{"id":4676,"date":"2020-06-17T16:49:13","date_gmt":"2020-06-17T14:49:13","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/?p=4676"},"modified":"2020-06-29T13:35:46","modified_gmt":"2020-06-29T11:35:46","slug":"plkulturamgestade","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade\/","title":{"rendered":"#PLKulturAmGestade"},"content":{"rendered":"\n<p style=\"text-align: justify\">Czy by\u0142 to przypadek, czy te\u017c nie, w 1974 roku Polska wybra\u0142a prawdziw\u0105 pere\u0142k\u0119 wiede\u0144skiej historii architektury jako siedzib\u0119 swojego instytutu kultury.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">W ramach kampanii <strong>#PLKulturAmGestade<\/strong> prezentujemy od dzisiaj wiele ciekawych fakt\u00f3w na temat naszego instytutu i jego dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Zesp\u00f3\u0142 budynk\u00f3w u podn\u00f3\u017ca ko\u015bcio\u0142a Maria am Gestade, w kt\u00f3rym Instytut Polski w Wiedniu ma swoj\u0105 siedzib\u0119 jest prawdopodobnie jednym z najstarszych zachowanych tzw. B\u00fcrgerh\u00e4user w Wiedniu i znajduje si\u0119 pod ochron\u0105 zabytk\u00f3w.<br><br><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\n\n\n\n<p style=\"text-align: justify\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 Maria am Gestade po raz pierwszy wspomniany zosta\u0142 oko\u0142o 1200 roku, jako ko\u015bci\u00f3\u0142 szypr\u00f3w p\u0142ywaj\u0105cych po Dunaju.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Na pocz\u0105tku XIX wieku zburzono Passauerhof i o ma\u0142o nie zr\u00f3wnano z ziemi\u0105 r\u00f3wnie\u017c ko\u015bcio\u0142a Maria am Gestade. Wed\u0142ug zapisk\u00f3w z tamtego okresu nie sta\u0142o si\u0119 tak jedynie dlatego, \u017ce nie znalaz\u0142 si\u0119 nikt ch\u0119tny do zakupu ewentualnego gruzu. Ko\u015bci\u00f3\u0142 stoi wi\u0119c tam, gdzie sta\u0142, a nam, potomnym, pozosta\u0142 prawdziwy klejnot gotyku z niezwyk\u0142\u0105, siedmiok\u0105tn\u0105 wie\u017c\u0105. Od tego czasu nic ju\u017c nie przes\u0142ania widoku na ko\u015bci\u00f3\u0142 od strony dzisiejszej Neutorgasse.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"652\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/a8ea3c62-808c-43d6-9315-b239e56afa34-652x1024.jpg\" alt=\"\" data-id=\"4697\" data-full-url=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/a8ea3c62-808c-43d6-9315-b239e56afa34.jpg\" data-link=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade-2\/a8ea3c62-808c-43d6-9315-b239e56afa34\/\" class=\"wp-image-4697\" srcset=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/a8ea3c62-808c-43d6-9315-b239e56afa34-652x1024.jpg 652w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/a8ea3c62-808c-43d6-9315-b239e56afa34-191x300.jpg 191w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/a8ea3c62-808c-43d6-9315-b239e56afa34-768x1205.jpg 768w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/a8ea3c62-808c-43d6-9315-b239e56afa34.jpg 871w\" sizes=\"auto, (max-width: 652px) 100vw, 652px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"470\" height=\"677\" src=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/53_08.jpg\" alt=\"\" data-id=\"4696\" data-full-url=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/53_08.jpg\" data-link=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade-2\/53_08\/\" class=\"wp-image-4696\" srcset=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/53_08.jpg 470w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/53_08-208x300.jpg 208w\" sizes=\"auto, (max-width: 470px) 100vw, 470px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\n\n\n\n<p style=\"text-align: justify\">Le\u017c\u0105cy u podn\u00f3\u017cy ko\u015bcio\u0142a Maria am Gestade zesp\u00f3\u0142 budynk\u00f3w pod adresem Am Gestade 1\u20137 zalicza si\u0119 do najstarszych, mieszcza\u0144skich kamienic stolicy Austrii. Historia na tyle \u0142askawie obesz\u0142a si\u0119 z budynkiem nr 7, \u017ce mo\u017cna dzi\u015b uzna\u0107 go za jeden z niewielu wiede\u0144skich obiekt\u00f3w zachowanych w du\u017cej mierze w oryginale.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Oczywi\u015bcie, z biegiem czasu i budynek numer 7 ulega\u0142 zmianom, tak, \u017ce wyra\u017cenie \u201estan oryginalny\u201d powinno zosta\u0107 zrelatywizowane. Powstanie nieregularnej w zarysie formy tej budowli, a konkretnie jej dolnej cz\u0119\u015bci z oknami w kamiennej framudze, datowane jest na pocz\u0105tek nowo\u017cytno\u015bci, czyli na kr\u00f3tko po wyga\u015bni\u0119ciu dynastii Babenbergow (XIII-XIV w.). Sw\u00f3j dzisiejszy wygl\u0105d budynek zawdzi\u0119cza jednak dwom p\u00f3\u017aniejszym przebudowom. Pierwsz\u0105 przeprowadzono w baroku. Drug\u0105 w 1803 roku, wed\u0142ug plan\u00f3w wiede\u0144skiego architekta Ernesta Kocha, kt\u00f3ry zaprojektowa\u0142 w Wiedniu m.in. klasycystyczn\u0105 fasad\u0119 zachodniej strony Ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Micha\u0142a. Kamienica nr 7 mo\u017ce ponadto zaskoczy\u0107 niekt\u00f3rymi elementami architektonicznymi. Na wysoko\u015bci pierwszego pi\u0119tra, od strony ulicy Tiefer Graben, znajduje si\u0119 kamienna rze\u017aba Niepokalanej Matki Bo\u017cej, datowana na pierwsz\u0105 \u0107wier\u0107 XVIII w. Ufundowano j\u0105 na pami\u0105tk\u0119 piekarza Michaela Gotza, do kt\u00f3rego budynek w\u00f3wczas nale\u017ca\u0142.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Na dziedzi\u0144cu wewn\u0119trznym wida\u0107 z kolei zachowane resztki muru miejskiego z czasow Babenbergow. W wielu archiwach, a tak\u017ce wsp\u00f3\u0142czesnych przewodnikach turystycznych, znale\u017a\u0107 mo\u017cna tak\u017ce informacje o zachowanej tu studni kamiennej, drewnianych gankach balkonowych, sklepieniach kolebkowych, kr\u0119conych schodach mocowanych na s\u0142upie. \u201eA na zewn\u0105trz a\u017c si\u0119 b\u0142yszczy\/ porusza si\u0119 w jasno\u015bciach wok\u00f3\u0142 krzy\u017ca\/ jesienna paj\u0119czyna\u201d \u2013 pisze Friederike Mayr\u00f6cker w jednym ze swoich wierszy po\u015bwi\u0119conych ko\u015bcio\u0142owi Maria am Gestade. T\u0119 jesienn\u0105 paj\u0119czyn\u0119 mo\u017cna by uzna\u0107 za swego rodzaju podpowied\u017a znaczenia tego miejsca, kt\u00f3rego historia jest doprawdy wielce burzliwa.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-3 is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"502\" height=\"594\" src=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/stary-ip.jpg\" alt=\"\" data-id=\"4735\" data-full-url=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/stary-ip.jpg\" data-link=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade-2\/stary-ip\/\" class=\"wp-image-4735\" srcset=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/stary-ip.jpg 502w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/stary-ip-254x300.jpg 254w\" sizes=\"auto, (max-width: 502px) 100vw, 502px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/budynek-IP-od-Tiefer-Graben-1024x683.jpg\" alt=\"\" data-id=\"4731\" data-full-url=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/budynek-IP-od-Tiefer-Graben-scaled.jpg\" data-link=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade-2\/budynek-ip-od-tiefer-graben\/\" class=\"wp-image-4731\" srcset=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/budynek-IP-od-Tiefer-Graben-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/budynek-IP-od-Tiefer-Graben-300x200.jpg 300w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/budynek-IP-od-Tiefer-Graben-768x512.jpg 768w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/budynek-IP-od-Tiefer-Graben-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/budynek-IP-od-Tiefer-Graben-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"502\" height=\"594\" src=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/pawlacze.jpg\" alt=\"\" data-id=\"4732\" data-full-url=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/pawlacze.jpg\" data-link=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade-2\/pawlacze\/\" class=\"wp-image-4732\" srcset=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/pawlacze.jpg 502w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/pawlacze-254x300.jpg 254w\" sizes=\"auto, (max-width: 502px) 100vw, 502px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"502\" height=\"594\" src=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/schody.jpg\" alt=\"\" data-id=\"4734\" data-full-url=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/schody.jpg\" data-link=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade-2\/schody\/\" class=\"wp-image-4734\" srcset=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/schody.jpg 502w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/schody-254x300.jpg 254w\" sizes=\"auto, (max-width: 502px) 100vw, 502px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"502\" height=\"594\" src=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/maryjka.jpg\" alt=\"\" data-id=\"4736\" data-full-url=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/maryjka.jpg\" data-link=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade-2\/maryjka\/\" class=\"wp-image-4736\" srcset=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/maryjka.jpg 502w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/maryjka-254x300.jpg 254w\" sizes=\"auto, (max-width: 502px) 100vw, 502px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"502\" height=\"594\" src=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/placyk.jpg\" alt=\"\" data-id=\"4733\" data-full-url=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/placyk.jpg\" data-link=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade-2\/placyk\/\" class=\"wp-image-4733\" srcset=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/placyk.jpg 502w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/placyk-254x300.jpg 254w\" sizes=\"auto, (max-width: 502px) 100vw, 502px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\" \/>\n\n\n\n<p>W dzisiejszym niedzielnym wpisie opowiemy o historii fontanny na placu przed Instytutem Polskim w Wiedniu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Na jednym ze znajduj\u0105cych si\u0119 w zbiorach Austriackiej Biblioteki Narodowej zdj\u0119\u0107 autorstwa Augusta Stauda z 1900 roku wida\u0107 g\u0119st\u0105 zabudow\u0119 i w\u0105sk\u0105, kr\u0119t\u0105 uliczk\u0119. To przed\u0142u\u017cenie ulicy B\u00f6rsegasse od strony Tiefer Graben. Bieg\u0142a ona r\u00f3wnolegle do budynk\u00f3w przy Am Gestade 1-7 i prowadzi\u0142a wprost do ko\u015bcio\u0142a Maria am Gestade, nazywanego z powodu schod\u00f3w wie\u0144cz\u0105cych uliczk\u0119 r\u00f3wnie\u017c \u201eSchodami Marii\u201d. Na obu rogach Tiefer Graben, znajdowa\u0142y si\u0119 najprawdopodobniej dwa zak\u0142ady \u015blusarskie oddzielone od siebie tylko w\u0105sk\u0105 uliczk\u0105. Wtedy jeszcze nie mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 ko\u015bcio\u0142a od strony Tiefer Graben. Dopiero zburzenie budynk\u00f3w przy Tiefer Graben 36 i Am Gestade 8 w roku 1938 umo\u017cliwi\u0142o swobodny widok na \u015bwi\u0105tyni\u0119 od strony ulicy B\u00f6rsegasse.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Wtedy te\u017c plac Am Gestade uzyska\u0142 nowy wygl\u0105d, nadany przez schody zbudowane wedle plan\u00f3w Huberta Matuschka. W 1937 roku ods\u0142oni\u0119to fontann\u0119 Hannakenbrunnen zaprojektowan\u0105 przez rze\u017abiarza Rudolfa Schmidta (1894\u20131980), cz\u0142onka wiede\u0144skiego stowarzyszenia artyst\u00f3w K\u00fcnstlerhaus. T\u0105 kamienn\u0105 rze\u017ab\u0105 Schmidt chcia\u0142 przypomnie\u0107 lekarza nazywanego \u201ekr\u00f3lem Hanak\u00f3w\u201d, Morawianina, kt\u00f3ry przyjmowa\u0142 na Passauerplatz. Plotka g\u0142osi, \u017ce celowo powodowa\u0142 nocami wypadki przechodni\u00f3w, by p\u00f3\u017aniej wzbogaca\u0107 si\u0119 na ich leczeniu.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-3 is-cropped wp-block-gallery-3 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/P1000627-1024x683.jpg\" alt=\"\" data-id=\"4771\" data-full-url=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/P1000627-scaled.jpg\" data-link=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade-2\/p1000627\/\" class=\"wp-image-4771\" srcset=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/P1000627-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/P1000627-300x200.jpg 300w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/P1000627-768x512.jpg 768w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/P1000627-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/P1000627-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/P1000624-1024x683.jpg\" alt=\"\" data-id=\"4770\" data-full-url=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/P1000624-scaled.jpg\" data-link=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade-2\/p1000624\/\" class=\"wp-image-4770\" srcset=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/P1000624-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/P1000624-300x200.jpg 300w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/P1000624-768x512.jpg 768w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/P1000624-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/P1000624-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"689\" src=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/P1000623-1024x689.jpg\" alt=\"\" data-id=\"4769\" data-full-url=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/P1000623-scaled.jpg\" data-link=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade-2\/p1000623\/\" class=\"wp-image-4769\" srcset=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/P1000623-1024x689.jpg 1024w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/P1000623-300x202.jpg 300w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/P1000623-768x517.jpg 768w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/P1000623-1536x1034.jpg 1536w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/P1000623-2048x1378.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/P1000585-1024x683.jpg\" alt=\"\" data-id=\"4768\" data-full-url=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/P1000585-scaled.jpg\" data-link=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade-2\/p1000585\/\" class=\"wp-image-4768\" srcset=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/P1000585-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/P1000585-300x200.jpg 300w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/P1000585-768x512.jpg 768w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/P1000585-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/P1000585-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"367\" height=\"442\" src=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/ip-stary-1.jpg\" alt=\"\" data-id=\"4767\" data-full-url=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/ip-stary-1.jpg\" data-link=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade-2\/ip-stary-1\/\" class=\"wp-image-4767\" srcset=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/ip-stary-1.jpg 367w, https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/ip-stary-1-249x300.jpg 249w\" sizes=\"auto, (max-width: 367px) 100vw, 367px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czy by\u0142 to przypadek, czy te\u017c nie, w 1974 roku Polska wybra\u0142a prawdziw\u0105 pere\u0142k\u0119 wiede\u0144skiej historii architektury jako siedzib\u0119 swojego instytutu kultury. W ramach kampanii #PLKulturAmGestade prezentujemy od dzisiaj wiele ciekawych fakt\u00f3w na temat naszego instytutu i jego dzia\u0142alno\u015bci. Zesp\u00f3\u0142 budynk\u00f3w u podn\u00f3\u017ca ko\u015bcio\u0142a Maria am Gestade, w kt\u00f3rym Instytut Polski w Wiedniu ma swoj\u0105 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":85,"featured_media":4674,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[8,23],"tags":[],"class_list":["post-4676","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-inne"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>#PLKulturAmGestade - Instytut Polski w Wiedniu<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#PLKulturAmGestade - Instytut Polski w Wiedniu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Czy by\u0142 to przypadek, czy te\u017c nie, w 1974 roku Polska wybra\u0142a prawdziw\u0105 pere\u0142k\u0119 wiede\u0144skiej historii architektury jako siedzib\u0119 swojego instytutu kultury. W ramach kampanii #PLKulturAmGestade prezentujemy od dzisiaj wiele ciekawych fakt\u00f3w na temat naszego instytutu i jego dzia\u0142alno\u015bci. Zesp\u00f3\u0142 budynk\u00f3w u podn\u00f3\u017ca ko\u015bcio\u0142a Maria am Gestade, w kt\u00f3rym Instytut Polski w Wiedniu ma swoj\u0105 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Instytut Polski w Wiedniu\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-06-17T14:49:13+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-06-29T11:35:46+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/Profilfoto-\u00a9-Polnisches-Institut-Wien-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"matyjaszczyko\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"matyjaszczyko\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"event\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade\/\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade\/\",\"name\":\"#PLKulturAmGestade\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade\/#primaryimage\"},\"image\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/Profilfoto-\u00a9-Polnisches-Institut-Wien-scaled.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/Profilfoto-\u00a9-Polnisches-Institut-Wien-300x225.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/Profilfoto-\u00a9-Polnisches-Institut-Wien-1024x768.jpg\",\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/Profilfoto-\u00a9-Polnisches-Institut-Wien-scaled.jpg\"],\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/Profilfoto-\u00a9-Polnisches-Institut-Wien-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2020-06-17T14:49:13+02:00\",\"dateModified\":\"2020-06-29T11:35:46+02:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#\/schema\/person\/bc3820c9cc4bb0a6ac49e9a52418b770\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade\/\"]}],\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"startDate\":\"2020-06-17\",\"endDate\":\"2020-06-17\",\"eventStatus\":\"EventScheduled\",\"eventAttendanceMode\":\"OfflineEventAttendanceMode\",\"location\":{\"@type\":\"place\",\"name\":\"\",\"address\":\"\",\"geo\":{\"@type\":\"GeoCoordinates\",\"latitude\":\"\",\"longitude\":\"\"}},\"description\":\"Czy by\u0142 to przypadek, czy te\u017c nie, w 1974 roku Polska wybra\u0142a prawdziw\u0105 pere\u0142k\u0119 wiede\u0144skiej historii architektury jako siedzib\u0119 swojego instytutu kultury.\\nW ramach kampanii #PLKulturAmGestade prezentujemy od dzisiaj wiele ciekawych fakt\u00f3w na temat naszego instytutu i jego dzia\u0142alno\u015bci.\\nZesp\u00f3\u0142 budynk\u00f3w u podn\u00f3\u017ca ko\u015bcio\u0142a Maria am Gestade, w kt\u00f3rym Instytut Polski w Wiedniu ma swoj\u0105 siedzib\u0119 jest prawdopodobnie jednym z najstarszych zachowanych tzw. B\u00fcrgerh\u00e4user w Wiedniu i znajduje si\u0119 pod ochron\u0105 zabytk\u00f3w.\\nKo\u015bci\u00f3\u0142 Maria am Gestade po raz pierwszy wspomniany zosta\u0142 oko\u0142o 1200 roku, jako ko\u015bci\u00f3\u0142 szypr\u00f3w p\u0142ywaj\u0105cych po Dunaju.\\nNa pocz\u0105tku XIX wieku zburzono Passauerhof i o ma\u0142o nie zr\u00f3wnano z ziemi\u0105 r\u00f3wnie\u017c ko\u015bcio\u0142a Maria am Gestade. Wed\u0142ug zapisk\u00f3w z tamtego okresu nie sta\u0142o si\u0119 tak jedynie dlatego, \u017ce nie znalaz\u0142 si\u0119 nikt ch\u0119tny do zakupu ewentualnego gruzu. Ko\u015bci\u00f3\u0142 stoi wi\u0119c tam, gdzie sta\u0142, a nam, potomnym, pozosta\u0142 prawdziwy klejnot gotyku z niezwyk\u0142\u0105, siedmiok\u0105tn\u0105 wie\u017c\u0105. Od tego czasu nic ju\u017c nie przes\u0142ania widoku na ko\u015bci\u00f3\u0142 od strony dzisiejszej Neutorgasse.\\nLe\u017c\u0105cy u podn\u00f3\u017cy ko\u015bcio\u0142a Maria am Gestade zesp\u00f3\u0142 budynk\u00f3w pod adresem Am Gestade 1\u20137 zalicza si\u0119 do najstarszych, mieszcza\u0144skich kamienic stolicy Austrii. Historia na tyle \u0142askawie obesz\u0142a si\u0119 z budynkiem nr 7, \u017ce mo\u017cna dzi\u015b uzna\u0107 go za jeden z niewielu wiede\u0144skich obiekt\u00f3w zachowanych w du\u017cej mierze w oryginale.\\nOczywi\u015bcie, z biegiem czasu i budynek numer 7 ulega\u0142 zmianom, tak, \u017ce wyra\u017cenie \u201estan oryginalny\u201d powinno zosta\u0107 zrelatywizowane. Powstanie nieregularnej w zarysie formy tej budowli, a konkretnie jej dolnej cz\u0119\u015bci z oknami w kamiennej framudze, datowane jest na pocz\u0105tek nowo\u017cytno\u015bci, czyli na kr\u00f3tko po wyga\u015bni\u0119ciu dynastii Babenbergow (XIII-XIV w.). Sw\u00f3j dzisiejszy wygl\u0105d budynek zawdzi\u0119cza jednak dwom p\u00f3\u017aniejszym przebudowom. Pierwsz\u0105 przeprowadzono w baroku. Drug\u0105 w 1803 roku, wed\u0142ug plan\u00f3w wiede\u0144skiego architekta Ernesta Kocha, kt\u00f3ry zaprojektowa\u0142 w Wiedniu m.in. klasycystyczn\u0105 fasad\u0119 zachodniej strony Ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Micha\u0142a. Kamienica nr 7 mo\u017ce ponadto zaskoczy\u0107 niekt\u00f3rymi elementami architektonicznymi. Na wysoko\u015bci pierwszego pi\u0119tra, od strony ulicy Tiefer Graben, znajduje si\u0119 kamienna rze\u017aba Niepokalanej Matki Bo\u017cej, datowana na pierwsz\u0105 \u0107wier\u0107 XVIII w. Ufundowano j\u0105 na pami\u0105tk\u0119 piekarza Michaela Gotza, do kt\u00f3rego budynek w\u00f3wczas nale\u017ca\u0142.\\nNa dziedzi\u0144cu wewn\u0119trznym wida\u0107 z kolei zachowane resztki muru miejskiego z czasow Babenbergow. W wielu archiwach, a tak\u017ce wsp\u00f3\u0142czesnych przewodnikach turystycznych, znale\u017a\u0107 mo\u017cna tak\u017ce informacje o zachowanej tu studni kamiennej, drewnianych gankach balkonowych, sklepieniach kolebkowych, kr\u0119conych schodach mocowanych na s\u0142upie. \u201eA na zewn\u0105trz a\u017c si\u0119 b\u0142yszczy\/ porusza si\u0119 w jasno\u015bciach wok\u00f3\u0142 krzy\u017ca\/ jesienna paj\u0119czyna\u201d \u2013 pisze Friederike Mayr\u00f6cker w jednym ze swoich wierszy po\u015bwi\u0119conych ko\u015bcio\u0142owi Maria am Gestade. T\u0119 jesienn\u0105 paj\u0119czyn\u0119 mo\u017cna by uzna\u0107 za swego rodzaju podpowied\u017a znaczenia tego miejsca, kt\u00f3rego historia jest doprawdy wielce burzliwa.\\nW dzisiejszym niedzielnym wpisie opowiemy o historii fontanny na placu przed Instytutem Polskim w Wiedniu.\\nNa jednym ze znajduj\u0105cych si\u0119 w zbiorach Austriackiej Biblioteki Narodowej zdj\u0119\u0107 autorstwa Augusta Stauda z 1900 roku wida\u0107 g\u0119st\u0105 zabudow\u0119 i w\u0105sk\u0105, kr\u0119t\u0105 uliczk\u0119. To przed\u0142u\u017cenie ulicy B\u00f6rsegasse od strony Tiefer Graben. Bieg\u0142a ona r\u00f3wnolegle do budynk\u00f3w przy Am Gestade 1-7 i prowadzi\u0142a wprost do ko\u015bcio\u0142a Maria am Gestade, nazywanego z powodu schod\u00f3w wie\u0144cz\u0105cych uliczk\u0119 r\u00f3wnie\u017c \u201eSchodami Marii\u201d. Na obu rogach Tiefer Graben, znajdowa\u0142y si\u0119 najprawdopodobniej dwa zak\u0142ady \u015blusarskie oddzielone od siebie tylko w\u0105sk\u0105 uliczk\u0105. Wtedy jeszcze nie mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 ko\u015bcio\u0142a od strony Tiefer Graben. Dopiero zburzenie budynk\u00f3w przy Tiefer Graben 36 i Am Gestade 8 w roku 1938 umo\u017cliwi\u0142o swobodny widok na \u015bwi\u0105tyni\u0119 od strony ulicy B\u00f6rsegasse.\\nWtedy te\u017c plac Am Gestade uzyska\u0142 nowy wygl\u0105d, nadany przez schody zbudowane wedle plan\u00f3w Huberta Matuschka. W 1937 roku ods\u0142oni\u0119to fontann\u0119 Hannakenbrunnen zaprojektowan\u0105 przez rze\u017abiarza Rudolfa Schmidta (1894\u20131980), cz\u0142onka wiede\u0144skiego stowarzyszenia artyst\u00f3w K\u00fcnstlerhaus. T\u0105 kamienn\u0105 rze\u017ab\u0105 Schmidt chcia\u0142 przypomnie\u0107 lekarza nazywanego \u201ekr\u00f3lem Hanak\u00f3w\u201d, Morawianina, kt\u00f3ry przyjmowa\u0142 na Passauerplatz. Plotka g\u0142osi, \u017ce celowo powodowa\u0142 nocami wypadki przechodni\u00f3w, by p\u00f3\u017aniej wzbogaca\u0107 si\u0119 na ich leczeniu.\\n\u00a0\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/Profilfoto-\u00a9-Polnisches-Institut-Wien-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/Profilfoto-\u00a9-Polnisches-Institut-Wien-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1920},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#PLKulturAmGestade\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#website\",\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/\",\"name\":\"Instytut Polski w Wiedniu\",\"description\":\"Instytuty Polskie\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#\/schema\/person\/bc3820c9cc4bb0a6ac49e9a52418b770\",\"name\":\"matyjaszczyko\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8e44bde7e1970f09bf46d92274fee2be?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8e44bde7e1970f09bf46d92274fee2be?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"matyjaszczyko\"},\"url\":\"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/author\/matyjaszczyko\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#PLKulturAmGestade - Instytut Polski w Wiedniu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#PLKulturAmGestade - Instytut Polski w Wiedniu","og_description":"Czy by\u0142 to przypadek, czy te\u017c nie, w 1974 roku Polska wybra\u0142a prawdziw\u0105 pere\u0142k\u0119 wiede\u0144skiej historii architektury jako siedzib\u0119 swojego instytutu kultury. W ramach kampanii #PLKulturAmGestade prezentujemy od dzisiaj wiele ciekawych fakt\u00f3w na temat naszego instytutu i jego dzia\u0142alno\u015bci. Zesp\u00f3\u0142 budynk\u00f3w u podn\u00f3\u017ca ko\u015bcio\u0142a Maria am Gestade, w kt\u00f3rym Instytut Polski w Wiedniu ma swoj\u0105 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade\/","og_site_name":"Instytut Polski w Wiedniu","article_published_time":"2020-06-17T14:49:13+00:00","article_modified_time":"2020-06-29T11:35:46+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1920,"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/Profilfoto-\u00a9-Polnisches-Institut-Wien-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"matyjaszczyko","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"matyjaszczyko","Szacowany czas czytania":"4 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"event","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade\/","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade\/","name":"#PLKulturAmGestade","isPartOf":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade\/#primaryimage"},"image":["https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/Profilfoto-\u00a9-Polnisches-Institut-Wien-scaled.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/Profilfoto-\u00a9-Polnisches-Institut-Wien-300x225.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/Profilfoto-\u00a9-Polnisches-Institut-Wien-1024x768.jpg","https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/Profilfoto-\u00a9-Polnisches-Institut-Wien-scaled.jpg"],"thumbnailUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/Profilfoto-\u00a9-Polnisches-Institut-Wien-scaled.jpg","datePublished":"2020-06-17T14:49:13+02:00","dateModified":"2020-06-29T11:35:46+02:00","author":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#\/schema\/person\/bc3820c9cc4bb0a6ac49e9a52418b770"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade\/"]}],"@context":"https:\/\/schema.org","startDate":"2020-06-17","endDate":"2020-06-17","eventStatus":"EventScheduled","eventAttendanceMode":"OfflineEventAttendanceMode","location":{"@type":"place","name":"","address":"","geo":{"@type":"GeoCoordinates","latitude":"","longitude":""}},"description":"Czy by\u0142 to przypadek, czy te\u017c nie, w 1974 roku Polska wybra\u0142a prawdziw\u0105 pere\u0142k\u0119 wiede\u0144skiej historii architektury jako siedzib\u0119 swojego instytutu kultury.\nW ramach kampanii #PLKulturAmGestade prezentujemy od dzisiaj wiele ciekawych fakt\u00f3w na temat naszego instytutu i jego dzia\u0142alno\u015bci.\nZesp\u00f3\u0142 budynk\u00f3w u podn\u00f3\u017ca ko\u015bcio\u0142a Maria am Gestade, w kt\u00f3rym Instytut Polski w Wiedniu ma swoj\u0105 siedzib\u0119 jest prawdopodobnie jednym z najstarszych zachowanych tzw. B\u00fcrgerh\u00e4user w Wiedniu i znajduje si\u0119 pod ochron\u0105 zabytk\u00f3w.\nKo\u015bci\u00f3\u0142 Maria am Gestade po raz pierwszy wspomniany zosta\u0142 oko\u0142o 1200 roku, jako ko\u015bci\u00f3\u0142 szypr\u00f3w p\u0142ywaj\u0105cych po Dunaju.\nNa pocz\u0105tku XIX wieku zburzono Passauerhof i o ma\u0142o nie zr\u00f3wnano z ziemi\u0105 r\u00f3wnie\u017c ko\u015bcio\u0142a Maria am Gestade. Wed\u0142ug zapisk\u00f3w z tamtego okresu nie sta\u0142o si\u0119 tak jedynie dlatego, \u017ce nie znalaz\u0142 si\u0119 nikt ch\u0119tny do zakupu ewentualnego gruzu. Ko\u015bci\u00f3\u0142 stoi wi\u0119c tam, gdzie sta\u0142, a nam, potomnym, pozosta\u0142 prawdziwy klejnot gotyku z niezwyk\u0142\u0105, siedmiok\u0105tn\u0105 wie\u017c\u0105. Od tego czasu nic ju\u017c nie przes\u0142ania widoku na ko\u015bci\u00f3\u0142 od strony dzisiejszej Neutorgasse.\nLe\u017c\u0105cy u podn\u00f3\u017cy ko\u015bcio\u0142a Maria am Gestade zesp\u00f3\u0142 budynk\u00f3w pod adresem Am Gestade 1\u20137 zalicza si\u0119 do najstarszych, mieszcza\u0144skich kamienic stolicy Austrii. Historia na tyle \u0142askawie obesz\u0142a si\u0119 z budynkiem nr 7, \u017ce mo\u017cna dzi\u015b uzna\u0107 go za jeden z niewielu wiede\u0144skich obiekt\u00f3w zachowanych w du\u017cej mierze w oryginale.\nOczywi\u015bcie, z biegiem czasu i budynek numer 7 ulega\u0142 zmianom, tak, \u017ce wyra\u017cenie \u201estan oryginalny\u201d powinno zosta\u0107 zrelatywizowane. Powstanie nieregularnej w zarysie formy tej budowli, a konkretnie jej dolnej cz\u0119\u015bci z oknami w kamiennej framudze, datowane jest na pocz\u0105tek nowo\u017cytno\u015bci, czyli na kr\u00f3tko po wyga\u015bni\u0119ciu dynastii Babenbergow (XIII-XIV w.). Sw\u00f3j dzisiejszy wygl\u0105d budynek zawdzi\u0119cza jednak dwom p\u00f3\u017aniejszym przebudowom. Pierwsz\u0105 przeprowadzono w baroku. Drug\u0105 w 1803 roku, wed\u0142ug plan\u00f3w wiede\u0144skiego architekta Ernesta Kocha, kt\u00f3ry zaprojektowa\u0142 w Wiedniu m.in. klasycystyczn\u0105 fasad\u0119 zachodniej strony Ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Micha\u0142a. Kamienica nr 7 mo\u017ce ponadto zaskoczy\u0107 niekt\u00f3rymi elementami architektonicznymi. Na wysoko\u015bci pierwszego pi\u0119tra, od strony ulicy Tiefer Graben, znajduje si\u0119 kamienna rze\u017aba Niepokalanej Matki Bo\u017cej, datowana na pierwsz\u0105 \u0107wier\u0107 XVIII w. Ufundowano j\u0105 na pami\u0105tk\u0119 piekarza Michaela Gotza, do kt\u00f3rego budynek w\u00f3wczas nale\u017ca\u0142.\nNa dziedzi\u0144cu wewn\u0119trznym wida\u0107 z kolei zachowane resztki muru miejskiego z czasow Babenbergow. W wielu archiwach, a tak\u017ce wsp\u00f3\u0142czesnych przewodnikach turystycznych, znale\u017a\u0107 mo\u017cna tak\u017ce informacje o zachowanej tu studni kamiennej, drewnianych gankach balkonowych, sklepieniach kolebkowych, kr\u0119conych schodach mocowanych na s\u0142upie. \u201eA na zewn\u0105trz a\u017c si\u0119 b\u0142yszczy\/ porusza si\u0119 w jasno\u015bciach wok\u00f3\u0142 krzy\u017ca\/ jesienna paj\u0119czyna\u201d \u2013 pisze Friederike Mayr\u00f6cker w jednym ze swoich wierszy po\u015bwi\u0119conych ko\u015bcio\u0142owi Maria am Gestade. T\u0119 jesienn\u0105 paj\u0119czyn\u0119 mo\u017cna by uzna\u0107 za swego rodzaju podpowied\u017a znaczenia tego miejsca, kt\u00f3rego historia jest doprawdy wielce burzliwa.\nW dzisiejszym niedzielnym wpisie opowiemy o historii fontanny na placu przed Instytutem Polskim w Wiedniu.\nNa jednym ze znajduj\u0105cych si\u0119 w zbiorach Austriackiej Biblioteki Narodowej zdj\u0119\u0107 autorstwa Augusta Stauda z 1900 roku wida\u0107 g\u0119st\u0105 zabudow\u0119 i w\u0105sk\u0105, kr\u0119t\u0105 uliczk\u0119. To przed\u0142u\u017cenie ulicy B\u00f6rsegasse od strony Tiefer Graben. Bieg\u0142a ona r\u00f3wnolegle do budynk\u00f3w przy Am Gestade 1-7 i prowadzi\u0142a wprost do ko\u015bcio\u0142a Maria am Gestade, nazywanego z powodu schod\u00f3w wie\u0144cz\u0105cych uliczk\u0119 r\u00f3wnie\u017c \u201eSchodami Marii\u201d. Na obu rogach Tiefer Graben, znajdowa\u0142y si\u0119 najprawdopodobniej dwa zak\u0142ady \u015blusarskie oddzielone od siebie tylko w\u0105sk\u0105 uliczk\u0105. Wtedy jeszcze nie mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 ko\u015bcio\u0142a od strony Tiefer Graben. Dopiero zburzenie budynk\u00f3w przy Tiefer Graben 36 i Am Gestade 8 w roku 1938 umo\u017cliwi\u0142o swobodny widok na \u015bwi\u0105tyni\u0119 od strony ulicy B\u00f6rsegasse.\nWtedy te\u017c plac Am Gestade uzyska\u0142 nowy wygl\u0105d, nadany przez schody zbudowane wedle plan\u00f3w Huberta Matuschka. W 1937 roku ods\u0142oni\u0119to fontann\u0119 Hannakenbrunnen zaprojektowan\u0105 przez rze\u017abiarza Rudolfa Schmidta (1894\u20131980), cz\u0142onka wiede\u0144skiego stowarzyszenia artyst\u00f3w K\u00fcnstlerhaus. T\u0105 kamienn\u0105 rze\u017ab\u0105 Schmidt chcia\u0142 przypomnie\u0107 lekarza nazywanego \u201ekr\u00f3lem Hanak\u00f3w\u201d, Morawianina, kt\u00f3ry przyjmowa\u0142 na Passauerplatz. Plotka g\u0142osi, \u017ce celowo powodowa\u0142 nocami wypadki przechodni\u00f3w, by p\u00f3\u017aniej wzbogaca\u0107 si\u0119 na ich leczeniu.\n\u00a0"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade\/#primaryimage","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/Profilfoto-\u00a9-Polnisches-Institut-Wien-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/06\/Profilfoto-\u00a9-Polnisches-Institut-Wien-scaled.jpg","width":2560,"height":1920},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/2020\/06\/17\/plkulturamgestade\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#PLKulturAmGestade"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#website","url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/","name":"Instytut Polski w Wiedniu","description":"Instytuty Polskie","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#\/schema\/person\/bc3820c9cc4bb0a6ac49e9a52418b770","name":"matyjaszczyko","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8e44bde7e1970f09bf46d92274fee2be?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8e44bde7e1970f09bf46d92274fee2be?s=96&d=mm&r=g","caption":"matyjaszczyko"},"url":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/author\/matyjaszczyko\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4676","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/85"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4676"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4676\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4775,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4676\/revisions\/4775"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4674"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4676"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4676"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/instytutpolski.pl\/wien\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4676"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}