Powstanie \u201eSolidarno\u015bci\u201d to jedno z najwa\u017cniejszych wydarze\u0144 w skali Polski, ale te\u017c \u015bwiata pod koniec XX wieku. Sta\u0142o si\u0119 momentem zmieniaj\u0105cym istot\u0119 systemu leninowskiego. Wcze\u015bniej partia komunistyczna dzier\u017cy\u0142a w nim monopol na w\u0142adz\u0119. W chwili, gdy pojawi\u0142a si\u0119 \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d, uleg\u0142o to zmianie. Wtedy te\u017c ukszta\u0142towa\u0142o si\u0119 pokolenie dzia\u0142aczy, kt\u00f3rzy p\u00f3\u017aniej usiedli do negocjacji przy Okr\u0105g\u0142ym Stole, a nast\u0119pnie odegrali kluczow\u0105 rol\u0119 w demokratycznej Polsce. Bez Porozumie\u0144 Sierpniowych i \u201eSolidarno\u015bci\u201d, kt\u00f3ra powsta\u0142a w ich wyniku, nie by\u0142oby wybor\u00f3w 4 czerwca.<\/p>\n
Fakt, \u017ce 31 sierpnia 1980 r. zalegalizowano istnienie \u201eSolidarno\u015bci\u201d, by\u0142 istotny z trzech powod\u00f3w. Po pierwsze, by\u0142 to sygna\u0142, \u017ce komunizm nie jest wieczny. Wcze\u015bniej wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce ten ustr\u00f3j jest nie do pokonania, brakowa\u0142o wyobra\u017ani, aby zaproponowa\u0107 alternatyw\u0119 dla niego. Po drugie, \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d pokaza\u0142a, \u017ce narodzi\u0142a si\u0119 nowa, powojenna Polska. \u017be istnieje nie tylko komunistyczne pa\u0144stwo, ale te\u017c polskie spo\u0142ecze\u0144stwo nieuto\u017csamiaj\u0105ce si\u0119 z nim. Po trzecie, \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d dowiod\u0142a, \u017ce w Polsce istnieje prawdziwe spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie, kt\u00f3re naprawd\u0119 dyskutuje o swoich warto\u015bciach, kierunkach rozwoju. \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d umo\u017cliwi\u0142a tak\u0105 dyskusj\u0119.<\/p>\n
W Polsce kolejne pokolenia opozycjonist\u00f3w uczy\u0142y si\u0119 od poprzednich, tych, kt\u00f3re protestowa\u0142y wcze\u015bniej. Takie do\u015bwiadczenia w sytuacji, gdy licz\u0105 si\u0119 wsp\u00f3\u0142praca, budowanie mi\u0119kkich wi\u0119zi, s\u0105 bardzo cennym kapita\u0142em. Same strajki to nie tylko protest \u2013 to te\u017c forma budowania nowego ruchu, tworzenia nowych struktur. To w\u0142a\u015bnie by\u0142o najwa\u017cniejsze w sierpniu 1980 r. w gda\u0144skiej stoczni. Nie nale\u017cy na strajki patrze\u0107 tylko jak na bunt przeciwko komunistycznej w\u0142adzy. To by\u0142 r\u00f3wnie\u017c przyk\u0142ad my\u015blenia d\u0142ugoterminowego, konstruowania ruchu.<\/p>\n
Upadek komunizmu to tak\u017ce nast\u0119pstwo polityki prowadzonej przez Michai\u0142a Gorbaczowa. Radziecki przyw\u00f3dca wyra\u017anie nie rozumia\u0142, do jakiego stopnia imperium zewn\u0119trzne jest integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 ca\u0142ego systemu.<\/p>\n
Dzi\u015b Rosjanie mocno krytykuj\u0105 Gorbaczowa za decyzje, kt\u00f3re podejmowa\u0142 pod koniec lat 80. ubieg\u0142ego stulecia. Ale ta krytyka jest przesadzona. Owszem, pope\u0142ni\u0142 on b\u0142\u0119dy taktyczne, ale jego koncepcja polityczna by\u0142a bardzo odwa\u017cnym eksperymentem. Jego istot\u0119 przedstawi\u0142 Erichowi Honeckerowi, komunistycznemu przyw\u00f3dcy NRD, kt\u00f3remu powiedzia\u0142 wprost, \u017ce pozwala ka\u017cdemu pa\u0144stwu bloku socjalistycznego wybra\u0107 w\u0142asn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 rozwoju. To by\u0142 bardzo wa\u017cny, historyczny krok.<\/p>\n
Okaza\u0142 si\u0119 on taktycznym b\u0142\u0119dem dlatego, \u017ce w Polsce ju\u017c wtedy byli dzia\u0142acze gotowi natychmiast wykorzysta\u0107 mo\u017cliwo\u015bci, jakie si\u0119 pojawi\u0142y. Z drugiej strony komunistyczne w\u0142adze \u2013 zgodnie z wytycznymi Gorbaczowa \u2013 musia\u0142y z kim\u015b podj\u0105\u0107 negocjacje, a w Polsce mia\u0142y z kim. W ten spos\u00f3b zacz\u0105\u0142 si\u0119 proces, kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 do demonta\u017cu komunizmu.<\/p>\n
Kraje Europy \u015arodkowej \u015bwietnie wykorzysta\u0142y mo\u017cliwo\u015bci, kt\u00f3re si\u0119 otworzy\u0142y przed nimi po upadku komunizmu. Z jednym zastrze\u017ceniem: w toku przemian zgubiono dziedzictwo my\u015bli politycznej, kt\u00f3ra si\u0119 narodzi\u0142a w latach 70. i 80. Od 1989 r. wprowadzono najprostsze schematy dzia\u0142a\u0144, redukuj\u0105ce polityk\u0119 do kwestii gospodarczych. Bezrefleksyjnie zach\u0142y\u015bni\u0119to si\u0119 mo\u017cliwo\u015bciami stwarzanymi przez wolny rynek, uwa\u017caj\u0105c, \u017ce rozwi\u0105\u017ce on wszystkie problemy. Ale tak nie jest. Nie mo\u017cna zapomina\u0107 o polityce, tak\u017ce przy wprowadzaniu rozwi\u0105za\u0144 wolnorynkowych. Tego w latach 90. zabrak\u0142o. Bardzo szybko i Polska, i inne kraje regionu zapomnia\u0142y o zwyk\u0142ej solidarno\u015bci. Rok 1989 nie wydarzy\u0142by si\u0119 bez ruchu \u201eSolidarno\u015bci\u201d, ale tak\u017ce bez klasycznie rozumianej solidarno\u015bci mi\u0119dzy lud\u017ami. P\u00f3\u017aniej zosta\u0142a ona odstawiona na boczny tor. Jej brak w my\u015bleniu o przemianach lat 90. pokutuje w krajach ca\u0142ego regionu do dzisiaj.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Powstanie \u201eSolidarno\u015bci\u201d to jedno z najwa\u017cniejszych wydarze\u0144 w skali Polski, ale te\u017c \u015bwiata pod koniec XX wieku. Sta\u0142o si\u0119 momentem zmieniaj\u0105cym istot\u0119 systemu leninowskiego. Wcze\u015bniej partia komunistyczna dzier\u017cy\u0142a w nim monopol na w\u0142adz\u0119. W chwili, gdy pojawi\u0142a si\u0119 \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d, uleg\u0142o to zmianie. Wtedy te\u017c ukszta\u0142towa\u0142o si\u0119 pokolenie dzia\u0142aczy, kt\u00f3rzy p\u00f3\u017aniej usiedli do negocjacji przy Okr\u0105g\u0142ym […]<\/p>\n","protected":false},"author":85,"featured_media":5231,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-5237","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"yoast_head":"\n