{"id":8611,"date":"2026-02-26T08:18:32","date_gmt":"2026-02-26T07:18:32","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/?p=8611"},"modified":"2026-02-26T09:22:03","modified_gmt":"2026-02-26T08:22:03","slug":"artykul-bruno-schulza-o-ferdydurce-witolda-gombrowicza-w-metai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/02\/26\/artykul-bruno-schulza-o-ferdydurce-witolda-gombrowicza-w-metai\/","title":{"rendered":"Artyku\u0142 Bruno Schulza o \u201eFerdydurce\u201d Witolda Gombrowicza w \u201eMetai\u201d"},"content":{"rendered":"\n

Instytut Polski w Wilnie kontynuuje wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z czasopismem literackim \u201eMetai\u201d. W najnowszym numerze miesi\u0119cznika (2026, nr 2) ukaza\u0142 si\u0119 artyku\u0142 Bruno Schulza<\/a> o powie\u015bci\u00a0Witolda Gombrowicza<\/a>\u00a0\u201eFerdydurke\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Schulz jako pierwszy zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z powie\u015bci\u0105 Gombrowicza: w roku\u00a01936 \u2013\u00a0z jej fragmentami, p\u00f3\u017aniej \u2013\u00a0z pierwotn\u0105 wersj\u0105 ca\u0142o\u015bci. Pocz\u0105tkowo dzie\u0142o nie zrobi\u0142o na nim wra\u017cenia.\u00a0Gombrowicz we \u201eWspomnieniach polskich\u201d pisze, \u017ce Schulz stwierdzi\u0142: \u201emnie si\u0119 zdaje, \u017ce tego nie trzeba publikowa\u0107\u201d. Autor \u201eFerdydurke\u201d opisuje r\u00f3wnie\u017c reakcj\u0119 Schulza w \u201eDzienniku\u201d:<\/p>\n\n\n\n

\u201eDa\u0142em mu j\u0105 do czytania, jeszcze nie uko\u0144czon\u0105, w maszynopisie, i po tygodniu wr\u0119czy\u0142 mi j\u0105 z powrotem, z twarz\u0105 zgaszon\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Powinien by\u015b raczej wr\u00f3ci\u0107 do twojej fantastyki z \u201ePami\u0119tnika z okresu dojrzewania”, tamten gatunek bardziej ci odpowiada \u2013 powiedzia\u0142 z wyra\u017an\u0105 i wielk\u0105 przykro\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Ale potem, kiedy przeczyta\u0142 \u201eFerdydurke”<\/a> ju\u017c w ksi\u0105\u017cce, wybuchn\u0105\u0142 p\u0142omieniem, kt\u00f3ry mnie zimnego, prawie sparzy\u0142”.<\/p>\n\n\n\n

\u201eFerdydurke” to pierwsza, jeszcze przedwojenna powie\u015b\u0107 Witolda Gombrowicza. Powsta\u0142a w 1937 roku (datowana 1938). Z miejsca podzieli\u0142a krytyk\u0119 na zapami\u0119ta\u0142ych przeciwnik\u00f3w i zagorza\u0142ych zwolennik\u00f3w. Wkr\u00f3tce sta\u0142a si\u0119 jedn\u0105 z najbardziej znanych polskich powie\u015bci na \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n

Bruno Schulz by\u0142 ni\u0105 zafascynowany. Napisa\u0142 tekst o \u201eFerdydurce\u201d, kt\u00f3ry odczyta\u0142 publicznie w styczniu 1938 roku w Zwi\u0105zku Literat\u00f3w Polskich. Jego studium o \u201eFerdydurce\u201d spotka\u0142o si\u0119 z burzliw\u0105 reakcj\u0105 \u2013 by\u0142 atakowany zacieklej ni\u017c sam autor powie\u015bci. Niekt\u00f3re wydawnictwa odm\u00f3wi\u0142y druku tego artyku\u0142u, ale ostatecznie ukaza\u0142 si\u0119 on latem w czasopi\u015bmie \u201eSkamander\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W 2004 roku \u201eFerdydurke\u201d W. Gombrowicza ukaza\u0142a si\u0119 w j\u0119zyku litewskim (t\u0142um. I. Aleksait\u0117, wydawnictwo Zwi\u0105zku Literat\u00f3w Litewskich).<\/p>\n\n\n\n

Mi\u0142ej lektury!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Instytut Polski w Wilnie kontynuuje wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z czasopismem literackim \u201eMetai\u201d. W najnowszym numerze miesi\u0119cznika (2026, nr 2) ukaza\u0142 si\u0119 artyku\u0142 Bruno Schulza o powie\u015bci\u00a0Witolda Gombrowicza\u00a0\u201eFerdydurke\u201d. Schulz jako pierwszy zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z powie\u015bci\u0105 Gombrowicza: w roku\u00a01936 \u2013\u00a0z jej fragmentami, p\u00f3\u017aniej \u2013\u00a0z pierwotn\u0105 wersj\u0105 ca\u0142o\u015bci. Pocz\u0105tkowo dzie\u0142o nie zrobi\u0142o na nim wra\u017cenia.\u00a0Gombrowicz we \u201eWspomnieniach polskich\u201d pisze, \u017ce […]<\/p>\n","protected":false},"author":179,"featured_media":8607,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[36,47],"tags":[],"class_list":["post-8611","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-literatura-pl"],"yoast_head":"\nArtyku\u0142 Bruno Schulza o \u201eFerdydurce\u201d Witolda Gombrowicza w \u201eMetai\u201d - Instytut Polski w Wilnie<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/02\/26\/artykul-bruno-schulza-o-ferdydurce-witolda-gombrowicza-w-metai\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Artyku\u0142 Bruno Schulza o \u201eFerdydurce\u201d Witolda Gombrowicza w \u201eMetai\u201d - Instytut Polski w Wilnie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Instytut Polski w Wilnie kontynuuje wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z czasopismem literackim \u201eMetai\u201d. W najnowszym numerze miesi\u0119cznika (2026, nr 2) ukaza\u0142 si\u0119 artyku\u0142 Bruno Schulza o powie\u015bci\u00a0Witolda Gombrowicza\u00a0\u201eFerdydurke\u201d. Schulz jako pierwszy zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z powie\u015bci\u0105 Gombrowicza: w roku\u00a01936 \u2013\u00a0z jej fragmentami, p\u00f3\u017aniej \u2013\u00a0z pierwotn\u0105 wersj\u0105 ca\u0142o\u015bci. Pocz\u0105tkowo dzie\u0142o nie zrobi\u0142o na nim wra\u017cenia.\u00a0Gombrowicz we \u201eWspomnieniach polskich\u201d pisze, \u017ce […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/02\/26\/artykul-bruno-schulza-o-ferdydurce-witolda-gombrowicza-w-metai\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Instytut Polski w Wilnie\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-02-26T07:18:32+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-02-26T08:22:03+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/02\/Metai-LUTY-2-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"strielkunasr\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"strielkunasr\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"event\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/02\/26\/artykul-bruno-schulza-o-ferdydurce-witolda-gombrowicza-w-metai\/\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/02\/26\/artykul-bruno-schulza-o-ferdydurce-witolda-gombrowicza-w-metai\/\",\"name\":\"Artyku\u0142 Bruno Schulza o \u201eFerdydurce\u201d Witolda Gombrowicza w \u201eMetai\u201d\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/02\/26\/artykul-bruno-schulza-o-ferdydurce-witolda-gombrowicza-w-metai\/#primaryimage\"},\"image\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/02\/Metai-LUTY-2-scaled.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/02\/Metai-LUTY-2-300x225.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/02\/Metai-LUTY-2-1024x768.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/02\/Metai-LUTY-2-scaled.jpg\"],\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/02\/Metai-LUTY-2-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2026-02-26T07:18:32+02:00\",\"dateModified\":\"2026-02-26T08:22:03+02:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#\/schema\/person\/0fe71ab8ff05e4d313f18753e7735a3c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/02\/26\/artykul-bruno-schulza-o-ferdydurce-witolda-gombrowicza-w-metai\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/02\/26\/artykul-bruno-schulza-o-ferdydurce-witolda-gombrowicza-w-metai\/\"]}],\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"startDate\":\"2026-02-01\",\"endDate\":\"2026-02-28\",\"eventStatus\":\"EventScheduled\",\"eventAttendanceMode\":\"OfflineEventAttendanceMode\",\"location\":{\"@type\":\"place\",\"name\":\"\",\"address\":\"\",\"geo\":{\"@type\":\"GeoCoordinates\",\"latitude\":\"\",\"longitude\":\"\"}},\"description\":\"Instytut Polski w Wilnie kontynuuje wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z czasopismem literackim \u201eMetai\u201d. W najnowszym numerze miesi\u0119cznika (2026, nr 2) ukaza\u0142 si\u0119 artyku\u0142 Bruno Schulza o powie\u015bci\u00a0Witolda Gombrowicza\u00a0\u201eFerdydurke\u201d.\\nSchulz jako pierwszy zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z powie\u015bci\u0105 Gombrowicza: w roku\u00a01936 \u2013\u00a0z jej fragmentami, p\u00f3\u017aniej \u2013\u00a0z pierwotn\u0105 wersj\u0105 ca\u0142o\u015bci. Pocz\u0105tkowo dzie\u0142o nie zrobi\u0142o na nim wra\u017cenia.\u00a0Gombrowicz we \u201eWspomnieniach polskich\u201d pisze, \u017ce Schulz stwierdzi\u0142: \u201emnie si\u0119 zdaje, \u017ce tego nie trzeba publikowa\u0107\u201d. Autor \u201eFerdydurke\u201d opisuje r\u00f3wnie\u017c reakcj\u0119 Schulza w \u201eDzienniku\u201d:\\n\u201eDa\u0142em mu j\u0105 do czytania, jeszcze nie uko\u0144czon\u0105, w maszynopisie, i po tygodniu wr\u0119czy\u0142 mi j\u0105 z powrotem, z twarz\u0105 zgaszon\u0105.\\n\u2013 Powinien by\u015b raczej wr\u00f3ci\u0107 do twojej fantastyki z \u201ePami\u0119tnika z okresu dojrzewania\\\", tamten gatunek bardziej ci odpowiada \u2013 powiedzia\u0142 z wyra\u017an\u0105 i wielk\u0105 przykro\u015bci\u0105.\\nAle potem, kiedy przeczyta\u0142 \u201eFerdydurke\\\" ju\u017c w ksi\u0105\u017cce, wybuchn\u0105\u0142 p\u0142omieniem, kt\u00f3ry mnie zimnego, prawie sparzy\u0142\\\".\\n\u201eFerdydurke\\\" to pierwsza, jeszcze przedwojenna powie\u015b\u0107 Witolda Gombrowicza. Powsta\u0142a w 1937 roku (datowana 1938). Z miejsca podzieli\u0142a krytyk\u0119 na zapami\u0119ta\u0142ych przeciwnik\u00f3w i zagorza\u0142ych zwolennik\u00f3w. Wkr\u00f3tce sta\u0142a si\u0119 jedn\u0105 z najbardziej znanych polskich powie\u015bci na \u015bwiecie.\\nBruno Schulz by\u0142 ni\u0105 zafascynowany. Napisa\u0142 tekst o \u201eFerdydurce\u201d, kt\u00f3ry odczyta\u0142 publicznie w styczniu 1938 roku w Zwi\u0105zku Literat\u00f3w Polskich. Jego studium o \u201eFerdydurce\u201d spotka\u0142o si\u0119 z burzliw\u0105 reakcj\u0105 \u2013 by\u0142 atakowany zacieklej ni\u017c sam autor powie\u015bci. Niekt\u00f3re wydawnictwa odm\u00f3wi\u0142y druku tego artyku\u0142u, ale ostatecznie ukaza\u0142 si\u0119 on latem w czasopi\u015bmie \u201eSkamander\u201d.\\nW 2004 roku \u201eFerdydurke\u201d W. Gombrowicza ukaza\u0142a si\u0119 w j\u0119zyku litewskim (t\u0142um. I. Aleksait\u0117, wydawnictwo Zwi\u0105zku Literat\u00f3w Litewskich).\\nMi\u0142ej lektury!\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/02\/26\/artykul-bruno-schulza-o-ferdydurce-witolda-gombrowicza-w-metai\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/02\/Metai-LUTY-2-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/02\/Metai-LUTY-2-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1920},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/02\/26\/artykul-bruno-schulza-o-ferdydurce-witolda-gombrowicza-w-metai\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Artyku\u0142 Bruno Schulza o \u201eFerdydurce\u201d Witolda Gombrowicza w \u201eMetai\u201d\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#website\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/\",\"name\":\"Instytut Polski w Wilnie\",\"description\":\"Instytuty Polskie\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#\/schema\/person\/0fe71ab8ff05e4d313f18753e7735a3c\",\"name\":\"strielkunasr\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1f685238784360c3347cf65c78e0c870?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1f685238784360c3347cf65c78e0c870?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"strielkunasr\"},\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/author\/strielkunasr\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Artyku\u0142 Bruno Schulza o \u201eFerdydurce\u201d Witolda Gombrowicza w \u201eMetai\u201d - Instytut Polski w Wilnie","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/02\/26\/artykul-bruno-schulza-o-ferdydurce-witolda-gombrowicza-w-metai\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Artyku\u0142 Bruno Schulza o \u201eFerdydurce\u201d Witolda Gombrowicza w \u201eMetai\u201d - Instytut Polski w Wilnie","og_description":"Instytut Polski w Wilnie kontynuuje wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z czasopismem literackim \u201eMetai\u201d. W najnowszym numerze miesi\u0119cznika (2026, nr 2) ukaza\u0142 si\u0119 artyku\u0142 Bruno Schulza o powie\u015bci\u00a0Witolda Gombrowicza\u00a0\u201eFerdydurke\u201d. Schulz jako pierwszy zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z powie\u015bci\u0105 Gombrowicza: w roku\u00a01936 \u2013\u00a0z jej fragmentami, p\u00f3\u017aniej \u2013\u00a0z pierwotn\u0105 wersj\u0105 ca\u0142o\u015bci. Pocz\u0105tkowo dzie\u0142o nie zrobi\u0142o na nim wra\u017cenia.\u00a0Gombrowicz we \u201eWspomnieniach polskich\u201d pisze, \u017ce […]","og_url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/02\/26\/artykul-bruno-schulza-o-ferdydurce-witolda-gombrowicza-w-metai\/","og_site_name":"Instytut Polski w Wilnie","article_published_time":"2026-02-26T07:18:32+00:00","article_modified_time":"2026-02-26T08:22:03+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1920,"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/02\/Metai-LUTY-2-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"strielkunasr","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"strielkunasr","Szacowany czas czytania":"2 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"event","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/02\/26\/artykul-bruno-schulza-o-ferdydurce-witolda-gombrowicza-w-metai\/","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/02\/26\/artykul-bruno-schulza-o-ferdydurce-witolda-gombrowicza-w-metai\/","name":"Artyku\u0142 Bruno Schulza o \u201eFerdydurce\u201d Witolda Gombrowicza w \u201eMetai\u201d","isPartOf":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/02\/26\/artykul-bruno-schulza-o-ferdydurce-witolda-gombrowicza-w-metai\/#primaryimage"},"image":["https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/02\/Metai-LUTY-2-scaled.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/02\/Metai-LUTY-2-300x225.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/02\/Metai-LUTY-2-1024x768.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/02\/Metai-LUTY-2-scaled.jpg"],"thumbnailUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/02\/Metai-LUTY-2-scaled.jpg","datePublished":"2026-02-26T07:18:32+02:00","dateModified":"2026-02-26T08:22:03+02:00","author":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#\/schema\/person\/0fe71ab8ff05e4d313f18753e7735a3c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/02\/26\/artykul-bruno-schulza-o-ferdydurce-witolda-gombrowicza-w-metai\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/02\/26\/artykul-bruno-schulza-o-ferdydurce-witolda-gombrowicza-w-metai\/"]}],"@context":"https:\/\/schema.org","startDate":"2026-02-01","endDate":"2026-02-28","eventStatus":"EventScheduled","eventAttendanceMode":"OfflineEventAttendanceMode","location":{"@type":"place","name":"","address":"","geo":{"@type":"GeoCoordinates","latitude":"","longitude":""}},"description":"Instytut Polski w Wilnie kontynuuje wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z czasopismem literackim \u201eMetai\u201d. W najnowszym numerze miesi\u0119cznika (2026, nr 2) ukaza\u0142 si\u0119 artyku\u0142 Bruno Schulza o powie\u015bci\u00a0Witolda Gombrowicza\u00a0\u201eFerdydurke\u201d.\nSchulz jako pierwszy zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z powie\u015bci\u0105 Gombrowicza: w roku\u00a01936 \u2013\u00a0z jej fragmentami, p\u00f3\u017aniej \u2013\u00a0z pierwotn\u0105 wersj\u0105 ca\u0142o\u015bci. Pocz\u0105tkowo dzie\u0142o nie zrobi\u0142o na nim wra\u017cenia.\u00a0Gombrowicz we \u201eWspomnieniach polskich\u201d pisze, \u017ce Schulz stwierdzi\u0142: \u201emnie si\u0119 zdaje, \u017ce tego nie trzeba publikowa\u0107\u201d. Autor \u201eFerdydurke\u201d opisuje r\u00f3wnie\u017c reakcj\u0119 Schulza w \u201eDzienniku\u201d:\n\u201eDa\u0142em mu j\u0105 do czytania, jeszcze nie uko\u0144czon\u0105, w maszynopisie, i po tygodniu wr\u0119czy\u0142 mi j\u0105 z powrotem, z twarz\u0105 zgaszon\u0105.\n\u2013 Powinien by\u015b raczej wr\u00f3ci\u0107 do twojej fantastyki z \u201ePami\u0119tnika z okresu dojrzewania\", tamten gatunek bardziej ci odpowiada \u2013 powiedzia\u0142 z wyra\u017an\u0105 i wielk\u0105 przykro\u015bci\u0105.\nAle potem, kiedy przeczyta\u0142 \u201eFerdydurke\" ju\u017c w ksi\u0105\u017cce, wybuchn\u0105\u0142 p\u0142omieniem, kt\u00f3ry mnie zimnego, prawie sparzy\u0142\".\n\u201eFerdydurke\" to pierwsza, jeszcze przedwojenna powie\u015b\u0107 Witolda Gombrowicza. Powsta\u0142a w 1937 roku (datowana 1938). Z miejsca podzieli\u0142a krytyk\u0119 na zapami\u0119ta\u0142ych przeciwnik\u00f3w i zagorza\u0142ych zwolennik\u00f3w. Wkr\u00f3tce sta\u0142a si\u0119 jedn\u0105 z najbardziej znanych polskich powie\u015bci na \u015bwiecie.\nBruno Schulz by\u0142 ni\u0105 zafascynowany. Napisa\u0142 tekst o \u201eFerdydurce\u201d, kt\u00f3ry odczyta\u0142 publicznie w styczniu 1938 roku w Zwi\u0105zku Literat\u00f3w Polskich. Jego studium o \u201eFerdydurce\u201d spotka\u0142o si\u0119 z burzliw\u0105 reakcj\u0105 \u2013 by\u0142 atakowany zacieklej ni\u017c sam autor powie\u015bci. Niekt\u00f3re wydawnictwa odm\u00f3wi\u0142y druku tego artyku\u0142u, ale ostatecznie ukaza\u0142 si\u0119 on latem w czasopi\u015bmie \u201eSkamander\u201d.\nW 2004 roku \u201eFerdydurke\u201d W. Gombrowicza ukaza\u0142a si\u0119 w j\u0119zyku litewskim (t\u0142um. I. Aleksait\u0117, wydawnictwo Zwi\u0105zku Literat\u00f3w Litewskich).\nMi\u0142ej lektury!"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/02\/26\/artykul-bruno-schulza-o-ferdydurce-witolda-gombrowicza-w-metai\/#primaryimage","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/02\/Metai-LUTY-2-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/02\/Metai-LUTY-2-scaled.jpg","width":2560,"height":1920},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/02\/26\/artykul-bruno-schulza-o-ferdydurce-witolda-gombrowicza-w-metai\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Artyku\u0142 Bruno Schulza o \u201eFerdydurce\u201d Witolda Gombrowicza w \u201eMetai\u201d"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#website","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/","name":"Instytut Polski w Wilnie","description":"Instytuty Polskie","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#\/schema\/person\/0fe71ab8ff05e4d313f18753e7735a3c","name":"strielkunasr","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1f685238784360c3347cf65c78e0c870?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1f685238784360c3347cf65c78e0c870?s=96&d=mm&r=g","caption":"strielkunasr"},"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/author\/strielkunasr\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8611","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/users\/179"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8611"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8611\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8619,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8611\/revisions\/8619"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8607"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8611"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8611"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8611"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}