{"id":14093,"date":"2022-05-11T10:06:14","date_gmt":"2022-05-11T08:06:14","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/?p=14093"},"modified":"2022-06-10T11:36:02","modified_gmt":"2022-06-10T09:36:02","slug":"gra-miejska-polskimi-sladami-w-centrum-wiednia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2022\/05\/11\/gra-miejska-polskimi-sladami-w-centrum-wiednia\/","title":{"rendered":"Gra miejska \u201ePolskimi \u015bladami w centrum Wiednia\u201d"},"content":{"rendered":"\n

Polish Heritage Days to inicjatywa zapocz\u0105tkowana w Wielkiej Brytanii. Kultywowana jest od wielu lat, a od maja 2022 r. chcemy przenie\u015b\u0107 j\u0105 na ca\u0142y \u015bwiat i ukazywa\u0107 nie tylko bogactwo polskiej kultury i dziedzictwa, ale tak\u017ce zwi\u0105zki Polski z innymi krajami – w naszym przypadku z Austri\u0105.<\/p>\n

Czy wiecie, \u017ce w Austrii znajduje si\u0119 wiele miejsc zwi\u0105zanych ze wsp\u00f3ln\u0105 polsko-austriack\u0105 histori\u0105 i kultur\u0105? W samym centrum Wiednia jest ich a\u017c pi\u0119\u0107dziesi\u0105t!<\/p>\n

Zapraszamy do wsp\u00f3lnej zabawy – konkursu wykorzystuj\u0105cego przestrze\u0144 miejsk\u0105 Wiednia. Zadaniem uczestnik\u00f3w (indywidualnych lub kilkuosobowych grup) jest pokonanie w centrum miasta wyznaczonej trasy i pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 og\u00f3lnymi wskaz\u00f3wkami odnalezienie miejsc zwi\u0105zanych ze wsp\u00f3ln\u0105 polsko-austriack\u0105 histori\u0105 i kultur\u0105. Dla uczestnik\u00f3w konkursu przewidziane s\u0105 nagrody. Zapraszamy do wzi\u0119cia udzia\u0142u!<\/p>\n

Termin:<\/strong><\/span> 22 maja 2022 r., godz. 15.00<\/p>\n

Czas na pokonanie ca\u0142ej trasy:<\/strong><\/span> ok. 1,5 godz.<\/p>\n

Pocz\u0105tek i koniec trasy:<\/strong><\/span> Instytut Polski, Am Gestade 7, 1010 Wiede\u0144<\/p>\n

Organizator:<\/strong><\/span> Pismo \u201ePolonika\u201d we wsp\u00f3\u0142pracy z Instytutem Polskim w Wiedniu i Wydzia\u0142em Konsularnym Ambasady RP w Wiedniu\u00a0<\/p>\n

Bli\u017csze informacje i zg\u0142oszenia:<\/strong><\/span> tel. 00436641008298, redaktion@polonika.at<\/a><\/p>\n

\n

Agenor Go\u0142uchowski, polsko-austriacki polityk<\/strong><\/p>\n

W zabytkowym budynku przy Minoritenplatz 1 siedzib\u0119 ma Haus-, Hof- und Staatsarchiv (Archiwum Domu-, Dworu- i Pa\u0144stwa), jedna z najwa\u017cniejszych instytucji pa\u0144stwowych w Austrii. Warto wiedzie\u0107, \u017ce do powstania tego obiektu znacz\u0105co przyczyni\u0142 si\u0119 polsko-austriacki polityk, Agenor Go\u0142uchowski. Jego posta\u0107 uwieczniona jest na malowidle \u015bciennym wewn\u0105trz budynku Archiwum.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Agenor Maria Adam hrabia Go\u0142uchowski (1849-1921), galicyjski hrabia, by\u0142 wybitnym politykiem i ministrem spraw zagranicznych Austro-W\u0119gier.
W latach 1895-1906, czyli a\u017c ponad dekad\u0119, odpowiedzialny by\u0142 za austro-w\u0119giersk\u0105 dyplomacj\u0119. Oceniano go jako najlepszego ministra spraw zagranicznych w czasach cesarza Franciszka J\u00f3zefa I.
To dzi\u0119ki wysi\u0142kom Agenora Go\u0142uchowskiego, kt\u00f3ry usilnie postulowa\u0142 wybudowanie nowoczesnego budynku przeznaczonego na zbiory Archiwum Domu-, Dworu- i Pa\u0144stwa, w latach 1899-1902 wzniesiony zosta\u0142 gmach Haus-, Hof- und Staatsarchiv. Nowy budynek Haus-, Hof- und Staatsarchiv by\u0142 jednym z najnowocze\u015bniejszych budynk\u00f3w archiwalnych na \u015bwiecie.
Haus-, Hof- und Staatsarchiv, dysponuj\u0105c bogatym zasobem archiwali\u00f3w obejmuj\u0105cym okres od 816 do 1918 r., a wi\u0119c z ponad 1000-letniej historii Austrii, zachowuje tym samym dla przysz\u0142ych pokole\u0144 cenne \u015bwiadectwa dziej\u00f3w Europy \u015arodkowej.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

\u00a0<\/p>\n

\u015aw. Klemens Maria Hofbauer, patron Wiednia i Warszawy<\/strong><\/p>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 Maria am Gestade (Maryja nad brzegiem) znajduje si\u0119 w 1. dzielnicy przy Wiednia, przy ulicy Salvatorgasse 12. W tej wspania\u0142ej gotyckiej \u015bwi\u0105tyni, kt\u00f3r\u0105 opiekuje si\u0119 Zgromadzenie Zakonne Redemptoryst\u00f3w, znajduje si\u0119 relikwia \u015bwi\u0119tego Klemensa Marii Hofbauera, patrona zar\u00f3wno Wiednia, jak i Warszawy.<\/p>\n

\"\"Doczesne szcz\u0105tki \u015bw. Klemensa Marii umieszczone s\u0105 w ma\u0142ej trumience, w marmurowym o\u0142tarzu w bocznej kaplicy znajduj\u0105cej si\u0119 w \u015brodkowej cz\u0119\u015bci ko\u015bcio\u0142a. Obok o\u0142tarza stoi pos\u0105g przedstawiaj\u0105cy \u015bwi\u0119tego, za\u015b na \u015bcianie kaplicy zawieszone s\u0105 wsp\u00f3\u0142czesne obrazy ilustruj\u0105ce miejsca, z kt\u00f3rymi by\u0142 on szczeg\u00f3lnie zwi\u0105zany: Tasovice, Tivoli, Rzym, Warszaw\u0119 oraz Wiede\u0144.
\u015aw. Klemens Maria Hofbauer nazywany jest wsp\u00f3\u0142czesnie \u201eAposto\u0142em Wiednia i Warszawy\u201d. On sam przez 21 lat apostolstwa w Warszawie przywi\u0105za\u0142 si\u0119 do Polski i uwa\u017ca\u0142 j\u0105 za drug\u0105 ojczyzn\u0119.
W centrum Wiednia napotkamy kilka miejsc, w kt\u00f3rych upami\u0119tniona zosta\u0142a posta\u0107 tego austriackiego i polskiego \u015bwi\u0119tego, natomiast jego najwa\u017cniejszym miejscem upami\u0119tnienia jest ko\u015bci\u00f3\u0142 Maria am Gestade.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

\u00a0<\/p>\n

Franciszek Trze\u015bniewski, wiede\u0144ski kr\u00f3l kanapek<\/strong><\/p>\n

W samym centrum Wiednia, przy ulicy Dorotheergasse 1, znajduje si\u0119 lokal opatrzony du\u017cym szyldem z napisem \u201eTrze\u015bniewski\u201d. Litera \u201e\u015b\u201d od razu sugeruje jaki\u015b zwi\u0105zek z Polsk\u0105. I s\u0142usznie, poniewa\u017c Franciszek Trze\u015bniewski, bo o niego chodzi, pochodzi\u0142 z Krakowa.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Kanapki Trze\u015bniewskiego to dosy\u0107 nietypowa, bo kulinarna \u201epolska pami\u0105tka w Wiedniu\u201d. Co zaskakuj\u0105ce, ta \u201ekanapkowa historia\u201d wydarzy\u0142a si\u0119 w mie\u015bcie smakoszy tort\u00f3w i mi\u0142o\u015bnik\u00f3w wina! A wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 od emigranta z Krakowa, Franciszka Trze\u015bniewskiego, urodzonego w 1878 r., kt\u00f3ry na prze\u0142omie XIX i XX wieku przyby\u0142 do Wiednia. W centrum miasta, na Tiefen Graben, otworzy\u0142 w 1902 r. ma\u0142y, niepozorny bufecik z kanapkami.
\u201eTschesnjewski, oder so \u00e4hnlich\u201d, czyli \u201eTszesnjewski, albo co\u015b w tym stylu\u201d \u2013 tak najcz\u0119\u015bciej Austriacy, asekuruj\u0105c si\u0119, wymawiaj\u0105 nazw\u0119 firmy. Slogan reklamowy firmy Trze\u015bniewski brzmi: \u201eTrze\u015bniewski \u2013 Die unaussprechlich guten Br\u00f6tchen\u201c, czyli \u201eTrze\u015bniewski \u2013 niewypowiedzianie dobre kanapki\u201d. Dla Austriak\u00f3w \u201eniewypowiedziane\u201d nie odnosi si\u0119 tylko do kanapek, ale r\u00f3wnie\u017c do nazwiska tw\u00f3rcy firmy. Wiede\u0144czycy zwykli z humorem mawia\u0107, \u017ce kanapki Trze\u015bniewskiego s\u0105 tak niewypowiedzianie smaczne, jak s\u0142owo Trze\u015bniewski jest dla nich nie do wym\u00f3wienia.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

\u00a0<\/p>\n

Alegoria Wis\u0142y<\/strong><\/p>\n

Po\u015brodku placu Freyung stoi studnia Austriabrunnen, czyli Fontanna Austrii, zbudowana w latach 1844 \u20131846. Fontanna wok\u00f3\u0142 ozdobiona jest alegorycznymi personifikacjami g\u0142\u00f3wnych czterech rzek, kt\u00f3re znajdowa\u0142y si\u0119 w granicach monarchii habsburskiej: Wis\u0142y, Dunaju, Padu i \u0141aby.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Powodem budowy Austria Brunnen by\u0142o otwarcie nowego wodoci\u0105gu, nazwanego Kaiser-Ferdinand-Wasserleitung.
Panowanie Austrii na wszystkie cztery kierunki \u015bwiata symbolizuje wyb\u00f3r rzek, poniewa\u017c ka\u017cda z nich wpada do innego morza: Wis\u0142a do Ba\u0142tyku, Dunaj do Morza Czarnego, Pad do Adriatyku, a \u0141aba do Morza P\u00f3\u0142nocnego.
Cztery rzeki oznaczaj\u0105 tak\u017ce grupy narod\u00f3w: s\u0142owia\u0144skich, germa\u0144skich, w\u0142oskich i w\u0119gierskich. Wis\u0142a przedstawiona jest jako d\u0142ugow\u0142osa, odwa\u017cna bogini. Z jej lewej strony znajduje si\u0119 wios\u0142o. Odziana jest w na\u0142o\u017cone na sukni\u0119 futro z nied\u017awiedzia. W d\u0142oniach trzyma klucze do \u015bluzy wodnej, co nawi\u0105zuje do po\u0142\u0105czenia Wis\u0142y z rzek\u0105 Nogat, odga\u0142\u0119ziaj\u0105cej si\u0119 od Wis\u0142y przed jej uj\u015bciem do Zatoki Gda\u0144skiej. U st\u00f3p pos\u0105gu symbolizuj\u0105cej Wis\u0142\u0119 umieszczony jest napis: von Wiener B\u00fcrgern, czyli \u201eod obywateli Wiednia\u201d.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

\u00a0<\/p>\n

Jan III Sobieski i Odsiecz Wiede\u0144ska<\/strong><\/p>\n

Odsiecz Wiede\u0144ska nie powiod\u0142aby si\u0119 bez polskiego kr\u00f3la. Jego posta\u0107 jest upami\u0119tniona na \u015bcianie ko\u015bcio\u0142a oo. augustian\u00f3w, przy Augustinerstr. 3. W 1983 r., z inicjatywy Komitetu Obchod\u00f3w 300-lecia Odsieczy Wiede\u0144skiej, na zewn\u0119trznej \u015bcianie ko\u015bcio\u0142a powieszono tablic\u0119 upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 Jana III Sobieskiego. To w\u0142a\u015bnie w tym dawnym ko\u015bciele dworskim, 13 wrze\u015bnia 1683 r., nast\u0119pnego dnia po zwyci\u0119stwie Jan III Sobieski wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w mszy dzi\u0119kczynnej i od\u015bpiewa\u0142 triumfaln\u0105 pie\u015b\u0144 Te Deum Ladamus.<\/p>\n

\"\"Ma\u0142o znana pami\u0105tka zwi\u0105zana z Odsiecz\u0105 Wiede\u0144sk\u0105 znajduje si\u0119 na Heldenplatz na frontowej fasadzie budynku Austriackiej Biblioteki Narodowej. Si\u00f3dma rze\u017aba po prawej stronie od g\u0142\u00f3wnego wej\u015bcia do Biblioteki przedstawia polskiego \u017co\u0142nierza z armii Jana III Sobieskiego.
Natomiast na ty\u0142ach katedry \u015bw. Szczepana znajduje si\u0119 ma\u0142a uliczka Domgasse. To tam pod numerem 8 mia\u0142 mieszka\u0107 Jerzy Franciszek Kulczycki, s\u0142ynny bohater z czas\u00f3w obrony Wiednia w 1683 roku. Franciszek Kulczycki za zas\u0142ugi podczas obrony Wiednia w 1683 r. mia\u0142 otrzyma\u0107 od w\u0142adz miasta kilkaset work\u00f3w kawy pozostawionej w obozie tureckim, a ponadto kamienic\u0119 przy Domgasse 8. Uda\u0142o mu si\u0119 bowiem, przebranemu w turecki str\u00f3j, przej\u015b\u0107 przez obozowisko oblegaj\u0105cej Wiede\u0144 armii osma\u0144skiej i przekaza\u0107 zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 wojskom odsieczowym informacj\u0119 o dramatycznej ju\u017c sytuacji miasta. Kulczycki wr\u00f3ci\u0142 z powrotem do Wiednia z informacj\u0105 o zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 odsieczy, co podtrzyma\u0142o mieszka\u0144c\u00f3w stolicy na duchu i umocni\u0142o ich wol\u0119 obrony miasta.
Czy rzeczywi\u015bcie Jerzy Franciszek Kulczycki jako pierwszy w Wiedniu zaj\u0105\u0142 si\u0119 kawiarnianym biznesem i nauczy\u0142 wiede\u0144czyk\u00f3w pi\u0107 kaw\u0119? Do dzi\u015b spieraj\u0105 si\u0119 o to historycy. Jedno jest pewne: Kulczycki by\u0142 postaci\u0105 historyczn\u0105 i by\u0142 Polakiem, a przy Domgasse 8. upami\u0119tnia go tablica zawieszona w roku 1983 r., z okazji 300. rocznicy Odsieczy Wiede\u0144skiej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Polish Heritage Days to inicjatywa zapocz\u0105tkowana w Wielkiej Brytanii. Kultywowana jest od wielu lat, a od maja 2022 r. chcemy przenie\u015b\u0107 j\u0105 na ca\u0142y \u015bwiat i ukazywa\u0107 nie tylko bogactwo polskiej kultury i dziedzictwa, ale tak\u017ce zwi\u0105zki Polski z innymi krajami – w naszym przypadku z Austri\u0105. Czy wiecie, \u017ce w Austrii znajduje si\u0119 wiele […]<\/p>\n","protected":false},"author":87,"featured_media":14096,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[149,135,25,39],"tags":[],"class_list":["post-14093","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edukacja","category-historia","category-program","category-wiedza"],"yoast_head":"\nGra miejska \u201ePolskimi \u015bladami w centrum Wiednia\u201d - Instytut Polski w Wiedniu<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2022\/05\/11\/gra-miejska-polskimi-sladami-w-centrum-wiednia\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Gra miejska \u201ePolskimi \u015bladami w centrum Wiednia\u201d - Instytut Polski w Wiedniu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Polish Heritage Days to inicjatywa zapocz\u0105tkowana w Wielkiej Brytanii. Kultywowana jest od wielu lat, a od maja 2022 r. chcemy przenie\u015b\u0107 j\u0105 na ca\u0142y \u015bwiat i ukazywa\u0107 nie tylko bogactwo polskiej kultury i dziedzictwa, ale tak\u017ce zwi\u0105zki Polski z innymi krajami – w naszym przypadku z Austri\u0105. Czy wiecie, \u017ce w Austrii znajduje si\u0119 wiele […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2022\/05\/11\/gra-miejska-polskimi-sladami-w-centrum-wiednia\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Instytut Polski w Wiedniu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-05-11T08:06:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-06-10T09:36:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2022\/05\/polonika-spacer-grafika-e1652438336114.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"692\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"sienkiewiczj\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"sienkiewiczj\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"event\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2022\/05\/11\/gra-miejska-polskimi-sladami-w-centrum-wiednia\/\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2022\/05\/11\/gra-miejska-polskimi-sladami-w-centrum-wiednia\/\",\"name\":\"Gra miejska \u201ePolskimi \u015bladami w centrum Wiednia\u201d\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2022\/05\/11\/gra-miejska-polskimi-sladami-w-centrum-wiednia\/#primaryimage\"},\"image\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2022\/05\/polonika-spacer-grafika-e1652438336114.png\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2022\/05\/polonika-spacer-grafika-e1652438336114-300x208.png\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2022\/05\/polonika-spacer-grafika-e1652438336114.png\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2022\/05\/polonika-spacer-grafika-e1652438336114.png\"],\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2022\/05\/polonika-spacer-grafika-e1652438336114.png\",\"datePublished\":\"2022-05-11T08:06:14+02:00\",\"dateModified\":\"2022-06-10T09:36:02+02:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#\/schema\/person\/c467341e03d74ebd7e73a7f5b6f0f563\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2022\/05\/11\/gra-miejska-polskimi-sladami-w-centrum-wiednia\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2022\/05\/11\/gra-miejska-polskimi-sladami-w-centrum-wiednia\/\"]}],\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"startDate\":\"2022-05-22\",\"endDate\":\"2022-05-22\",\"eventStatus\":\"EventScheduled\",\"eventAttendanceMode\":\"OfflineEventAttendanceMode\",\"location\":{\"@type\":\"place\",\"name\":\"\",\"address\":\"\",\"geo\":{\"@type\":\"GeoCoordinates\",\"latitude\":\"\",\"longitude\":\"\"}},\"description\":\"Polish Heritage Days to inicjatywa zapocz\u0105tkowana w Wielkiej Brytanii. Kultywowana jest od wielu lat, a od maja 2022 r. chcemy przenie\u015b\u0107 j\u0105 na ca\u0142y \u015bwiat i ukazywa\u0107 nie tylko bogactwo polskiej kultury i dziedzictwa, ale tak\u017ce zwi\u0105zki Polski z innymi krajami - w naszym przypadku z Austri\u0105.\\nCzy wiecie, \u017ce w Austrii znajduje si\u0119 wiele miejsc zwi\u0105zanych ze wsp\u00f3ln\u0105 polsko-austriack\u0105 histori\u0105 i kultur\u0105? W samym centrum Wiednia jest ich a\u017c pi\u0119\u0107dziesi\u0105t!\\nZapraszamy do wsp\u00f3lnej zabawy - konkursu wykorzystuj\u0105cego przestrze\u0144 miejsk\u0105 Wiednia. Zadaniem uczestnik\u00f3w (indywidualnych lub kilkuosobowych grup) jest pokonanie w centrum miasta wyznaczonej trasy i pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 og\u00f3lnymi wskaz\u00f3wkami odnalezienie miejsc zwi\u0105zanych ze wsp\u00f3ln\u0105 polsko-austriack\u0105 histori\u0105 i kultur\u0105. Dla uczestnik\u00f3w konkursu przewidziane s\u0105 nagrody. Zapraszamy do wzi\u0119cia udzia\u0142u!\\nTermin: 22 maja 2022 r., godz. 15.00\\nCzas na pokonanie ca\u0142ej trasy: ok. 1,5 godz.\\nPocz\u0105tek i koniec trasy: Instytut Polski, Am Gestade 7, 1010 Wiede\u0144\\nOrganizator: Pismo \u201ePolonika\u201d we wsp\u00f3\u0142pracy z Instytutem Polskim w Wiedniu i Wydzia\u0142em Konsularnym Ambasady RP w Wiedniu\u00a0\\nBli\u017csze informacje i zg\u0142oszenia: tel. 00436641008298, redaktion@polonika.at\\nAgenor Go\u0142uchowski, polsko-austriacki polityk\\nW zabytkowym budynku przy Minoritenplatz 1 siedzib\u0119 ma Haus-, Hof- und Staatsarchiv (Archiwum Domu-, Dworu- i Pa\u0144stwa), jedna z najwa\u017cniejszych instytucji pa\u0144stwowych w Austrii. Warto wiedzie\u0107, \u017ce do powstania tego obiektu znacz\u0105co przyczyni\u0142 si\u0119 polsko-austriacki polityk, Agenor Go\u0142uchowski. Jego posta\u0107 uwieczniona jest na malowidle \u015bciennym wewn\u0105trz budynku Archiwum.\\nAgenor Maria Adam hrabia Go\u0142uchowski (1849-1921), galicyjski hrabia, by\u0142 wybitnym politykiem i ministrem spraw zagranicznych Austro-W\u0119gier.W latach 1895-1906, czyli a\u017c ponad dekad\u0119, odpowiedzialny by\u0142 za austro-w\u0119giersk\u0105 dyplomacj\u0119. Oceniano go jako najlepszego ministra spraw zagranicznych w czasach cesarza Franciszka J\u00f3zefa I.To dzi\u0119ki wysi\u0142kom Agenora Go\u0142uchowskiego, kt\u00f3ry usilnie postulowa\u0142 wybudowanie nowoczesnego budynku przeznaczonego na zbiory Archiwum Domu-, Dworu- i Pa\u0144stwa, w latach 1899-1902 wzniesiony zosta\u0142 gmach Haus-, Hof- und Staatsarchiv. Nowy budynek Haus-, Hof- und Staatsarchiv by\u0142 jednym z najnowocze\u015bniejszych budynk\u00f3w archiwalnych na \u015bwiecie.Haus-, Hof- und Staatsarchiv, dysponuj\u0105c bogatym zasobem archiwali\u00f3w obejmuj\u0105cym okres od 816 do 1918 r., a wi\u0119c z ponad 1000-letniej historii Austrii, zachowuje tym samym dla przysz\u0142ych pokole\u0144 cenne \u015bwiadectwa dziej\u00f3w Europy \u015arodkowej.\\n\u00a0\\n\u00a0\\n\u015aw. Klemens Maria Hofbauer, patron Wiednia i Warszawy\\nKo\u015bci\u00f3\u0142 Maria am Gestade (Maryja nad brzegiem) znajduje si\u0119 w 1. dzielnicy przy Wiednia, przy ulicy Salvatorgasse 12. W tej wspania\u0142ej gotyckiej \u015bwi\u0105tyni, kt\u00f3r\u0105 opiekuje si\u0119 Zgromadzenie Zakonne Redemptoryst\u00f3w, znajduje si\u0119 relikwia \u015bwi\u0119tego Klemensa Marii Hofbauera, patrona zar\u00f3wno Wiednia, jak i Warszawy.\\nDoczesne szcz\u0105tki \u015bw. Klemensa Marii umieszczone s\u0105 w ma\u0142ej trumience, w marmurowym o\u0142tarzu w bocznej kaplicy znajduj\u0105cej si\u0119 w \u015brodkowej cz\u0119\u015bci ko\u015bcio\u0142a. Obok o\u0142tarza stoi pos\u0105g przedstawiaj\u0105cy \u015bwi\u0119tego, za\u015b na \u015bcianie kaplicy zawieszone s\u0105 wsp\u00f3\u0142czesne obrazy ilustruj\u0105ce miejsca, z kt\u00f3rymi by\u0142 on szczeg\u00f3lnie zwi\u0105zany: Tasovice, Tivoli, Rzym, Warszaw\u0119 oraz Wiede\u0144. \u015aw. Klemens Maria Hofbauer nazywany jest wsp\u00f3\u0142czesnie \u201eAposto\u0142em Wiednia i Warszawy\u201d. On sam przez 21 lat apostolstwa w Warszawie przywi\u0105za\u0142 si\u0119 do Polski i uwa\u017ca\u0142 j\u0105 za drug\u0105 ojczyzn\u0119.W centrum Wiednia napotkamy kilka miejsc, w kt\u00f3rych upami\u0119tniona zosta\u0142a posta\u0107 tego austriackiego i polskiego \u015bwi\u0119tego, natomiast jego najwa\u017cniejszym miejscem upami\u0119tnienia jest ko\u015bci\u00f3\u0142 Maria am Gestade.\\n\u00a0\\n\u00a0\\nFranciszek Trze\u015bniewski, wiede\u0144ski kr\u00f3l kanapek\\nW samym centrum Wiednia, przy ulicy Dorotheergasse 1, znajduje si\u0119 lokal opatrzony du\u017cym szyldem z napisem \u201eTrze\u015bniewski\u201d. Litera \u201e\u015b\u201d od razu sugeruje jaki\u015b zwi\u0105zek z Polsk\u0105. I s\u0142usznie, poniewa\u017c Franciszek Trze\u015bniewski, bo o niego chodzi, pochodzi\u0142 z Krakowa.\\nKanapki Trze\u015bniewskiego to dosy\u0107 nietypowa, bo kulinarna \u201epolska pami\u0105tka w Wiedniu\u201d. Co zaskakuj\u0105ce, ta \u201ekanapkowa historia\u201d wydarzy\u0142a si\u0119 w mie\u015bcie smakoszy tort\u00f3w i mi\u0142o\u015bnik\u00f3w wina! A wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 od emigranta z Krakowa, Franciszka Trze\u015bniewskiego, urodzonego w 1878 r., kt\u00f3ry na prze\u0142omie XIX i XX wieku przyby\u0142 do Wiednia. W centrum miasta, na Tiefen Graben, otworzy\u0142 w 1902 r. ma\u0142y, niepozorny bufecik z kanapkami.\u201eTschesnjewski, oder so \u00e4hnlich\u201d, czyli \u201eTszesnjewski, albo co\u015b w tym stylu\u201d \u2013 tak najcz\u0119\u015bciej Austriacy, asekuruj\u0105c si\u0119, wymawiaj\u0105 nazw\u0119 firmy. Slogan reklamowy firmy Trze\u015bniewski brzmi: \u201eTrze\u015bniewski \u2013 Die unaussprechlich guten Br\u00f6tchen\u201c, czyli \u201eTrze\u015bniewski \u2013 niewypowiedzianie dobre kanapki\u201d. Dla Austriak\u00f3w \u201eniewypowiedziane\u201d nie odnosi si\u0119 tylko do kanapek, ale r\u00f3wnie\u017c do nazwiska tw\u00f3rcy firmy. Wiede\u0144czycy zwykli z humorem mawia\u0107, \u017ce kanapki Trze\u015bniewskiego s\u0105 tak niewypowiedzianie smaczne, jak s\u0142owo Trze\u015bniewski jest dla nich nie do wym\u00f3wienia.\\n\u00a0\\n\u00a0\\nAlegoria Wis\u0142y\\nPo\u015brodku placu Freyung stoi studnia Austriabrunnen, czyli Fontanna Austrii, zbudowana w latach 1844 \u20131846. Fontanna wok\u00f3\u0142 ozdobiona jest alegorycznymi personifikacjami g\u0142\u00f3wnych czterech rzek, kt\u00f3re znajdowa\u0142y si\u0119 w granicach monarchii habsburskiej: Wis\u0142y, Dunaju, Padu i \u0141aby.\\nPowodem budowy Austria Brunnen by\u0142o otwarcie nowego wodoci\u0105gu, nazwanego Kaiser-Ferdinand-Wasserleitung. Panowanie Austrii na wszystkie cztery kierunki \u015bwiata symbolizuje wyb\u00f3r rzek, poniewa\u017c ka\u017cda z nich wpada do innego morza: Wis\u0142a do Ba\u0142tyku, Dunaj do Morza Czarnego, Pad do Adriatyku, a \u0141aba do Morza P\u00f3\u0142nocnego.Cztery rzeki oznaczaj\u0105 tak\u017ce grupy narod\u00f3w: s\u0142owia\u0144skich, germa\u0144skich, w\u0142oskich i w\u0119gierskich. Wis\u0142a przedstawiona jest jako d\u0142ugow\u0142osa, odwa\u017cna bogini. Z jej lewej strony znajduje si\u0119 wios\u0142o. Odziana jest w na\u0142o\u017cone na sukni\u0119 futro z nied\u017awiedzia. W d\u0142oniach trzyma klucze do \u015bluzy wodnej, co nawi\u0105zuje do po\u0142\u0105czenia Wis\u0142y z rzek\u0105 Nogat, odga\u0142\u0119ziaj\u0105cej si\u0119 od Wis\u0142y przed jej uj\u015bciem do Zatoki Gda\u0144skiej. U st\u00f3p pos\u0105gu symbolizuj\u0105cej Wis\u0142\u0119 umieszczony jest napis: von Wiener B\u00fcrgern, czyli \u201eod obywateli Wiednia\u201d.\\n\u00a0\\n\u00a0\\nJan III Sobieski i Odsiecz Wiede\u0144ska\\nOdsiecz Wiede\u0144ska nie powiod\u0142aby si\u0119 bez polskiego kr\u00f3la. Jego posta\u0107 jest upami\u0119tniona na \u015bcianie ko\u015bcio\u0142a oo. augustian\u00f3w, przy Augustinerstr. 3. W 1983 r., z inicjatywy Komitetu Obchod\u00f3w 300-lecia Odsieczy Wiede\u0144skiej, na zewn\u0119trznej \u015bcianie ko\u015bcio\u0142a powieszono tablic\u0119 upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 Jana III Sobieskiego. To w\u0142a\u015bnie w tym dawnym ko\u015bciele dworskim, 13 wrze\u015bnia 1683 r., nast\u0119pnego dnia po zwyci\u0119stwie Jan III Sobieski wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w mszy dzi\u0119kczynnej i od\u015bpiewa\u0142 triumfaln\u0105 pie\u015b\u0144 Te Deum Ladamus.\\nMa\u0142o znana pami\u0105tka zwi\u0105zana z Odsiecz\u0105 Wiede\u0144sk\u0105 znajduje si\u0119 na Heldenplatz na frontowej fasadzie budynku Austriackiej Biblioteki Narodowej. Si\u00f3dma rze\u017aba po prawej stronie od g\u0142\u00f3wnego wej\u015bcia do Biblioteki przedstawia polskiego \u017co\u0142nierza z armii Jana III Sobieskiego.Natomiast na ty\u0142ach katedry \u015bw. Szczepana znajduje si\u0119 ma\u0142a uliczka Domgasse. To tam pod numerem 8 mia\u0142 mieszka\u0107 Jerzy Franciszek Kulczycki, s\u0142ynny bohater z czas\u00f3w obrony Wiednia w 1683 roku. Franciszek Kulczycki za zas\u0142ugi podczas obrony Wiednia w 1683 r. mia\u0142 otrzyma\u0107 od w\u0142adz miasta kilkaset work\u00f3w kawy pozostawionej w obozie tureckim, a ponadto kamienic\u0119 przy Domgasse 8. Uda\u0142o mu si\u0119 bowiem, przebranemu w turecki str\u00f3j, przej\u015b\u0107 przez obozowisko oblegaj\u0105cej Wiede\u0144 armii osma\u0144skiej i przekaza\u0107 zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 wojskom odsieczowym informacj\u0119 o dramatycznej ju\u017c sytuacji miasta. Kulczycki wr\u00f3ci\u0142 z powrotem do Wiednia z informacj\u0105 o zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 odsieczy, co podtrzyma\u0142o mieszka\u0144c\u00f3w stolicy na duchu i umocni\u0142o ich wol\u0119 obrony miasta.Czy rzeczywi\u015bcie Jerzy Franciszek Kulczycki jako pierwszy w Wiedniu zaj\u0105\u0142 si\u0119 kawiarnianym biznesem i nauczy\u0142 wiede\u0144czyk\u00f3w pi\u0107 kaw\u0119? Do dzi\u015b spieraj\u0105 si\u0119 o to historycy. Jedno jest pewne: Kulczycki by\u0142 postaci\u0105 historyczn\u0105 i by\u0142 Polakiem, a przy Domgasse 8. upami\u0119tnia go tablica zawieszona w roku 1983 r., z okazji 300. rocznicy Odsieczy Wiede\u0144skiej.\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2022\/05\/11\/gra-miejska-polskimi-sladami-w-centrum-wiednia\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2022\/05\/polonika-spacer-grafika-e1652438336114.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2022\/05\/polonika-spacer-grafika-e1652438336114.png\",\"width\":1000,\"height\":692},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2022\/05\/11\/gra-miejska-polskimi-sladami-w-centrum-wiednia\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Gra miejska \u201ePolskimi \u015bladami w centrum Wiednia\u201d\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#website\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/\",\"name\":\"Instytut Polski w Wiedniu\",\"description\":\"Instytuty Polskie\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#\/schema\/person\/c467341e03d74ebd7e73a7f5b6f0f563\",\"name\":\"sienkiewiczj\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/cb2b8c3eb2ad692da31a6ef44402cf09?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/cb2b8c3eb2ad692da31a6ef44402cf09?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"sienkiewiczj\"},\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/author\/sienkiewiczj\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Gra miejska \u201ePolskimi \u015bladami w centrum Wiednia\u201d - Instytut Polski w Wiedniu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2022\/05\/11\/gra-miejska-polskimi-sladami-w-centrum-wiednia\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Gra miejska \u201ePolskimi \u015bladami w centrum Wiednia\u201d - Instytut Polski w Wiedniu","og_description":"Polish Heritage Days to inicjatywa zapocz\u0105tkowana w Wielkiej Brytanii. Kultywowana jest od wielu lat, a od maja 2022 r. chcemy przenie\u015b\u0107 j\u0105 na ca\u0142y \u015bwiat i ukazywa\u0107 nie tylko bogactwo polskiej kultury i dziedzictwa, ale tak\u017ce zwi\u0105zki Polski z innymi krajami – w naszym przypadku z Austri\u0105. Czy wiecie, \u017ce w Austrii znajduje si\u0119 wiele […]","og_url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2022\/05\/11\/gra-miejska-polskimi-sladami-w-centrum-wiednia\/","og_site_name":"Instytut Polski w Wiedniu","article_published_time":"2022-05-11T08:06:14+00:00","article_modified_time":"2022-06-10T09:36:02+00:00","og_image":[{"width":1000,"height":692,"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2022\/05\/polonika-spacer-grafika-e1652438336114.png","type":"image\/png"}],"author":"sienkiewiczj","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"sienkiewiczj","Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"event","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2022\/05\/11\/gra-miejska-polskimi-sladami-w-centrum-wiednia\/","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2022\/05\/11\/gra-miejska-polskimi-sladami-w-centrum-wiednia\/","name":"Gra miejska \u201ePolskimi \u015bladami w centrum Wiednia\u201d","isPartOf":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2022\/05\/11\/gra-miejska-polskimi-sladami-w-centrum-wiednia\/#primaryimage"},"image":["https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2022\/05\/polonika-spacer-grafika-e1652438336114.png","https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2022\/05\/polonika-spacer-grafika-e1652438336114-300x208.png","https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2022\/05\/polonika-spacer-grafika-e1652438336114.png","https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2022\/05\/polonika-spacer-grafika-e1652438336114.png"],"thumbnailUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2022\/05\/polonika-spacer-grafika-e1652438336114.png","datePublished":"2022-05-11T08:06:14+02:00","dateModified":"2022-06-10T09:36:02+02:00","author":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#\/schema\/person\/c467341e03d74ebd7e73a7f5b6f0f563"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2022\/05\/11\/gra-miejska-polskimi-sladami-w-centrum-wiednia\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2022\/05\/11\/gra-miejska-polskimi-sladami-w-centrum-wiednia\/"]}],"@context":"https:\/\/schema.org","startDate":"2022-05-22","endDate":"2022-05-22","eventStatus":"EventScheduled","eventAttendanceMode":"OfflineEventAttendanceMode","location":{"@type":"place","name":"","address":"","geo":{"@type":"GeoCoordinates","latitude":"","longitude":""}},"description":"Polish Heritage Days to inicjatywa zapocz\u0105tkowana w Wielkiej Brytanii. Kultywowana jest od wielu lat, a od maja 2022 r. chcemy przenie\u015b\u0107 j\u0105 na ca\u0142y \u015bwiat i ukazywa\u0107 nie tylko bogactwo polskiej kultury i dziedzictwa, ale tak\u017ce zwi\u0105zki Polski z innymi krajami - w naszym przypadku z Austri\u0105.\nCzy wiecie, \u017ce w Austrii znajduje si\u0119 wiele miejsc zwi\u0105zanych ze wsp\u00f3ln\u0105 polsko-austriack\u0105 histori\u0105 i kultur\u0105? W samym centrum Wiednia jest ich a\u017c pi\u0119\u0107dziesi\u0105t!\nZapraszamy do wsp\u00f3lnej zabawy - konkursu wykorzystuj\u0105cego przestrze\u0144 miejsk\u0105 Wiednia. Zadaniem uczestnik\u00f3w (indywidualnych lub kilkuosobowych grup) jest pokonanie w centrum miasta wyznaczonej trasy i pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 og\u00f3lnymi wskaz\u00f3wkami odnalezienie miejsc zwi\u0105zanych ze wsp\u00f3ln\u0105 polsko-austriack\u0105 histori\u0105 i kultur\u0105. Dla uczestnik\u00f3w konkursu przewidziane s\u0105 nagrody. Zapraszamy do wzi\u0119cia udzia\u0142u!\nTermin: 22 maja 2022 r., godz. 15.00\nCzas na pokonanie ca\u0142ej trasy: ok. 1,5 godz.\nPocz\u0105tek i koniec trasy: Instytut Polski, Am Gestade 7, 1010 Wiede\u0144\nOrganizator: Pismo \u201ePolonika\u201d we wsp\u00f3\u0142pracy z Instytutem Polskim w Wiedniu i Wydzia\u0142em Konsularnym Ambasady RP w Wiedniu\u00a0\nBli\u017csze informacje i zg\u0142oszenia: tel. 00436641008298, redaktion@polonika.at\nAgenor Go\u0142uchowski, polsko-austriacki polityk\nW zabytkowym budynku przy Minoritenplatz 1 siedzib\u0119 ma Haus-, Hof- und Staatsarchiv (Archiwum Domu-, Dworu- i Pa\u0144stwa), jedna z najwa\u017cniejszych instytucji pa\u0144stwowych w Austrii. Warto wiedzie\u0107, \u017ce do powstania tego obiektu znacz\u0105co przyczyni\u0142 si\u0119 polsko-austriacki polityk, Agenor Go\u0142uchowski. Jego posta\u0107 uwieczniona jest na malowidle \u015bciennym wewn\u0105trz budynku Archiwum.\nAgenor Maria Adam hrabia Go\u0142uchowski (1849-1921), galicyjski hrabia, by\u0142 wybitnym politykiem i ministrem spraw zagranicznych Austro-W\u0119gier.W latach 1895-1906, czyli a\u017c ponad dekad\u0119, odpowiedzialny by\u0142 za austro-w\u0119giersk\u0105 dyplomacj\u0119. Oceniano go jako najlepszego ministra spraw zagranicznych w czasach cesarza Franciszka J\u00f3zefa I.To dzi\u0119ki wysi\u0142kom Agenora Go\u0142uchowskiego, kt\u00f3ry usilnie postulowa\u0142 wybudowanie nowoczesnego budynku przeznaczonego na zbiory Archiwum Domu-, Dworu- i Pa\u0144stwa, w latach 1899-1902 wzniesiony zosta\u0142 gmach Haus-, Hof- und Staatsarchiv. Nowy budynek Haus-, Hof- und Staatsarchiv by\u0142 jednym z najnowocze\u015bniejszych budynk\u00f3w archiwalnych na \u015bwiecie.Haus-, Hof- und Staatsarchiv, dysponuj\u0105c bogatym zasobem archiwali\u00f3w obejmuj\u0105cym okres od 816 do 1918 r., a wi\u0119c z ponad 1000-letniej historii Austrii, zachowuje tym samym dla przysz\u0142ych pokole\u0144 cenne \u015bwiadectwa dziej\u00f3w Europy \u015arodkowej.\n\u00a0\n\u00a0\n\u015aw. Klemens Maria Hofbauer, patron Wiednia i Warszawy\nKo\u015bci\u00f3\u0142 Maria am Gestade (Maryja nad brzegiem) znajduje si\u0119 w 1. dzielnicy przy Wiednia, przy ulicy Salvatorgasse 12. W tej wspania\u0142ej gotyckiej \u015bwi\u0105tyni, kt\u00f3r\u0105 opiekuje si\u0119 Zgromadzenie Zakonne Redemptoryst\u00f3w, znajduje si\u0119 relikwia \u015bwi\u0119tego Klemensa Marii Hofbauera, patrona zar\u00f3wno Wiednia, jak i Warszawy.\nDoczesne szcz\u0105tki \u015bw. Klemensa Marii umieszczone s\u0105 w ma\u0142ej trumience, w marmurowym o\u0142tarzu w bocznej kaplicy znajduj\u0105cej si\u0119 w \u015brodkowej cz\u0119\u015bci ko\u015bcio\u0142a. Obok o\u0142tarza stoi pos\u0105g przedstawiaj\u0105cy \u015bwi\u0119tego, za\u015b na \u015bcianie kaplicy zawieszone s\u0105 wsp\u00f3\u0142czesne obrazy ilustruj\u0105ce miejsca, z kt\u00f3rymi by\u0142 on szczeg\u00f3lnie zwi\u0105zany: Tasovice, Tivoli, Rzym, Warszaw\u0119 oraz Wiede\u0144. \u015aw. Klemens Maria Hofbauer nazywany jest wsp\u00f3\u0142czesnie \u201eAposto\u0142em Wiednia i Warszawy\u201d. On sam przez 21 lat apostolstwa w Warszawie przywi\u0105za\u0142 si\u0119 do Polski i uwa\u017ca\u0142 j\u0105 za drug\u0105 ojczyzn\u0119.W centrum Wiednia napotkamy kilka miejsc, w kt\u00f3rych upami\u0119tniona zosta\u0142a posta\u0107 tego austriackiego i polskiego \u015bwi\u0119tego, natomiast jego najwa\u017cniejszym miejscem upami\u0119tnienia jest ko\u015bci\u00f3\u0142 Maria am Gestade.\n\u00a0\n\u00a0\nFranciszek Trze\u015bniewski, wiede\u0144ski kr\u00f3l kanapek\nW samym centrum Wiednia, przy ulicy Dorotheergasse 1, znajduje si\u0119 lokal opatrzony du\u017cym szyldem z napisem \u201eTrze\u015bniewski\u201d. Litera \u201e\u015b\u201d od razu sugeruje jaki\u015b zwi\u0105zek z Polsk\u0105. I s\u0142usznie, poniewa\u017c Franciszek Trze\u015bniewski, bo o niego chodzi, pochodzi\u0142 z Krakowa.\nKanapki Trze\u015bniewskiego to dosy\u0107 nietypowa, bo kulinarna \u201epolska pami\u0105tka w Wiedniu\u201d. Co zaskakuj\u0105ce, ta \u201ekanapkowa historia\u201d wydarzy\u0142a si\u0119 w mie\u015bcie smakoszy tort\u00f3w i mi\u0142o\u015bnik\u00f3w wina! A wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 od emigranta z Krakowa, Franciszka Trze\u015bniewskiego, urodzonego w 1878 r., kt\u00f3ry na prze\u0142omie XIX i XX wieku przyby\u0142 do Wiednia. W centrum miasta, na Tiefen Graben, otworzy\u0142 w 1902 r. ma\u0142y, niepozorny bufecik z kanapkami.\u201eTschesnjewski, oder so \u00e4hnlich\u201d, czyli \u201eTszesnjewski, albo co\u015b w tym stylu\u201d \u2013 tak najcz\u0119\u015bciej Austriacy, asekuruj\u0105c si\u0119, wymawiaj\u0105 nazw\u0119 firmy. Slogan reklamowy firmy Trze\u015bniewski brzmi: \u201eTrze\u015bniewski \u2013 Die unaussprechlich guten Br\u00f6tchen\u201c, czyli \u201eTrze\u015bniewski \u2013 niewypowiedzianie dobre kanapki\u201d. Dla Austriak\u00f3w \u201eniewypowiedziane\u201d nie odnosi si\u0119 tylko do kanapek, ale r\u00f3wnie\u017c do nazwiska tw\u00f3rcy firmy. Wiede\u0144czycy zwykli z humorem mawia\u0107, \u017ce kanapki Trze\u015bniewskiego s\u0105 tak niewypowiedzianie smaczne, jak s\u0142owo Trze\u015bniewski jest dla nich nie do wym\u00f3wienia.\n\u00a0\n\u00a0\nAlegoria Wis\u0142y\nPo\u015brodku placu Freyung stoi studnia Austriabrunnen, czyli Fontanna Austrii, zbudowana w latach 1844 \u20131846. Fontanna wok\u00f3\u0142 ozdobiona jest alegorycznymi personifikacjami g\u0142\u00f3wnych czterech rzek, kt\u00f3re znajdowa\u0142y si\u0119 w granicach monarchii habsburskiej: Wis\u0142y, Dunaju, Padu i \u0141aby.\nPowodem budowy Austria Brunnen by\u0142o otwarcie nowego wodoci\u0105gu, nazwanego Kaiser-Ferdinand-Wasserleitung. Panowanie Austrii na wszystkie cztery kierunki \u015bwiata symbolizuje wyb\u00f3r rzek, poniewa\u017c ka\u017cda z nich wpada do innego morza: Wis\u0142a do Ba\u0142tyku, Dunaj do Morza Czarnego, Pad do Adriatyku, a \u0141aba do Morza P\u00f3\u0142nocnego.Cztery rzeki oznaczaj\u0105 tak\u017ce grupy narod\u00f3w: s\u0142owia\u0144skich, germa\u0144skich, w\u0142oskich i w\u0119gierskich. Wis\u0142a przedstawiona jest jako d\u0142ugow\u0142osa, odwa\u017cna bogini. Z jej lewej strony znajduje si\u0119 wios\u0142o. Odziana jest w na\u0142o\u017cone na sukni\u0119 futro z nied\u017awiedzia. W d\u0142oniach trzyma klucze do \u015bluzy wodnej, co nawi\u0105zuje do po\u0142\u0105czenia Wis\u0142y z rzek\u0105 Nogat, odga\u0142\u0119ziaj\u0105cej si\u0119 od Wis\u0142y przed jej uj\u015bciem do Zatoki Gda\u0144skiej. U st\u00f3p pos\u0105gu symbolizuj\u0105cej Wis\u0142\u0119 umieszczony jest napis: von Wiener B\u00fcrgern, czyli \u201eod obywateli Wiednia\u201d.\n\u00a0\n\u00a0\nJan III Sobieski i Odsiecz Wiede\u0144ska\nOdsiecz Wiede\u0144ska nie powiod\u0142aby si\u0119 bez polskiego kr\u00f3la. Jego posta\u0107 jest upami\u0119tniona na \u015bcianie ko\u015bcio\u0142a oo. augustian\u00f3w, przy Augustinerstr. 3. W 1983 r., z inicjatywy Komitetu Obchod\u00f3w 300-lecia Odsieczy Wiede\u0144skiej, na zewn\u0119trznej \u015bcianie ko\u015bcio\u0142a powieszono tablic\u0119 upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 Jana III Sobieskiego. To w\u0142a\u015bnie w tym dawnym ko\u015bciele dworskim, 13 wrze\u015bnia 1683 r., nast\u0119pnego dnia po zwyci\u0119stwie Jan III Sobieski wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w mszy dzi\u0119kczynnej i od\u015bpiewa\u0142 triumfaln\u0105 pie\u015b\u0144 Te Deum Ladamus.\nMa\u0142o znana pami\u0105tka zwi\u0105zana z Odsiecz\u0105 Wiede\u0144sk\u0105 znajduje si\u0119 na Heldenplatz na frontowej fasadzie budynku Austriackiej Biblioteki Narodowej. Si\u00f3dma rze\u017aba po prawej stronie od g\u0142\u00f3wnego wej\u015bcia do Biblioteki przedstawia polskiego \u017co\u0142nierza z armii Jana III Sobieskiego.Natomiast na ty\u0142ach katedry \u015bw. Szczepana znajduje si\u0119 ma\u0142a uliczka Domgasse. To tam pod numerem 8 mia\u0142 mieszka\u0107 Jerzy Franciszek Kulczycki, s\u0142ynny bohater z czas\u00f3w obrony Wiednia w 1683 roku. Franciszek Kulczycki za zas\u0142ugi podczas obrony Wiednia w 1683 r. mia\u0142 otrzyma\u0107 od w\u0142adz miasta kilkaset work\u00f3w kawy pozostawionej w obozie tureckim, a ponadto kamienic\u0119 przy Domgasse 8. Uda\u0142o mu si\u0119 bowiem, przebranemu w turecki str\u00f3j, przej\u015b\u0107 przez obozowisko oblegaj\u0105cej Wiede\u0144 armii osma\u0144skiej i przekaza\u0107 zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 wojskom odsieczowym informacj\u0119 o dramatycznej ju\u017c sytuacji miasta. Kulczycki wr\u00f3ci\u0142 z powrotem do Wiednia z informacj\u0105 o zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 odsieczy, co podtrzyma\u0142o mieszka\u0144c\u00f3w stolicy na duchu i umocni\u0142o ich wol\u0119 obrony miasta.Czy rzeczywi\u015bcie Jerzy Franciszek Kulczycki jako pierwszy w Wiedniu zaj\u0105\u0142 si\u0119 kawiarnianym biznesem i nauczy\u0142 wiede\u0144czyk\u00f3w pi\u0107 kaw\u0119? Do dzi\u015b spieraj\u0105 si\u0119 o to historycy. Jedno jest pewne: Kulczycki by\u0142 postaci\u0105 historyczn\u0105 i by\u0142 Polakiem, a przy Domgasse 8. upami\u0119tnia go tablica zawieszona w roku 1983 r., z okazji 300. rocznicy Odsieczy Wiede\u0144skiej."},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2022\/05\/11\/gra-miejska-polskimi-sladami-w-centrum-wiednia\/#primaryimage","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2022\/05\/polonika-spacer-grafika-e1652438336114.png","contentUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2022\/05\/polonika-spacer-grafika-e1652438336114.png","width":1000,"height":692},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2022\/05\/11\/gra-miejska-polskimi-sladami-w-centrum-wiednia\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Gra miejska \u201ePolskimi \u015bladami w centrum Wiednia\u201d"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#website","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/","name":"Instytut Polski w Wiedniu","description":"Instytuty Polskie","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#\/schema\/person\/c467341e03d74ebd7e73a7f5b6f0f563","name":"sienkiewiczj","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/cb2b8c3eb2ad692da31a6ef44402cf09?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/cb2b8c3eb2ad692da31a6ef44402cf09?s=96&d=mm&r=g","caption":"sienkiewiczj"},"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/author\/sienkiewiczj\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14093","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/87"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14093"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14093\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14518,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14093\/revisions\/14518"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14096"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14093"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14093"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14093"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}