Stanis\u0142awa i Jana. Odo i Kazimier\u0119 wyr\u00f3\u017cni\u0142y liczne osi\u0105gni\u0119cia na tle spo\u0142ecznym, m.in. podejmowali oni walk\u0119 o mo\u017cliwo\u015b\u0107 podj\u0119cia przez kobiety studi\u00f3w wy\u017cszych.\\nMo\u017cna by rzec, \u017ce O. Bujwid by\u0142 cz\u0142owiekiem nowoczesnym, nie tylko ze wzgl\u0119du na pogl\u0105dy wyprzedzaj\u0105ce epok\u0119, ale tak\u017ce ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107. By\u0142 nie tylko pracownikiem naukowym i aktywnym dzia\u0142aczem spo\u0142ecznym. Zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w \u017cycie polityczne. Pracowa\u0142 w radzie miasta. Wyk\u0142ada\u0142 na uniwersytecie, aktywnie propagowa\u0142 j\u0119zyk esperanto. Dzia\u0142a\u0142 na rzecz poprawy stanu zdrowia i jako\u015bci \u017cycia spo\u0142ecze\u0144stwa. Nie pi\u0142 w\u00f3dki i nie gra\u0142 w karty. Na emeryturze oddawa\u0142 si\u0119 z pasj\u0105 swoim zainteresowaniom rolniczym, hodowli zwierz\u0105t, w\u0119dkarstwu i polowaniom. Du\u017co czyta\u0142, napisa\u0142 oko\u0142o 400 publikacji. Nie spos\u00f3b wymieni\u0107 wszystkich zainteresowa\u0144 i osi\u0105gni\u0119\u0107 tego wielkiego uczonego.\\nJego cia\u0142o pochowano na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2025\/08\/13\/osamotnienie-pamietniki-z-lat-1932-1942-odo-bujwida-w-metai\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2025\/08\/Fot.-Zurnalas-\u201eMetai8-9-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2025\/08\/Fot.-Zurnalas-\u201eMetai8-9-scaled.jpg\",\"width\":2192,\"height\":2560},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2025\/08\/13\/osamotnienie-pamietniki-z-lat-1932-1942-odo-bujwida-w-metai\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u201eOsamotnienie. Pami\u0119tniki z lat 1932-1942\u201d Odo Bujwida w \u201eMetai\u201d\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#website\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/\",\"name\":\"Instytut Polski w Wilnie\",\"description\":\"Instytuty Polskie\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#\/schema\/person\/0fe71ab8ff05e4d313f18753e7735a3c\",\"name\":\"strielkunasr\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1f685238784360c3347cf65c78e0c870?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1f685238784360c3347cf65c78e0c870?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"strielkunasr\"},\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/author\/strielkunasr\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u201eOsamotnienie. Pami\u0119tniki z lat 1932-1942\u201d Odo Bujwida w \u201eMetai\u201d - Instytut Polski w Wilnie","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2025\/08\/13\/osamotnienie-pamietniki-z-lat-1932-1942-odo-bujwida-w-metai\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"\u201eOsamotnienie. Pami\u0119tniki z lat 1932-1942\u201d Odo Bujwida w \u201eMetai\u201d - Instytut Polski w Wilnie","og_description":"Instytut Polski w Wilnie kontynuuje wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z czasopismem literackim \u201eMetai\u201d. W najnowszym numerze miesi\u0119cznika (2025, nr 8-9) ukaza\u0142 si\u0119 fragment ksi\u0105\u017cki-pami\u0119tnika \u201eOsamotnienie. Pami\u0119tniki z lat 1932-1942\u201d, kt\u00f3rej autorem jest Odo Bujwid \u2013 urodzony w Wilnie wybitny bakteriolog, higienista i dzia\u0142acz spo\u0142eczny. O. Bujwid rozpocz\u0105\u0142 pisanie pami\u0119tnika w 1932 r., po \u015bmierci ukochanej \u017cony i towarzyszki […]","og_url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2025\/08\/13\/osamotnienie-pamietniki-z-lat-1932-1942-odo-bujwida-w-metai\/","og_site_name":"Instytut Polski w Wilnie","article_published_time":"2025-08-13T07:44:28+00:00","article_modified_time":"2025-10-10T06:20:25+00:00","og_image":[{"width":2192,"height":2560,"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2025\/08\/Fot.-Zurnalas-\u201eMetai8-9-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"strielkunasr","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"strielkunasr","Szacowany czas czytania":"4 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"event","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2025\/08\/13\/osamotnienie-pamietniki-z-lat-1932-1942-odo-bujwida-w-metai\/","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2025\/08\/13\/osamotnienie-pamietniki-z-lat-1932-1942-odo-bujwida-w-metai\/","name":"\u201eOsamotnienie. Pami\u0119tniki z lat 1932-1942\u201d Odo Bujwida w \u201eMetai\u201d","isPartOf":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2025\/08\/13\/osamotnienie-pamietniki-z-lat-1932-1942-odo-bujwida-w-metai\/#primaryimage"},"image":["https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2025\/08\/Fot.-Zurnalas-\u201eMetai8-9-scaled.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2025\/08\/Fot.-Zurnalas-\u201eMetai8-9-257x300.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2025\/08\/Fot.-Zurnalas-\u201eMetai8-9-877x1024.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2025\/08\/Fot.-Zurnalas-\u201eMetai8-9-scaled.jpg"],"thumbnailUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2025\/08\/Fot.-Zurnalas-\u201eMetai8-9-scaled.jpg","datePublished":"2025-08-13T07:44:28+02:00","dateModified":"2025-10-10T06:20:25+02:00","author":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#\/schema\/person\/0fe71ab8ff05e4d313f18753e7735a3c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2025\/08\/13\/osamotnienie-pamietniki-z-lat-1932-1942-odo-bujwida-w-metai\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2025\/08\/13\/osamotnienie-pamietniki-z-lat-1932-1942-odo-bujwida-w-metai\/"]}],"@context":"https:\/\/schema.org","startDate":"2025-08-12","endDate":"2025-12-31","eventStatus":"EventScheduled","eventAttendanceMode":"OfflineEventAttendanceMode","location":{"@type":"place","name":"","address":"","geo":{"@type":"GeoCoordinates","latitude":"","longitude":""}},"description":"Instytut Polski w Wilnie kontynuuje wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z czasopismem literackim \u201eMetai\u201d. W najnowszym numerze miesi\u0119cznika (2025, nr 8-9) ukaza\u0142 si\u0119 fragment ksi\u0105\u017cki-pami\u0119tnika \u201eOsamotnienie. Pami\u0119tniki z lat 1932-1942\u201d, kt\u00f3rej autorem jest Odo Bujwid \u2013 urodzony w Wilnie wybitny bakteriolog, higienista i dzia\u0142acz spo\u0142eczny.\nO. Bujwid rozpocz\u0105\u0142 pisanie pami\u0119tnika w 1932 r., po \u015bmierci ukochanej \u017cony i towarzyszki pracy Kazimiery. Pocz\u0105tkowo mia\u0142 on form\u0119 list\u00f3w do \u017cony, nast\u0119pnie przybra\u0142 form\u0119 regularnego pami\u0119tnika. Niecodziennie go pisa\u0142, ale a\u017c do \u015bmierci w noc bo\u017conarodzeniow\u0105 1942 r. W zapiskach z okresu II wojny \u015bwiatowej mo\u017cna odnale\u017a\u0107 paralele z aktualnymi realiami. Pami\u0119tnik przyjmuje posta\u0107 wspomnie\u0144 m\u0142odo\u015bci, wsp\u00f3\u0142pracy z wybitnymi bakteriologami Pasteurem i Kochem, a tak\u017ce p\u00f3\u017aniejszych prac badawczych, spo\u0142ecznych oraz \u017cycia rodzinnego. Ksi\u0105\u017cka jest \u017ar\u00f3d\u0142em wa\u017cnych przemy\u015ble\u0144 Odo o jego rozdarciu pomi\u0119dzy byciem jednocze\u015bnie pracownikiem naukowym i dzia\u0142aczem spo\u0142ecznym. Z pami\u0119tnika wynika, \u017ce O. Bujwid by\u0142 osob\u0105 niezwykle b\u0142yskotliw\u0105 i ciekaw\u0105.\nKsi\u0105\u017ckia-pami\u0119tnik ukaza\u0142a si\u0119 drukiem w 1990 r., a wydawcy \u2013 Danuta i Tadeusz Jarosi\u0144scy, nadali jej tytu\u0142: \u201eOsamotnienie. Pami\u0119tniki z lat 1932-1942\u201d. Orygina\u0142 pami\u0119tnika jest przechowywany w Muzeum O. Bujwida w Krakowie.\nWspomnienia najbardziej znanego polskiego bakteriologa mo\u017cna przeczyta\u0107 w j\u0119zyku litewskim, w t\u0142umaczeniu Rimvydasa Strielk\u016bnasa. W \u201eMetai\u201c ukaza\u0142y si\u0119 fragmenty od ko\u0144ca 1933 r. do po\u0142owy 1934 r.: www.zurnalasmetai.lt\nMi\u0142ej lektury!\nOdo Feliks Kazimierz Bujwid (1857-1942)\nReprezentuje wybitne grono os\u00f3b, kt\u00f3re istotnie przyczyni\u0142y si\u0119 do rozwoju nauki nie tylko w Polsce, ale tak\u017ce na ca\u0142ym \u015bwiecie. Jako ponadprzeci\u0119tny ucze\u0144 Roberta Kocha i Ludwika Pasteura uznawany jest za prekursora bakteriologii w Polsce i Europie.\nUrodzi\u0142 si\u0119 w Wilnie jako syn niemaj\u0119tnego ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Dzieci\u0144stwo i wczesna m\u0142odo\u015b\u0107 up\u0142yn\u0119\u0142y mu w bardzo trudnych warunkach rodzinnych i materialnych. Odo, zmuszony sytuacj\u0105 do pomocy rodzinie, z trudem godzi\u0142 nauk\u0119 w gimnazjum z zarabianiem korepetycjami. W 1879 r. jako eksternista Bujwid zda\u0142 matur\u0119, a nast\u0119pnie podj\u0105\u0142 studia na Wydziale Lekarskim Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego. P\u00f3\u017aniej studiowa\u0142 u s\u0142ynnych naukowc\u00f3w Roberta Kocha i Ludwika Pasteura. W swoim domu za\u0142o\u017cy\u0142 pierwsze w Polsce laboratorium bakteriologiczne.\nW 1886 r. o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Kazimier\u0105 z domu Klimontowicz \u2013 dzia\u0142aczk\u0105 spo\u0142eczn\u0105, jedn\u0105 z najwybitniejszych postaci polskiego ruchu feministycznego tamtych czas\u00f3w. Mia\u0142 z ni\u0105 cztery c\u00f3rki \u2013 Kazimier\u0119, Zofi\u0119, Jadwig\u0119 i Helen\u0119 oraz dw\u00f3ch syn\u00f3w \u2013 Stanis\u0142awa i Jana. Odo i Kazimier\u0119 wyr\u00f3\u017cni\u0142y liczne osi\u0105gni\u0119cia na tle spo\u0142ecznym, m.in. podejmowali oni walk\u0119 o mo\u017cliwo\u015b\u0107 podj\u0119cia przez kobiety studi\u00f3w wy\u017cszych.\nMo\u017cna by rzec, \u017ce O. Bujwid by\u0142 cz\u0142owiekiem nowoczesnym, nie tylko ze wzgl\u0119du na pogl\u0105dy wyprzedzaj\u0105ce epok\u0119, ale tak\u017ce ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107. By\u0142 nie tylko pracownikiem naukowym i aktywnym dzia\u0142aczem spo\u0142ecznym. Zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w \u017cycie polityczne. Pracowa\u0142 w radzie miasta. Wyk\u0142ada\u0142 na uniwersytecie, aktywnie propagowa\u0142 j\u0119zyk esperanto. Dzia\u0142a\u0142 na rzecz poprawy stanu zdrowia i jako\u015bci \u017cycia spo\u0142ecze\u0144stwa. Nie pi\u0142 w\u00f3dki i nie gra\u0142 w karty. Na emeryturze oddawa\u0142 si\u0119 z pasj\u0105 swoim zainteresowaniom rolniczym, hodowli zwierz\u0105t, w\u0119dkarstwu i polowaniom. Du\u017co czyta\u0142, napisa\u0142 oko\u0142o 400 publikacji. Nie spos\u00f3b wymieni\u0107 wszystkich zainteresowa\u0144 i osi\u0105gni\u0119\u0107 tego wielkiego uczonego.\nJego cia\u0142o pochowano na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie."},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2025\/08\/13\/osamotnienie-pamietniki-z-lat-1932-1942-odo-bujwida-w-metai\/#primaryimage","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2025\/08\/Fot.-Zurnalas-\u201eMetai8-9-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2025\/08\/Fot.-Zurnalas-\u201eMetai8-9-scaled.jpg","width":2192,"height":2560},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2025\/08\/13\/osamotnienie-pamietniki-z-lat-1932-1942-odo-bujwida-w-metai\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u201eOsamotnienie. Pami\u0119tniki z lat 1932-1942\u201d Odo Bujwida w \u201eMetai\u201d"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#website","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/","name":"Instytut Polski w Wilnie","description":"Instytuty Polskie","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#\/schema\/person\/0fe71ab8ff05e4d313f18753e7735a3c","name":"strielkunasr","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1f685238784360c3347cf65c78e0c870?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1f685238784360c3347cf65c78e0c870?s=96&d=mm&r=g","caption":"strielkunasr"},"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/author\/strielkunasr\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7789","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/users\/179"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7789"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7789\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8172,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7789\/revisions\/8172"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7785"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7789"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7789"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7789"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}