{"id":24833,"date":"2024-12-16T10:32:27","date_gmt":"2024-12-16T09:32:27","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/?p=24833"},"modified":"2025-08-04T09:22:11","modified_gmt":"2025-08-04T07:22:11","slug":"kamienie-milowe-polskiego-kina-retrospektywa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2024\/12\/16\/kamienie-milowe-polskiego-kina-retrospektywa\/","title":{"rendered":"Kamienie milowe polskiego kina. Retrospektywa"},"content":{"rendered":"\n

Data:<\/span> 14 stycznia – 5 luty<\/strong>
Miejsce:<\/span> Metro Kinokulturhaus, Johannesgasse 4, 1010 Wiede\u0144<\/strong>
Informacje i bilety:<\/span> <\/strong>www.filmarchiv.at<\/a><\/p>\n

Z okazji obj\u0119cia prezydencji Polski w Radzie UE w pierwszej po\u0142owie 2025 r. prezentujemy 13 niezwyk\u0142ych film\u00f3w fabularnych 13 najbardziej znanych i najwa\u017cniejszych polskich re\u017cyser\u00f3w z lat 1948-1988. W ci\u0105gu tych czterech dekad polskie kino rozwin\u0119\u0142o sw\u00f3j mi\u0119dzynarodowy profil, kt\u00f3ry charakteryzuje si\u0119 czujno\u015bci\u0105 polityczn\u0105, eksperymentami formalnymi i celnymi obserwacjami spo\u0142ecze\u0144stwa. Pomimo gro\u017aby cenzury, filmy odzwierciedlaj\u0105 sw\u00f3j czas powstania, kwestionuj\u0105 oficjalne narracje historyczne i wielokrotnie wywo\u0142uj\u0105 debaty – tak\u017ce za granic\u0105: kino, kt\u00f3re jest zar\u00f3wno odporne, jak i poetyckie.<\/p>\n

Rok 1948 to kluczowy rok w historii polskiego kina: OSTATNI ETAP to pierwszy pe\u0142nometra\u017cowy film fabularny poruszaj\u0105cy temat horror\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce w obozach zag\u0142ady Auschwitz-Birkenau. W tym samym czasie w \u0141odzi powsta\u0142a pa\u0144stwowa szko\u0142a filmowa, kt\u00f3ra mia\u0142a kszta\u0142ci\u0107 re\u017cyser\u00f3w i operator\u00f3w jako socjalistyczny o\u015brodek szkoleniowy, ale wkr\u00f3tce wyprodukowa\u0142a wp\u0142ywowe pokolenie m\u0142odych artyst\u00f3w. Wyszkoleni we w\u0142oskim neorealizmie, znale\u017ali w\u0142asne \u015bcie\u017cki i formy ekspresji, kt\u00f3re mia\u0142y niewiele wsp\u00f3lnego z politycznymi wytycznymi. Wa\u017cnymi tematami s\u0105 pocz\u0105tkowo skomplikowana niedawna przesz\u0142o\u015b\u0107 Polski, rola ruchu oporu i Powstanie Warszawskie latem 1944 r. Zamiast zbiorowego kultu bohater\u00f3w, re\u017cyserzy tacy jak Munk i Wajda skupiaj\u0105 si\u0119 na jednostce: r\u00f3\u017cnicuj\u0105c swoich bohater\u00f3w, nadaj\u0105c im na wskro\u015b ludzkie cechy (dobre i z\u0142e) i przecinaj\u0105c swoje historie ironicznymi za\u0142amaniami, krytycznie dystansuj\u0105 si\u0119 od oficjalnego tworzenia legend.<\/p>\n

W latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych wp\u0142yw Nowej Fali na m\u0142ode pokolenie by\u0142 szczeg\u00f3lnie widoczny. N\u00d3\u017b W WODZIE Romana Pola\u0144skiego sam w sobie wyznacza pocz\u0105tek nowej fali: filmu osadzonego w tera\u017aniejszo\u015bci, poszukuj\u0105cego nowego j\u0119zyka filmowego i przek\u0142adaj\u0105cego go na spotkanie mieszcza\u0144skiej pary i zbuntowanego studenta. W BARIERZE Jerzy Skolimowski idzie o krok dalej, przenosz\u0105c bohatera (tak\u017ce swoje alter ego) estetycznej serii obraz\u00f3w na margines spo\u0142ecze\u0144stwa. \u201eEgzystencjalizm zamiast socjalizmu\u201d to motto, a \u00bbzbawienie\u00ab le\u017cy po drugiej stronie \u017celaznej kurtyny. Z kolei Krzysztof Zanussi porusza w swoich filmach kwestie naukowe, filozoficzne i moralne, wi\u0105\u017c\u0105c si\u0119 z obszarem napi\u0119\u0107, kt\u00f3ry od lat 70. coraz bardziej zajmowa\u0142 polskie kino: Jak mo\u017cliwe lub niemo\u017cliwe jest \u017cycie w socjalizmie?<\/p>\n

Nierozwi\u0105zywalna sprzeczno\u015b\u0107 mi\u0119dzy spo\u0142eczno-polityczn\u0105 utopi\u0105 a rzeczywisto\u015bci\u0105 sta\u0142a si\u0119 widoczna najp\u00f3\u017aniej na pocz\u0105tku lat 80-tych, kiedy przez kraj przetoczy\u0142a si\u0119 fala strajk\u00f3w. Solidarno\u015b\u0107 walczy\u0142a o lepsze warunki \u017cycia i pracy, ale zosta\u0142a zepchni\u0119ta do podziemia po og\u0142oszeniu stanu wojennego w latach 1981-1983 i delegalizacji zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych. W\u0142adza i wstrz\u0105sy by\u0142y odzwierciedlane na wiele r\u00f3\u017cnych sposob\u00f3w w \u00f3wczesnym kinie. Niemniej jednak \u201ewiatr zmian\u201d powoli wieje r\u00f3wnie\u017c w Polsce, zwiastuj\u0105c kolejny nowy pocz\u0105tek. Ale to ju\u017c inna historia.<\/p>\n

FLORIAN WIDEGGER<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

Seksmisja<\/strong>
Re\u017cyseria: Juliusz Machulski<\/strong>
PL 1984, 122 min., OVD<\/strong><\/p>\n

W s\u0142u\u017cbie nauki dwaj badacze Max i Albert zg\u0142aszaj\u0105 si\u0119 na ochotnika do trzyletniego eksperymentu g\u0142\u0119bokiego snu. Po przebudzeniu okazuje si\u0119 jednak, \u017ce maj\u0105 50 lat. Ziemia jest ska\u017cona odpadami nuklearnymi, a ocaleni \u017cyj\u0105 w podziemnych miastach. Przysz\u0142o\u015b\u0107 ma jednak jedn\u0105 dobr\u0105 stron\u0119: w tym nowym, wspania\u0142ym \u015bwiecie nie ma ju\u017c m\u0119\u017cczyzn. Z\u0142a wiadomo\u015b\u0107 dla dw\u00f3ch relikt\u00f3w przesz\u0142o\u015bci, kt\u00f3re teraz musz\u0105 zosta\u0107 zintegrowane z nowym porz\u0105dkiem spo\u0142ecznym, je\u015bli to konieczne, si\u0142\u0105… Zabawna satyra wojenna Machulskiego science fiction gender jest nie tylko pe\u0142na aluzji do zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 ko\u0144ca bloku wschodniego i celuje w propagand\u0119 pa\u0144stwow\u0105, ale tak\u017ce krytykuje systemy totalitarne i ich pruderi\u0119. (fw)<\/p>\n

Wtorek 14.1., godz. 19:00 \u01c0 \u015aroda 5.2., godz. 20:30<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

Kr\u00f3tki film o zabijaniu \/ A SHORT FILM ABOUT KILLING<\/strong>
Re\u017cyseria: Krzysztof Kie\u015blowski<\/strong>
PL 1988, 85 min, OmeU<\/strong><\/p>\n

Pi\u0105ta cz\u0119\u015b\u0107 cyklu DEKALOG Kie\u015blowskiego, rozbudowana do postaci filmu kinowego, obraca si\u0119 wok\u00f3\u0142 przykazania \u201eNie zabijaj\u201d – i niespodziewanie przynios\u0142a re\u017cyserowi mi\u0119dzynarodow\u0105 s\u0142aw\u0119. W filmie krzy\u017cuj\u0105 si\u0119 drogi trzech r\u00f3\u017cnych m\u0119\u017cczyzn: \u015bwie\u017co wykwalifikowanego i idealistycznego prawnika Piotra, m\u0142odego, rozczarowanego Jacka i nieprzyjaznego taks\u00f3wkarza. Po tym, jak Jacek brutalnie morduje taks\u00f3wkarza bez wyra\u017anego powodu, zostaje z\u0142apany i, pomimo wstawiennictwa prawnika, skazany na \u015bmier\u0107. W ten spos\u00f3b bezprawne morderstwo zostaje pozornie odpokutowane przez morderstwo zgodne z prawem. Film podkre\u015bla brutalno\u015b\u0107 i bezsensowno\u015b\u0107, przedstawiaj\u0105c wydarzenia w niemal trze\u017awy, protokolarny spos\u00f3b, ale k\u0105pi\u0105c sw\u00f3j \u015bwiat w niego\u015bcinnym, zielonkawo-br\u0105zowym \u015bwietle przy u\u017cyciu ekstremalnych filtr\u00f3w kolorystycznych. (fw)<\/p>\n

\u015aroda 15.1., godz. 18:00 \u01c0 Sobota 25.1., godz. 17:30<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

Ostatni etap \/ THE LAST STAGE<\/strong>
Re\u017cyseria: Wanda Jakubowska<\/strong>
PL 1948, 110 min., OmeU<\/strong><\/p>\n

\u017bydowska t\u0142umaczka Marta Weiss zostaje internowana w obozie zag\u0142ady Auschwitz-Birkenau. Jest jedyn\u0105 osob\u0105 z rodziny, kt\u00f3ra prze\u017cy\u0142a, poniewa\u017c nazi\u015bci wci\u0105\u017c chc\u0105 skorzysta\u0107 z jej us\u0142ug. W obozie do\u0142\u0105cza do kobiecej kom\u00f3rki ruchu oporu z r\u00f3\u017cnych narod\u00f3w… Re\u017cyserka Wanda Jakubowska, sama wi\u0119\u017aniarka Auschwitz, cz\u0119\u015bciowo kr\u0119ci zdj\u0119cia w terenie i z ocala\u0142ymi, co nadaje filmowi szczeg\u00f3lnie nawiedzony i dokumentalny charakter. Film jest niczym innym jak pierwszym wstrz\u0105saj\u0105cym i wci\u0105\u017c aktualnym wa\u017cnym dzie\u0142em po\u015bwi\u0119conym Holokaustowi. (fw)<\/p>\n

\u015aroda 15.01, godz. 20:45<\/strong> (z wprowadzeniem Gregora Holzingera, Mauthausen Memorial)<\/p>\n

Pi\u0105tek 24.1., godz. 18:15<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

Bariera \u00a0\/ BARRIER<\/strong>
Re\u017cyseria: Jerzy Skolimowski<\/strong>
PL 1966, 81 min., OmeU<\/strong><\/p>\n

Po co czeka\u0107 na staro\u015b\u0107, skoro mo\u017cna je\u017adzi\u0107 nowoczesnym samochodem z pi\u0119kn\u0105 kobiet\u0105 u boku? Bezimienny student medycyny porzuca wi\u0119c swoje dotychczasowe \u017cycie i rozpoczyna nowe: \u201eNasze cyniczne, zgorzknia\u0142e pokolenie wci\u0105\u017c jest zdolne do wielkich nami\u0119tno\u015bci\u201d. Surrealistyczny taniec obraz\u00f3w i idei, kt\u00f3remu towarzyszy awangardowa jazzowa \u015bcie\u017cka d\u017awi\u0119kowa Krzysztofa Komedy – wyprzedzaj\u0105ca swoje czasy. (fw)<\/p>\n

Czwartek 16.1, godz. 18:15 \u01c0 \u015aroda 29.1, godz. 21:00<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

Iluminacja \/ ILLUMINATION<\/strong>
Re\u017cyseria: Krzysztof Zanussi<\/strong>
PL 1973, 91 min., OmeU<\/strong><\/p>\n

Wgl\u0105d w \u017cycie: Franciszek studiuje fizyk\u0119, bo ma nadziej\u0119, \u017ce nauki przyrodnicze go o\u015bwiec\u0105. Kiedy styka si\u0119 z bolesnymi eksperymentami na ludziach i zwierz\u0119tach, szokuje go brak empatii koleg\u00f3w. Nieszcz\u0119\u015bliwie si\u0119 zakochuje i musi by\u0107 \u015bwiadkiem \u015bmierci swojego najlepszego przyjaciela… Zanussi przetwarza ma\u0142e i du\u017ce trz\u0119sienia ziemi biografii w bardzo z\u0142o\u017cony traktat o sednie nauki, prawdy i cz\u0142owiecze\u0144stwa. (fw)<\/p>\n

Wtorek 16.1., godz. 20:30 \u01c0 Wtorek 30.1., godz. 18:00<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

Eroica
<\/strong>Regie: Andrzej Munk
PL 1957, 78 Min., OmdU<\/p>\n

Der Warschauer Aufstand von August bis Oktober 1944 z\u00e4hlt zu den zentralen Ereignissen der polnischen Geschichte und war lange Gegenstand kontroverser Debatten. Andrzej Munk, der zu fr\u00fch verstorbene Erneuerer des polnischen Films, verweigert sich romantischer Heldenverehrung. Aus der Symphonie wird eine Groteske, seine Protagonisten sind entweder verschlagene Sch\u00fcrzenj\u00e4ger auf Botengang oder zerm\u00fcrbte Offiziere in einem Gefangenenlager. (fw)<\/p>\n

Pi\u0105tek 17.1., godz. 18:00 \u01c0 Pi\u0105tek 31.1., godz. 18:00<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

Matka Joanna od Anio\u0142\u00f3w \/ MOTHER JOAN OF THE ANGELS<\/strong>
Jerzy Kawalerowicz<\/strong>
PL 1961, 108 min., OmeU<\/strong><\/p>\n

Niepokoj\u0105ce wie\u015bci dochodz\u0105 z klasztoru. Podobno Wcielony i jego demony siej\u0105 tam spustoszenie. Zakonnice spali\u0142y nawet na stosie miejscowego ksi\u0119dza. Teraz jezuicki ksi\u0105dz ma wnie\u015b\u0107 \u015bwiat\u0142o w ciemno\u015b\u0107 – ale wkr\u00f3tce znajduje si\u0119 w g\u0142\u0119bokim kryzysie wiary, wywo\u0142anym przez jego na wskro\u015b \u015bwiatowe uczucia do matki prze\u0142o\u017conej … Zainspirowany wydarzeniami w XVII-wiecznej Francji – kt\u00f3re Ken Russell p\u00f3\u017aniej ponownie oceni w THE DEVILS – Kawalerowicz negocjuje relacje w\u0142adzy swoich czas\u00f3w w ekspresyjnych obrazach: \u201eChcia\u0142em zrobi\u0107 film o ludzkiej naturze i jej wrodzonej reakcji na ucisk i narzucone jej prawa\u201d. (fw)<\/p>\n

Sobota 18.1., godz. 19:30 \u01c0 Wtorek 28.1., godz. 18:00<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

Przes\u0142uchanie \/ INTERROGATION<\/strong>
Re\u017cyseria: Ryszard Bugajski<\/strong>
PL 1982\/89, 117 min., OmeU<\/strong><\/p>\n

Na pocz\u0105tku lat 50. piosenkarka Tonia wraz z kolegami muzykami wyrusza w tras\u0119 koncertow\u0105 po kraju. Po nocy sp\u0119dzonej na piciu budzi si\u0119 pewnego ranka w wi\u0119zieniu. \u015aciga j\u0105 tajna policja. Funkcjonariusze pr\u00f3buj\u0105 uzyska\u0107 od niej obci\u0105\u017caj\u0105ce informacje na temat znajomego i nie stroni\u0105 od brutalnych fizycznych i psychicznych metod tortur. Rozpoczynaj\u0105 si\u0119 wielomiesi\u0119czne, torturuj\u0105ce przes\u0142uchania, kt\u00f3re wyzwalaj\u0105 w Toni niewyobra\u017calne si\u0142y oporu… Film Bugajskiego, wyrzucony na lata do szafy z trucizn\u0105 jako \u201eantykomunistyczny\u201d, kr\u0105\u017cy\u0142 najpierw jako podziemny fenomen na VHS, zanim zosta\u0142 dopuszczony do publicznego pokazu w 1989 roku. W\u015bciek\u0142y rozrachunek ze stalinowsk\u0105 tyrani\u0105 staje si\u0119 og\u00f3lnie obowi\u0105zuj\u0105cym, porywaj\u0105cym manifestem przeciwko terrorowi i despotyzmowi. (fw)<\/p>\n

Niedziela 19.1., godz. 18:30 \u01c0 \u015aroda 29.1., godz. 18:30<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

N\u00d3\u017b W WODZIE \/ DAS MESSER IM WASSER<\/strong>
Re\u017cyseria: Roman Pola\u0144ski<\/strong>
PL 1962, 94 min.<\/strong><\/p>\n

Roman Pola\u0144ski w swoich filmach wielokrotnie opowiada o ludziach uwi\u0119zionych – czy to w warszawskim getcie, domu na wybrze\u017cu, salonie w Nowym Jorku, czy, jak tutaj, najpierw w samochodzie, a potem na \u017cagl\u00f3wce. I raz po raz udowadnia, \u017ce wi\u0119zienia s\u0105 przede wszystkim w nas samych. Tak te\u017c jest w jego debiutanckim filmie, kt\u00f3ry od razu otrzyma\u0142 nominacj\u0119 do Oscara: Para z klasy \u015bredniej jedzie na weekend nad jezioro. Po drodze zabieraj\u0105 m\u0142odego autostopowicza. To, co zaczyna si\u0119 jako nieszkodliwa wymiana zda\u0144, powoli przeradza si\u0119 w agresywn\u0105 rywalizacj\u0119 mi\u0119dzy dusznym dziennikarzem a zbuntowanym nieznajomym. Tak\u0105, w kt\u00f3rej sympatie coraz bardziej si\u0119 zmieniaj\u0105. Prosta konstelacja staje si\u0119 niejednoznaczn\u0105, niezwykle ekscytuj\u0105c\u0105 kameraln\u0105 gr\u0105. (fw)<\/p>\n

Poniedzia\u0142ek 20.1., godz. 20:30 \u01c0 Poniedzia\u0142ek 3.2., godz. 18:00<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

Popi\u00f3\u0142 i diament \/ ASHES AND DIAMONDS<\/strong>
Re\u017cyseria: Andrzej Wajda<\/strong>
PL 1958, 101 min., OmeU<\/strong><\/p>\n

Maj 1945: Niemcy podda\u0142y si\u0119, ale wojna w Polsce trwa nadal, a ci, kt\u00f3rzy walczyli z nazistami, teraz skupiaj\u0105 si\u0119 na nowych okupantach ze Wschodu. Maciek i Andrzej, dwaj m\u0142odzi \u017co\u0142nierze, otrzymuj\u0105 rozkaz zabicia wysoko postawionego komunisty. Poniewa\u017c przy pierwszej pr\u00f3bie gin\u0105 dwie niewinne osoby, za drugim razem chc\u0105 wypa\u015b\u0107 lepiej i z\u0142apa\u0107 sw\u00f3j cel na przyj\u0119ciu w hotelu. Ale gdy czekaj\u0105 na swoj\u0105 szans\u0119, odzywa si\u0119 w nich poczucie winy … Mocne zako\u0144czenie trylogii Wajdy o wojennych traumach jego pokolenia jest uszlachetnione niemal niesamowit\u0105 obecno\u015bci\u0105 jego genialnego i pe\u0142nego sprzeczno\u015bci g\u0142\u00f3wnego aktora Zbigniewa Cybulskiego, nie bez powodu nazywanego \u201epolskim Jamesem Deanem\u201d. (fw)<\/p>\n

Wtorek 21.1., godz. 20:30 \u01c0 Sobota 1.2., godz. 18:00<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

Na srebrnym globie \/ ON THE SILVER GLOBE<\/strong>
Re\u017cyseria: Andrzej \u017bu\u0142awski<\/strong>
PL 1988, 166 min, OmeU<\/strong><\/p>\n

Po awaryjnym l\u0105dowaniu na pustynnej planecie astronauci staj\u0105 si\u0119 przyw\u00f3dcami plemiennej kultury szamanistycznej. Po tym, jak nagrania wideo z tego prymitywnego \u015bwiata docieraj\u0105 na Ziemi\u0119, astronauta Marek udaje si\u0119 na Srebrn\u0105 Planet\u0119, gdzie zostaje uznany za zbawc\u0119, ale wkr\u00f3tce staje si\u0119 dow\u00f3dc\u0105 armii w brutalnej wojnie. Opieraj\u0105c si\u0119 na opowiadaniu swojego wuja, \u017bu\u0142awski tworzy planetarn\u0105 mitologi\u0119 zanurzon\u0105 w wizjonerskich obrazach i orgiastycznych scenach t\u0142umu. Po dw\u00f3ch latach zdj\u0119\u0107, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 odbywa\u0142a si\u0119 w najodleglejszych zak\u0105tkach Ziemi, dalsze prace nad filmem zosta\u0142y wstrzymane ze wzgl\u0119du na systemowe aluzje. Dopiero w 1988 roku uda\u0142o si\u0119 \u017bu\u0142awskiemu uzupe\u0142ni\u0107 fragmentaryczn\u0105 wersj\u0119 o obja\u015bniaj\u0105ce komentarze. Bezkompromisowo z\u0142o\u017cona epopeja – obowi\u0105zkowa pozycja w kinie! (fw)<\/p>\n

Sobota 25.1., godz. 20:30 \u01c0 Niedziela 2.2., godz. 19:45<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

Sanatorium pod Klepsydr\u0105 \/ THE HOURGLASS SANATORIUM<\/strong>
Re\u017cyseria: Wojciech Has<\/strong>
PL 1973, 119 min., OmeU<\/strong><\/p>\n

Wojciech Has od dzieci\u0144stwa podziwia\u0142 opowiadania i obrazy artysty Brunona Schulza, rozstrzelanego przez hitlerowc\u00f3w w getcie w 1942 roku, kt\u00f3remu oddaje ho\u0142d w tym filmie. J\u00f3zef chce odwiedzi\u0107 ci\u0119\u017cko chorego ojca w sanatorium. \u0141atwiej powiedzie\u0107 ni\u017c zrobi\u0107, bo droga tam okazuje si\u0119 coraz bardziej surrealistycznym, kafkowskim labiryntem, w kt\u00f3rym zawieszone s\u0105 prawa przestrzeni i czasu: Jego ojciec, kt\u00f3ry w rzeczywisto\u015bci nie \u017cyje, nadal \u017cyje, a J\u00f3zef jest w stanie podr\u00f3\u017cowa\u0107 do w\u0142asnej przesz\u0142o\u015bci w tej krainie czar\u00f3w. To, co znajduje w swoich wspomnieniach, przeplata si\u0119 ze wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 histori\u0105 Polski mi\u0119dzy melancholi\u0105, beznadziej\u0105 i zniszczeniem. Ulubiony film Luisa Bu\u00f1uela i Ingmara Bergmana, kt\u00f3rzy przyznali mu Nagrod\u0119 Jury w Cannes. (fw)<\/p>\n

Niedziela 26.1., godz. 17:30 \u01c0 Sobota 1.2., godz. 20:00<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

Aktorzy prowincjonalni \/ PROVINCIAL ACTORS<\/strong>
Re\u017cyseria: Agnieszka Holland<\/strong>
PL 1979, 122 min., OmeU<\/strong><\/p>\n

Pe\u0142nometra\u017cowy debiut Agnieszki Holland, prawdopodobnie najbardziej znanej obecnie polskiej re\u017cyserki filmowej, oscyluje wok\u00f3\u0142 pytania, co tak naprawd\u0119 oznacza tworzenie sztuki. Dla aspiruj\u0105cego aktora Krzysztofa g\u0142\u00f3wna rola w sztuce teatralnej jest wielk\u0105 szans\u0105, dla znanego ju\u017c re\u017cysera z miasta – rutyn\u0105. \u015awiaty zderzaj\u0105 si\u0119, a uparty entuzjazm jednego b\u0119dzie kosztowa\u0142 drugiego wi\u0119cej ni\u017c tylko wsparcie zespo\u0142u … Lakoniczna komedia s\u0142u\u017cy jako alegoria represyjnych warunk\u00f3w, na jakie arty\u015bci wszelkiego rodzaju byli nara\u017ceni za \u017celazn\u0105 kurtyn\u0105 i okazuje si\u0119 by\u0107 \u201euroczo krytycznym do ironicznie sarkastycznego obrazu polskiej sceny kulturalnej\u201d (Josef Schnelle). Uhonorowany nagrod\u0105 FIPRESCI w Cannes. (fw)<\/p>\n

Niedziela 26.1., godz. 20:30 \u01c0 Wtorek 4.2., godz. 18:30<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

Organizator:<\/span> Filmarchiv Austria, Instytut Polski w Wiedniu<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Data: 14 stycznia – 5 lutyMiejsce: Metro Kinokulturhaus, Johannesgasse 4, 1010 Wiede\u0144Informacje i bilety: www.filmarchiv.at Z okazji obj\u0119cia prezydencji Polski w Radzie UE w pierwszej po\u0142owie 2025 r. prezentujemy 13 niezwyk\u0142ych film\u00f3w fabularnych 13 najbardziej znanych i najwa\u017cniejszych polskich re\u017cyser\u00f3w z lat 1948-1988. W ci\u0105gu tych czterech dekad polskie kino rozwin\u0119\u0142o sw\u00f3j mi\u0119dzynarodowy profil, kt\u00f3ry […]<\/p>\n","protected":false},"author":154,"featured_media":24895,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[42,25],"tags":[],"class_list":["post-24833","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-film","category-program"],"yoast_head":"\nKamienie milowe polskiego kina. Retrospektywa - Instytut Polski w Wiedniu<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2024\/12\/16\/kamienie-milowe-polskiego-kina-retrospektywa\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kamienie milowe polskiego kina. Retrospektywa - Instytut Polski w Wiedniu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Data: 14 stycznia – 5 lutyMiejsce: Metro Kinokulturhaus, Johannesgasse 4, 1010 Wiede\u0144Informacje i bilety: www.filmarchiv.at Z okazji obj\u0119cia prezydencji Polski w Radzie UE w pierwszej po\u0142owie 2025 r. prezentujemy 13 niezwyk\u0142ych film\u00f3w fabularnych 13 najbardziej znanych i najwa\u017cniejszych polskich re\u017cyser\u00f3w z lat 1948-1988. W ci\u0105gu tych czterech dekad polskie kino rozwin\u0119\u0142o sw\u00f3j mi\u0119dzynarodowy profil, kt\u00f3ry […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2024\/12\/16\/kamienie-milowe-polskiego-kina-retrospektywa\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Instytut Polski w Wiedniu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-12-16T09:32:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-08-04T07:22:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/12\/Meilensteine.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"658\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"942\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"madanya\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"madanya\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"event\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2024\/12\/16\/kamienie-milowe-polskiego-kina-retrospektywa\/\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2024\/12\/16\/kamienie-milowe-polskiego-kina-retrospektywa\/\",\"name\":\"Kamienie milowe polskiego kina. Retrospektywa\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2024\/12\/16\/kamienie-milowe-polskiego-kina-retrospektywa\/#primaryimage\"},\"image\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/12\/Meilensteine.png\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/12\/Meilensteine-210x300.png\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/12\/Meilensteine.png\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/12\/Meilensteine.png\"],\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/12\/Meilensteine.png\",\"datePublished\":\"2024-12-16T09:32:27+02:00\",\"dateModified\":\"2025-08-04T07:22:11+02:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#\/schema\/person\/8d5323f296dd37d9db688cda4648396e\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2024\/12\/16\/kamienie-milowe-polskiego-kina-retrospektywa\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2024\/12\/16\/kamienie-milowe-polskiego-kina-retrospektywa\/\"]}],\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"startDate\":\"2025-01-14\",\"endDate\":\"2025-02-05\",\"eventStatus\":\"EventScheduled\",\"eventAttendanceMode\":\"OfflineEventAttendanceMode\",\"location\":{\"@type\":\"place\",\"name\":\"\",\"address\":\"\",\"geo\":{\"@type\":\"GeoCoordinates\",\"latitude\":\"\",\"longitude\":\"\"}},\"description\":\"Data: 14 stycznia - 5 lutyMiejsce: Metro Kinokulturhaus, Johannesgasse 4, 1010 Wiede\u0144Informacje i bilety: www.filmarchiv.at\\nZ okazji obj\u0119cia prezydencji Polski w Radzie UE w pierwszej po\u0142owie 2025 r. prezentujemy 13 niezwyk\u0142ych film\u00f3w fabularnych 13 najbardziej znanych i najwa\u017cniejszych polskich re\u017cyser\u00f3w z lat 1948-1988. W ci\u0105gu tych czterech dekad polskie kino rozwin\u0119\u0142o sw\u00f3j mi\u0119dzynarodowy profil, kt\u00f3ry charakteryzuje si\u0119 czujno\u015bci\u0105 polityczn\u0105, eksperymentami formalnymi i celnymi obserwacjami spo\u0142ecze\u0144stwa. Pomimo gro\u017aby cenzury, filmy odzwierciedlaj\u0105 sw\u00f3j czas powstania, kwestionuj\u0105 oficjalne narracje historyczne i wielokrotnie wywo\u0142uj\u0105 debaty - tak\u017ce za granic\u0105: kino, kt\u00f3re jest zar\u00f3wno odporne, jak i poetyckie.\\nRok 1948 to kluczowy rok w historii polskiego kina: OSTATNI ETAP to pierwszy pe\u0142nometra\u017cowy film fabularny poruszaj\u0105cy temat horror\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce w obozach zag\u0142ady Auschwitz-Birkenau. W tym samym czasie w \u0141odzi powsta\u0142a pa\u0144stwowa szko\u0142a filmowa, kt\u00f3ra mia\u0142a kszta\u0142ci\u0107 re\u017cyser\u00f3w i operator\u00f3w jako socjalistyczny o\u015brodek szkoleniowy, ale wkr\u00f3tce wyprodukowa\u0142a wp\u0142ywowe pokolenie m\u0142odych artyst\u00f3w. Wyszkoleni we w\u0142oskim neorealizmie, znale\u017ali w\u0142asne \u015bcie\u017cki i formy ekspresji, kt\u00f3re mia\u0142y niewiele wsp\u00f3lnego z politycznymi wytycznymi. Wa\u017cnymi tematami s\u0105 pocz\u0105tkowo skomplikowana niedawna przesz\u0142o\u015b\u0107 Polski, rola ruchu oporu i Powstanie Warszawskie latem 1944 r. Zamiast zbiorowego kultu bohater\u00f3w, re\u017cyserzy tacy jak Munk i Wajda skupiaj\u0105 si\u0119 na jednostce: r\u00f3\u017cnicuj\u0105c swoich bohater\u00f3w, nadaj\u0105c im na wskro\u015b ludzkie cechy (dobre i z\u0142e) i przecinaj\u0105c swoje historie ironicznymi za\u0142amaniami, krytycznie dystansuj\u0105 si\u0119 od oficjalnego tworzenia legend.\\nW latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych wp\u0142yw Nowej Fali na m\u0142ode pokolenie by\u0142 szczeg\u00f3lnie widoczny. N\u00d3\u017b W WODZIE Romana Pola\u0144skiego sam w sobie wyznacza pocz\u0105tek nowej fali: filmu osadzonego w tera\u017aniejszo\u015bci, poszukuj\u0105cego nowego j\u0119zyka filmowego i przek\u0142adaj\u0105cego go na spotkanie mieszcza\u0144skiej pary i zbuntowanego studenta. W BARIERZE Jerzy Skolimowski idzie o krok dalej, przenosz\u0105c bohatera (tak\u017ce swoje alter ego) estetycznej serii obraz\u00f3w na margines spo\u0142ecze\u0144stwa. \u201eEgzystencjalizm zamiast socjalizmu\u201d to motto, a \u00bbzbawienie\u00ab le\u017cy po drugiej stronie \u017celaznej kurtyny. Z kolei Krzysztof Zanussi porusza w swoich filmach kwestie naukowe, filozoficzne i moralne, wi\u0105\u017c\u0105c si\u0119 z obszarem napi\u0119\u0107, kt\u00f3ry od lat 70. coraz bardziej zajmowa\u0142 polskie kino: Jak mo\u017cliwe lub niemo\u017cliwe jest \u017cycie w socjalizmie?\\nNierozwi\u0105zywalna sprzeczno\u015b\u0107 mi\u0119dzy spo\u0142eczno-polityczn\u0105 utopi\u0105 a rzeczywisto\u015bci\u0105 sta\u0142a si\u0119 widoczna najp\u00f3\u017aniej na pocz\u0105tku lat 80-tych, kiedy przez kraj przetoczy\u0142a si\u0119 fala strajk\u00f3w. Solidarno\u015b\u0107 walczy\u0142a o lepsze warunki \u017cycia i pracy, ale zosta\u0142a zepchni\u0119ta do podziemia po og\u0142oszeniu stanu wojennego w latach 1981-1983 i delegalizacji zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych. W\u0142adza i wstrz\u0105sy by\u0142y odzwierciedlane na wiele r\u00f3\u017cnych sposob\u00f3w w \u00f3wczesnym kinie. Niemniej jednak \u201ewiatr zmian\u201d powoli wieje r\u00f3wnie\u017c w Polsce, zwiastuj\u0105c kolejny nowy pocz\u0105tek. Ale to ju\u017c inna historia.\\nFLORIAN WIDEGGER\\n\u00a0\\nSeksmisjaRe\u017cyseria: Juliusz MachulskiPL 1984, 122 min., OVD\\nW s\u0142u\u017cbie nauki dwaj badacze Max i Albert zg\u0142aszaj\u0105 si\u0119 na ochotnika do trzyletniego eksperymentu g\u0142\u0119bokiego snu. Po przebudzeniu okazuje si\u0119 jednak, \u017ce maj\u0105 50 lat. Ziemia jest ska\u017cona odpadami nuklearnymi, a ocaleni \u017cyj\u0105 w podziemnych miastach. Przysz\u0142o\u015b\u0107 ma jednak jedn\u0105 dobr\u0105 stron\u0119: w tym nowym, wspania\u0142ym \u015bwiecie nie ma ju\u017c m\u0119\u017cczyzn. Z\u0142a wiadomo\u015b\u0107 dla dw\u00f3ch relikt\u00f3w przesz\u0142o\u015bci, kt\u00f3re teraz musz\u0105 zosta\u0107 zintegrowane z nowym porz\u0105dkiem spo\u0142ecznym, je\u015bli to konieczne, si\u0142\u0105... Zabawna satyra wojenna Machulskiego science fiction gender jest nie tylko pe\u0142na aluzji do zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 ko\u0144ca bloku wschodniego i celuje w propagand\u0119 pa\u0144stwow\u0105, ale tak\u017ce krytykuje systemy totalitarne i ich pruderi\u0119. (fw)\\nWtorek 14.1., godz. 19:00 \u01c0 \u015aroda 5.2., godz. 20:30\\n\u00a0\\nKr\u00f3tki film o zabijaniu \/ A SHORT FILM ABOUT KILLINGRe\u017cyseria: Krzysztof Kie\u015blowskiPL 1988, 85 min, OmeU\\nPi\u0105ta cz\u0119\u015b\u0107 cyklu DEKALOG Kie\u015blowskiego, rozbudowana do postaci filmu kinowego, obraca si\u0119 wok\u00f3\u0142 przykazania \u201eNie zabijaj\u201d - i niespodziewanie przynios\u0142a re\u017cyserowi mi\u0119dzynarodow\u0105 s\u0142aw\u0119. W filmie krzy\u017cuj\u0105 si\u0119 drogi trzech r\u00f3\u017cnych m\u0119\u017cczyzn: \u015bwie\u017co wykwalifikowanego i idealistycznego prawnika Piotra, m\u0142odego, rozczarowanego Jacka i nieprzyjaznego taks\u00f3wkarza. Po tym, jak Jacek brutalnie morduje taks\u00f3wkarza bez wyra\u017anego powodu, zostaje z\u0142apany i, pomimo wstawiennictwa prawnika, skazany na \u015bmier\u0107. W ten spos\u00f3b bezprawne morderstwo zostaje pozornie odpokutowane przez morderstwo zgodne z prawem. Film podkre\u015bla brutalno\u015b\u0107 i bezsensowno\u015b\u0107, przedstawiaj\u0105c wydarzenia w niemal trze\u017awy, protokolarny spos\u00f3b, ale k\u0105pi\u0105c sw\u00f3j \u015bwiat w niego\u015bcinnym, zielonkawo-br\u0105zowym \u015bwietle przy u\u017cyciu ekstremalnych filtr\u00f3w kolorystycznych. (fw)\\n\u015aroda 15.1., godz. 18:00 \u01c0 Sobota 25.1., godz. 17:30\\n\u00a0\\nOstatni etap \/ THE LAST STAGERe\u017cyseria: Wanda JakubowskaPL 1948, 110 min., OmeU\\n\u017bydowska t\u0142umaczka Marta Weiss zostaje internowana w obozie zag\u0142ady Auschwitz-Birkenau. Jest jedyn\u0105 osob\u0105 z rodziny, kt\u00f3ra prze\u017cy\u0142a, poniewa\u017c nazi\u015bci wci\u0105\u017c chc\u0105 skorzysta\u0107 z jej us\u0142ug. W obozie do\u0142\u0105cza do kobiecej kom\u00f3rki ruchu oporu z r\u00f3\u017cnych narod\u00f3w... Re\u017cyserka Wanda Jakubowska, sama wi\u0119\u017aniarka Auschwitz, cz\u0119\u015bciowo kr\u0119ci zdj\u0119cia w terenie i z ocala\u0142ymi, co nadaje filmowi szczeg\u00f3lnie nawiedzony i dokumentalny charakter. Film jest niczym innym jak pierwszym wstrz\u0105saj\u0105cym i wci\u0105\u017c aktualnym wa\u017cnym dzie\u0142em po\u015bwi\u0119conym Holokaustowi. (fw)\\n\u015aroda 15.01, godz. 20:45 (z wprowadzeniem Gregora Holzingera, Mauthausen Memorial)\\nPi\u0105tek 24.1., godz. 18:15\\n\u00a0\\nBariera \u00a0\/ BARRIERRe\u017cyseria: Jerzy SkolimowskiPL 1966, 81 min., OmeU\\nPo co czeka\u0107 na staro\u015b\u0107, skoro mo\u017cna je\u017adzi\u0107 nowoczesnym samochodem z pi\u0119kn\u0105 kobiet\u0105 u boku? Bezimienny student medycyny porzuca wi\u0119c swoje dotychczasowe \u017cycie i rozpoczyna nowe: \u201eNasze cyniczne, zgorzknia\u0142e pokolenie wci\u0105\u017c jest zdolne do wielkich nami\u0119tno\u015bci\u201d. Surrealistyczny taniec obraz\u00f3w i idei, kt\u00f3remu towarzyszy awangardowa jazzowa \u015bcie\u017cka d\u017awi\u0119kowa Krzysztofa Komedy - wyprzedzaj\u0105ca swoje czasy. (fw)\\nCzwartek 16.1, godz. 18:15 \u01c0 \u015aroda 29.1, godz. 21:00\\n\u00a0\\nIluminacja \/ ILLUMINATIONRe\u017cyseria: Krzysztof ZanussiPL 1973, 91 min., OmeU\\nWgl\u0105d w \u017cycie: Franciszek studiuje fizyk\u0119, bo ma nadziej\u0119, \u017ce nauki przyrodnicze go o\u015bwiec\u0105. Kiedy styka si\u0119 z bolesnymi eksperymentami na ludziach i zwierz\u0119tach, szokuje go brak empatii koleg\u00f3w. Nieszcz\u0119\u015bliwie si\u0119 zakochuje i musi by\u0107 \u015bwiadkiem \u015bmierci swojego najlepszego przyjaciela... Zanussi przetwarza ma\u0142e i du\u017ce trz\u0119sienia ziemi biografii w bardzo z\u0142o\u017cony traktat o sednie nauki, prawdy i cz\u0142owiecze\u0144stwa. (fw)\\nWtorek 16.1., godz. 20:30 \u01c0 Wtorek 30.1., godz. 18:00\\n\u00a0\\nEroicaRegie: Andrzej MunkPL 1957, 78 Min., OmdU\\nDer Warschauer Aufstand von August bis Oktober 1944 z\u00e4hlt zu den zentralen Ereignissen der polnischen Geschichte und war lange Gegenstand kontroverser Debatten. Andrzej Munk, der zu fr\u00fch verstorbene Erneuerer des polnischen Films, verweigert sich romantischer Heldenverehrung. Aus der Symphonie wird eine Groteske, seine Protagonisten sind entweder verschlagene Sch\u00fcrzenj\u00e4ger auf Botengang oder zerm\u00fcrbte Offiziere in einem Gefangenenlager. (fw)\\nPi\u0105tek 17.1., godz. 18:00 \u01c0 Pi\u0105tek 31.1., godz. 18:00\\n\u00a0\\nMatka Joanna od Anio\u0142\u00f3w \/ MOTHER JOAN OF THE ANGELSJerzy KawalerowiczPL 1961, 108 min., OmeU\\nNiepokoj\u0105ce wie\u015bci dochodz\u0105 z klasztoru. Podobno Wcielony i jego demony siej\u0105 tam spustoszenie. Zakonnice spali\u0142y nawet na stosie miejscowego ksi\u0119dza. Teraz jezuicki ksi\u0105dz ma wnie\u015b\u0107 \u015bwiat\u0142o w ciemno\u015b\u0107 - ale wkr\u00f3tce znajduje si\u0119 w g\u0142\u0119bokim kryzysie wiary, wywo\u0142anym przez jego na wskro\u015b \u015bwiatowe uczucia do matki prze\u0142o\u017conej ... Zainspirowany wydarzeniami w XVII-wiecznej Francji - kt\u00f3re Ken Russell p\u00f3\u017aniej ponownie oceni w THE DEVILS - Kawalerowicz negocjuje relacje w\u0142adzy swoich czas\u00f3w w ekspresyjnych obrazach: \u201eChcia\u0142em zrobi\u0107 film o ludzkiej naturze i jej wrodzonej reakcji na ucisk i narzucone jej prawa\u201d. (fw)\\nSobota 18.1., godz. 19:30 \u01c0 Wtorek 28.1., godz. 18:00\\n\u00a0\\nPrzes\u0142uchanie \/ INTERROGATIONRe\u017cyseria: Ryszard BugajskiPL 1982\/89, 117 min., OmeU\\nNa pocz\u0105tku lat 50. piosenkarka Tonia wraz z kolegami muzykami wyrusza w tras\u0119 koncertow\u0105 po kraju. Po nocy sp\u0119dzonej na piciu budzi si\u0119 pewnego ranka w wi\u0119zieniu. \u015aciga j\u0105 tajna policja. Funkcjonariusze pr\u00f3buj\u0105 uzyska\u0107 od niej obci\u0105\u017caj\u0105ce informacje na temat znajomego i nie stroni\u0105 od brutalnych fizycznych i psychicznych metod tortur. Rozpoczynaj\u0105 si\u0119 wielomiesi\u0119czne, torturuj\u0105ce przes\u0142uchania, kt\u00f3re wyzwalaj\u0105 w Toni niewyobra\u017calne si\u0142y oporu... Film Bugajskiego, wyrzucony na lata do szafy z trucizn\u0105 jako \u201eantykomunistyczny\u201d, kr\u0105\u017cy\u0142 najpierw jako podziemny fenomen na VHS, zanim zosta\u0142 dopuszczony do publicznego pokazu w 1989 roku. W\u015bciek\u0142y rozrachunek ze stalinowsk\u0105 tyrani\u0105 staje si\u0119 og\u00f3lnie obowi\u0105zuj\u0105cym, porywaj\u0105cym manifestem przeciwko terrorowi i despotyzmowi. (fw)\\nNiedziela 19.1., godz. 18:30 \u01c0 \u015aroda 29.1., godz. 18:30\\n\u00a0\\nN\u00d3\u017b W WODZIE \/ DAS MESSER IM WASSERRe\u017cyseria: Roman Pola\u0144skiPL 1962, 94 min.\\nRoman Pola\u0144ski w swoich filmach wielokrotnie opowiada o ludziach uwi\u0119zionych - czy to w warszawskim getcie, domu na wybrze\u017cu, salonie w Nowym Jorku, czy, jak tutaj, najpierw w samochodzie, a potem na \u017cagl\u00f3wce. I raz po raz udowadnia, \u017ce wi\u0119zienia s\u0105 przede wszystkim w nas samych. Tak te\u017c jest w jego debiutanckim filmie, kt\u00f3ry od razu otrzyma\u0142 nominacj\u0119 do Oscara: Para z klasy \u015bredniej jedzie na weekend nad jezioro. Po drodze zabieraj\u0105 m\u0142odego autostopowicza. To, co zaczyna si\u0119 jako nieszkodliwa wymiana zda\u0144, powoli przeradza si\u0119 w agresywn\u0105 rywalizacj\u0119 mi\u0119dzy dusznym dziennikarzem a zbuntowanym nieznajomym. Tak\u0105, w kt\u00f3rej sympatie coraz bardziej si\u0119 zmieniaj\u0105. Prosta konstelacja staje si\u0119 niejednoznaczn\u0105, niezwykle ekscytuj\u0105c\u0105 kameraln\u0105 gr\u0105. (fw)\\nPoniedzia\u0142ek 20.1., godz. 20:30 \u01c0 Poniedzia\u0142ek 3.2., godz. 18:00\\n\u00a0\\nPopi\u00f3\u0142 i diament \/ ASHES AND DIAMONDSRe\u017cyseria: Andrzej WajdaPL 1958, 101 min., OmeU\\nMaj 1945: Niemcy podda\u0142y si\u0119, ale wojna w Polsce trwa nadal, a ci, kt\u00f3rzy walczyli z nazistami, teraz skupiaj\u0105 si\u0119 na nowych okupantach ze Wschodu. Maciek i Andrzej, dwaj m\u0142odzi \u017co\u0142nierze, otrzymuj\u0105 rozkaz zabicia wysoko postawionego komunisty. Poniewa\u017c przy pierwszej pr\u00f3bie gin\u0105 dwie niewinne osoby, za drugim razem chc\u0105 wypa\u015b\u0107 lepiej i z\u0142apa\u0107 sw\u00f3j cel na przyj\u0119ciu w hotelu. Ale gdy czekaj\u0105 na swoj\u0105 szans\u0119, odzywa si\u0119 w nich poczucie winy ... Mocne zako\u0144czenie trylogii Wajdy o wojennych traumach jego pokolenia jest uszlachetnione niemal niesamowit\u0105 obecno\u015bci\u0105 jego genialnego i pe\u0142nego sprzeczno\u015bci g\u0142\u00f3wnego aktora Zbigniewa Cybulskiego, nie bez powodu nazywanego \u201epolskim Jamesem Deanem\u201d. (fw)\\nWtorek 21.1., godz. 20:30 \u01c0 Sobota 1.2., godz. 18:00\\n\u00a0\\nNa srebrnym globie \/ ON THE SILVER GLOBERe\u017cyseria: Andrzej \u017bu\u0142awskiPL 1988, 166 min, OmeU\\nPo awaryjnym l\u0105dowaniu na pustynnej planecie astronauci staj\u0105 si\u0119 przyw\u00f3dcami plemiennej kultury szamanistycznej. Po tym, jak nagrania wideo z tego prymitywnego \u015bwiata docieraj\u0105 na Ziemi\u0119, astronauta Marek udaje si\u0119 na Srebrn\u0105 Planet\u0119, gdzie zostaje uznany za zbawc\u0119, ale wkr\u00f3tce staje si\u0119 dow\u00f3dc\u0105 armii w brutalnej wojnie. Opieraj\u0105c si\u0119 na opowiadaniu swojego wuja, \u017bu\u0142awski tworzy planetarn\u0105 mitologi\u0119 zanurzon\u0105 w wizjonerskich obrazach i orgiastycznych scenach t\u0142umu. Po dw\u00f3ch latach zdj\u0119\u0107, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 odbywa\u0142a si\u0119 w najodleglejszych zak\u0105tkach Ziemi, dalsze prace nad filmem zosta\u0142y wstrzymane ze wzgl\u0119du na systemowe aluzje. Dopiero w 1988 roku uda\u0142o si\u0119 \u017bu\u0142awskiemu uzupe\u0142ni\u0107 fragmentaryczn\u0105 wersj\u0119 o obja\u015bniaj\u0105ce komentarze. Bezkompromisowo z\u0142o\u017cona epopeja - obowi\u0105zkowa pozycja w kinie! (fw)\\nSobota 25.1., godz. 20:30 \u01c0 Niedziela 2.2., godz. 19:45\\n\u00a0\\nSanatorium pod Klepsydr\u0105 \/ THE HOURGLASS SANATORIUMRe\u017cyseria: Wojciech HasPL 1973, 119 min., OmeU\\nWojciech Has od dzieci\u0144stwa podziwia\u0142 opowiadania i obrazy artysty Brunona Schulza, rozstrzelanego przez hitlerowc\u00f3w w getcie w 1942 roku, kt\u00f3remu oddaje ho\u0142d w tym filmie. J\u00f3zef chce odwiedzi\u0107 ci\u0119\u017cko chorego ojca w sanatorium. \u0141atwiej powiedzie\u0107 ni\u017c zrobi\u0107, bo droga tam okazuje si\u0119 coraz bardziej surrealistycznym, kafkowskim labiryntem, w kt\u00f3rym zawieszone s\u0105 prawa przestrzeni i czasu: Jego ojciec, kt\u00f3ry w rzeczywisto\u015bci nie \u017cyje, nadal \u017cyje, a J\u00f3zef jest w stanie podr\u00f3\u017cowa\u0107 do w\u0142asnej przesz\u0142o\u015bci w tej krainie czar\u00f3w. To, co znajduje w swoich wspomnieniach, przeplata si\u0119 ze wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 histori\u0105 Polski mi\u0119dzy melancholi\u0105, beznadziej\u0105 i zniszczeniem. Ulubiony film Luisa Bu\u00f1uela i Ingmara Bergmana, kt\u00f3rzy przyznali mu Nagrod\u0119 Jury w Cannes. (fw)\\nNiedziela 26.1., godz. 17:30 \u01c0 Sobota 1.2., godz. 20:00\\n\u00a0\\nAktorzy prowincjonalni \/ PROVINCIAL ACTORSRe\u017cyseria: Agnieszka HollandPL 1979, 122 min., OmeU\\nPe\u0142nometra\u017cowy debiut Agnieszki Holland, prawdopodobnie najbardziej znanej obecnie polskiej re\u017cyserki filmowej, oscyluje wok\u00f3\u0142 pytania, co tak naprawd\u0119 oznacza tworzenie sztuki. Dla aspiruj\u0105cego aktora Krzysztofa g\u0142\u00f3wna rola w sztuce teatralnej jest wielk\u0105 szans\u0105, dla znanego ju\u017c re\u017cysera z miasta - rutyn\u0105. \u015awiaty zderzaj\u0105 si\u0119, a uparty entuzjazm jednego b\u0119dzie kosztowa\u0142 drugiego wi\u0119cej ni\u017c tylko wsparcie zespo\u0142u ... Lakoniczna komedia s\u0142u\u017cy jako alegoria represyjnych warunk\u00f3w, na jakie arty\u015bci wszelkiego rodzaju byli nara\u017ceni za \u017celazn\u0105 kurtyn\u0105 i okazuje si\u0119 by\u0107 \u201euroczo krytycznym do ironicznie sarkastycznego obrazu polskiej sceny kulturalnej\u201d (Josef Schnelle). Uhonorowany nagrod\u0105 FIPRESCI w Cannes. (fw)\\nNiedziela 26.1., godz. 20:30 \u01c0 Wtorek 4.2., godz. 18:30\\n\u00a0\\nOrganizator: Filmarchiv Austria, Instytut Polski w Wiedniu\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2024\/12\/16\/kamienie-milowe-polskiego-kina-retrospektywa\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/12\/Meilensteine.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/12\/Meilensteine.png\",\"width\":658,\"height\":942},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2024\/12\/16\/kamienie-milowe-polskiego-kina-retrospektywa\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kamienie milowe polskiego kina. Retrospektywa\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#website\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/\",\"name\":\"Instytut Polski w Wiedniu\",\"description\":\"Instytuty Polskie\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#\/schema\/person\/8d5323f296dd37d9db688cda4648396e\",\"name\":\"madanya\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/61b0eec0056672c478378dcc8a9e8e56?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/61b0eec0056672c478378dcc8a9e8e56?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"madanya\"},\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/author\/madanya\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kamienie milowe polskiego kina. Retrospektywa - Instytut Polski w Wiedniu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2024\/12\/16\/kamienie-milowe-polskiego-kina-retrospektywa\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Kamienie milowe polskiego kina. Retrospektywa - Instytut Polski w Wiedniu","og_description":"Data: 14 stycznia – 5 lutyMiejsce: Metro Kinokulturhaus, Johannesgasse 4, 1010 Wiede\u0144Informacje i bilety: www.filmarchiv.at Z okazji obj\u0119cia prezydencji Polski w Radzie UE w pierwszej po\u0142owie 2025 r. prezentujemy 13 niezwyk\u0142ych film\u00f3w fabularnych 13 najbardziej znanych i najwa\u017cniejszych polskich re\u017cyser\u00f3w z lat 1948-1988. W ci\u0105gu tych czterech dekad polskie kino rozwin\u0119\u0142o sw\u00f3j mi\u0119dzynarodowy profil, kt\u00f3ry […]","og_url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2024\/12\/16\/kamienie-milowe-polskiego-kina-retrospektywa\/","og_site_name":"Instytut Polski w Wiedniu","article_published_time":"2024-12-16T09:32:27+00:00","article_modified_time":"2025-08-04T07:22:11+00:00","og_image":[{"width":658,"height":942,"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/12\/Meilensteine.png","type":"image\/png"}],"author":"madanya","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"madanya","Szacowany czas czytania":"12 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"event","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2024\/12\/16\/kamienie-milowe-polskiego-kina-retrospektywa\/","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2024\/12\/16\/kamienie-milowe-polskiego-kina-retrospektywa\/","name":"Kamienie milowe polskiego kina. Retrospektywa","isPartOf":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2024\/12\/16\/kamienie-milowe-polskiego-kina-retrospektywa\/#primaryimage"},"image":["https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/12\/Meilensteine.png","https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/12\/Meilensteine-210x300.png","https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/12\/Meilensteine.png","https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/12\/Meilensteine.png"],"thumbnailUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/12\/Meilensteine.png","datePublished":"2024-12-16T09:32:27+02:00","dateModified":"2025-08-04T07:22:11+02:00","author":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#\/schema\/person\/8d5323f296dd37d9db688cda4648396e"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2024\/12\/16\/kamienie-milowe-polskiego-kina-retrospektywa\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2024\/12\/16\/kamienie-milowe-polskiego-kina-retrospektywa\/"]}],"@context":"https:\/\/schema.org","startDate":"2025-01-14","endDate":"2025-02-05","eventStatus":"EventScheduled","eventAttendanceMode":"OfflineEventAttendanceMode","location":{"@type":"place","name":"","address":"","geo":{"@type":"GeoCoordinates","latitude":"","longitude":""}},"description":"Data: 14 stycznia - 5 lutyMiejsce: Metro Kinokulturhaus, Johannesgasse 4, 1010 Wiede\u0144Informacje i bilety: www.filmarchiv.at\nZ okazji obj\u0119cia prezydencji Polski w Radzie UE w pierwszej po\u0142owie 2025 r. prezentujemy 13 niezwyk\u0142ych film\u00f3w fabularnych 13 najbardziej znanych i najwa\u017cniejszych polskich re\u017cyser\u00f3w z lat 1948-1988. W ci\u0105gu tych czterech dekad polskie kino rozwin\u0119\u0142o sw\u00f3j mi\u0119dzynarodowy profil, kt\u00f3ry charakteryzuje si\u0119 czujno\u015bci\u0105 polityczn\u0105, eksperymentami formalnymi i celnymi obserwacjami spo\u0142ecze\u0144stwa. Pomimo gro\u017aby cenzury, filmy odzwierciedlaj\u0105 sw\u00f3j czas powstania, kwestionuj\u0105 oficjalne narracje historyczne i wielokrotnie wywo\u0142uj\u0105 debaty - tak\u017ce za granic\u0105: kino, kt\u00f3re jest zar\u00f3wno odporne, jak i poetyckie.\nRok 1948 to kluczowy rok w historii polskiego kina: OSTATNI ETAP to pierwszy pe\u0142nometra\u017cowy film fabularny poruszaj\u0105cy temat horror\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce w obozach zag\u0142ady Auschwitz-Birkenau. W tym samym czasie w \u0141odzi powsta\u0142a pa\u0144stwowa szko\u0142a filmowa, kt\u00f3ra mia\u0142a kszta\u0142ci\u0107 re\u017cyser\u00f3w i operator\u00f3w jako socjalistyczny o\u015brodek szkoleniowy, ale wkr\u00f3tce wyprodukowa\u0142a wp\u0142ywowe pokolenie m\u0142odych artyst\u00f3w. Wyszkoleni we w\u0142oskim neorealizmie, znale\u017ali w\u0142asne \u015bcie\u017cki i formy ekspresji, kt\u00f3re mia\u0142y niewiele wsp\u00f3lnego z politycznymi wytycznymi. Wa\u017cnymi tematami s\u0105 pocz\u0105tkowo skomplikowana niedawna przesz\u0142o\u015b\u0107 Polski, rola ruchu oporu i Powstanie Warszawskie latem 1944 r. Zamiast zbiorowego kultu bohater\u00f3w, re\u017cyserzy tacy jak Munk i Wajda skupiaj\u0105 si\u0119 na jednostce: r\u00f3\u017cnicuj\u0105c swoich bohater\u00f3w, nadaj\u0105c im na wskro\u015b ludzkie cechy (dobre i z\u0142e) i przecinaj\u0105c swoje historie ironicznymi za\u0142amaniami, krytycznie dystansuj\u0105 si\u0119 od oficjalnego tworzenia legend.\nW latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych wp\u0142yw Nowej Fali na m\u0142ode pokolenie by\u0142 szczeg\u00f3lnie widoczny. N\u00d3\u017b W WODZIE Romana Pola\u0144skiego sam w sobie wyznacza pocz\u0105tek nowej fali: filmu osadzonego w tera\u017aniejszo\u015bci, poszukuj\u0105cego nowego j\u0119zyka filmowego i przek\u0142adaj\u0105cego go na spotkanie mieszcza\u0144skiej pary i zbuntowanego studenta. W BARIERZE Jerzy Skolimowski idzie o krok dalej, przenosz\u0105c bohatera (tak\u017ce swoje alter ego) estetycznej serii obraz\u00f3w na margines spo\u0142ecze\u0144stwa. \u201eEgzystencjalizm zamiast socjalizmu\u201d to motto, a \u00bbzbawienie\u00ab le\u017cy po drugiej stronie \u017celaznej kurtyny. Z kolei Krzysztof Zanussi porusza w swoich filmach kwestie naukowe, filozoficzne i moralne, wi\u0105\u017c\u0105c si\u0119 z obszarem napi\u0119\u0107, kt\u00f3ry od lat 70. coraz bardziej zajmowa\u0142 polskie kino: Jak mo\u017cliwe lub niemo\u017cliwe jest \u017cycie w socjalizmie?\nNierozwi\u0105zywalna sprzeczno\u015b\u0107 mi\u0119dzy spo\u0142eczno-polityczn\u0105 utopi\u0105 a rzeczywisto\u015bci\u0105 sta\u0142a si\u0119 widoczna najp\u00f3\u017aniej na pocz\u0105tku lat 80-tych, kiedy przez kraj przetoczy\u0142a si\u0119 fala strajk\u00f3w. Solidarno\u015b\u0107 walczy\u0142a o lepsze warunki \u017cycia i pracy, ale zosta\u0142a zepchni\u0119ta do podziemia po og\u0142oszeniu stanu wojennego w latach 1981-1983 i delegalizacji zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych. W\u0142adza i wstrz\u0105sy by\u0142y odzwierciedlane na wiele r\u00f3\u017cnych sposob\u00f3w w \u00f3wczesnym kinie. Niemniej jednak \u201ewiatr zmian\u201d powoli wieje r\u00f3wnie\u017c w Polsce, zwiastuj\u0105c kolejny nowy pocz\u0105tek. Ale to ju\u017c inna historia.\nFLORIAN WIDEGGER\n\u00a0\nSeksmisjaRe\u017cyseria: Juliusz MachulskiPL 1984, 122 min., OVD\nW s\u0142u\u017cbie nauki dwaj badacze Max i Albert zg\u0142aszaj\u0105 si\u0119 na ochotnika do trzyletniego eksperymentu g\u0142\u0119bokiego snu. Po przebudzeniu okazuje si\u0119 jednak, \u017ce maj\u0105 50 lat. Ziemia jest ska\u017cona odpadami nuklearnymi, a ocaleni \u017cyj\u0105 w podziemnych miastach. Przysz\u0142o\u015b\u0107 ma jednak jedn\u0105 dobr\u0105 stron\u0119: w tym nowym, wspania\u0142ym \u015bwiecie nie ma ju\u017c m\u0119\u017cczyzn. Z\u0142a wiadomo\u015b\u0107 dla dw\u00f3ch relikt\u00f3w przesz\u0142o\u015bci, kt\u00f3re teraz musz\u0105 zosta\u0107 zintegrowane z nowym porz\u0105dkiem spo\u0142ecznym, je\u015bli to konieczne, si\u0142\u0105... Zabawna satyra wojenna Machulskiego science fiction gender jest nie tylko pe\u0142na aluzji do zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 ko\u0144ca bloku wschodniego i celuje w propagand\u0119 pa\u0144stwow\u0105, ale tak\u017ce krytykuje systemy totalitarne i ich pruderi\u0119. (fw)\nWtorek 14.1., godz. 19:00 \u01c0 \u015aroda 5.2., godz. 20:30\n\u00a0\nKr\u00f3tki film o zabijaniu \/ A SHORT FILM ABOUT KILLINGRe\u017cyseria: Krzysztof Kie\u015blowskiPL 1988, 85 min, OmeU\nPi\u0105ta cz\u0119\u015b\u0107 cyklu DEKALOG Kie\u015blowskiego, rozbudowana do postaci filmu kinowego, obraca si\u0119 wok\u00f3\u0142 przykazania \u201eNie zabijaj\u201d - i niespodziewanie przynios\u0142a re\u017cyserowi mi\u0119dzynarodow\u0105 s\u0142aw\u0119. W filmie krzy\u017cuj\u0105 si\u0119 drogi trzech r\u00f3\u017cnych m\u0119\u017cczyzn: \u015bwie\u017co wykwalifikowanego i idealistycznego prawnika Piotra, m\u0142odego, rozczarowanego Jacka i nieprzyjaznego taks\u00f3wkarza. Po tym, jak Jacek brutalnie morduje taks\u00f3wkarza bez wyra\u017anego powodu, zostaje z\u0142apany i, pomimo wstawiennictwa prawnika, skazany na \u015bmier\u0107. W ten spos\u00f3b bezprawne morderstwo zostaje pozornie odpokutowane przez morderstwo zgodne z prawem. Film podkre\u015bla brutalno\u015b\u0107 i bezsensowno\u015b\u0107, przedstawiaj\u0105c wydarzenia w niemal trze\u017awy, protokolarny spos\u00f3b, ale k\u0105pi\u0105c sw\u00f3j \u015bwiat w niego\u015bcinnym, zielonkawo-br\u0105zowym \u015bwietle przy u\u017cyciu ekstremalnych filtr\u00f3w kolorystycznych. (fw)\n\u015aroda 15.1., godz. 18:00 \u01c0 Sobota 25.1., godz. 17:30\n\u00a0\nOstatni etap \/ THE LAST STAGERe\u017cyseria: Wanda JakubowskaPL 1948, 110 min., OmeU\n\u017bydowska t\u0142umaczka Marta Weiss zostaje internowana w obozie zag\u0142ady Auschwitz-Birkenau. Jest jedyn\u0105 osob\u0105 z rodziny, kt\u00f3ra prze\u017cy\u0142a, poniewa\u017c nazi\u015bci wci\u0105\u017c chc\u0105 skorzysta\u0107 z jej us\u0142ug. W obozie do\u0142\u0105cza do kobiecej kom\u00f3rki ruchu oporu z r\u00f3\u017cnych narod\u00f3w... Re\u017cyserka Wanda Jakubowska, sama wi\u0119\u017aniarka Auschwitz, cz\u0119\u015bciowo kr\u0119ci zdj\u0119cia w terenie i z ocala\u0142ymi, co nadaje filmowi szczeg\u00f3lnie nawiedzony i dokumentalny charakter. Film jest niczym innym jak pierwszym wstrz\u0105saj\u0105cym i wci\u0105\u017c aktualnym wa\u017cnym dzie\u0142em po\u015bwi\u0119conym Holokaustowi. (fw)\n\u015aroda 15.01, godz. 20:45 (z wprowadzeniem Gregora Holzingera, Mauthausen Memorial)\nPi\u0105tek 24.1., godz. 18:15\n\u00a0\nBariera \u00a0\/ BARRIERRe\u017cyseria: Jerzy SkolimowskiPL 1966, 81 min., OmeU\nPo co czeka\u0107 na staro\u015b\u0107, skoro mo\u017cna je\u017adzi\u0107 nowoczesnym samochodem z pi\u0119kn\u0105 kobiet\u0105 u boku? Bezimienny student medycyny porzuca wi\u0119c swoje dotychczasowe \u017cycie i rozpoczyna nowe: \u201eNasze cyniczne, zgorzknia\u0142e pokolenie wci\u0105\u017c jest zdolne do wielkich nami\u0119tno\u015bci\u201d. Surrealistyczny taniec obraz\u00f3w i idei, kt\u00f3remu towarzyszy awangardowa jazzowa \u015bcie\u017cka d\u017awi\u0119kowa Krzysztofa Komedy - wyprzedzaj\u0105ca swoje czasy. (fw)\nCzwartek 16.1, godz. 18:15 \u01c0 \u015aroda 29.1, godz. 21:00\n\u00a0\nIluminacja \/ ILLUMINATIONRe\u017cyseria: Krzysztof ZanussiPL 1973, 91 min., OmeU\nWgl\u0105d w \u017cycie: Franciszek studiuje fizyk\u0119, bo ma nadziej\u0119, \u017ce nauki przyrodnicze go o\u015bwiec\u0105. Kiedy styka si\u0119 z bolesnymi eksperymentami na ludziach i zwierz\u0119tach, szokuje go brak empatii koleg\u00f3w. Nieszcz\u0119\u015bliwie si\u0119 zakochuje i musi by\u0107 \u015bwiadkiem \u015bmierci swojego najlepszego przyjaciela... Zanussi przetwarza ma\u0142e i du\u017ce trz\u0119sienia ziemi biografii w bardzo z\u0142o\u017cony traktat o sednie nauki, prawdy i cz\u0142owiecze\u0144stwa. (fw)\nWtorek 16.1., godz. 20:30 \u01c0 Wtorek 30.1., godz. 18:00\n\u00a0\nEroicaRegie: Andrzej MunkPL 1957, 78 Min., OmdU\nDer Warschauer Aufstand von August bis Oktober 1944 z\u00e4hlt zu den zentralen Ereignissen der polnischen Geschichte und war lange Gegenstand kontroverser Debatten. Andrzej Munk, der zu fr\u00fch verstorbene Erneuerer des polnischen Films, verweigert sich romantischer Heldenverehrung. Aus der Symphonie wird eine Groteske, seine Protagonisten sind entweder verschlagene Sch\u00fcrzenj\u00e4ger auf Botengang oder zerm\u00fcrbte Offiziere in einem Gefangenenlager. (fw)\nPi\u0105tek 17.1., godz. 18:00 \u01c0 Pi\u0105tek 31.1., godz. 18:00\n\u00a0\nMatka Joanna od Anio\u0142\u00f3w \/ MOTHER JOAN OF THE ANGELSJerzy KawalerowiczPL 1961, 108 min., OmeU\nNiepokoj\u0105ce wie\u015bci dochodz\u0105 z klasztoru. Podobno Wcielony i jego demony siej\u0105 tam spustoszenie. Zakonnice spali\u0142y nawet na stosie miejscowego ksi\u0119dza. Teraz jezuicki ksi\u0105dz ma wnie\u015b\u0107 \u015bwiat\u0142o w ciemno\u015b\u0107 - ale wkr\u00f3tce znajduje si\u0119 w g\u0142\u0119bokim kryzysie wiary, wywo\u0142anym przez jego na wskro\u015b \u015bwiatowe uczucia do matki prze\u0142o\u017conej ... Zainspirowany wydarzeniami w XVII-wiecznej Francji - kt\u00f3re Ken Russell p\u00f3\u017aniej ponownie oceni w THE DEVILS - Kawalerowicz negocjuje relacje w\u0142adzy swoich czas\u00f3w w ekspresyjnych obrazach: \u201eChcia\u0142em zrobi\u0107 film o ludzkiej naturze i jej wrodzonej reakcji na ucisk i narzucone jej prawa\u201d. (fw)\nSobota 18.1., godz. 19:30 \u01c0 Wtorek 28.1., godz. 18:00\n\u00a0\nPrzes\u0142uchanie \/ INTERROGATIONRe\u017cyseria: Ryszard BugajskiPL 1982\/89, 117 min., OmeU\nNa pocz\u0105tku lat 50. piosenkarka Tonia wraz z kolegami muzykami wyrusza w tras\u0119 koncertow\u0105 po kraju. Po nocy sp\u0119dzonej na piciu budzi si\u0119 pewnego ranka w wi\u0119zieniu. \u015aciga j\u0105 tajna policja. Funkcjonariusze pr\u00f3buj\u0105 uzyska\u0107 od niej obci\u0105\u017caj\u0105ce informacje na temat znajomego i nie stroni\u0105 od brutalnych fizycznych i psychicznych metod tortur. Rozpoczynaj\u0105 si\u0119 wielomiesi\u0119czne, torturuj\u0105ce przes\u0142uchania, kt\u00f3re wyzwalaj\u0105 w Toni niewyobra\u017calne si\u0142y oporu... Film Bugajskiego, wyrzucony na lata do szafy z trucizn\u0105 jako \u201eantykomunistyczny\u201d, kr\u0105\u017cy\u0142 najpierw jako podziemny fenomen na VHS, zanim zosta\u0142 dopuszczony do publicznego pokazu w 1989 roku. W\u015bciek\u0142y rozrachunek ze stalinowsk\u0105 tyrani\u0105 staje si\u0119 og\u00f3lnie obowi\u0105zuj\u0105cym, porywaj\u0105cym manifestem przeciwko terrorowi i despotyzmowi. (fw)\nNiedziela 19.1., godz. 18:30 \u01c0 \u015aroda 29.1., godz. 18:30\n\u00a0\nN\u00d3\u017b W WODZIE \/ DAS MESSER IM WASSERRe\u017cyseria: Roman Pola\u0144skiPL 1962, 94 min.\nRoman Pola\u0144ski w swoich filmach wielokrotnie opowiada o ludziach uwi\u0119zionych - czy to w warszawskim getcie, domu na wybrze\u017cu, salonie w Nowym Jorku, czy, jak tutaj, najpierw w samochodzie, a potem na \u017cagl\u00f3wce. I raz po raz udowadnia, \u017ce wi\u0119zienia s\u0105 przede wszystkim w nas samych. Tak te\u017c jest w jego debiutanckim filmie, kt\u00f3ry od razu otrzyma\u0142 nominacj\u0119 do Oscara: Para z klasy \u015bredniej jedzie na weekend nad jezioro. Po drodze zabieraj\u0105 m\u0142odego autostopowicza. To, co zaczyna si\u0119 jako nieszkodliwa wymiana zda\u0144, powoli przeradza si\u0119 w agresywn\u0105 rywalizacj\u0119 mi\u0119dzy dusznym dziennikarzem a zbuntowanym nieznajomym. Tak\u0105, w kt\u00f3rej sympatie coraz bardziej si\u0119 zmieniaj\u0105. Prosta konstelacja staje si\u0119 niejednoznaczn\u0105, niezwykle ekscytuj\u0105c\u0105 kameraln\u0105 gr\u0105. (fw)\nPoniedzia\u0142ek 20.1., godz. 20:30 \u01c0 Poniedzia\u0142ek 3.2., godz. 18:00\n\u00a0\nPopi\u00f3\u0142 i diament \/ ASHES AND DIAMONDSRe\u017cyseria: Andrzej WajdaPL 1958, 101 min., OmeU\nMaj 1945: Niemcy podda\u0142y si\u0119, ale wojna w Polsce trwa nadal, a ci, kt\u00f3rzy walczyli z nazistami, teraz skupiaj\u0105 si\u0119 na nowych okupantach ze Wschodu. Maciek i Andrzej, dwaj m\u0142odzi \u017co\u0142nierze, otrzymuj\u0105 rozkaz zabicia wysoko postawionego komunisty. Poniewa\u017c przy pierwszej pr\u00f3bie gin\u0105 dwie niewinne osoby, za drugim razem chc\u0105 wypa\u015b\u0107 lepiej i z\u0142apa\u0107 sw\u00f3j cel na przyj\u0119ciu w hotelu. Ale gdy czekaj\u0105 na swoj\u0105 szans\u0119, odzywa si\u0119 w nich poczucie winy ... Mocne zako\u0144czenie trylogii Wajdy o wojennych traumach jego pokolenia jest uszlachetnione niemal niesamowit\u0105 obecno\u015bci\u0105 jego genialnego i pe\u0142nego sprzeczno\u015bci g\u0142\u00f3wnego aktora Zbigniewa Cybulskiego, nie bez powodu nazywanego \u201epolskim Jamesem Deanem\u201d. (fw)\nWtorek 21.1., godz. 20:30 \u01c0 Sobota 1.2., godz. 18:00\n\u00a0\nNa srebrnym globie \/ ON THE SILVER GLOBERe\u017cyseria: Andrzej \u017bu\u0142awskiPL 1988, 166 min, OmeU\nPo awaryjnym l\u0105dowaniu na pustynnej planecie astronauci staj\u0105 si\u0119 przyw\u00f3dcami plemiennej kultury szamanistycznej. Po tym, jak nagrania wideo z tego prymitywnego \u015bwiata docieraj\u0105 na Ziemi\u0119, astronauta Marek udaje si\u0119 na Srebrn\u0105 Planet\u0119, gdzie zostaje uznany za zbawc\u0119, ale wkr\u00f3tce staje si\u0119 dow\u00f3dc\u0105 armii w brutalnej wojnie. Opieraj\u0105c si\u0119 na opowiadaniu swojego wuja, \u017bu\u0142awski tworzy planetarn\u0105 mitologi\u0119 zanurzon\u0105 w wizjonerskich obrazach i orgiastycznych scenach t\u0142umu. Po dw\u00f3ch latach zdj\u0119\u0107, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 odbywa\u0142a si\u0119 w najodleglejszych zak\u0105tkach Ziemi, dalsze prace nad filmem zosta\u0142y wstrzymane ze wzgl\u0119du na systemowe aluzje. Dopiero w 1988 roku uda\u0142o si\u0119 \u017bu\u0142awskiemu uzupe\u0142ni\u0107 fragmentaryczn\u0105 wersj\u0119 o obja\u015bniaj\u0105ce komentarze. Bezkompromisowo z\u0142o\u017cona epopeja - obowi\u0105zkowa pozycja w kinie! (fw)\nSobota 25.1., godz. 20:30 \u01c0 Niedziela 2.2., godz. 19:45\n\u00a0\nSanatorium pod Klepsydr\u0105 \/ THE HOURGLASS SANATORIUMRe\u017cyseria: Wojciech HasPL 1973, 119 min., OmeU\nWojciech Has od dzieci\u0144stwa podziwia\u0142 opowiadania i obrazy artysty Brunona Schulza, rozstrzelanego przez hitlerowc\u00f3w w getcie w 1942 roku, kt\u00f3remu oddaje ho\u0142d w tym filmie. J\u00f3zef chce odwiedzi\u0107 ci\u0119\u017cko chorego ojca w sanatorium. \u0141atwiej powiedzie\u0107 ni\u017c zrobi\u0107, bo droga tam okazuje si\u0119 coraz bardziej surrealistycznym, kafkowskim labiryntem, w kt\u00f3rym zawieszone s\u0105 prawa przestrzeni i czasu: Jego ojciec, kt\u00f3ry w rzeczywisto\u015bci nie \u017cyje, nadal \u017cyje, a J\u00f3zef jest w stanie podr\u00f3\u017cowa\u0107 do w\u0142asnej przesz\u0142o\u015bci w tej krainie czar\u00f3w. To, co znajduje w swoich wspomnieniach, przeplata si\u0119 ze wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 histori\u0105 Polski mi\u0119dzy melancholi\u0105, beznadziej\u0105 i zniszczeniem. Ulubiony film Luisa Bu\u00f1uela i Ingmara Bergmana, kt\u00f3rzy przyznali mu Nagrod\u0119 Jury w Cannes. (fw)\nNiedziela 26.1., godz. 17:30 \u01c0 Sobota 1.2., godz. 20:00\n\u00a0\nAktorzy prowincjonalni \/ PROVINCIAL ACTORSRe\u017cyseria: Agnieszka HollandPL 1979, 122 min., OmeU\nPe\u0142nometra\u017cowy debiut Agnieszki Holland, prawdopodobnie najbardziej znanej obecnie polskiej re\u017cyserki filmowej, oscyluje wok\u00f3\u0142 pytania, co tak naprawd\u0119 oznacza tworzenie sztuki. Dla aspiruj\u0105cego aktora Krzysztofa g\u0142\u00f3wna rola w sztuce teatralnej jest wielk\u0105 szans\u0105, dla znanego ju\u017c re\u017cysera z miasta - rutyn\u0105. \u015awiaty zderzaj\u0105 si\u0119, a uparty entuzjazm jednego b\u0119dzie kosztowa\u0142 drugiego wi\u0119cej ni\u017c tylko wsparcie zespo\u0142u ... Lakoniczna komedia s\u0142u\u017cy jako alegoria represyjnych warunk\u00f3w, na jakie arty\u015bci wszelkiego rodzaju byli nara\u017ceni za \u017celazn\u0105 kurtyn\u0105 i okazuje si\u0119 by\u0107 \u201euroczo krytycznym do ironicznie sarkastycznego obrazu polskiej sceny kulturalnej\u201d (Josef Schnelle). Uhonorowany nagrod\u0105 FIPRESCI w Cannes. (fw)\nNiedziela 26.1., godz. 20:30 \u01c0 Wtorek 4.2., godz. 18:30\n\u00a0\nOrganizator: Filmarchiv Austria, Instytut Polski w Wiedniu"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2024\/12\/16\/kamienie-milowe-polskiego-kina-retrospektywa\/#primaryimage","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/12\/Meilensteine.png","contentUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/12\/Meilensteine.png","width":658,"height":942},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2024\/12\/16\/kamienie-milowe-polskiego-kina-retrospektywa\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kamienie milowe polskiego kina. Retrospektywa"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#website","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/","name":"Instytut Polski w Wiedniu","description":"Instytuty Polskie","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#\/schema\/person\/8d5323f296dd37d9db688cda4648396e","name":"madanya","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/61b0eec0056672c478378dcc8a9e8e56?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/61b0eec0056672c478378dcc8a9e8e56?s=96&d=mm&r=g","caption":"madanya"},"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/author\/madanya\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24833","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/154"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24833"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24833\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24851,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24833\/revisions\/24851"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24895"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24833"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24833"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24833"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}