{"id":8933,"date":"2026-04-22T10:58:32","date_gmt":"2026-04-22T08:58:32","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/?p=8933"},"modified":"2026-04-23T10:42:18","modified_gmt":"2026-04-23T08:42:18","slug":"wystawa-superglue-czyli-stworzyc-przyjaciela-w-smc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/04\/22\/wystawa-superglue-czyli-stworzyc-przyjaciela-w-smc\/","title":{"rendered":"Wystawa \u201eSuperglue, czyli Stworzy\u0107 przyjaciela\u201d w \u0160MC"},"content":{"rendered":"\n<p>2026.04.30 \u2013 2026.09.06<\/p>\n\n\n\n<p>\u0160iuolaikinio meno centras (\u0160MC) Vokie\u010di\u0173 g. 2, Vilnius<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:34px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>W mi\u0119dzynarodowej wystawie zbiorowej \u201eSuperglue, czyli Stworzy\u0107 przyjaciela\u201d, kt\u00f3rej kuratorem jest Valentinas Klima\u0161auskas, wezm\u0105 udzia\u0142 arty\u015bci z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w, w tym kilku utalentowanych tw\u00f3rc\u00f3w z Polski. W Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej (\u0160MC) zaprezentowane zostan\u0105 prace <a href=\"https:\/\/culture.pl\/pl\/tworca\/karol-radziszewski\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Karola Radziszewskiego<\/a>, <a href=\"https:\/\/culture.pl\/pl\/tworca\/leszek-knaflewski\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Leszka Knaflewskiego<\/a> (KNAF), <a href=\"https:\/\/piktogram.org\/pl\/artysci\/7956-piotr-skiba\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Piotra Skiby<\/a>, <a href=\"https:\/\/magdalenalazar.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Magdaleny Lazar<\/a>, <a href=\"https:\/\/gawedakulbokaite.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">duetu Doroty Gaw\u0119dy i Egl\u0117 Kulbokait\u0117<\/a>, a tak\u017ce performans <a href=\"https:\/\/www.filipkarutkowska.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Filipki Rutkowskiej<\/a>. Ka\u017cdy z tych artyst\u00f3w wnosi do wystawy istotn\u0105 perspektyw\u0119, podkre\u015blaj\u0105c znaczenie polskiej sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej w szerszym kontek\u015bcie mi\u0119dzynarodowej sceny artystycznej.<\/p>\n\n\n\n<p>Arty\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"537\" src=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/04\/superklijai-3-1024x537.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8928\" style=\"width:826px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/04\/superklijai-3-1024x537.jpg 1024w, https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/04\/superklijai-3-300x157.jpg 300w, https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/04\/superklijai-3-768x402.jpg 768w, https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/04\/superklijai-3-1536x805.jpg 1536w, https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/04\/superklijai-3.jpg 2000w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Mi\u0119dzynarodowa wystawa zbiorowa \u201eSuperglue, czyli Stworzy\u0107 przyjaciela\u201d otwiera nowy etap dzia\u0142alno\u015bci Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej \u2013 stanowi pocz\u0105tek programu wystawienniczego nowego dyrektora tej instytucji. Ekspozycja, koncentruj\u0105ca si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na sztuce figuratywnej, zaprasza do ponownego przeanalizowania relacji \u0160MC z publiczno\u015bci\u0105. Mnogo\u015b\u0107 postaci tworzy tu zr\u00f3\u017cnicowane \u015brodowisko estetyczne i spo\u0142eczne, kt\u00f3re mo\u017ce zar\u00f3wno u\u0142atwia\u0107 spotkanie z drugim cz\u0142owiekiem, jak i kwestionowa\u0107 to\u017csamo\u015b\u0107 (osoby, postaci przedstawionej, (post)cz\u0142owieka), mo\u017cliwo\u015b\u0107 nawi\u0105zania relacji z innym, a tak\u017ce \u2013 autentyczno\u015b\u0107 i sens sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej.<\/p>\n\n\n\n<p>W obliczu rosn\u0105cej polaryzacji i fragmentacji \u015bwiata (oraz naszego spo\u0142ecze\u0144stwa) wystawa d\u0105\u017cy do stworzenia warunk\u00f3w do bardziej otwartej debaty na temat zmieniaj\u0105cej si\u0119 relacji mi\u0119dzy sztuk\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 a jej odbiorcami w obliczu wielowymiarowych kryzys\u00f3w. Jednym z g\u0142\u00f3wnych punkt\u00f3w odniesienia wystawy jest fragment filmu \u201eKai a\u0161 ma\u017eas buvau\u201d (1968) w re\u017c. Algirdasa Araminsa. Przedstawia on wycieczk\u0119 szkoln\u0105 na jedn\u0105 z pierwszych wystaw w \u00f3wczesnym Pa\u0142acu Wystawowym Sztuki w Wilnie (obecnie \u0160MC). Film podkre\u015bla nie\u0142atw\u0105 relacj\u0119 widza z nowoczesno\u015bci\u0105: prowincjonalny bohater, grany przez aktora Broniusa Babkauskasa, uderza w wielkie okna gmachu \u2013 symbol modernistycznej przejrzysto\u015bci. Wysok\u0105 kultur\u0119 reprezentuj\u0105 tu modernistyczna wystawa i manieryczny g\u0142os przewodniczki, podczas gdy wychowawca klasy pe\u0142ni rol\u0119 dyscyplinarn\u0105. Ta presja zbli\u017ca do siebie par\u0119 uczni\u00f3w: uciekaj\u0105 z oprowadzania i nawi\u0105zuj\u0105 relacj\u0119 o charakterze romantycznym.<\/p>\n\n\n\n<p>Odnosz\u0105c si\u0119 do dzie\u0142 historycznych i wsp\u00f3\u0142czesnych, wystawa \u201eSuperglue, czyli Stworzy\u0107 przyjaciela\u201d zastanawia si\u0119 nad spotkaniem z innym poprzez odmienne koncepcje inno\u015bci, narodziny postaci posthumanistycznej oraz nad sam\u0105 sztuk\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 jako co\u015b nie do ko\u0144ca poznawalnego, obcego. Zestawienia postaci nowych i historycznych, indywidualnych i zbiorowych po\u015brednio stawiaj\u0105 pytanie: jaki klej m\u00f3g\u0142by zjednoczy\u0107 podzielone, wojownicze i do\u015b\u0107 narcystyczne spo\u0142ecze\u0144stwo? Jaka jest rola sztuki w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym opinie ulegaj\u0105 coraz wi\u0119kszemu zaostrzeniu? I co \u2013 w piekle nadmiaru ideologii \u2013 mog\u0142oby jeszcze pozwoli\u0107 my\u015ble\u0107 o relacjach otwieraj\u0105cych na autentyczne, nieprzewidywalne, niewyeksploatowane do\u015bwiadczenia \u2013 o przyja\u017aniach, a nawet o mo\u017cliwo\u015bci zakochania si\u0119 w innym (zamiast jego odrzucenia)?<\/p>\n\n\n\n<p>Sztuka figuratywna istnieje od co najmniej 50 000 lat, jednak w ostatniej dekadzie w sztuce wsp\u00f3\u0142czesnej wyra\u017anie widoczny jest powr\u00f3t figury \u2013 a wr\u0119cz jej nadmiar. Zjawisko to mo\u017cna interpretowa\u0107 jako reakcj\u0119 na niepewno\u015b\u0107, dezinformacj\u0119, nadmiar spekulacji, symulacji, hiperrealizm i big data, kt\u00f3re towarzysz\u0105 rozwojowi technologii, a tak\u017ce jako pr\u00f3b\u0119 wykorzystania mo\u017cliwo\u015bci oferowanych przez posthumanizm, nowy materializm, perspektywy postkolonialne, postrobotyk\u0119, sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 i inne procesy. Powr\u00f3t do figury i narracji wi\u0105\u017ce si\u0119 z ponownym namys\u0142em nad strategiami konstruowania i rozpoznawania to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Druga cz\u0119\u015b\u0107 tytu\u0142u \u2013 \u201eStworzy\u0107 przyjaciela\u201d \u2013 nawi\u0105zuje do antyideologicznego eseju w\u0142oskiego filozofa i pisarza Umberta Eco \u201eWymy\u015blanie wrog\u00f3w\u201d. Dzi\u015b wrog\u00f3w \u2013 czy antagonist\u00f3w \u2013 nie brakuje ani w polityce, ani w \u015bwiecie sztuki, jednak wewn\u0119trzne pojednanie, kt\u00f3re zazwyczaj osi\u0105ga si\u0119 dzi\u0119ki zewn\u0119trznemu wrogowi, nigdy nie nast\u0119puje.<\/p>\n\n\n\n<p>Od czego to wszystko si\u0119 zacz\u0119\u0142o? Modernizm, kontynuowany przez sztuk\u0119 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105, nigdy nie obiecywa\u0142, \u017ce b\u0119dzie przyjazny dla widza. Wr\u0119cz przeciwnie \u2013 operuj\u0105c terminologi\u0105 militarn\u0105, deklaruj\u0105c si\u0119 jako artystyczna awangarda i d\u0105\u017c\u0105c do obalenia starego porz\u0105dku, \u015bwiadomie rozkoszowa\u0142 si\u0119 negacj\u0105 i szokowaniem tzw. filisterskiego, mieszcza\u0144skiego gustu.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzi\u015b jednak relacja ta uleg\u0142a zmianie: niegdy\u015b promowana strategia \u201etworzenia (artystycznego) wroga\u201d \u2013 polegaj\u0105ca na wy\u015bmiewaniu publiczno\u015bci nieznaj\u0105cej regu\u0142 sztuki \u2013 przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w pr\u00f3b\u0119 zaprzyja\u017anienia si\u0119 muze\u00f3w i galerii z publiczno\u015bci\u0105. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 instytucji kulturalnych tworzy programy przyjaci\u00f3\u0142 lub mecenas\u00f3w (cz\u0119sto p\u0142atne) i stara si\u0119 by\u0107 bardziej otwarta. Nierzadko jednak, cen\u0105 tej \u201e\u017cyczliwo\u015bci\u201d jest sp\u0142ycenie lub banalizacja do\u015bwiadczenia sztuki: wystawy i dzie\u0142a s\u0105 \u201ewyja\u015bniane\u201d, staj\u0105 si\u0119 ilustracyjne, a widz nie ma miejsca na nieokre\u015blon\u0105, osobist\u0105 relacj\u0119. Maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107 tych zagro\u017ce\u0144, wystawa \u201eSuperglue, czyli Stworzy\u0107 przyjaciela\u201d nieuchronnie balansuje mi\u0119dzy pr\u00f3b\u0105 budowania wielowymiarowych, niejednoznacznych, a nawet sprzecznych relacji mi\u0119dzy instytucj\u0105 sztuki, wystaw\u0105, dzie\u0142ami i publiczno\u015bci\u0105, a krytyk\u0105 tych relacji.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak jest dzi\u015b? Jakie si\u0142y nadal sk\u0142aniaj\u0105 nas do tworzenia wi\u0119zi w obliczu narastaj\u0105cej polaryzacji, narcyzmu, ci\u0105g\u0142ego networkingu, komodyfikacji relacji, licznych kryzys\u00f3w i wojen? Czy nadal mo\u017cliwe jest budowanie relacji z drugim cz\u0142owiekiem? Czy potrafimy budowa\u0107 siebie poprzez drugiego cz\u0142owieka w pozytywny spos\u00f3b \u2013 widz\u0105c w nim nie tylko wroga lub przyjaciela? Je\u015bli tak, czy jest to jedna z funkcji sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej? Co dzi\u015b nas przera\u017ca \u2013 i przed czym uciekaliby\u015bmy na wystawie? Wreszcie \u2013 jak, mimo wszystko, mo\u017cemy nawi\u0105zywa\u0107 przyja\u017anie?<\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119cej informacji o wystawie:\u00a0 <a href=\"https:\/\/cac.lt\/en\/exhibition\/superglue-or-inventing-the-friend\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">\u201eSuperglue, czyli Stworzy\u0107 przyjaciela\u201d<\/a><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"755\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/04\/super-klijai-maketas-755x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8956\" style=\"width:793px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/04\/super-klijai-maketas-755x1024.jpg 755w, https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/04\/super-klijai-maketas-221x300.jpg 221w, https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/04\/super-klijai-maketas-768x1041.jpg 768w, https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/04\/super-klijai-maketas-1133x1536.jpg 1133w, https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/04\/super-klijai-maketas.jpg 1329w\" sizes=\"auto, (max-width: 755px) 100vw, 755px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Kurator <br>Valentinas Klima\u0161auskas<\/p>\n\n\n\n<p>Partnerzy<br>Instytut Polski w Wilnie, Litewskie Centrum Filmowe, Samorz\u0105d Miasta Wilna, \u201eGrinda\u201d, \u201eRadio Vilnius\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Sponsorzy<br>\u201eCorner\u201d, \u201eTrampoline\u201d (Pary\u017c)<\/p>\n\n\n\n<p>Partner kreatywny<br>\u201ereefo\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Partnerzy medialni<br>\u201e15min\u201d, \u201e\u017dMON\u0116S\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Patron medialny<br>\u201eJCDecaux\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2026.04.30 \u2013 2026.09.06 \u0160iuolaikinio meno centras (\u0160MC) Vokie\u010di\u0173 g. 2, Vilnius W mi\u0119dzynarodowej wystawie zbiorowej \u201eSuperglue, czyli Stworzy\u0107 przyjaciela\u201d, kt\u00f3rej kuratorem jest Valentinas Klima\u0161auskas, wezm\u0105 udzia\u0142 arty\u015bci z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w, w tym kilku utalentowanych tw\u00f3rc\u00f3w z Polski. W Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej (\u0160MC) zaprezentowane zostan\u0105 prace Karola Radziszewskiego, Leszka Knaflewskiego (KNAF), Piotra Skiby, Magdaleny Lazar, duetu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":179,"featured_media":8927,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[95,53],"tags":[],"class_list":["post-8933","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wydarzenia","category-wystawy"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Wystawa \u201eSuperglue, czyli Stworzy\u0107 przyjaciela\u201d w \u0160MC - Instytut Polski w Wilnie<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/04\/22\/wystawa-superglue-czyli-stworzyc-przyjaciela-w-smc\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Wystawa \u201eSuperglue, czyli Stworzy\u0107 przyjaciela\u201d w \u0160MC - Instytut Polski w Wilnie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"2026.04.30 \u2013 2026.09.06 \u0160iuolaikinio meno centras (\u0160MC) Vokie\u010di\u0173 g. 2, Vilnius W mi\u0119dzynarodowej wystawie zbiorowej \u201eSuperglue, czyli Stworzy\u0107 przyjaciela\u201d, kt\u00f3rej kuratorem jest Valentinas Klima\u0161auskas, wezm\u0105 udzia\u0142 arty\u015bci z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w, w tym kilku utalentowanych tw\u00f3rc\u00f3w z Polski. W Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej (\u0160MC) zaprezentowane zostan\u0105 prace Karola Radziszewskiego, Leszka Knaflewskiego (KNAF), Piotra Skiby, Magdaleny Lazar, duetu [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/04\/22\/wystawa-superglue-czyli-stworzyc-przyjaciela-w-smc\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Instytut Polski w Wilnie\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-04-22T08:58:32+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-04-23T08:42:18+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/04\/superklijai-2.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1048\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"strielkunasr\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"strielkunasr\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"event\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/04\/22\/wystawa-superglue-czyli-stworzyc-przyjaciela-w-smc\/\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/04\/22\/wystawa-superglue-czyli-stworzyc-przyjaciela-w-smc\/\",\"name\":\"Wystawa \u201eSuperglue, czyli Stworzy\u0107 przyjaciela\u201d w \u0160MC\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/04\/22\/wystawa-superglue-czyli-stworzyc-przyjaciela-w-smc\/#primaryimage\"},\"image\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/04\/superklijai-2.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/04\/superklijai-2-300x157.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/04\/superklijai-2-1024x537.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/04\/superklijai-2.jpg\"],\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/04\/superklijai-2.jpg\",\"datePublished\":\"2026-04-22T08:58:32+02:00\",\"dateModified\":\"2026-04-23T08:42:18+02:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#\/schema\/person\/0fe71ab8ff05e4d313f18753e7735a3c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/04\/22\/wystawa-superglue-czyli-stworzyc-przyjaciela-w-smc\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/04\/22\/wystawa-superglue-czyli-stworzyc-przyjaciela-w-smc\/\"]}],\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"startDate\":\"2026-04-30\",\"endDate\":\"2026-09-06\",\"eventStatus\":\"EventScheduled\",\"eventAttendanceMode\":\"OfflineEventAttendanceMode\",\"location\":{\"@type\":\"place\",\"name\":\"\",\"address\":\"\",\"geo\":{\"@type\":\"GeoCoordinates\",\"latitude\":\"\",\"longitude\":\"\"}},\"description\":\"2026.04.30 \u2013 2026.09.06\\n\u0160iuolaikinio meno centras (\u0160MC) Vokie\u010di\u0173 g. 2, Vilnius\\nW mi\u0119dzynarodowej wystawie zbiorowej \u201eSuperglue, czyli Stworzy\u0107 przyjaciela\u201d, kt\u00f3rej kuratorem jest Valentinas Klima\u0161auskas, wezm\u0105 udzia\u0142 arty\u015bci z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w, w tym kilku utalentowanych tw\u00f3rc\u00f3w z Polski. W Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej (\u0160MC) zaprezentowane zostan\u0105 prace Karola Radziszewskiego, Leszka Knaflewskiego (KNAF), Piotra Skiby, Magdaleny Lazar, duetu Doroty Gaw\u0119dy i Egl\u0117 Kulbokait\u0117, a tak\u017ce performans Filipki Rutkowskiej. Ka\u017cdy z tych artyst\u00f3w wnosi do wystawy istotn\u0105 perspektyw\u0119, podkre\u015blaj\u0105c znaczenie polskiej sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej w szerszym kontek\u015bcie mi\u0119dzynarodowej sceny artystycznej.\\nArty\u015bci:\\nMi\u0119dzynarodowa wystawa zbiorowa \u201eSuperglue, czyli Stworzy\u0107 przyjaciela\u201d otwiera nowy etap dzia\u0142alno\u015bci Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej \u2013 stanowi pocz\u0105tek programu wystawienniczego nowego dyrektora tej instytucji. Ekspozycja, koncentruj\u0105ca si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na sztuce figuratywnej, zaprasza do ponownego przeanalizowania relacji \u0160MC z publiczno\u015bci\u0105. Mnogo\u015b\u0107 postaci tworzy tu zr\u00f3\u017cnicowane \u015brodowisko estetyczne i spo\u0142eczne, kt\u00f3re mo\u017ce zar\u00f3wno u\u0142atwia\u0107 spotkanie z drugim cz\u0142owiekiem, jak i kwestionowa\u0107 to\u017csamo\u015b\u0107 (osoby, postaci przedstawionej, (post)cz\u0142owieka), mo\u017cliwo\u015b\u0107 nawi\u0105zania relacji z innym, a tak\u017ce \u2013 autentyczno\u015b\u0107 i sens sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej.\\nW obliczu rosn\u0105cej polaryzacji i fragmentacji \u015bwiata (oraz naszego spo\u0142ecze\u0144stwa) wystawa d\u0105\u017cy do stworzenia warunk\u00f3w do bardziej otwartej debaty na temat zmieniaj\u0105cej si\u0119 relacji mi\u0119dzy sztuk\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 a jej odbiorcami w obliczu wielowymiarowych kryzys\u00f3w. Jednym z g\u0142\u00f3wnych punkt\u00f3w odniesienia wystawy jest fragment filmu \u201eKai a\u0161 ma\u017eas buvau\u201d (1968) w re\u017c. Algirdasa Araminsa. Przedstawia on wycieczk\u0119 szkoln\u0105 na jedn\u0105 z pierwszych wystaw w \u00f3wczesnym Pa\u0142acu Wystawowym Sztuki w Wilnie (obecnie \u0160MC). Film podkre\u015bla nie\u0142atw\u0105 relacj\u0119 widza z nowoczesno\u015bci\u0105: prowincjonalny bohater, grany przez aktora Broniusa Babkauskasa, uderza w wielkie okna gmachu \u2013 symbol modernistycznej przejrzysto\u015bci. Wysok\u0105 kultur\u0119 reprezentuj\u0105 tu modernistyczna wystawa i manieryczny g\u0142os przewodniczki, podczas gdy wychowawca klasy pe\u0142ni rol\u0119 dyscyplinarn\u0105. Ta presja zbli\u017ca do siebie par\u0119 uczni\u00f3w: uciekaj\u0105 z oprowadzania i nawi\u0105zuj\u0105 relacj\u0119 o charakterze romantycznym.\\nOdnosz\u0105c si\u0119 do dzie\u0142 historycznych i wsp\u00f3\u0142czesnych, wystawa \u201eSuperglue, czyli Stworzy\u0107 przyjaciela\u201d zastanawia si\u0119 nad spotkaniem z innym poprzez odmienne koncepcje inno\u015bci, narodziny postaci posthumanistycznej oraz nad sam\u0105 sztuk\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 jako co\u015b nie do ko\u0144ca poznawalnego, obcego. Zestawienia postaci nowych i historycznych, indywidualnych i zbiorowych po\u015brednio stawiaj\u0105 pytanie: jaki klej m\u00f3g\u0142by zjednoczy\u0107 podzielone, wojownicze i do\u015b\u0107 narcystyczne spo\u0142ecze\u0144stwo? Jaka jest rola sztuki w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym opinie ulegaj\u0105 coraz wi\u0119kszemu zaostrzeniu? I co \u2013 w piekle nadmiaru ideologii \u2013 mog\u0142oby jeszcze pozwoli\u0107 my\u015ble\u0107 o relacjach otwieraj\u0105cych na autentyczne, nieprzewidywalne, niewyeksploatowane do\u015bwiadczenia \u2013 o przyja\u017aniach, a nawet o mo\u017cliwo\u015bci zakochania si\u0119 w innym (zamiast jego odrzucenia)?\\nSztuka figuratywna istnieje od co najmniej 50 000 lat, jednak w ostatniej dekadzie w sztuce wsp\u00f3\u0142czesnej wyra\u017anie widoczny jest powr\u00f3t figury \u2013 a wr\u0119cz jej nadmiar. Zjawisko to mo\u017cna interpretowa\u0107 jako reakcj\u0119 na niepewno\u015b\u0107, dezinformacj\u0119, nadmiar spekulacji, symulacji, hiperrealizm i big data, kt\u00f3re towarzysz\u0105 rozwojowi technologii, a tak\u017ce jako pr\u00f3b\u0119 wykorzystania mo\u017cliwo\u015bci oferowanych przez posthumanizm, nowy materializm, perspektywy postkolonialne, postrobotyk\u0119, sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 i inne procesy. Powr\u00f3t do figury i narracji wi\u0105\u017ce si\u0119 z ponownym namys\u0142em nad strategiami konstruowania i rozpoznawania to\u017csamo\u015bci.\\nDruga cz\u0119\u015b\u0107 tytu\u0142u \u2013 \u201eStworzy\u0107 przyjaciela\u201d \u2013 nawi\u0105zuje do antyideologicznego eseju w\u0142oskiego filozofa i pisarza Umberta Eco \u201eWymy\u015blanie wrog\u00f3w\u201d. Dzi\u015b wrog\u00f3w \u2013 czy antagonist\u00f3w \u2013 nie brakuje ani w polityce, ani w \u015bwiecie sztuki, jednak wewn\u0119trzne pojednanie, kt\u00f3re zazwyczaj osi\u0105ga si\u0119 dzi\u0119ki zewn\u0119trznemu wrogowi, nigdy nie nast\u0119puje.\\nOd czego to wszystko si\u0119 zacz\u0119\u0142o? Modernizm, kontynuowany przez sztuk\u0119 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105, nigdy nie obiecywa\u0142, \u017ce b\u0119dzie przyjazny dla widza. Wr\u0119cz przeciwnie \u2013 operuj\u0105c terminologi\u0105 militarn\u0105, deklaruj\u0105c si\u0119 jako artystyczna awangarda i d\u0105\u017c\u0105c do obalenia starego porz\u0105dku, \u015bwiadomie rozkoszowa\u0142 si\u0119 negacj\u0105 i szokowaniem tzw. filisterskiego, mieszcza\u0144skiego gustu.\\nDzi\u015b jednak relacja ta uleg\u0142a zmianie: niegdy\u015b promowana strategia \u201etworzenia (artystycznego) wroga\u201d \u2013 polegaj\u0105ca na wy\u015bmiewaniu publiczno\u015bci nieznaj\u0105cej regu\u0142 sztuki \u2013 przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w pr\u00f3b\u0119 zaprzyja\u017anienia si\u0119 muze\u00f3w i galerii z publiczno\u015bci\u0105. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 instytucji kulturalnych tworzy programy przyjaci\u00f3\u0142 lub mecenas\u00f3w (cz\u0119sto p\u0142atne) i stara si\u0119 by\u0107 bardziej otwarta. Nierzadko jednak, cen\u0105 tej \u201e\u017cyczliwo\u015bci\u201d jest sp\u0142ycenie lub banalizacja do\u015bwiadczenia sztuki: wystawy i dzie\u0142a s\u0105 \u201ewyja\u015bniane\u201d, staj\u0105 si\u0119 ilustracyjne, a widz nie ma miejsca na nieokre\u015blon\u0105, osobist\u0105 relacj\u0119. Maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107 tych zagro\u017ce\u0144, wystawa \u201eSuperglue, czyli Stworzy\u0107 przyjaciela\u201d nieuchronnie balansuje mi\u0119dzy pr\u00f3b\u0105 budowania wielowymiarowych, niejednoznacznych, a nawet sprzecznych relacji mi\u0119dzy instytucj\u0105 sztuki, wystaw\u0105, dzie\u0142ami i publiczno\u015bci\u0105, a krytyk\u0105 tych relacji.\\nJak jest dzi\u015b? Jakie si\u0142y nadal sk\u0142aniaj\u0105 nas do tworzenia wi\u0119zi w obliczu narastaj\u0105cej polaryzacji, narcyzmu, ci\u0105g\u0142ego networkingu, komodyfikacji relacji, licznych kryzys\u00f3w i wojen? Czy nadal mo\u017cliwe jest budowanie relacji z drugim cz\u0142owiekiem? Czy potrafimy budowa\u0107 siebie poprzez drugiego cz\u0142owieka w pozytywny spos\u00f3b \u2013 widz\u0105c w nim nie tylko wroga lub przyjaciela? Je\u015bli tak, czy jest to jedna z funkcji sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej? Co dzi\u015b nas przera\u017ca \u2013 i przed czym uciekaliby\u015bmy na wystawie? Wreszcie \u2013 jak, mimo wszystko, mo\u017cemy nawi\u0105zywa\u0107 przyja\u017anie?\\nWi\u0119cej informacji o wystawie:\u00a0 \u201eSuperglue, czyli Stworzy\u0107 przyjaciela\u201d\\nKurator Valentinas Klima\u0161auskas\\nPartnerzyInstytut Polski w Wilnie, Litewskie Centrum Filmowe, Samorz\u0105d Miasta Wilna, \u201eGrinda\u201d, \u201eRadio Vilnius\u201d\\nSponsorzy\u201eCorner\u201d, \u201eTrampoline\u201d (Pary\u017c)\\nPartner kreatywny\u201ereefo\u201d\\nPartnerzy medialni\u201e15min\u201d, \u201e\u017dMON\u0116S\u201d\\nPatron medialny\u201eJCDecaux\u201d\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/04\/22\/wystawa-superglue-czyli-stworzyc-przyjaciela-w-smc\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/04\/superklijai-2.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/04\/superklijai-2.jpg\",\"width\":2000,\"height\":1048},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/04\/22\/wystawa-superglue-czyli-stworzyc-przyjaciela-w-smc\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Wystawa \u201eSuperglue, czyli Stworzy\u0107 przyjaciela\u201d w \u0160MC\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#website\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/\",\"name\":\"Instytut Polski w Wilnie\",\"description\":\"Instytuty Polskie\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#\/schema\/person\/0fe71ab8ff05e4d313f18753e7735a3c\",\"name\":\"strielkunasr\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1f685238784360c3347cf65c78e0c870?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1f685238784360c3347cf65c78e0c870?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"strielkunasr\"},\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/author\/strielkunasr\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Wystawa \u201eSuperglue, czyli Stworzy\u0107 przyjaciela\u201d w \u0160MC - Instytut Polski w Wilnie","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/04\/22\/wystawa-superglue-czyli-stworzyc-przyjaciela-w-smc\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Wystawa \u201eSuperglue, czyli Stworzy\u0107 przyjaciela\u201d w \u0160MC - Instytut Polski w Wilnie","og_description":"2026.04.30 \u2013 2026.09.06 \u0160iuolaikinio meno centras (\u0160MC) Vokie\u010di\u0173 g. 2, Vilnius W mi\u0119dzynarodowej wystawie zbiorowej \u201eSuperglue, czyli Stworzy\u0107 przyjaciela\u201d, kt\u00f3rej kuratorem jest Valentinas Klima\u0161auskas, wezm\u0105 udzia\u0142 arty\u015bci z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w, w tym kilku utalentowanych tw\u00f3rc\u00f3w z Polski. W Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej (\u0160MC) zaprezentowane zostan\u0105 prace Karola Radziszewskiego, Leszka Knaflewskiego (KNAF), Piotra Skiby, Magdaleny Lazar, duetu [&hellip;]","og_url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/04\/22\/wystawa-superglue-czyli-stworzyc-przyjaciela-w-smc\/","og_site_name":"Instytut Polski w Wilnie","article_published_time":"2026-04-22T08:58:32+00:00","article_modified_time":"2026-04-23T08:42:18+00:00","og_image":[{"width":2000,"height":1048,"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/04\/superklijai-2.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"strielkunasr","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"strielkunasr","Szacowany czas czytania":"6 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"event","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/04\/22\/wystawa-superglue-czyli-stworzyc-przyjaciela-w-smc\/","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/04\/22\/wystawa-superglue-czyli-stworzyc-przyjaciela-w-smc\/","name":"Wystawa \u201eSuperglue, czyli Stworzy\u0107 przyjaciela\u201d w \u0160MC","isPartOf":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/04\/22\/wystawa-superglue-czyli-stworzyc-przyjaciela-w-smc\/#primaryimage"},"image":["https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/04\/superklijai-2.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/04\/superklijai-2-300x157.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/04\/superklijai-2-1024x537.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/04\/superklijai-2.jpg"],"thumbnailUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/04\/superklijai-2.jpg","datePublished":"2026-04-22T08:58:32+02:00","dateModified":"2026-04-23T08:42:18+02:00","author":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#\/schema\/person\/0fe71ab8ff05e4d313f18753e7735a3c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/04\/22\/wystawa-superglue-czyli-stworzyc-przyjaciela-w-smc\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/04\/22\/wystawa-superglue-czyli-stworzyc-przyjaciela-w-smc\/"]}],"@context":"https:\/\/schema.org","startDate":"2026-04-30","endDate":"2026-09-06","eventStatus":"EventScheduled","eventAttendanceMode":"OfflineEventAttendanceMode","location":{"@type":"place","name":"","address":"","geo":{"@type":"GeoCoordinates","latitude":"","longitude":""}},"description":"2026.04.30 \u2013 2026.09.06\n\u0160iuolaikinio meno centras (\u0160MC) Vokie\u010di\u0173 g. 2, Vilnius\nW mi\u0119dzynarodowej wystawie zbiorowej \u201eSuperglue, czyli Stworzy\u0107 przyjaciela\u201d, kt\u00f3rej kuratorem jest Valentinas Klima\u0161auskas, wezm\u0105 udzia\u0142 arty\u015bci z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w, w tym kilku utalentowanych tw\u00f3rc\u00f3w z Polski. W Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej (\u0160MC) zaprezentowane zostan\u0105 prace Karola Radziszewskiego, Leszka Knaflewskiego (KNAF), Piotra Skiby, Magdaleny Lazar, duetu Doroty Gaw\u0119dy i Egl\u0117 Kulbokait\u0117, a tak\u017ce performans Filipki Rutkowskiej. Ka\u017cdy z tych artyst\u00f3w wnosi do wystawy istotn\u0105 perspektyw\u0119, podkre\u015blaj\u0105c znaczenie polskiej sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej w szerszym kontek\u015bcie mi\u0119dzynarodowej sceny artystycznej.\nArty\u015bci:\nMi\u0119dzynarodowa wystawa zbiorowa \u201eSuperglue, czyli Stworzy\u0107 przyjaciela\u201d otwiera nowy etap dzia\u0142alno\u015bci Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej \u2013 stanowi pocz\u0105tek programu wystawienniczego nowego dyrektora tej instytucji. Ekspozycja, koncentruj\u0105ca si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na sztuce figuratywnej, zaprasza do ponownego przeanalizowania relacji \u0160MC z publiczno\u015bci\u0105. Mnogo\u015b\u0107 postaci tworzy tu zr\u00f3\u017cnicowane \u015brodowisko estetyczne i spo\u0142eczne, kt\u00f3re mo\u017ce zar\u00f3wno u\u0142atwia\u0107 spotkanie z drugim cz\u0142owiekiem, jak i kwestionowa\u0107 to\u017csamo\u015b\u0107 (osoby, postaci przedstawionej, (post)cz\u0142owieka), mo\u017cliwo\u015b\u0107 nawi\u0105zania relacji z innym, a tak\u017ce \u2013 autentyczno\u015b\u0107 i sens sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej.\nW obliczu rosn\u0105cej polaryzacji i fragmentacji \u015bwiata (oraz naszego spo\u0142ecze\u0144stwa) wystawa d\u0105\u017cy do stworzenia warunk\u00f3w do bardziej otwartej debaty na temat zmieniaj\u0105cej si\u0119 relacji mi\u0119dzy sztuk\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 a jej odbiorcami w obliczu wielowymiarowych kryzys\u00f3w. Jednym z g\u0142\u00f3wnych punkt\u00f3w odniesienia wystawy jest fragment filmu \u201eKai a\u0161 ma\u017eas buvau\u201d (1968) w re\u017c. Algirdasa Araminsa. Przedstawia on wycieczk\u0119 szkoln\u0105 na jedn\u0105 z pierwszych wystaw w \u00f3wczesnym Pa\u0142acu Wystawowym Sztuki w Wilnie (obecnie \u0160MC). Film podkre\u015bla nie\u0142atw\u0105 relacj\u0119 widza z nowoczesno\u015bci\u0105: prowincjonalny bohater, grany przez aktora Broniusa Babkauskasa, uderza w wielkie okna gmachu \u2013 symbol modernistycznej przejrzysto\u015bci. Wysok\u0105 kultur\u0119 reprezentuj\u0105 tu modernistyczna wystawa i manieryczny g\u0142os przewodniczki, podczas gdy wychowawca klasy pe\u0142ni rol\u0119 dyscyplinarn\u0105. Ta presja zbli\u017ca do siebie par\u0119 uczni\u00f3w: uciekaj\u0105 z oprowadzania i nawi\u0105zuj\u0105 relacj\u0119 o charakterze romantycznym.\nOdnosz\u0105c si\u0119 do dzie\u0142 historycznych i wsp\u00f3\u0142czesnych, wystawa \u201eSuperglue, czyli Stworzy\u0107 przyjaciela\u201d zastanawia si\u0119 nad spotkaniem z innym poprzez odmienne koncepcje inno\u015bci, narodziny postaci posthumanistycznej oraz nad sam\u0105 sztuk\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 jako co\u015b nie do ko\u0144ca poznawalnego, obcego. Zestawienia postaci nowych i historycznych, indywidualnych i zbiorowych po\u015brednio stawiaj\u0105 pytanie: jaki klej m\u00f3g\u0142by zjednoczy\u0107 podzielone, wojownicze i do\u015b\u0107 narcystyczne spo\u0142ecze\u0144stwo? Jaka jest rola sztuki w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym opinie ulegaj\u0105 coraz wi\u0119kszemu zaostrzeniu? I co \u2013 w piekle nadmiaru ideologii \u2013 mog\u0142oby jeszcze pozwoli\u0107 my\u015ble\u0107 o relacjach otwieraj\u0105cych na autentyczne, nieprzewidywalne, niewyeksploatowane do\u015bwiadczenia \u2013 o przyja\u017aniach, a nawet o mo\u017cliwo\u015bci zakochania si\u0119 w innym (zamiast jego odrzucenia)?\nSztuka figuratywna istnieje od co najmniej 50 000 lat, jednak w ostatniej dekadzie w sztuce wsp\u00f3\u0142czesnej wyra\u017anie widoczny jest powr\u00f3t figury \u2013 a wr\u0119cz jej nadmiar. Zjawisko to mo\u017cna interpretowa\u0107 jako reakcj\u0119 na niepewno\u015b\u0107, dezinformacj\u0119, nadmiar spekulacji, symulacji, hiperrealizm i big data, kt\u00f3re towarzysz\u0105 rozwojowi technologii, a tak\u017ce jako pr\u00f3b\u0119 wykorzystania mo\u017cliwo\u015bci oferowanych przez posthumanizm, nowy materializm, perspektywy postkolonialne, postrobotyk\u0119, sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 i inne procesy. Powr\u00f3t do figury i narracji wi\u0105\u017ce si\u0119 z ponownym namys\u0142em nad strategiami konstruowania i rozpoznawania to\u017csamo\u015bci.\nDruga cz\u0119\u015b\u0107 tytu\u0142u \u2013 \u201eStworzy\u0107 przyjaciela\u201d \u2013 nawi\u0105zuje do antyideologicznego eseju w\u0142oskiego filozofa i pisarza Umberta Eco \u201eWymy\u015blanie wrog\u00f3w\u201d. Dzi\u015b wrog\u00f3w \u2013 czy antagonist\u00f3w \u2013 nie brakuje ani w polityce, ani w \u015bwiecie sztuki, jednak wewn\u0119trzne pojednanie, kt\u00f3re zazwyczaj osi\u0105ga si\u0119 dzi\u0119ki zewn\u0119trznemu wrogowi, nigdy nie nast\u0119puje.\nOd czego to wszystko si\u0119 zacz\u0119\u0142o? Modernizm, kontynuowany przez sztuk\u0119 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105, nigdy nie obiecywa\u0142, \u017ce b\u0119dzie przyjazny dla widza. Wr\u0119cz przeciwnie \u2013 operuj\u0105c terminologi\u0105 militarn\u0105, deklaruj\u0105c si\u0119 jako artystyczna awangarda i d\u0105\u017c\u0105c do obalenia starego porz\u0105dku, \u015bwiadomie rozkoszowa\u0142 si\u0119 negacj\u0105 i szokowaniem tzw. filisterskiego, mieszcza\u0144skiego gustu.\nDzi\u015b jednak relacja ta uleg\u0142a zmianie: niegdy\u015b promowana strategia \u201etworzenia (artystycznego) wroga\u201d \u2013 polegaj\u0105ca na wy\u015bmiewaniu publiczno\u015bci nieznaj\u0105cej regu\u0142 sztuki \u2013 przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w pr\u00f3b\u0119 zaprzyja\u017anienia si\u0119 muze\u00f3w i galerii z publiczno\u015bci\u0105. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 instytucji kulturalnych tworzy programy przyjaci\u00f3\u0142 lub mecenas\u00f3w (cz\u0119sto p\u0142atne) i stara si\u0119 by\u0107 bardziej otwarta. Nierzadko jednak, cen\u0105 tej \u201e\u017cyczliwo\u015bci\u201d jest sp\u0142ycenie lub banalizacja do\u015bwiadczenia sztuki: wystawy i dzie\u0142a s\u0105 \u201ewyja\u015bniane\u201d, staj\u0105 si\u0119 ilustracyjne, a widz nie ma miejsca na nieokre\u015blon\u0105, osobist\u0105 relacj\u0119. Maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107 tych zagro\u017ce\u0144, wystawa \u201eSuperglue, czyli Stworzy\u0107 przyjaciela\u201d nieuchronnie balansuje mi\u0119dzy pr\u00f3b\u0105 budowania wielowymiarowych, niejednoznacznych, a nawet sprzecznych relacji mi\u0119dzy instytucj\u0105 sztuki, wystaw\u0105, dzie\u0142ami i publiczno\u015bci\u0105, a krytyk\u0105 tych relacji.\nJak jest dzi\u015b? Jakie si\u0142y nadal sk\u0142aniaj\u0105 nas do tworzenia wi\u0119zi w obliczu narastaj\u0105cej polaryzacji, narcyzmu, ci\u0105g\u0142ego networkingu, komodyfikacji relacji, licznych kryzys\u00f3w i wojen? Czy nadal mo\u017cliwe jest budowanie relacji z drugim cz\u0142owiekiem? Czy potrafimy budowa\u0107 siebie poprzez drugiego cz\u0142owieka w pozytywny spos\u00f3b \u2013 widz\u0105c w nim nie tylko wroga lub przyjaciela? Je\u015bli tak, czy jest to jedna z funkcji sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej? Co dzi\u015b nas przera\u017ca \u2013 i przed czym uciekaliby\u015bmy na wystawie? Wreszcie \u2013 jak, mimo wszystko, mo\u017cemy nawi\u0105zywa\u0107 przyja\u017anie?\nWi\u0119cej informacji o wystawie:\u00a0 \u201eSuperglue, czyli Stworzy\u0107 przyjaciela\u201d\nKurator Valentinas Klima\u0161auskas\nPartnerzyInstytut Polski w Wilnie, Litewskie Centrum Filmowe, Samorz\u0105d Miasta Wilna, \u201eGrinda\u201d, \u201eRadio Vilnius\u201d\nSponsorzy\u201eCorner\u201d, \u201eTrampoline\u201d (Pary\u017c)\nPartner kreatywny\u201ereefo\u201d\nPartnerzy medialni\u201e15min\u201d, \u201e\u017dMON\u0116S\u201d\nPatron medialny\u201eJCDecaux\u201d"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/04\/22\/wystawa-superglue-czyli-stworzyc-przyjaciela-w-smc\/#primaryimage","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/04\/superklijai-2.jpg","contentUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/04\/superklijai-2.jpg","width":2000,"height":1048},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/04\/22\/wystawa-superglue-czyli-stworzyc-przyjaciela-w-smc\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Wystawa \u201eSuperglue, czyli Stworzy\u0107 przyjaciela\u201d w \u0160MC"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#website","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/","name":"Instytut Polski w Wilnie","description":"Instytuty Polskie","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#\/schema\/person\/0fe71ab8ff05e4d313f18753e7735a3c","name":"strielkunasr","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1f685238784360c3347cf65c78e0c870?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1f685238784360c3347cf65c78e0c870?s=96&d=mm&r=g","caption":"strielkunasr"},"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/author\/strielkunasr\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8933","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/users\/179"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8933"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8933\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8960,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8933\/revisions\/8960"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8927"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8933"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8933"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8933"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}