{"id":9572,"date":"2026-09-11T08:31:52","date_gmt":"2026-09-11T06:31:52","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/?p=9572"},"modified":"2026-09-11T09:10:27","modified_gmt":"2026-09-11T07:10:27","slug":"odczytac-pamiec-antokola","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/09\/11\/odczytac-pamiec-antokola\/","title":{"rendered":"Odczyta\u0107 pami\u0119\u0107 Antokola"},"content":{"rendered":"\n

We wrze\u015bniu ruszaj\u0105 prace dokumentacyjne na cmentarzu parafialnym \u015b\u015b. Piotra i Paw\u0142a<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Na pozostaj\u0105cym w cieniu s\u0142ynnej Rossy Cmentarzu \u015b\u015b. Piotra i Paw\u0142a zwanym \u201eS\u0142oneczny\u201d rozpocznie si\u0119 we wrze\u015bniu akcja dokumentacyjna. Dzi\u0119ki dofinansowaniu Instytutu Polonika zinwentaryzowanych zostanie co najmniej 300 obiekt\u00f3w zwi\u0105zanych z polskim dziedzictwem kulturowym.<\/p>\n\n\n\n

Projekt \u201eDokumentacja cmentarzy parafii \u015b\u015b. Piotra i Paw\u0142a na Antokolu w Wilnie\u201d realizuje Fundacja Rozwoju Uniwersytetu Kardyna\u0142a Stefana Wyszy\u0144skiego w Warszawie. Zadanie otrzyma\u0142o wsparcie w ramach programu Instytutu Polonika \u201ePolskie dziedzictwo kulturowe za granic\u0105 \u2013 wolontariat. Edycja 2026\u201d. Projekt jest realizowany we wsp\u00f3\u0142pracy z wile\u0144skim Spo\u0142ecznym Komitetem Opieki nad Star\u0105 Ross\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Prace terenowe b\u0119d\u0105 prowadzone od 24 do 30 wrze\u015bnia 2026 roku na cmentarzu parafialnym \u015b\u015b. Piotra i Paw\u0142a, nazywanym Cmentarzem S\u0142onecznym (Saul\u0117s kapin\u0117s), oraz przy zachowanych obiektach dawnego cmentarza przyko\u015bcielnego, znajduj\u0105cych si\u0119 w obr\u0119bie ogrodzenia ko\u015bcio\u0142a \u015b\u015b. Piotra i Paw\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Cmentarz S\u0142oneczny, za\u0142o\u017cony na pocz\u0105tku XIX wieku, nale\u017cy do najcenniejszych historycznych nekropolii Wilna. Pozostaje jednak znacznie s\u0142abiej rozpoznany i udokumentowany ni\u017c cmentarz na Rossie. Jest \u015bwiadectwem przenikania si\u0119 polskiej i litewskiej tradycji kulturowej oraz materialnym \u015bladem wsp\u00f3lnego dziedzictwa dawnej Rzeczypospolitej.<\/p>\n\n\n\n

Na cmentarzu zachowa\u0142y si\u0119 nagrobki i kaplice grobowe mi\u0119dzy innymi rodzin Ogi\u0144skich, Zawisz\u00f3w, Meysztowicz\u00f3w i Sidorowicz\u00f3w. Reprezentuj\u0105 one r\u00f3\u017cnorodne nurty sztuki sepulkralnej: od klasycyzmu, przez historyzm, po neogotyk. Inskrypcje w j\u0119zykach polskim, \u0142aci\u0144skim i litewskim przechowuj\u0105 informacje o dawnych mieszka\u0144cach Wilna, historii miejscowych rodzin oraz polskiej spo\u0142eczno\u015bci miasta.<\/p>\n\n\n\n

W ci\u0105gu siedmiu dni zesp\u00f3\u0142 przygotuje co najmniej 280 kart dokumentacyjnych nagrobk\u00f3w, pomnik\u00f3w, tablic, inskrypcji i innych form upami\u0119tnienia. Ka\u017cdy obiekt zostanie sfotografowany i zlokalizowany. Dokumentacja obejmie r\u00f3wnie\u017c odczyt inskrypcji, opis formy, materia\u0142u i ikonografii oraz wst\u0119pn\u0105 ocen\u0119 stanu zachowania. Powstanie tak\u017ce plan cmentarza ze wskazaniem po\u0142o\u017cenia zinwentaryzowanych zabytk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Ka\u017cda zatarta inskrypcja oznacza utrat\u0119 fragmentu historii konkretnej osoby, rodziny i ca\u0142ego miasta. Dokumentacja nie zast\u0105pi konserwacji, ale pozwala zachowa\u0107 informacje, kt\u00f3re mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 podstaw\u0105 przysz\u0142ych bada\u0144 i prac ochronnych<\/em> – m\u00f3wi dr Bart\u0142omiej Gutowski z Instytutu Historii Sztuki UKSW, wsp\u00f3\u0142autor projektu.<\/p>\n\n\n\n

Prace b\u0119d\u0105 mia\u0142y charakter dokumentacyjny. Ich celem jest utrwalenie wiedzy o obiektach nara\u017conych na degradacj\u0119, uszkodzenia materia\u0142u i stopniow\u0105 utrat\u0119 czytelno\u015bci napis\u00f3w. Zgromadzone informacje b\u0119d\u0105 mog\u0142y s\u0142u\u017cy\u0107 badaczom, konserwatorom, genealogom, instytucjom kultury oraz rodzinom os\u00f3b pochowanych na Antokolu.<\/p>\n\n\n\n

Zesp\u00f3\u0142 projektu utworz\u0105 wolontariusze \u2013 studenci, absolwenci i pracownicy Instytutu Historii Sztuki UKSW. Opiek\u0119 merytoryczn\u0105 nad pracami sprawowa\u0107 b\u0119d\u0105 prof. Anna Sylwia Czy\u017c i dr Bart\u0142omiej Gutowski, wsp\u00f3\u0142autorzy podr\u0119cznika po\u015bwi\u0119conego inwentaryzacji polskich cmentarzy poza granicami kraju, wydanego przez Instytut Polonika.<\/p>\n\n\n\n

Zapraszamy mieszka\u0144c\u00f3w Wilna do do\u0142\u0105czenia do prac od 25 wrze\u015bnia<\/strong>, prosimy o wcze\u015bniejsze zg\u0142oszenie przez www formularz zg\u0142oszeniowy<\/a> lub mailowo b.gutowski@uksw.edu.pl<\/p>\n\n\n\n

Po zako\u0144czeniu i opracowaniu inwentaryzacji materia\u0142y zostan\u0105 przekazane Instytutowi Polonika i przygotowane do udost\u0119pnienia w portalu Baza Polonika (www.baza.<\/a>p<\/a>olonika.pl<\/a>). Dzi\u0119ki temu wiedza o zabytkach Antokola zostanie w\u0142\u0105czona do og\u00f3lnodost\u0119pnego, cyfrowego zasobu dokumentuj\u0105cego polskie dziedzictwo kulturowe za granic\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Ca\u0142kowita warto\u015b\u0107 projektu wynosi 25 438 z\u0142, w tym 22 338 z\u0142 dofinansowania Instytutu Polonika oraz 3 100 z\u0142 wk\u0142adu w\u0142asnego Fundacji Rozwoju UKSW.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Fot. Norbert Piwowarczyk, \u017ar\u00f3d\u0142o Fundacja Rozwoju UKSW<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

We wrze\u015bniu ruszaj\u0105 prace dokumentacyjne na cmentarzu parafialnym \u015b\u015b. Piotra i Paw\u0142a Na pozostaj\u0105cym w cieniu s\u0142ynnej Rossy Cmentarzu \u015b\u015b. Piotra i Paw\u0142a zwanym \u201eS\u0142oneczny\u201d rozpocznie si\u0119 we wrze\u015bniu akcja dokumentacyjna. Dzi\u0119ki dofinansowaniu Instytutu Polonika zinwentaryzowanych zostanie co najmniej 300 obiekt\u00f3w zwi\u0105zanych z polskim dziedzictwem kulturowym. Projekt \u201eDokumentacja cmentarzy parafii \u015b\u015b. Piotra i Paw\u0142a na […]<\/p>\n","protected":false},"author":179,"featured_media":9568,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[36,95],"tags":[],"class_list":["post-9572","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-wydarzenia"],"yoast_head":"\nOdczyta\u0107 pami\u0119\u0107 Antokola - Instytut Polski w Wilnie<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/09\/11\/odczytac-pamiec-antokola\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Odczyta\u0107 pami\u0119\u0107 Antokola - Instytut Polski w Wilnie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"We wrze\u015bniu ruszaj\u0105 prace dokumentacyjne na cmentarzu parafialnym \u015b\u015b. Piotra i Paw\u0142a Na pozostaj\u0105cym w cieniu s\u0142ynnej Rossy Cmentarzu \u015b\u015b. Piotra i Paw\u0142a zwanym \u201eS\u0142oneczny\u201d rozpocznie si\u0119 we wrze\u015bniu akcja dokumentacyjna. Dzi\u0119ki dofinansowaniu Instytutu Polonika zinwentaryzowanych zostanie co najmniej 300 obiekt\u00f3w zwi\u0105zanych z polskim dziedzictwem kulturowym. Projekt \u201eDokumentacja cmentarzy parafii \u015b\u015b. Piotra i Paw\u0142a na […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/09\/11\/odczytac-pamiec-antokola\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Instytut Polski w Wilnie\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-09-11T06:31:52+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-11T07:10:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/09\/antokol-cmentarz-01.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"strielkunasr\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"strielkunasr\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"event\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/09\/11\/odczytac-pamiec-antokola\/\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/09\/11\/odczytac-pamiec-antokola\/\",\"name\":\"Odczyta\u0107 pami\u0119\u0107 Antokola\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/09\/11\/odczytac-pamiec-antokola\/#primaryimage\"},\"image\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/09\/antokol-cmentarz-01.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/09\/antokol-cmentarz-01-300x200.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/09\/antokol-cmentarz-01-1024x683.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/09\/antokol-cmentarz-01.jpg\"],\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/09\/antokol-cmentarz-01.jpg\",\"datePublished\":\"2026-09-11T06:31:52+02:00\",\"dateModified\":\"2026-09-11T07:10:27+02:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#\/schema\/person\/0fe71ab8ff05e4d313f18753e7735a3c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/09\/11\/odczytac-pamiec-antokola\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/09\/11\/odczytac-pamiec-antokola\/\"]}],\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"startDate\":\"2026-09-24\",\"endDate\":\"2026-09-30\",\"eventStatus\":\"EventScheduled\",\"eventAttendanceMode\":\"OfflineEventAttendanceMode\",\"location\":{\"@type\":\"place\",\"name\":\"\",\"address\":\"\",\"geo\":{\"@type\":\"GeoCoordinates\",\"latitude\":\"\",\"longitude\":\"\"}},\"description\":\"We wrze\u015bniu ruszaj\u0105 prace dokumentacyjne na cmentarzu parafialnym \u015b\u015b. Piotra i Paw\u0142a\\nNa pozostaj\u0105cym w cieniu s\u0142ynnej Rossy Cmentarzu \u015b\u015b. Piotra i Paw\u0142a zwanym \u201eS\u0142oneczny\u201d rozpocznie si\u0119 we wrze\u015bniu akcja dokumentacyjna. Dzi\u0119ki dofinansowaniu Instytutu Polonika zinwentaryzowanych zostanie co najmniej 300 obiekt\u00f3w zwi\u0105zanych z polskim dziedzictwem kulturowym.\\nProjekt \u201eDokumentacja cmentarzy parafii \u015b\u015b. Piotra i Paw\u0142a na Antokolu w Wilnie\u201d realizuje Fundacja Rozwoju Uniwersytetu Kardyna\u0142a Stefana Wyszy\u0144skiego w Warszawie. Zadanie otrzyma\u0142o wsparcie w ramach programu Instytutu Polonika \u201ePolskie dziedzictwo kulturowe za granic\u0105 \u2013 wolontariat. Edycja 2026\u201d. Projekt jest realizowany we wsp\u00f3\u0142pracy z wile\u0144skim Spo\u0142ecznym Komitetem Opieki nad Star\u0105 Ross\u0105.\\nPrace terenowe b\u0119d\u0105 prowadzone od 24 do 30 wrze\u015bnia 2026 roku na cmentarzu parafialnym \u015b\u015b. Piotra i Paw\u0142a, nazywanym Cmentarzem S\u0142onecznym (Saul\u0117s kapin\u0117s), oraz przy zachowanych obiektach dawnego cmentarza przyko\u015bcielnego, znajduj\u0105cych si\u0119 w obr\u0119bie ogrodzenia ko\u015bcio\u0142a \u015b\u015b. Piotra i Paw\u0142a.\\nCmentarz S\u0142oneczny, za\u0142o\u017cony na pocz\u0105tku XIX wieku, nale\u017cy do najcenniejszych historycznych nekropolii Wilna. Pozostaje jednak znacznie s\u0142abiej rozpoznany i udokumentowany ni\u017c cmentarz na Rossie. Jest \u015bwiadectwem przenikania si\u0119 polskiej i litewskiej tradycji kulturowej oraz materialnym \u015bladem wsp\u00f3lnego dziedzictwa dawnej Rzeczypospolitej.\\nNa cmentarzu zachowa\u0142y si\u0119 nagrobki i kaplice grobowe mi\u0119dzy innymi rodzin Ogi\u0144skich, Zawisz\u00f3w, Meysztowicz\u00f3w i Sidorowicz\u00f3w. Reprezentuj\u0105 one r\u00f3\u017cnorodne nurty sztuki sepulkralnej: od klasycyzmu, przez historyzm, po neogotyk. Inskrypcje w j\u0119zykach polskim, \u0142aci\u0144skim i litewskim przechowuj\u0105 informacje o dawnych mieszka\u0144cach Wilna, historii miejscowych rodzin oraz polskiej spo\u0142eczno\u015bci miasta.\\nW ci\u0105gu siedmiu dni zesp\u00f3\u0142 przygotuje co najmniej 280 kart dokumentacyjnych nagrobk\u00f3w, pomnik\u00f3w, tablic, inskrypcji i innych form upami\u0119tnienia. Ka\u017cdy obiekt zostanie sfotografowany i zlokalizowany. Dokumentacja obejmie r\u00f3wnie\u017c odczyt inskrypcji, opis formy, materia\u0142u i ikonografii oraz wst\u0119pn\u0105 ocen\u0119 stanu zachowania. Powstanie tak\u017ce plan cmentarza ze wskazaniem po\u0142o\u017cenia zinwentaryzowanych zabytk\u00f3w.\\nKa\u017cda zatarta inskrypcja oznacza utrat\u0119 fragmentu historii konkretnej osoby, rodziny i ca\u0142ego miasta. Dokumentacja nie zast\u0105pi konserwacji, ale pozwala zachowa\u0107 informacje, kt\u00f3re mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 podstaw\u0105 przysz\u0142ych bada\u0144 i prac ochronnych - m\u00f3wi dr Bart\u0142omiej Gutowski z Instytutu Historii Sztuki UKSW, wsp\u00f3\u0142autor projektu.\\nPrace b\u0119d\u0105 mia\u0142y charakter dokumentacyjny. Ich celem jest utrwalenie wiedzy o obiektach nara\u017conych na degradacj\u0119, uszkodzenia materia\u0142u i stopniow\u0105 utrat\u0119 czytelno\u015bci napis\u00f3w. Zgromadzone informacje b\u0119d\u0105 mog\u0142y s\u0142u\u017cy\u0107 badaczom, konserwatorom, genealogom, instytucjom kultury oraz rodzinom os\u00f3b pochowanych na Antokolu.\\nZesp\u00f3\u0142 projektu utworz\u0105 wolontariusze \u2013 studenci, absolwenci i pracownicy Instytutu Historii Sztuki UKSW. Opiek\u0119 merytoryczn\u0105 nad pracami sprawowa\u0107 b\u0119d\u0105 prof. Anna Sylwia Czy\u017c i dr Bart\u0142omiej Gutowski, wsp\u00f3\u0142autorzy podr\u0119cznika po\u015bwi\u0119conego inwentaryzacji polskich cmentarzy poza granicami kraju, wydanego przez Instytut Polonika.\\nZapraszamy mieszka\u0144c\u00f3w Wilna do do\u0142\u0105czenia do prac od 25 wrze\u015bnia, prosimy o wcze\u015bniejsze zg\u0142oszenie przez www formularz zg\u0142oszeniowy lub mailowo b.gutowski@uksw.edu.pl\\nPo zako\u0144czeniu i opracowaniu inwentaryzacji materia\u0142y zostan\u0105 przekazane Instytutowi Polonika i przygotowane do udost\u0119pnienia w portalu Baza Polonika (www.baza.polonika.pl). Dzi\u0119ki temu wiedza o zabytkach Antokola zostanie w\u0142\u0105czona do og\u00f3lnodost\u0119pnego, cyfrowego zasobu dokumentuj\u0105cego polskie dziedzictwo kulturowe za granic\u0105.\\nCa\u0142kowita warto\u015b\u0107 projektu wynosi 25 438 z\u0142, w tym 22 338 z\u0142 dofinansowania Instytutu Polonika oraz 3 100 z\u0142 wk\u0142adu w\u0142asnego Fundacji Rozwoju UKSW.\\nFot. Norbert Piwowarczyk, \u017ar\u00f3d\u0142o Fundacja Rozwoju UKSW\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/09\/11\/odczytac-pamiec-antokola\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/09\/antokol-cmentarz-01.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/09\/antokol-cmentarz-01.jpg\",\"width\":1200,\"height\":800},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/09\/11\/odczytac-pamiec-antokola\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Odczyta\u0107 pami\u0119\u0107 Antokola\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#website\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/\",\"name\":\"Instytut Polski w Wilnie\",\"description\":\"Instytuty Polskie\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#\/schema\/person\/0fe71ab8ff05e4d313f18753e7735a3c\",\"name\":\"strielkunasr\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1f685238784360c3347cf65c78e0c870?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1f685238784360c3347cf65c78e0c870?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"strielkunasr\"},\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/author\/strielkunasr\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Odczyta\u0107 pami\u0119\u0107 Antokola - Instytut Polski w Wilnie","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/09\/11\/odczytac-pamiec-antokola\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Odczyta\u0107 pami\u0119\u0107 Antokola - Instytut Polski w Wilnie","og_description":"We wrze\u015bniu ruszaj\u0105 prace dokumentacyjne na cmentarzu parafialnym \u015b\u015b. Piotra i Paw\u0142a Na pozostaj\u0105cym w cieniu s\u0142ynnej Rossy Cmentarzu \u015b\u015b. Piotra i Paw\u0142a zwanym \u201eS\u0142oneczny\u201d rozpocznie si\u0119 we wrze\u015bniu akcja dokumentacyjna. Dzi\u0119ki dofinansowaniu Instytutu Polonika zinwentaryzowanych zostanie co najmniej 300 obiekt\u00f3w zwi\u0105zanych z polskim dziedzictwem kulturowym. Projekt \u201eDokumentacja cmentarzy parafii \u015b\u015b. Piotra i Paw\u0142a na […]","og_url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/09\/11\/odczytac-pamiec-antokola\/","og_site_name":"Instytut Polski w Wilnie","article_published_time":"2026-09-11T06:31:52+00:00","article_modified_time":"2026-09-11T07:10:27+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":800,"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/09\/antokol-cmentarz-01.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"strielkunasr","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"strielkunasr","Szacowany czas czytania":"4 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"event","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/09\/11\/odczytac-pamiec-antokola\/","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/09\/11\/odczytac-pamiec-antokola\/","name":"Odczyta\u0107 pami\u0119\u0107 Antokola","isPartOf":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/09\/11\/odczytac-pamiec-antokola\/#primaryimage"},"image":["https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/09\/antokol-cmentarz-01.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/09\/antokol-cmentarz-01-300x200.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/09\/antokol-cmentarz-01-1024x683.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/09\/antokol-cmentarz-01.jpg"],"thumbnailUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/09\/antokol-cmentarz-01.jpg","datePublished":"2026-09-11T06:31:52+02:00","dateModified":"2026-09-11T07:10:27+02:00","author":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#\/schema\/person\/0fe71ab8ff05e4d313f18753e7735a3c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/09\/11\/odczytac-pamiec-antokola\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/09\/11\/odczytac-pamiec-antokola\/"]}],"@context":"https:\/\/schema.org","startDate":"2026-09-24","endDate":"2026-09-30","eventStatus":"EventScheduled","eventAttendanceMode":"OfflineEventAttendanceMode","location":{"@type":"place","name":"","address":"","geo":{"@type":"GeoCoordinates","latitude":"","longitude":""}},"description":"We wrze\u015bniu ruszaj\u0105 prace dokumentacyjne na cmentarzu parafialnym \u015b\u015b. Piotra i Paw\u0142a\nNa pozostaj\u0105cym w cieniu s\u0142ynnej Rossy Cmentarzu \u015b\u015b. Piotra i Paw\u0142a zwanym \u201eS\u0142oneczny\u201d rozpocznie si\u0119 we wrze\u015bniu akcja dokumentacyjna. Dzi\u0119ki dofinansowaniu Instytutu Polonika zinwentaryzowanych zostanie co najmniej 300 obiekt\u00f3w zwi\u0105zanych z polskim dziedzictwem kulturowym.\nProjekt \u201eDokumentacja cmentarzy parafii \u015b\u015b. Piotra i Paw\u0142a na Antokolu w Wilnie\u201d realizuje Fundacja Rozwoju Uniwersytetu Kardyna\u0142a Stefana Wyszy\u0144skiego w Warszawie. Zadanie otrzyma\u0142o wsparcie w ramach programu Instytutu Polonika \u201ePolskie dziedzictwo kulturowe za granic\u0105 \u2013 wolontariat. Edycja 2026\u201d. Projekt jest realizowany we wsp\u00f3\u0142pracy z wile\u0144skim Spo\u0142ecznym Komitetem Opieki nad Star\u0105 Ross\u0105.\nPrace terenowe b\u0119d\u0105 prowadzone od 24 do 30 wrze\u015bnia 2026 roku na cmentarzu parafialnym \u015b\u015b. Piotra i Paw\u0142a, nazywanym Cmentarzem S\u0142onecznym (Saul\u0117s kapin\u0117s), oraz przy zachowanych obiektach dawnego cmentarza przyko\u015bcielnego, znajduj\u0105cych si\u0119 w obr\u0119bie ogrodzenia ko\u015bcio\u0142a \u015b\u015b. Piotra i Paw\u0142a.\nCmentarz S\u0142oneczny, za\u0142o\u017cony na pocz\u0105tku XIX wieku, nale\u017cy do najcenniejszych historycznych nekropolii Wilna. Pozostaje jednak znacznie s\u0142abiej rozpoznany i udokumentowany ni\u017c cmentarz na Rossie. Jest \u015bwiadectwem przenikania si\u0119 polskiej i litewskiej tradycji kulturowej oraz materialnym \u015bladem wsp\u00f3lnego dziedzictwa dawnej Rzeczypospolitej.\nNa cmentarzu zachowa\u0142y si\u0119 nagrobki i kaplice grobowe mi\u0119dzy innymi rodzin Ogi\u0144skich, Zawisz\u00f3w, Meysztowicz\u00f3w i Sidorowicz\u00f3w. Reprezentuj\u0105 one r\u00f3\u017cnorodne nurty sztuki sepulkralnej: od klasycyzmu, przez historyzm, po neogotyk. Inskrypcje w j\u0119zykach polskim, \u0142aci\u0144skim i litewskim przechowuj\u0105 informacje o dawnych mieszka\u0144cach Wilna, historii miejscowych rodzin oraz polskiej spo\u0142eczno\u015bci miasta.\nW ci\u0105gu siedmiu dni zesp\u00f3\u0142 przygotuje co najmniej 280 kart dokumentacyjnych nagrobk\u00f3w, pomnik\u00f3w, tablic, inskrypcji i innych form upami\u0119tnienia. Ka\u017cdy obiekt zostanie sfotografowany i zlokalizowany. Dokumentacja obejmie r\u00f3wnie\u017c odczyt inskrypcji, opis formy, materia\u0142u i ikonografii oraz wst\u0119pn\u0105 ocen\u0119 stanu zachowania. Powstanie tak\u017ce plan cmentarza ze wskazaniem po\u0142o\u017cenia zinwentaryzowanych zabytk\u00f3w.\nKa\u017cda zatarta inskrypcja oznacza utrat\u0119 fragmentu historii konkretnej osoby, rodziny i ca\u0142ego miasta. Dokumentacja nie zast\u0105pi konserwacji, ale pozwala zachowa\u0107 informacje, kt\u00f3re mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 podstaw\u0105 przysz\u0142ych bada\u0144 i prac ochronnych - m\u00f3wi dr Bart\u0142omiej Gutowski z Instytutu Historii Sztuki UKSW, wsp\u00f3\u0142autor projektu.\nPrace b\u0119d\u0105 mia\u0142y charakter dokumentacyjny. Ich celem jest utrwalenie wiedzy o obiektach nara\u017conych na degradacj\u0119, uszkodzenia materia\u0142u i stopniow\u0105 utrat\u0119 czytelno\u015bci napis\u00f3w. Zgromadzone informacje b\u0119d\u0105 mog\u0142y s\u0142u\u017cy\u0107 badaczom, konserwatorom, genealogom, instytucjom kultury oraz rodzinom os\u00f3b pochowanych na Antokolu.\nZesp\u00f3\u0142 projektu utworz\u0105 wolontariusze \u2013 studenci, absolwenci i pracownicy Instytutu Historii Sztuki UKSW. Opiek\u0119 merytoryczn\u0105 nad pracami sprawowa\u0107 b\u0119d\u0105 prof. Anna Sylwia Czy\u017c i dr Bart\u0142omiej Gutowski, wsp\u00f3\u0142autorzy podr\u0119cznika po\u015bwi\u0119conego inwentaryzacji polskich cmentarzy poza granicami kraju, wydanego przez Instytut Polonika.\nZapraszamy mieszka\u0144c\u00f3w Wilna do do\u0142\u0105czenia do prac od 25 wrze\u015bnia, prosimy o wcze\u015bniejsze zg\u0142oszenie przez www formularz zg\u0142oszeniowy lub mailowo b.gutowski@uksw.edu.pl\nPo zako\u0144czeniu i opracowaniu inwentaryzacji materia\u0142y zostan\u0105 przekazane Instytutowi Polonika i przygotowane do udost\u0119pnienia w portalu Baza Polonika (www.baza.polonika.pl). Dzi\u0119ki temu wiedza o zabytkach Antokola zostanie w\u0142\u0105czona do og\u00f3lnodost\u0119pnego, cyfrowego zasobu dokumentuj\u0105cego polskie dziedzictwo kulturowe za granic\u0105.\nCa\u0142kowita warto\u015b\u0107 projektu wynosi 25 438 z\u0142, w tym 22 338 z\u0142 dofinansowania Instytutu Polonika oraz 3 100 z\u0142 wk\u0142adu w\u0142asnego Fundacji Rozwoju UKSW.\nFot. Norbert Piwowarczyk, \u017ar\u00f3d\u0142o Fundacja Rozwoju UKSW"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/09\/11\/odczytac-pamiec-antokola\/#primaryimage","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/09\/antokol-cmentarz-01.jpg","contentUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-content\/uploads\/sites\/24\/2026\/09\/antokol-cmentarz-01.jpg","width":1200,"height":800},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/pl\/2026\/09\/11\/odczytac-pamiec-antokola\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Odczyta\u0107 pami\u0119\u0107 Antokola"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#website","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/","name":"Instytut Polski w Wilnie","description":"Instytuty Polskie","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#\/schema\/person\/0fe71ab8ff05e4d313f18753e7735a3c","name":"strielkunasr","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1f685238784360c3347cf65c78e0c870?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1f685238784360c3347cf65c78e0c870?s=96&d=mm&r=g","caption":"strielkunasr"},"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/author\/strielkunasr\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9572","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/users\/179"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9572"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9572\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9578,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9572\/revisions\/9578"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9568"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9572"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9572"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/vilnius\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9572"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}